Supreme Court dismisses appeal against appellate court's evaluation of evidence in tenancy dispute.

Απόφαση 605 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 605/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Μ. του Γ., κατοίκου Μελισσίων Αττικής, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Αλεξάνδρα Παπαγεωργίου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. Π. του Ι. και 2) Δ. συζ. Ε. Π., το γένος Δ. Σ., κατοίκων Μελισσίων Αττικής, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Λύτρα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-5-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 92/2017, όπως αυτή διορθώθηκε με την 798/2017, οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6512/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-5-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση, από 4-5-2021 (αριθμ. καταθ. 2742/356/2021), αίτηση για αναίρεση της με αριθμ. 6512/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών (άρθρα 647 επ. του ΚΠολΔ, όπως ίσχυαν πριν από την αντικατάστασή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015), έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553 παρ. 1β, 556, 558, 564 παρ.1 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ), καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε, με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων, στις 19-4-2021, όπως εμφαίνεται από την επισημείωση του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών Ανδρέα Διαμαντή στην επιδιδόμενη στον αναιρεσείοντα απόφαση και η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 5-5-2021, δηλ. εντός των τριάντα ημερών από την επίδοση της προσβαλλομένης. Είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των προβαλλόμενων λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ), αναφορικά με το διαδικαστικό ιστορικό της υπόθεσης, προκύπτουν τα εξής: Ο ενάγων ήδη αναιρεσείων άσκησε την από 8-5-2014 [αριθμ. καταθ. 91939/2151/2014] αγωγή κατά των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων στην οποία ισχυρίστηκε ότι στο διαμέρισμά του προκλήθηκαν φθορές [εκτεταμένες υγρασίες στην οροφή, όπως ειδικότερα περιγράφονται], από αποκλειστική υπαιτιότητα των εναγομένων οι οποίοι, αντίθετα με όσα ήταν υποχρεωμένοι να πράττουν από τον κανονισμό της πολυκατοικίας και τα οριζόμενα στο ν. 3741/1929 περί των υποχρεώσεων των συνιδιοκτητών επί οριζοντίου ιδιοκτησίας, αλλά και τις διατάξεις Αστικού Κώδικα περί γειτονικού δικαίου, δεν έχουν συντηρήσει καθόλου από την εγκατάστασή τους στο διαμέρισμά τους, τα μάρμαρα με τα οποία έχει επιστρωθεί η βεράντα του διαμερίσματός τους η οποία βρίσκεται σχεδόν στο σύνολο της πάνω από το διαμέρισμα ιδιοκτησίας του, με αποτέλεσμα να έχουν διαβρωθεί οι αρμοί συνοχής αυτών και το νερό της βροχής αλλά και του ποτίσματος να διέρχεται δι' αυτών στο σκυρόδεμα της πλάκας του ορόφου και από εκεί στο ταβάνι του διαμερίσματός του.

Επίσης, ότι δεν έχουν συντηρήσει καθόλου από την εγκατάστασή τους στο διαμέρισμα τις υδρορροές αποστράγγισης των υδάτων (βρόχινων και ποτίσματος) από τη βεράντα τους στο κεντρικό δίκτυο απόληξης ομβρίων υδάτων της πολυκατοικίας, οι οποίες έχουν αποκολληθεί, με συνέπεια τα νερά αυτά να μην παροχετεύονται επαρκώς ή και καθόλου στο κεντρικό δίκτυο αλλά να λιμνάζουν στη βεράντα της ιδιοκτησίας τους, ότι έχουν εγκαταστήσει στη βεράντα τους σταθερές κατασκευές και πλήθος ζαρντινιερών, με συνέπεια την τρώση των μαρμάρων της βεράντας σε πολλά σημεία εκ των οποίων το νερό της βροχής και του ποτίσματος διέρχεται επίσης στο σκυρόδεμα της πλάκας του ορόφου και από εκεί στο ταβάνι του διαμερίσματός του.

Ότι εξαιτίας της παράνομης αυτής συμπεριφοράς των εναγομένων και με αποκλειστική υπαιτιότητά τους το νερό της βροχής αλλά και αυτό του ποτίσματος των ζαρντινιερών που έχουν εγκαταστήσει οι εναγόμενοι στην βεράντα τους, καθώς και εξ αιτίας της τοποθέτησης στο δάπεδο της βεράντας τους σταθερών κατασκευών (κιόσκια) με διάτρηση των μαρμάρων για τη σταθεροποίησή τους, διαπερνά το μάρμαρο και από τους αρμούς των μαρμάρινων πλακών και τις ρωγμές σε αυτές εισέρχεται στον οπλισμό του σκυροδέματος της πλάκας του ορόφου και στη συνέχεια στο ταβάνι του διαμερίσματός του.

Ότι επανειλημμένα ζήτησε από τους εναγομένους να προβούν στην κατάλληλη επιδιόρθωση και συντήρηση των αναλυτικά αναφερόμενων τμημάτων της οριζοντίου ιδιοκτησίας τους, που βρίσκονται στη βεράντα τους, και προκάλεσαν την εμφάνιση της υγρασίας, αυτοί ωστόσο αδιαφορούν. Με το ιστορικό αυτό ζήτησε, μεταξύ άλλων [που απορρίφθηκαν από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο], να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, εις ολόκληρον ο καθένας, άλλως κατά την μερίδα της συνιδιοκτησίας τους, να αποκαταστήσουν με δαπάνες τους το σύστημα μόνωσης - στεγανοποίησης του δαπέδου της βεράντας του διαμερίσματός τους, η οποία βρίσκεται πάνω από το διαμέρισμά του, σε όλη την έκταση αυτής, να αποκαταστήσουν τις βλάβες στις υδρορροές απόληξης ομβρίων της βεράντας τους, ώστε να γίνει αποστράγγιση των νερών με τη δημιουργία κατάλληλης κλίσης των μαρμάρων που θα τοποθετηθούν σε αυτήν ώστε να μην λιμνάζουν τα νερά και να μην ποτίζουν τους αρμούς των μαρμάρων και να διέρχονται στη συνέχεια στο σκυρόδεμα της πλάκας του ορόφου και στη συνέχεια στο ταβάνι του διαμερίσματός του, επικουρικά δε να επιτραπεί σ' αυτόν [ενάγοντα] να πράξει τα παραπάνω με δαπάνες των εναγομένων σύμφωνα με την από Ιανουαρίου 2014 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ.

Μ. μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ πλέον του αναλογούντος ΦΠΑ, με το νόμιμο τόκο από την πραγματοποίηση της δαπάνης μέχρι την εξόφληση. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθμ. 92/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ειδική διαδικασία), η οποία κατά το μέρος που έκρινε εν μέρει νόμιμη την αγωγή, ως στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1002, 1117 του ΑΚ, 1, 2 παρ.1, 4 παρ. 1, 5 και 13 του ν. 3741/1929 [διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 54 του Εισ.ΝΑΚ], δέχθηκε κατ`ουσίαν εν μέρει αυτήν και υποχρέωσε τους εναγόμενους: 1.

να προβούν, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την επίδοση της ως άνω απόφασης, σε επιδιόρθωση της μόνωσης και στεγανοποίηση του δαπέδου της βεράντας του διαμερίσματός τους, στη δημιουργία κατάλληλης κλίσης των μαρμάρων της βεράντας κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό της, 2. Να μην επανεγκαταστήσουν τις μόνιμες κατασκευές στη βεράντα του διαμερίσματός τους και συγκεκριμένα την μεταλλική πέργκολα και τις κτιστές γλάστρες, μετά τις επιδιορθώσεις που παρατίθενται στο στοιχείο (1.), υποχρέωσε δε τους εναγόμενους να καταβάλλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, στον ενάγοντα για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 10.000 ευρώ.

Κατά της απόφασης αυτής οι εναγόμενοι άσκησαν την από 2-6-2017 [αριθμ. καταθ. 543481/502540/2017] έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη [6512/2019] απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, διακράτησε και δίκασε την με αριθμ. 91939/2151/2014 αγωγή και, ακολούθως, απέρριψε αυτήν ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1002 και 1117 του ΑΚ και 1, 2 παρ.8, 4 παρ.1, 5 και 13 του ν. 3741/1929, που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ με το άρθρο 54 του εισαγωγικού του Νόμου, συνάγεται σαφώς ότι επί οριζόντιας ιδιοκτησίας ιδρύεται κυρίως μεν χωριστή (διαιρεμένη) κυριότητα σε όροφο οικοδομής ή διαμέρισμα ορόφου, παρεπομένως δε και αναγκαστική συγκυριότητα που αποκτάται αυτοδικαίως κατ` ανάλογη μερίδα στα μέρη του όλου ακινήτου, που χρησιμεύουν σε κοινή από όλους τους οροφοκτήτες χρήση μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ενδεικτικώς στη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 και οι πρωτότοιχοι και η στέγη. Ως πρωτότοιχος δε νοείται κάθε τοίχος, που αποτελεί μέρος του σκελετού της οικοδομής και στηρίζει αυτήν επί των θεμελίων, καθώς και οι χωρισμένες διαιρέσεις των διαμερισμάτων, κάθετες ή οριζόντιες και αν ακόμη οι τοίχοι αυτοί δεν αποτελούν βασικούς τοίχους, αρκεί να χρησιμεύουν για την όλη ευστάθεια της οικοδομής.

Συνεπώς, στην κατηγορία των πρωτοτοίχων, υπό την ως άνω έννοια, περιλαμβάνεται και το πάτωμα κατά το κύριο σώμα του, που υποβαστάζει το επ` αυτού επίστρωμα, αφού αποτελεί μέρος του σκελετού της οικοδομής κι έτσι τούτο, με εξαίρεση το επίστρωμα, που ανήκει στην ατομική ιδιοκτησία του οροφοκτήτη, αποτελεί κοινόκτητο τμήμα της οικοδομής [ΑΠ 505/2022, ΑΠ 386/2021, ΑΠ 932/2021].

Από τη διάταξη όμως του άρθρου 4 παρ. 1 του ιδίου νόμου σε συνδυασμό προς το άρθρο 13 αυτού προκύπτει ότι επιτρέπεται είτε με τη συστατική της οριζόντιας ιδιοκτησίας πράξη είτε με ιδιαίτερες συμφωνίες όλων των συνιδιοκτητών, λόγω του ενδοτικού χαρακτήρα των ως άνω διατάξεων, κοινόκτητο κατά το νόμο μέρος της οικοδομής να αποτελέσει αντικείμενο χωριστής ιδιοκτησίας ανήκον σε ένα ή σε ορισμένους από τους συνιδιοκτήτες, εκτός αν με διάταξη άλλου νόμου και ιδίως διατάξεις πολεοδομικές, τούτο απαγορεύεται και απαγγέλλουν ρητώς ακυρότητα δικαιοπραξίας, που έγινε κατά παράβαση τους.

Επιτρέπεται δηλ. στους συνιδιοκτήτες, με ιδιαίτερη συμφωνία τους, που συντάσσεται από όλους και καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και πρέπει να μεταγράφεται, να ρυθμίζουν τα της συνιδιοκτησίας δικαιώματά τους και υποχρεώσεις τους (Κανονισμός Πολυκατοικίας) (ΑΠ 131/2019, ΑΠ 478/2011). Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 3 παρ.1 και 6 παρ.1 του ν. 3741/29, κατά το μέρος που ορίζουν ότι ο ιδιοκτήτης ορόφου έχει όλα τα ανήκοντα στον κύριο δικαιώματα, εφόσον η άσκηση αυτών δεν παραβλάπτει τη χρήση των άλλων ιδιοκτητών και ότι κατασκευάζει ή διατηρεί με δική του δαπάνη το πάτωμα, επί του οποίου βαίνει, συνάγεται ότι ο οροφοκτήτης που είναι αποκλειστικός κύριος της βεράντας του διαμερίσματός του, που είναι ανοικτό μέρος και επέκταση του δαπέδου ενός ορόφου μέχρι του κατακόρυφου επιπέδου των όψεων του κτιρίου, αποτελεί δε δώμα (πλάκα οροφής) για τον κάτω από αυτή όροφο ή διαμέρισμα [και η οποία είναι δυνατόν να καταστεί αντικείμενο χωριστής ιδιοκτησίας, ενώ άλλως επ` αυτής θα εφαρμόζετο ότι και επί στέγης (άρθ. 7 παρ.1 ν. 3741/1 929), δηλαδή θα ανήκε στα κοινόκτητα μέρη κατ` άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου], δεν έχει μόνο δικαίωμα να τη διατηρεί και να την επισκευάζει αλλά οσάκις η μη επισκευή της έχει ως αποτέλεσμα να παραβλάπτεται η χρήση του ιδιοκτήτη του κάτω από αυτή διαμερίσματος, υποχρεούται να την επισκευάσει με δική του δαπάνη.

Σε περίπτωση παράλειψής του, ο βλαπτόμενος από τη μη επισκευή της βεράντας διαμερίσματος έχει δικαίωμα να αξιώσει την επισκευή αυτής, ώστε να αρθεί η προσβολή του (άρθρο 1108 εδ.α'του ΑΚ) [ΑΠ 1223/2012]. Ειδικότερα, με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 3741/1929 "Περί της ιδιοκτησίας κατ` ορόφους", δεν καθορίζεται απλώς το ζήτημα ποιος φέρει το βάρος της δαπάνης της κατασκευής και διατηρήσεως (συντηρήσεως κλπ) των αποτελούντων τη διαιρετή ιδιοκτησία μερών της οικοδομής, αλλά καθορίζεται γενικότερα θετική υποχρέωση του κυρίου προς διατήρηση της διαιρετής του ιδιοκτησίας, με δική του δαπάνη, σε τέτοια κατάσταση, ώστε να μην δύναται από αυτήν να προκύψει βλάβη στις λοιπές διαιρετές ιδιοκτησίες και στα κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής και να μην παραβλάπτεται η χρήση αυτών και η ομαλή λειτουργία της οροφοκτησίας.

Αυτό προκύπτει εκτός από τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 [σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 3 παρ. 1, 5, 9 παρ. 2 και 3 του ν. 3741/1929] και τη φύση του θεσμού και ιδίως του άρρηκτου συνδέσμου των επιμέρους διαιρετών ιδιοκτησιών μεταξύ τους και με τα κοινόχρηστα μέρη [ΑΠ 680/2021, ΑΠ 462/2017] . Από τις διατάξεις αυτές και το άρθρο 1006 του ΑΚ, προκύπτει ότι ο κύριος ορόφου ή διαμερίσματος έχει υποχρέωση να λαμβάνει τα ενδεικνυόμενα μέτρα και να διατηρεί τη διαιρετή ιδιοκτησία της οποίας είναι κύριος σε τέτοια κατάσταση, ώστε να μην μπορεί να προκληθεί βλάβη στις ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, στις εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης, αποχέτευσης κλπ, που διέρχονται από την ιδιοκτησία του [ΑΠ 680/2021, ΑΠ 462/2017, ΑΠ 406/1996].

Έτι περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδάφ. α` του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 164/2021, ΑΠ 59/2020).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε, αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 164/2021).

Με το λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ. Τέλος, κανόνα ουσιαστικού δικαίου με την έννοια που αναφέρεται στις παραπάνω διατάξεις του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δεν αποτελεί ο κανονισμός της πολυκατοικίας, δηλ.

η νομική πράξη, με την οποία ρυθμίζονται δεσμευτικά για τους κυρίους των οριζόντιων ιδιοκτησιών και για τους διαδόχους τους θέματα σχετικά με την οργάνωση και τη λειτουργία της έννομης σχέσης της οριζόντιας ιδιοκτησίας και, ειδικότερα, ρυθμίζονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των οροφοκτητών τόσο υπό την ιδιότητά τους ως συγκυρίων των κοινών μερών όσο και υπό την ιδιότητά τους ως αποκλειστικών κυρίων διαμερισμάτων.

Ο κανονισμός, παρά τη δεσμευτικότητά του έναντι των συνιδιοκτητών, των διαδόχων τους κλπ., δεν αποβάλλει τον κατά τα άρθρα 4, 13 και 14 του ν. 3741/1929 δικαιοπρακτικό του χαρακτήρα, ούτε μετατρέπεται σε κανόνα δικαίου (ΑΠ 1170/2022, ΑΠ 514/2021, ΑΠ 417/2019, ΑΠ 1655/2018, ΑΠ 858/2013, ΑΠ 1207/2011, ΑΠ 1208/2011, ΑΠ 907/2009). Στην ερευνώμενη υπόθεση, από την προσβαλλόμενη απόφαση, που επισκοπείται επιτρεπτά (άρθρο 561 αρ. 2 του ΚΠολΔ) για τις ανάγκες των ερευνώμενων αναιρετικών λόγων, προκύπτει ότι το Μονομελές Εφετείο Αθηνών δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού, τα ακόλουθα: "Δυνάμει του υπ' αρ.

…/1985 αγοραπωλητήριου συμβολαίου του συμβ/φου Αθηνών Σωτ. Δραγωνέα, νομίμως μεταγραμμένου (τ. 210 αρ. 131), ..., ο ... ενάγων- εφεσίβλητος (ήδη αναιρεσείων) έχει καταστεί κύριος μιας οριζόντιας ιδιοκτησίας κείμενης στην επί της οδού Διός, αρ. 31, στα Μελίσσια Αττικής, στην θέση Κολώνες, πολυκατοικία και συγκεκριμένα του με αρ.

ΔΙ διαμερίσματος του Δ' ορόφου, επιφανείας 125τ.μ., μετά των ανηκόντων σε αυτό και αποτελούντων παραρτήματά του αποθήκης με στοιχεία Υ9 του υπογείου και της υπ' αρ. Π1Ο θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου, ... Εξάλλου, δυνάμει του υπ' αρ. 17493/1985 αγοραπωλητήριου συμβολαίου του ίδιου ως άνω συμβ/φου ..., νομίμως μεταγραμμένου (τ. 211 αρ.28), οι εναγόμενοι-ήδη εκκαλούντες (αναιρεσίβλητοι) έχουν καταστεί συγκύριοι κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου έκαστος μιας οριζόντιας ιδιοκτησίας, κείμενης στην ίδια ..., πολυκατοικία και συγκεκριμένα του με στοιχεία ΕΙ διαμερίσματος Ε' ορόφου, επιφανείας 104 τ.μ., μετά των ανηκόντων σε αυτό και αποτελούντων παραρτήματά του αποθήκης με στοιχεία Υ13 του υπογείου και της υπ' αρ.

Π8 υπόγειας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου. Ολόκληρο το προπεριγραφέν διαμέρισμα του ενάγοντος βρίσκεται κάτω από την έχουσα επιφάνεια 125 τ.μ. βεράντα του διαμερίσματος των εναγομένων. Η προαναφερθείσα πολυκατοικία έχει υπαχθεί στις διατάξεις του Ν. 3741/1929 δυνάμει της νομίμως μεταγραμμένης (τ. 203 αρ.230), υπ' αρ.

…/1984 συμβολαιογραφικής πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και κανονισμού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων συνιδιοκτητών του ίδιου ως άνω συμβ/φου Αθηνών Σωτηρίου Δραγωνέα, ... σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 περ. I και II της προαναφερθείσας υπ' αρ. 16150/1984 συμβολαιογραφικής πράξης ... "Ι.'Εκαστος κύριος διηρημένης ιδιοκτησίας βαρύνεται ως εκ της ιδιότητος του ταύτης δια των εκ της συνιδιοκτησίας απορρεουσών κοινών δαπανών λειτουργίας, συντηρήσεως, επισκευής και ανανεώσεως των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων χώρων, έργων, μερών και εγκαταστάσεων της Πολυκατοικίας.

II. ΓΕΝΙΚΑΙ ΔΑΠΑΝΑΙ: (Γ.Δ.) Ως τοιαύται νοούνται αι δαπάναι συντηρήσεως και επισκευής του όλου κτιρίου ήτοι εξωτερικών τοίχων, προσόψεων, βασικών τοιχωμάτων, τοίχων διαχωρισμού αυτοτελών ιδιοκτησιών, του σιδηροπαγούς σκελετού, των θεμελιώσεων, των πεζοδρομίων, των κεντρικών αγωγών ηλεκτρικού ρεύματος, ύδατος, τηλεφώνων, αποχετεύσεως, θερμάνσεως καθώς και η ασφάλισις των κοινοχρήστων χώρων." "Επίσης ...

σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 παρ. 9 (που αφορά επιδιόρθωση βλαβών στις υδραυλικές και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις εντός οριζοντίου ιδιοκτησίας) της προαναφερθείσας υπ' αρ. 16150/1984 συμβολαιογραφικής πράξης ...". Εις περίπτωσιν καθ' ήν ήθελεν διαπιστωθεί ότι αι περί ων το παρόν βλάβαι δεν οφείλονται εις υπαιτιότητα του ιδιοκτήτου εις την οριζόντιον ιδιοκτησίαν του οποίου έλαβον χώραν, αλλ' εις γενικώτερα αίτια αναγόμενα εις την γενικήν κατάστασιν των εγκαταστάσεων ή του κτιρίου, η δαπάνη δια την επιδιόρθωσιν αυτών θα γίνεται υπό του διαχειριστού εις βάρος του συνόλου των συνιδιοκτητών, χαρακτηριζομένη ως κοινή δαπάνη''.

Επίσης στο ίδιο άρθρο 3 περ. VI της προαναφερθείσας υπ' αρ. 16150/1984 συμβολαιογραφικής πράξης (σ.σ. ορίζεται): "Απαγορεύεται η τοποθέτησις ανθέων, φυτών και γλαστρών επί των ποδιών των παραθύρων και στηθαίων των εξωστών. Επιτρέπεται όμως η τοποθέτησις γλαστρών εντός των εξωστών, υπό τον όρον ότι το πότισμα θα γίνεται εις καταλλήλους ώρας, καθορισθησομένας δι' αποφάσεως της Συνελεύσεως των συνιδιοκτητών και ούτως ώστε να μην υγραίνονται οι εξώσται και εξωτερικαί όψεις της πολυκατοικίας".

Αποδείχτηκε περαιτέρω ότι λίγο χρόνο μετά την υπό των τώρα αντιδίκων προαναφερθείσα αγορά των (αντίστοιχων) οριζοντίων ιδιοκτησιών τους και την υπό της (τρίτης προς τους τώρα αντιδίκους) εργολήπτριας εταιρείας γενόμενη περί το έτος 1987 αποπεράτωση της προαναφερθείσας πολυκατοικίας όπου βρίσκονται αυτές, αρκετοί εκ των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας αυτής (μεταξύ των οποίων και οι τώρα αντίδικοι) παραπονέθηκαν από κοινού για κακοτεχνίες κατά την κατασκευή της από μέρους της κατασκευαστικής εταιρείας " ΕΡΓΟΔΟΜΙΚΗΣ", ζητήθηκε η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης κατ' εντολήν του ΤΕΕ, διενεργήθηκε δε, σύμφωνα με την υπ' αρ. 23892/88 η ...

από Φεβρουάριο 1988 ... έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Α.. Π., συνταχθείσα κατ' εντολήν του ΤΕΕ, μετά από αίτηση του τώρα πρώτου εναγομένου εκκαλούντος Ε.. Π., κατά τα αναγραφόμενα στην οποία (...): Α]διαπιστώθηκαν ότι υπήρχαν ήδη στο (επίδικο) διαμέρισμα του τώρα ενάγοντος-εφεσιβλήτου (εκτός άλλων που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω) οι ακόλουθες εκ κατασκευής κακοτεχνίες" (σελίδα 4 αυτής): "α) Από το μαρμάρινο σοβατεπί της μεγάλης βεράντας, μεταφέρεται υγρασία στο κάτω διαμέρισμα (Π.).

Απαιτείται τοποθέτηση ισχυρής σιμεντοκονίας με άμμο θάλαο ή ικανή ποσότητα σιλικόνης, β) Υπάρχει εγκάρσια ρωγμή, κάθετη στον οπλισμό, στην οροφή του γωνιαίου δωματίου της μεγάλης βεράντας, της τάξης του ενός χιλιοστού. Η ρωγμή αυτή μάλλον προέρχεται από το βέλος κάμψης της πλάκας και πρέπει να πληρωθεί με εποξειδικές ρητίνες και ίσως απαιτηθούν δύο τρία ελάσματα.

Μπορεί όμως να προέρχεται και από τον σοβά (όπως άλλες παράλληλες προς τον οπλισμό). Αυτό θα διαπιστωθεί μόνο με την αφαίρεση του σοβά και το πλύσιμο της πλάκας με νερό...", Β] διαπιστώθηκαν ότι υπήρχαν ήδη στο διαμέρισμα των τώρα εναγομένων-εκκαλούντων (εκτός άλλων που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω) οι ακόλουθες εκ κατασκευής κακοτεχνίες (βλ.

σελίδα 3 αυτής): " ... β) Υπάρχει κάθετη και οριζόντια, ρωγμή εξωτερικά από τον χώρο της βιβλιοθήκης (η οριζόντια βρίσκεται στο ύψος της πλάκας δαπέδου του δ/τος) ...

δ) Τα μάρμαρα που στρώθηκαν στην μεγάλη βεράντα περιέχουν, κατά ένα μικρό ποσοστό και σκούρες πλάκες (γκρι-καφέ κλπ.) ενώ στην όλη μαρμαρόστρωση υπάρχουν και μερικές ρηγματώσεις ...". Γ] διαπιστώθηκε επίσης ότι υπήρχαν ήδη στα κοινόχρηστα τμήματα της οικοδομής (εκτός άλλων που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω) οι ακόλουθες εκ κατασκευής κακοτεχνίες (βλ.

σελίδα 6 της ως άνω πραγματογνωμοσύνης): "... β) Η υδρορροή που βρίσκεται στην παρειά του εξωτερικού τοίχου είναι ασοβάτιστη, γ) Στο σημείο σύνδεσης δυο υδρορροών, υπάρχει κακοτεχνία, λόγω αλλαγής της φοράς της μιας διατομής επί της άλλης, δ) Δεν έχουν τοποθετηθεί ταρατσομόλυβα στο δώμα ..." η ... από Φεβρουάριο 1988 επιγραφόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Α..

Π., συντάχθηκε μετά από διενέργεια: α) στις 26-1-1988 και β) στις 11-2-1988 ... " αυτοψιών" ... παρουσία (στην πρώτη τούτων) αφενός των κατονομαζόμενων ... εκπροσώπων της κατασκευάστριας εταιρείας, αφετέρου των επίσης κατονομαζόμενων ... οροφοκτητών, μεταξύ των οποίων και του τώρα ενάγοντος-εφεσιβλήτου, καθώς και του τώρα πρώτου εναγομένου-εκκαλούντος.

Αποδείχτηκε εξάλλου ότι λίγο χρόνο μετά την ... από Φεβρουάριο 1988 ... έκθεση πραγματογνωμοσύνης ..., συντάχθηκε υπό του ίδιου ως άνω πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Α.. Π., με την υπ' αρ. 11288/88 εντολή του ΤΕΕ, η ... προσκομιζόμενη από 27.7.1988 ... έκθεση πραγματογνωμοσύνης, που διενεργήθηκε επίσης μετά από αυτοψία τούτου, λαβούσα χώρα στις 5-7-1988, με την παρουσία αφενός των κατονομαζόμενων ...

εκπροσώπων της κατασκευάστριας εταιρείας, αφετέρου των ... κατονομαζόμενων ... οροφοκτητών, μεταξύ των οποίων και του τώρα ενάγοντος- εφεσιβλήτου, καθώς και του τώρα πρώτου εναγομένου-εκκαλούντος, κατά τα αναγραφόμενα δε στην ως άνω από 27.7.1988 ... έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ως άνω πολιτικού μηχανικού (...):

Α] σε σχέση με το διαμέρισμα του τώρα ενάγοντος-εφεσιβλήτου "Δεν παρατηρήθηκε άλλη ρωγμή, εκτός από αυτήν που αναφέρεται στην παράγραφο αρ. 5 , εδάφιο β της τέταρτης σελίδας της από Φεβρουάριο 1988 πρώτης πραγματογνωμοσύνης ...", Β] σε σχέση με το διαμέρισμα των τώρα εναγομένων-εκκαλούντων διαπιστώθηκαν οι ακόλουθες εκ κατασκευής κακοτεχνίες (βλ.

σελίδα 3 αυτής): "Υπάρχουν τρεις μικρές ρωγμές σε διαφορετικά σημεία του μικρού προβόλου της μεγάλης βεράντας, έξω από την κουζίνα και το σαλόνι και είναι όλες παράλληλες προς τον οπλισμό. Πρέπει να κλεισθούν με ισχυρή σιμεντοκονία, επειδή δεν μειώνουν την στατική αντοχή του κτιρίου. Υπάρχει ακόμα μια μικρή ρωγμή σε δοκάρι της μεγάλης βεράντας, που πρέπει να κτισθεί με εποξειδικές ρητίνες ".

Αποδείχτηκε περαιτέρω ότι από το έτος 1986 και εφεξής, στο έχον εμβαδόν 330 τ.μ. δώμα της επίδικης πολυκατοικίας κείμενο ύπερθεν των διαμερισμάτων τόσον των ... εναγομένων-εκκαλούντων, όσον και άλλων οροφοκτητών [που δεν είναι διάδικοι στην δίκη αυτή], είχε γίνει εγκατάσταση δεκατριών ηλιακών θερμοσιφώνων ...

το δε καλοκαίρι του έτους 1997 είχαν τοποθετηθεί περιμετρικά του δώματος της ως άνω πολυκατοικίας κιγκλιδώματα, στην συνέχεια εμφανίστηκαν δε υγρασίες αφενός στο διαμέρισμα των ... εναγομένων (από το έτος 1997), αφετέρου (ήδη από το έτος 1991) στο διαμέρισμα της τρίτης προς τους ... αντιδίκους οροφοκτήτριας κ.

Κ.. Μετά από αίτηση οροφοκτητών της εν λόγω πολυκατοικίας, εκπροσωπούμενων από τον (τρίτο προς τους τώρα αντιδίκους) Κ. (...) ανατέθηκε με το υπ' αρ. πρωτ. 27749/25-11-1998 έγγραφο του ΤΕΕ στον πολιτικό Μηχανικό Π. Π.. Γ. η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης σε σχέση με τις εν λόγω υγρασίες, για την διενέργεια της οποίας ο ανωτέρω πολιτικός μηχανικός επισκέφθηκε (...) το δώμα της επίδικης πολυκατοικίας και το διαμέρισμα των ...

εναγομένων-εκκαλούντων, παρουσία και της τότε διαχειρίστριας της εν λόγω πολυκατοικίας Λ. Σ., έκρινε ότι δεν ήταν δυνατή η ασφαλής διάγνωση της αιτίας για την οποία εμφανίζονταν (εκτός άλλων) υγρασίες στην οροφή του διαμερίσματος των ... εναγομένων-εκκαλούντων (Π.) μετά από έντονες βροχοπτώσεις, διαπίστωσε πάντως καταστροφή της μόνωσης του δώματος οφειλόμενη στην "πλημμελή τοποθέτηση και κακή συντήρηση των ηλιακών θερμοσιφώνων και των κιγκλιδωμάτων ασφαλείας που τοποθετήθηκαν στην ταράτσα της πολυκατοικίας ".

Αποδείχτηκε περαιτέρω ότι περί το έτος 2006 παρουσιάστηκαν πάλι εκτεταμένες υγρασίες στην οροφή του διαμερίσματος του ... ενάγοντος-εφεσιβλήτου και συγκεκριμένα στους χώρους του σαλονιού, των τριών υπνοδωματίων και της κουζίνας. Ενισχυτικό των ανωτέρω είναι ιδία το μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενο υπ' αρ.

πρωτ. 19141/5011/17-11-2006 έγγραφο της Δ/νσης Πολεοδομίας Τομέα Ανατ. Αθήνα, που συντάχθηκε μετά από την γενόμενη στις 14/11/2006 αυτοψία στο διαμέρισμα του ... ενάγοντος-εφεσιβλήτου των αρμοδίων υπαλλήλων ... Αποδείχτηκε περαιτέρω ότι στις αρχές του έτους 2014 εμφανίστηκαν εκ νέου υγρασίες στην οροφή του διαμερίσματος του ...

ενάγοντος-εφεσιβλήτου και δη εμφανίστηκαν εκτεταμένες υγρασίες, πτώση του σοβά, εξαιτίας της εισροής υδάτων από την επιφάνεια της βεράντας του διαμερίσματος των ... εναγομένων-εκκαλούντων, ροή νερού υπό μορφή σταγόνων, ακόμη και σταλακτίτες. Συνεπεία των ανωτέρω προβλημάτων και της επικινδυνότητας που δημιουργούσαν για την διαβίωση του ιδίου και της οικογενείας του στο εν λόγω διαμέρισμα, ο ενάγων-εφεσίβλητος ζήτησε από το ΤΕΕ την διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης σχετικά με την εμφανισθείσα στην οροφή του διαμερίσματός του υγρασία, διεξαχθείσας ...

από 28.11.2014 και με αρ. πρωτ. ΤΕΕ 15273/22.8.2014 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης και της από 27-4-2015 συμπληρωματικής έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Θ. Ζ.. Όπως ... αναγράφει στην ως άνω από 28.11.2014 και με αρ. πρωτ.ΤΕΕ …/22.8.2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης ..., στην οροφή του έχοντος συνολικό εμβαδόν 125 τμ και αποτελούμενου από ενιαίο χώρο σαλονιού-τραπεζαρίας, τρία υπνοδωμάτια, μια κουζίνα, λουτρό και wc διαμέρισμα του ενάγοντος-ήδη εφεσίβλητου, που βρίσκεται ολόκληρο κάτω από τη βεράντα του ανήκοντος στους εκκαλούντες διαμερίσματος ΕΙ του 5ου ορόφου, από τις διενεργηθείσες ...

δύο "αυτοψίες" διαπιστώθηκαν εκτεταμένες υγρασίες σε τμήματα της οροφής του ως άνω ΔΙ διαμερίσματος του ενάγοντος και συγκεκριμένα διαπιστώθηκαν τα εξής ...: "1.Επιφάνεια περίπου τρία τ.μ., κεντρικά του σαλονιού όπου το σκυρόδεμα της πλάκας οροφής είναι εμφανές μετά από πτώση του σοβά. Ο οπλισμός έχει διαβρωθεί ενώ, πέραν της υγρασίας υπάρχει και ροή νερού υπό μορφή σταγόνων.

Το καλώδιο ρεύματος που διέρχεται σε επαφή με τη πλάκα είναι εκτεθειμένο στην υγρασία. Ρηγματώσεις, που δείχνουν σημάδια εξάπλωσης του φαινομένου είναι εμφανείς κοντά σε αυτή την περιοχή ενώ σποραδικά απαντώνται και σε άλλα σημεία της πλάκας στον ίδιο χώρο. 2. Στο δωμάτιο Α υπάρχει πτώση εκτός του σοβά και του σκυροδέματος της οροφής στη πλευρά, στην οποία διέρχεται δοκός.

Η κατάσταση είναι ορατή σε σημείο όπου έχει αποκολληθεί τμήμα της ψευδοροφής που υπάρχει και διακρίνεται εκτεταμένη υγρασία με διαβρωμένο τον οπλισμό της πλάκας. 3. Στο δωμάτιο Β υπάρχει έντονη υγρασία στην οροφή ιδιαίτερα σε ένα τμήμα εσωτερικά της εντοιχιζόμενης ντουλάπας. 4. Στο δωμάτιο Γ διακρίνεται μια λωρίδα κατά μήκος της οποίας υπάρχει αποκόλληση επιχρίσματος της οροφής. 5.

Στην οροφή του παταριού του WC υπάρχει προχωρημένη φθορά του σκυροδέματος και η ροή σταγόνων νερού είναι συνεχής. Ίδια κατάσταση επικρατεί και στο πατάρι του λουτρού όπου διάβρωση του οπλισμού της πλάκας έχει εκτινάξει μέρος του σκυροδέματος ενώ από τη μακροχρόνια αυτή κατάσταση έχουν δημιουργηθεί σταλακτίτες. 6.

Στην οροφή της κουζίνας υπάρχουν τμήματα που διακρίνεται έντονη υγρασία στην οποία και οφείλεται μερική εκτίναξη του επιχρίσματος". ... Ο προαναφερθείς πραγματογνώμονας, σε σχέση με τα αίτια των προαναφερόμενων προβλημάτων υγρασίας στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος, διαπίστωσε τα εξής: ... "Το σκυρόδεμα προστατεύει το σιδηρό οπλισμό από τη διάβρωση μέσω της αλκαλικότητάς του.

Η διάβρωση του οπλισμού προκαλεί αύξηση του όγκου του με αποτέλεσμα τη δημιουργία εσωτερικών τάσεων και ρηγματώσεων στο σκυρόδεμα που οδηγούν τελικά στην αποφλοίωσή του. Η διάβρωση του οπλισμού προέρχεται από εισροή ύδατος από την επιφάνεια της βεράντας του διαμερίσματος Ε1. Από τις δοκιμαστικές τομές ...

διαπιστώθηκε η αρχική στεγανοποίηση της βεράντας η οποία κρίνεται ανεπαρκής. Το μονωτικό υλικό [τύπου πολυστερίνης πάχους 3 εκ. βρέθηκε σε περίπου 7 εκ. κάτω από τη τελική επιφάνεια και μόλις 2 εκ. πάνω από τη πλάκα της βεράντας του 5ου ορόφου. Μεταξύ μαρμάρων και μόνωσης έχει τοποθετηθεί αφρομπετόν το οποίο είναι γεμάτο πόρους.

Παρουσία νερού βρέθηκε τόσο πάνω από τη μόνωση όσο και από κάτω, κάτι που επιβεβαιώνει ότι η στεγανοποίηση είτε αρχικά είτε σταδιακά στάθηκε ανεπαρκής να προστατέψει τη πλάκα. Οι κλίσεις προς τις υδροροές είναι λανθασμένες με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν κατά τόπους και μακροπρόθεσμα να εισχωρούν στο εσωτερικό της πλάκας.

Εξάλλου η μερική επέμβαση στεγανοποίησης που πραγματοποιήθηκε σε μια λωρίδα της βεράντας δημιούργησε περισσότερα προβλήματα παρά έλυσε το πρόβλημα της υγρασίας στην οροφή του διαμερίσματος". ... Ο προαναφερθείς πραγματογνώμονας έκρινε, σε σχέση με την λύση των προαναφερόμενων προβλημάτων στο διαμέρισμα του ενάγοντος, τα εξής: "Για τη ριζική επίλυση του ζητήματος απαιτείται εκ νέου πλήρης στεγανοποίηση της πλάκας". ...

για να γίνει η εν λόγω εκ νέου πλήρης στεγανοποίηση της πλάκας απαιτείται να απομακρυνθούν, πριν την εφαρμογή της μόνωσης στη πλάκα, όλες οι κατασκευές που έχουν προστεθεί στην επιφάνεια της βεράντας και που αποκλείουν τη δυνατότητα ορθής εφαρμογής της μόνωσης και ειδικότερα θα πρέπει να απομακρυνθούν και να επανατοποθετηθούν η μεταλλική πέργκολα που βρίσκεται στη βεράντα του διαμερίσματος ΕΙ, τα μάρμαρα της βεράντας (...) και οι πλίνθινες ζαρντινιέρες που έχουν τοποθετηθεί περιμετρικά της βεράντας που επίσης θα πρέπει να αφαιρεθούν και να ανακατασκευαστούν επίσης, ακολουθεί δε η αναλυτική απαρίθμηση των απαιτούμενων εργασιών για την εκ νέου πλήρη στεγανοποίηση της πλάκας που περιλαμβάνουν:

I] Αποξηλώσεις [και ειδικότερα: Αποσυναρμολόγηση της μεταλλικής πέργκολας, αποξήλωση των πλίνθινων ζαρντινιέρων, αποξήλωση των υφιστάμενων μαρμάρων από την επιφάνεια της βεράντας, αποξήλωση των υλικών συγκόλλησης των μαρμάρων και των υλικών ρύσεων, μέχρις αποκαλύψεως της πλάκας, συγκέντρωση και αποκομιδή των μπάζων που θα προκύψουν], II] Εργασίες Μόνωσης [και ειδικότερα:

καλό καθαρισμό της επιφάνειας, φράγμα υδρατμών με γαλάκτωμα, θερμομόνωση με τοποθέτηση θερμομονωτικών πλακών γραφιτούχας διογκωμένης πολυστερίνης πάχους 5 εκ. Δημιουργία ρύσεων με αφρομπετόν πυκνότητας 350 kg/m3, μέσου πάχους περίπου στα 12 εκ. και κλίσεις 1,00 με 1,50 %, αστάρωμα της επιφάνειας με ασφαλτικό βερνίκι, σε κατανάλωση 0,50kg/m3, στεγανοποίηση της επιφάνειας με καθολική επικόλληση (...) διπλής στρώσης ελαστοπλαστικών ασφαλτικών μεμβρανών ΑΡΡ και ΙΡΡ (άτακτο και ισοτακτικό προπυλένιο ...), βάρους 4,00 kg/m3 με οπλισμό πολυεστερικό ύφασμα 180gr/m2, το οποίο δε σχίζεται εύκολα και αντέχει σε μεγάλες καταπονήσεις, με ιδιαίτερη φροντίδα στις επικαλύψεις των ασφαλτικών φύλλων κατά 8-10 εκ.

καθώς επίσης στην εξασφάλιση αυτών περιμετρικά στο στηθαίο και στις υδροροές, στοκάροντας με ασφαλτική μαστίχη]. III] Επανατοποθετήσεις [... της μεταλλικής πέργκολας, ... μαρμάρων διαστάσεων 30X60 (...), ... πλίνθινων ζαρντινιέρων στις προϋπάρχουσες θέσεις]. ... Ο προαναφερθείς πραγματογνώμονας υπολόγισε το συνολικό εκτιμώμενο κόστος όλων των προαναφερθέντων κατ' αποκοπή στο συνολικό ποσό των 24.500 ευρώ (για υλικά και εργασίες) συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ:

α. 3000 ευρώ για τις αποξηλώσεις, β. 8.500 ευρώ για την μόνωση, γ. 13.000 ευρώ για τις προαναφερόμενες επανατοποθετήσεις (μαρμάρων, μεταλλικής πέργκολας, ζαρντινιερών) .... Ο προαναφερθείς πραγματογνώμονας πολιτικός μηχανικός του ΤΕΕ Θ. Ζ. στην από 27-4-2015 συμπληρωματική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του διασαφήνισε ...:

ότι "Α. το 1985 πιθανότατα δεν υπήρχε καμία στρώση στεγανοποίησης. Ο λόγος για τον οποίο δεν είχαν παρουσιαστεί έντονα προβλήματα τα πρώτα χρόνια είναι επειδή όλα τα υλικά της οικοδομής (...) ήταν πιο συνεκτικά και εμπόδιζαν την είσοδο του νερού, (πχ σκυρόδεμα πλάκας, μάρμαρα, κόλλες, μωσαϊκά κλπ)", καθώς επίσης ...

ότι "Οι λάθος κλίσεις είναι εμφανείς και διαπιστώνεται κατά τόπους όπου το νερό λιμνάζει αντί να ρέει προς τις υδρορροές. Η διόρθωση στις κλίσεις όποτε και αν είχε λάβει χώρα σαφώς θα βελτίωνε τη κατάσταση όσον αφορά στη ροή των υδάτων". ..., ότι "Οι υδρορροές θα πρέπει να ελεγχθούν από υδραυλικό πριν την έναρξη των εργασιών μόνωσης και αν είναι τρύπιες ή βουλωμένες να επισκευαστούν- αλλαχτούν". ..., σε σχέση με την μεταλλική πέργκολα και την σχέση της ή μη με την εμφάνιση υγρασίας στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος-εφεσιβλήτου, ο προαναφερθείς ...

πραγματογνώμονας αναφέρει ...: "Δε μπορούμε να γνωρίζουμε τη συμπεριφορά της μεταλλικής κατασκευής αυτής σε βάθος χρόνου με σιγουριά ούτε σε ποιο βαθμό επηρέασε από την τοποθέτησή της έως σήμερα τις κλίσεις της βεράντας δεδομένου ότι φαίνεται οι λάθος κλίσεις να είναι εκ κατασκευής της οικοδομής. Εξάλλου λιμνάζοντα νερά διαπιστώνονται και μακριά από τη κατασκευή αυτή", ενώ ουδόλως συνέδεσε την τοποθέτηση των (επιτρεπόμενων από τον κανονισμό ...) ζαρντινιερών του διαμερίσματος των εναγομένων με την εμφάνιση υγρασίας στο διαμέρισμα του ενάγοντος ...

Εν όψει των ανωτέρω εκτεθέντων ελέγχεται ως ανακριβής ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι η προαναφερθείσα σταθερή κατασκευή (πέργκολα) στην βεράντα των εναγομένων και οι ζαρντινιέρες τους αποτελούν αιτία της εμφάνισης υγρασιών στην οροφή του διαμερίσματός του και πρέπει να διαταχθεί η απομάκρυνσή των.

Ενισχυτικό των ανωτέρω είναι επίσης ιδία ότι ο ανωτέρω πραγματογνώμονας μεταξύ των απαιτούμενων εργασιών, των οποίων το κόστος υπολόγισε και αιτείται από τους εναγόμενους ο ενάγων είναι οι (μετά την εκ νέου στεγανοποίηση της πλάκας) επανατοποθετήσεις της προαναφερθείσας σταθερής κατασκευής (πέργκολας), των μαρμάρων του δαπέδου της βεράντας και των πλίνθινων ζαρντινιέρων στις προϋπάρχουσες θέσεις τους, επανατοποθετήσεις που ...

δεν θα συνιστούσε ..., εάν είχε θεωρήσει ότι σε αυτές οφείλεται το πρόβλημα υγρασίας του διαμερίσματος του ενάγοντος, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται αυτός (ενάγων-εφεσίβλητος). ... όψει όλων των προεκτεθέντων αποδείχτηκε ότι τα ... μεγάλα και επικίνδυνα προβλήματα υγρασίας που εμφανίστηκαν στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος οφείλονται στο γεγονός ότι εκ κατασκευής η αρχική στεγανοποίηση της [περιλαμβανόμενης στα κοινόχρηστα της οικοδομής ως εκ του προορισμού και της φύσεώς της, αλλά και των αναγραφόμενων στον προαναφερόμενο κανονισμό της επίδικης πολυκατοικίας] πλάκας που διαχωρίζει το πάτωμα της βεράντας των εναγομένων από το ταβάνι του διαμερίσματος του ενάγοντος ήταν ανεπαρκής και συνακόλουθα δεν στάθηκε ικανή να προστατέψει την πλάκα, αφετέρου στο γεγονός ότι οι εκ κατασκευής της εν λόγω οικοδομής κλίσεις προς τις υδρορροές είναι λανθασμένες με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν κατά τόπους και μακροπρόθεσμα να εισχωρούν στο εσωτερικό της πλάκας. ...

Αποδείχθηκε επίσης, σε σχέση με τις προαναφερόμενες υγρασίες [που είχαν παρουσιαστεί στην οροφή του διαμερίσματος του ... ενάγοντος-εφεσιβλήτου και είχαν διαπιστωθεί αρχικά το έτος 1988 (τις ως άνω από Φεβρουαρίου 1988 και από 27.7.1988 ... εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού Α.. Π.)], έπειτα το έτος 2006 (βλ.

το ως άνω υπ' αρ. πρωτ. 19141/5011/17-11-2006 έγγραφο της Δ/νσης Πολεοδομίας Τομέα Ανατ. Αθήνας) και το έτος 2014 (επίδικος χρόνος), ότι οι ... εναγόμενοι-εκκαλούντες δεν είχαν επιδείξει αδιαφορία για την επίλυση του εν λόγω προβλήματος του ενάγοντος, αντιθέτως, καθ' όλη την διάρκεια των ως άνω ετών, είχαν επανειλημμένα επισκευάσει τους αρμούς της βεράντας τους και τα σοβατεπί, καθώς και τα κείμενα στην βεράντα τους σιφώνια των υδρορροών, είχαν μάλιστα με πρωτοβουλία του ...

ενάγοντος-εφεσιβλήτου αντικαταστήσει και κάποια από τα μάρμαρα της βεράντας και ενισχύσει την κάτω από τα μάρμαρα αυτά μόνωση και δη παρά το γεγονός ότι οι εναγόμενοι-εκκαλούντες πίστευαν ... ότι το πρόβλημα υγρασίας που παρουσιαζόταν στο διαμέρισμα του ενάγοντος δεν βάρυνε αυτούς και την οριζόντια ιδιοκτησία τους, αλλά ότι βάρυνε από κοινού όλους τους συνιδιοκτήτες και ότι οφειλόταν στις προαναφερθείσες και διαπιστωθείσες με τις ως άνω από Φεβρουάριο 1988 και από 27.7.1988 ...

εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού Α.. Π. [ήδη δε με τις ... από 28.11.2014 και με αρ. πρωτ. ΤΕΕ …/22.8.2014 και συμπληρωματική από 27-4-2015 εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Θ. Ζ.] κατασκευαστικές κακοτεχνίες της εν λόγω οικοδομής. Δέχθηκε, ακόμη, το Εφετείο τα εξής: "οι ... επισκευές που πραγματοποίησαν στα μάρμαρα της βεράντας τους οι εναγόμενοι με αίτημα και πρωτοβουλία του ενάγοντος, ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί ότι ...

επιδείνωσαν την οφειλόμενη στην εκ κατασκευής ελλιπή στεγανοποίηση της διαχωριστικής πλάκας των διαμερισμάτων των ... αντιδίκων κατάσταση, δεν είναι δυνατόν να στοιχειοθετήσει υπαιτιότητα των εναγομένων για τα προβλήματα υγρασίας που εμφανίστηκαν στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος, αφού οι εναγόμενοι προέβησαν στις ενέργειές τους αυτές με την πρόθεση και τον σκοπό να επιλύσουν το πρόβλημα υγρασίας του διαμερίσματος του ενάγοντος και δη κατόπιν αιτήματος και πρωτοβουλίας του.

Ενισχυτικό των ανωτέρω είναι επίσης ότι κατά τα έτη 1998-1999, ενώ είχαν πάλι εμφανιστεί υγρασίες στην εν λόγω πολυκατοικία και είχε ζητηθεί (τον Νοέμβριο 1998) από το ΤΕΕ η διενέργεια της ... από 16-3-1999 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του Πολιτικού Μηχανικού Π. Π.. Γ., εν τούτοις δεν διενεργήθηκε, ούτε άλλωστε ζητήθηκε να διενεργηθεί έλεγχος για πρόβλημα υγρασίας στο διαμέρισμα του ...

ενάγοντος-εφεσιβλήτου, παρότι αυτό θα ήταν ευχερές, σκόπιμο και πρόσφορο, εάν όντως είχαν εμφανισθεί εκ νέου και τότε (1998-1999) στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος-εφεσιβλήτου υγρασίες. ... Εν όψει ... όλων των ανωτέρω αναλυτικά εκτεθέντων, ... δεν αποδείχτηκε η ουσιαστική βασιμότητα των περιεχόμενων στην ένδικη αγωγή ισχυρισμών του ενάγοντος ότι οι ανωτέρω ...

εκτεταμένες υγρασίες που παρουσιάστηκαν στην οροφή του διαμερίσματός του προκλήθηκαν από υπαιτιότητα των εναγομένων και δη: α) ... ότι οι εναγόμενοι "δεν έχουν συντηρήσει καθόλου από την εγκατάστασή τους στο διαμέρισμα και μέχρι σήμερα τα μάρμαρα με τα οποία έχει επιστρωθεί η βεράντα του διαμερίσματός τους ...

με αποτέλεσμα να έχουν διαβρωθεί οι αρμοί συνοχής αυτών και το νερό της βροχής αλλά και του ποτίσματος να διέρχεται δι' αυτών στο σκυρόδεμα της πλάκας του ορόφου και από εκεί στο ταβάνι του διαμερίσματος ιδιοκτησίας (ενν. του ενάγοντος)" ..., β) ... ότι οι εναγόμενοι "δεν έχουν συντηρήσει καθόλου από την εγκατάστασή τους στο διαμέρισμα μέχρι και σήμερα τις υδρορροές αποστράγγισης των υδάτων (βρόχινων και ποτίσματος) από την βεράντα τους στο κεντρικό δίκτυο απόληξης ομβρίων υδάτων της πολυκατοικίας ...

οι οποίες έχουν αποκολληθεί με συνέπεια τα νερά αυτά να μην παροχετεύονται επαρκώς ή και καθόλου στο κεντρικό δίκτυο αλλά να λιμνάζουν στην βεράντα της ιδιοκτησίας τους", γ) ... ότι η σταθερή κατασκευή (πέργκολα) και οι ζαρντινιέρες στην πλάκα των εναγομένων είχαν, ως εκ του τρόπου στερεώσεώς τους " ... συνέπεια την τρώση των μαρμάρων της βεράντας σε πολλά σημεία" και ότι εξ αυτού του λόγου το νερό της βροχής και του ποτίσματος διέρχεται επίσης στο σκυρόδεμα της πλάκας του ορόφου και από εκεί στο ταβάνι της οριζόντιας ιδιοκτησίας του ενάγοντος, καθώς και επίσης δ) ...

ότι "εξαιτίας των ανωτέρω παρανόμων συμπεριφορών των εναγομένων και με αποκλειστική υπαιτιότητά τους το νερό της βροχής αλλά και αυτό του ποτίσματος των μεγάλων διαστάσεων και μεγάλου αριθμού ζαρντινιερών, γλαστρών κλπ., που έχουν εγκαταστήσει οι εναγόμενοι στην βεράντα αυτή για τον καλλωπισμό της αλλά και εξ αιτίας της τοποθέτησης στο δάπεδο της βεράντας τους σταθερών κατασκευών (κιόσκια) με διάτρηση των μαρμάρων για τη σταθεροποίησή τους, διαπερνά το μάρμαρο και από τους αρμούς των μαρμάρινων πλακών και τις ρωγμές σε αυτές και εισέρχεται στον οπλισμό του σκυροδέματος της πλάκας του ορόφου (πατώματος βεράντας γι' αυτούς), ήτοι στο ταβάνι του διαμερίσματος (σ.σ.

του ενάγοντος)", με αποτέλεσμα ότι " Εξαιτίας των ανωτέρω έχει προκληθεί συστηματική διάβρωση του σκυροδέματος του ταβανιού και κατ' επέκταση εκτεταμένες υγρασίες, μούχλα κ.α. ήτοι σημαντικές βλάβες στο διαμέρισμα (σ.σ. του ενάγοντος)". Πρέπει λοιπόν να απορριφθούν ως κατ'ουσίαν αβάσιμοι οι υποστηρίζοντες τα ανωτέρω αγωγικοί ισχυρισμοί του ενάγοντος.

Αντιθέτως αποδείχτηκε πλήρως ιδία εν όψει όλων των προεκτεθέντων και δη των μετά λόγου γνώσεως αναφερθέντων στις ως άνω, διεξαχθείσες κατ' εντολήν του ΤΕΕ πραγματογνωμοσύνες των ετών 1988, 1998 και 2014 ότι τα (...) μεγάλα προβλήματα υγρασίας που εμφανίστηκαν στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος δεν οφείλονται σε οιαδήποτε υπαιτιότητα των εναγομένων-εκκαλούντων, αλλά ότι οφείλονται αφενός στο γεγονός ότι εκ κατασκευής η αρχική στεγανοποίηση της ...

πλάκας που διαχωρίζει το πάτωμα της βεράντας των εναγομένων από το ταβάνι του διαμερίσματος του ενάγοντος ήταν ανεπαρκής και συνακόλουθα δεν στάθηκε ικανή να προστατέψει τη πλάκα, αφετέρου στο γεγονός ότι οι εκ κατασκευής της εν λόγω οικοδομής κλίσεις προς τις υδρορροές είναι λανθασμένες με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν κατά τόπους και μακροπρόθεσμα να εισχωρούν στο εσωτερικό της πλάκας ...

Εν όψει όλων των αναλυτικά ανωτέρω εκτεθέντων και με βάση ιδία τα ανωτέρω αναφερθέντα σε σχέση με τις επιβαρύνουσες το σύνολο των συνιδιοκτητών γενικές δαπάνες, που αναφέρονται στο άρθρο 8 παρ. II του ως άνω κανονισμού της εν λόγω πολυκατοικίας αποδείχτηκε ότι οι δαπάνες της εκ νέου στεγανοποίησης της πλάκας οροφής που διαχωρίζει την οριζόντια ιδιοκτησία του ενάγοντος από εκείνη των εναγομένων και αποτελεί συνακόλουθα κοινόχρηστο πράγμα αποτελούν γενικές δαπάνες που δεν βαρύνουν τους εναγομένους, αλλά βαρύνουν από κοινού όλους τους συνιδιοκτήτες της επίδικης πολυκατοικίας, καθώς και ότι οι δαπάνες επιδιόρθωσης των εκ κατασκευής ατελειών και ελαττωματικών ρύσεων των υδρορροών της βεράντας των εναγομένων δεν βαρύνουν τους εναγομένους, αλλά επίσης βαρύνουν από κοινού όλους τους συνιδιοκτήτες της επίδικης πολυκατοικίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο προαναφερθέν άρθρο 3 παρ. 9 του ίδιου ως άνω κανονισμού, γιατί δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των εναγομένων, ..., αλλά αντιθέτως οφείλονται στην εκ κατασκευής γενική κατάσταση της όλης οικοδομής και στην εσφαλμένη εξαρχής κλίση της κοινόχρηστης πλάκας προς τις υδρορροές.

Δέχθηκε ακόμη το Εφετείο και τα εξής: ''σε σχέση με όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα ... ασκήθηκε κατά των ... εναγομένων-εφεσιβλήτων η από 26-10-2015 και με αρ. δικογρ. 11941/2015 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων των σε αυτήν αναγραφόμενων 27 οροφοκτητών της ως άνω πολυκατοικίας (μεταξύ των οποίων και ο τώρα ενάγων-εφεσίβλητος), επί της οποίας, συζητήσεως γενομένης κατά την δικάσιμο της 30-11-2015, εξεδόθη η ...

υπ' αρ.10127/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία ... κρίθηκε ότι συντρέχει επείγουσα περίπτωση για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, (σ.σ. καθώς και) ότι "ουδόλως προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας ότι η ανωτέρω κατάσταση οφείλεται σε υπαιτιότητα των καθών λόγω της εκ μέρους τους παράλειψης της συντήρησης των μαρμάρων και των υδρορροών αποστράγγισης των υδάτων της βεράντας τους, που επιδεινώνεται από τη τρώση των μαρμάρων για τη σταθεροποίηση του μεγάλου αριθμού ζαρντινιέρων και σταθερών κατασκευών [κιόσκια], τα οποία έχουν τοποθετηθεί στη βεράντα τους, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι αιτούντες.

Αντίθετα, πιθανολογείται ότι το πρόβλημα οφείλεται στη γενική κατάσταση της όλης οικοδομής και, ειδικότερα, στην ανεπαρκή αρχική στεγανοποίηση (πιθανότατα σε ολοσχερή έλλειψή της) της βεράντας του υπό στοιχεία ΕΙ διαμερίσματος, στην εσφαλμένη εξαρχής κλίση αυτής προς τις υδρορροές και στην απουσία υδροσυλλεκτών στην περίμετρο της βεράντας, ήτοι σε κατασκευαστικά σφάλματα, που έχουν ως αποτέλεσμα να λιμνάζουν τα όμβρια και τα λοιπά ύδατα κατά τόπους και να εισχωρούν στο εσωτερικό της πλάκας (βλ.

την από 28-11-2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Πραγματογνώμονα του ΤΕΕ-Αρχιτέκτονα Μηχανικού Θ. Ζ. σε συνδυασμό με την από 27-4-2015 συμπληρωματική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ιδίου, καθώς και την από 19-10-2015 τεχνική έκθεση αυτοψίας του Αρχιτέκτονα Μηχανικού Δ. Μ.)..., πιθανολογείται ότι με τη σχετική δαπάνη των αναγκαίων για την επίλυση του προβλήματος εργασιών (όπως αυτές περιγράφονται στην από 19-10-2015 τεχνική έκθεση του Αρχιτέκτονα Μηχανικού Δ.

Μ.), που είναι σημαντικότατη και ανέρχεται στο ποσό των 30.000 ευρώ περίπου, βαρύνονται όλοι οι συνιδιοκτήτες της επίδικης πολυκατοικίας και όχι αποκλειστικά οι καθών, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι αιτούντες. Και τούτο, καθόσον με το άρθρο 8 παρ. 2 του ως άνω κανονισμού πολυκατοικίες προβλέπεται ρητά ότι, ως γενικές δαπάνες, νοούνται οι δαπάνες συντήρησης και επισκευής του όλου κτιρίου, μεταξύ των οποίων αναφέρονται αυτές των τοίχων διαχωρισμού αυτοτελών ιδιοκτησιών και του σιδηροπαγούς σκελετού της οικοδομής, όπως χαρακτηρίζονται οι επίδικες δαπάνες για την υγρομόνωση του σκυροδέματος της επίδικης οικοδομής και την επισκευή του διαχωριστικού των υπό στοιχεία ΔΙ και ΕΙ διαμερισμάτων τμήματος της οικοδομής (πατώματος της βεράντας του ΕΙ διαμερίσματος-οροφής του ΔΙ διαμερίσματος).

Εξάλλου, κατά το σημείο που η βλάβη αφορά ατέλεια της υδραυλικής εγκατάστασης, ήτοι έλλειψη επαρκών και σωστά τοποθετημένων υδρορροών στη βεράντα του Ε 1 διαμερίσματος, η δαπάνη για την αποκατάστασή της, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 9 του οικείου κανονισμού πολυκατοικίας, συνιστά κοινή δαπάνη και καταλογίζονται σε βάρος του συνόλου των συνιδιοκτητών ελλείψει υπαιτιότητας των καθών, ..., ακολούθως απορρίφθηκε δε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη η ως άνω ασκηθείσα κατά των τώρα εναγομένων-εκκαλούντων αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. ...

Εν όψει των ανωτέρω εκτεθέντων που δεν αντικρούστηκαν με πληρότητα και πειστικότητα από κανένα αντίθετο αποδεικτικό στοιχείο της δικογραφίας, ούτε από τις υπό του ενάγοντος-εφεσιβλήτου μετ' επικλήσεως προσκομισθείσες τεχνικές εκθέσεις, αποδείχτηκε ότι οι προπεριγραφείσες υγρασίες που εμφανίστηκαν στην οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των εναγομένων, αλλά ...

στην ανεπαρκή αρχική στεγανοποίηση της διαχωριστικής πλάκας μεταξύ του υπό στοιχείο Ε1 διαμερίσματος των εναγομένων και του Δ1 διαμερίσματος του ενάγοντος, καθώς και στην εσφαλμένη εξαρχής κλίση αυτής προς τις υδρορροές, ήτοι σε κατασκευαστικά σφάλματα του κτηρίου, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα να λιμνάζουν τα όμβρια και τα λοιπά ύδατα κατά τόπους και να εισχωρούν στο εσωτερικό της κοινόχρηστης πλάκας, και δη παρά τις κατά καιρούς γενόμενες με επιμέλεια των εναγομένων και μετά από προς αυτούς αίτημα του ενάγοντος, επισκευές των αρμών, σοβατεπιών και σιφωνίων της βεράντας των εναγομένων, που ανακούφιζαν προσωρινά το πρόβλημα του διαμερίσματος του ενάγοντος, αλλά δεν μπορούσαν να το επιλύσουν οριστικά, διότι το εν λόγω πρόβλημα οφειλόταν στην εκ κατασκευής ανεπαρκή στεγανοποίηση της διαχωριστικής των ιδιοκτησιών των διαδίκων πλάκας και στην εκ κατασκευής ελαττωματικότητα των ρύσεων των υδρορροών, κατά τα αναλυτικά προαναφερθέντα. ...

Εν όψει όλων των "ανωτέρω εκτεθέντων πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη η υπό κρίση αγωγή, ... και δη ως προς το αίτημα να προβούν οι εναγόμενοι με δαπάνες τους στην επιδιόρθωση της μόνωσης και στεγανοποίησης του δαπέδου της βεράντας του διαμερίσματός τους, στη δημιουργία κατάλληλης κλίσης των μαρμάρων της βεράντας τους και στην οριστική απομάκρυνση των εγκατεστημένων στην βεράντα τους μόνιμων κατασκευών [μεταλλικής πέργκολας] και γλαστρών, καθώς και ως προς το αίτημα επιδίκασης στον ενάγοντα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, ...

καθόσον δεν αποδείχτηκε η υπό των εναγομένων τέλεση αδικοπραξίας σε βάρος του ενάγοντος και δη δεν αποδείχτηκε η οιαδήποτε υπαιτιότητα των εναγομένων σε σχέση με το μεγάλο πρόβλημα υγρασίας που όντως εμφανίστηκε στο διαμέρισμά του. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, επομένως, που με την εκκαλούμενη οριστική υπ'αρ. 92/2017 απόφασή του, όπως διορθώθηκε με την υπ' αρ. 798/2017 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, έκρινε άλλως και δέχθηκε ως εν μέρει κατ' ουσίαν βάσιμη την υπό κρίση αγωγή (...), εσφαλμένα κατά τούτο ερμήνευσε και εφήρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις, γενόμενης δεκτής ως βάσιμης της υποστηρίζουσας τα ανωτέρω υπό κρίση έφεσης ...''.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, με την πληττόμενη απόφασή του, έκρινε ως κατ` ουσίαν βάσιμη την από 2-6-2017 έφεση των εκκαλούντων-αναιρεσιβλήτων κατά της πρωτόδικης 92/2017 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών [που διορθώθηκε με την 798/2017 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου]. Κρίνοντας έτσι, το Εφετείο, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, δεν παραβίασε, ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου του ν. 3741/1929 "περί ιδιοκτησίας κατ' ορόφους" και ειδικότερα αυτές των άρθρων 1, 2, 3, 4 παρ. 1, 2, 5 και 13 παρ. 1 του ως άνω νόμου [ο αναιρεσείων δεν αναφέρει συγκεκριμένα άρθρα], 914, 932 του ΑΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε με ορθή υπαγωγή σ' αυτές των πραγματικών περιστατικών, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και τα οποία αρκούσαν για να πληρωθεί το πραγματικό των διατάξεων αυτών, ούτε και τα άρθρα 8.2 και 3 του κανονισμού της οικοδομής.

Συγκεκριμένα, το Εφετείο ορθά δέχθηκε ότι η υγρασία που εμφανίστηκε στην οροφή του Δ1 διαμερίσματος του ενάγοντος-αναιρεσείοντος δεν οφείλεται σε οιαδήποτε υπαιτιότητα των εναγομένων-αναιρεσιβλήτων, ιδιοκτητών του Ε1 διαμερίσματος, αλλά ότι οφείλεται αφενός στο γεγονός ότι εκ κατασκευής η αρχική στεγανοποίηση της πλάκας που διαχωρίζει το πάτωμα της βεράντας των εναγομένων από την οροφή του διαμερίσματος του ενάγοντος και η οποία (πλάκα) περιλαμβάνεται στα κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής ως εκ του προορισμού και της φύσεώς της, αφού αποτελεί μέρος του σιδηροπαγούς σκελετού της οικοδομής και στηρίζει αυτήν, αλλά και των αναγραφόμενων στην με αριθμ. 16150/1984 συμβολαιογραφική πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και κανονισμού της ένδικης οικοδομής του συμβολαιογράφου Αθηνών Σωτηρίου Δραγωνέα, ήταν ανεπαρκής και συνακόλουθα δεν στάθηκε ικανή να προστατέψει την ως άνω πλάκα, αφετέρου στο γεγονός ότι οι εκ κατασκευής της εν λόγω οικοδομής κλίσεις προς τις υδρορροές είναι λανθασμένες με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν κατά τόπους και μακροπρόθεσμα να εισχωρούν στο εσωτερικό της πλάκας.

Επιπροσθέτως ορθά δέχθηκε ότι οι δαπάνες της εκ νέου στεγανοποίησης της ως άνω πλάκας οροφής που διαχωρίζει την οριζόντια ιδιοκτησία του ενάγοντος από εκείνη των εναγομένων και αποτελεί συνακόλουθα κοινόχρηστο πράγμα, αποτελούν, κατά το άρθρο 8 παρ. 2 του ως άνω κανονισμού της οικοδομής, γενικές δαπάνες που δεν βαρύνουν τους εναγομένους, αλλά βαρύνουν από κοινού όλους τους συνιδιοκτήτες της ένδικης οικοδομής, αφού ως γενικές δαπάνες στον κανονισμό αναφέρονται και αυτές των τοίχων διαχωρισμού αυτοτελών ιδιοκτησιών και του σιδηροπαγούς σκελετού της οικοδομής, όπως χαρακτηρίζονται και οι ένδικες δαπάνες για την υγρομόνωση του σκυροδέματος της ένδικης οικοδομής και την επισκευή του διαχωριστικού των υπό στοιχεία ΔΙ και ΕΙ διαμερισμάτων τμήματος της οικοδομής (πατώματος της βεράντας του ΕΙ διαμερίσματος-οροφής του ΔΙ διαμερίσματος), όπως δεν βαρύνουν τους εναγομένους και οι δαπάνες επιδιόρθωσης των εκ κατασκευής ατελειών και ελαττωματικών ρύσεων των υδρορροών της βεράντας των εναγομένων, οι οποίες κατά το άρθρο 3 παρ. 9 του ως άνω κανονισμού, επίσης βαρύνουν από κοινού όλους τους συνιδιοκτήτες της ένδικης οικοδομής, γιατί δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των εναγομένων, αλλά αντιθέτως οφείλονται στην εκ κατασκευής γενική κατάσταση της όλης οικοδομής και στην εσφαλμένη εξαρχής κλίση της κοινόχρηστης πλάκας προς τις υδρορροές.

Κατ` ακολουθία, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση, κατ' εκτίμηση, ότι το Εφετείο ερμήνευσε εσφαλμένα το ν. 3741/1929, όσον αφορά το ζήτημα, ότι η βεράντα των αναιρεσιβλήτων είναι κοινόχρηστο πράγμα και, επομένως, για την αποκατάσταση της βλάβης σε αυτήν ευθύνεται το σύνολο των συνιδιοκτητών, καθώς και τα άρθρα 8.2 και 3 του κανονισμού της οικοδομής ως προς το άνω ζήτημα και ως προς τις δαπάνες αποκατάστασης της ζημίας του, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά τα λοιπά, ο ίδιος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος που προβάλλονται αιτιάσεις για την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, την αιτιολόγηση, το συσχετισμό και την ανάλυση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας, καθώς και για τη σαφήνεια, επάρκεια και πειστικότητα των επιχειρημάτων, με βάση τα οποία στήριξε το πιο πάνω αποδεικτικό του πόρισμα, είναι απαράδεκτος, δεδομένου ότι οι αιτιάσεις αυτές αφορούν την εκτίμηση των πραγμάτων και την αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Ο ίδιος δε λόγος, που ιδρύεται μόνο σε περίπτωση παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, κατά το μέρος που αφορά παραβίαση των άρθρων 8.2 και 3 του κανονισμού και συγκεκριμένα την …/1984 πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας του συμβολαιογράφου Αθηνών Σωτηρίου Δραγωνέα, είναι απαράδεκτος, διότι η επικαλούμενη πλημμέλεια αναφέρεται στον κανονισμό της οικοδομής, ο οποίος όμως δεν αποτελεί κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όπως έχει προεκτεθεί, στην οικεία νομική σκέψη.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως και 340 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίστηκαν νόμιμα από τους διαδίκους(Ολ.ΑΠ 8/2016, Ολ.ΑΠ 2/2008, ΑΠ 136/2022, ΑΠ 83/2021, ΑΠ 50/2020).

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι αυτό έχει, αφού η σχετική εκτίμηση δεν υπόκειται, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 889/2020, ΑΠ 498/2018, ΑΠ 208/2018). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 10 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει από 1.1.2002 μετά την απάλειψη της φράσης "ή δεν διέταξε απόδειξη γι' αυτά" με το άρθρο 17 παρ.2 του Ν. 2915/2001, λόγω της κατάργησης του κατά τα άρθρα 341 επόμ.

του ΚΠολΔ συστήματος της διεξαγωγής των αποδείξεων με την έκδοση παρεμπίπτουσας (προδικαστικής) περί αποδείξεων απόφασης, ορίζεται ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο ανωτέρω λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται "πράγματα", δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμούς των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώληση δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα πράγματα αυτά ή όταν δεν εκθέτει, έστω και γενικά, από ποία αποδεικτικά μέσα άντλησε την απόδειξή του γι' αυτά.

Δεν απαιτείται όμως η επί μέρους αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων ή η εξειδίκευση των εγγράφων, ούτε η ιδιαίτερη αναφορά των εγγράφων που λήφθηκαν υπόψη για άμεση ή έμμεση απόδειξη, προκειμένου το δικαστήριο της ουσίας να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα (ΑΠ 685/2021, ΑΠ 107/2019, ΑΠ 251/2019, ΑΠ 886/2017, ΑΠ 237/2016).

Στην ερευνώμενη υπόθεση ο αναιρεσείων, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, από τον αριθμ. 11 περ. γ' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλέστηκε και προσκόμισε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και, ειδικότερα από: 1] το …/1985 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμ/φου Αθηνών Σωτηρίου Δραγώνα, 2] την …/1984 πράξη σύστασης οροφοκτησίας και κανονισμού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της πολυκατοικίας, 3] την κάτοψη Ε' ορόφου της πολυκατοικίας, 4] την από 22-1-2014 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ.

Μ., 5] την από 28-11-2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Τ.Ε.Ε. του πολιτικού μηχανικού Θ. Ζ., 6] φωτογραφίες του πολιτικού μηχανικού Θ. Ζ., 7] την από 27-4-2015 συμπληρωματική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Τ.Ε.Ε. του πολιτικού μηχανικού Θ. Ζ., 8] τα αποσπάσματα από τα ημερήσια δελτία συμβάντων της Ελληνικής Αστυνομίας με ημερομηνία 16-9-2015, 27-9-2015, 17-10-2015, 13-9-2016, 9] τρείς φωτογραφίες από τη πτώση σοβάδων στο σαλόνι του διαμερίσματός, 10] την από 19-10-2015 τεχνική έκθεση αυτοψίας του αρχιτέκτονα μηχανικού Δ.

Μ., 11] τα από 9-3-2014, 23-9-2015 αποσπάσματα από το βιβλίο πρακτικών της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας, 12] την από 8-10-2015 ενημέρωση της διαχειρίστριας της πολυκατοικίας, 13] τις από 27-11-2015 ένορκες βεβαιώσεις των Μ. Θ. και Θ. Χ., 14] τις από 30-5-2016 ένορκες βεβαιώσεις των Α. Π. και Ε. Α., 15] προσφορές των ετών 2011, 2012, 2013, 2014 για την επισκευή της βεράντας των αναιρεσιβλήτων, 16] φωτογραφίες από το ταβάνι του υπνοδωματίου του αναιρεσείοντος, 17] το από 17-2-2016 απόσπασμα από το βιβλίο των πρακτικών γενικής συνελεύσεως, 18] τις από 8-9-2016 φωτογραφίες της οροφής του σαλονιού του αναιρεσείοντος, 19] τις από 1-3-2016 και 13-9-2016 τεχνικές εκθέσεις της μηχανικού Φ., 20] τις από 22-9-2016 και 23-9-2016, προσφορές για στεγανοποίηση, επισκευή ταβανιών, βεράντας και μεταλλικής πέργκολας, 21] την από 22-9-2016 προτεινόμενη αμοιβή μηχανικού, 22] την από 26-10-2015 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά των αναιρεσιβλήτων, 23] το από 28-5-2011 πρακτικό της γενικής συνέλευσης πολυκατοικίας, 24] το από 30-10-2012 πρακτικό έκτακτης γενικής συνέλευσης πολυκατοικίας, 25] την από 2006, επ' αφορμή της διαπίστωσης της ύπαρξης υγρασιών στο κοινόχρηστο υπόγειο πάρκινγκ, έκθεση επικινδυνότητας για το τμήμα αυτό, 26] κατάσταση καταβληθέντων εξόδων, 27] το από 3-4-1985 ιδιωτικό συμφωνητικό προκαταβολής αγοράς του διαμερίσματος του αναιρεσείοντος, 28] τις από τον Φεβρουάριο του 1988 και 27-7-1988 εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα του ΤΕΕ Α..

Π., 29] την από 25-11-1998 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ΤΕΕ, 30] τα πρακτικά των γενικών συνελεύσεων της πολυκατοικίας της 28-5-2011, 30-10-2013, 22-10-2014, 27-2-2016, 31] τις .../2015 και .../2015 ένορκες βεβαιώσεις των Γ. Κ. και Α. Π. και 32] την από 11-6-2017 τεχνική έκθεση προσκομισθείσα σε δίκη επί αιτήσεως αναστολής, προέκυπτε "αν ορθά η προσβαλλόμενη απόφαση είχε εκτιμήσει αυτά", το ουσία αβάσιμο της έφεσης των αναιρεσιβλήτων και το ουσία βάσιμο του ισχυρισμού του ότι ουδέν κατασκευαστικό ελάττωμα υφίστατο στη βεράντα της ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων.

Ο λόγος αυτός, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι από τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα συνάγεται αντίθετο πόρισμα από εκείνο που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, (και όχι ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άνω αποδεικτικά μέσα) κρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον, με την επίκλησή του πλήττεται η ανέλεγκτη, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ αναιρετικά αξιολόγηση και εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην μείζονα σκέψη.

Απορριπτέος, ως απαράδεκτος, κρίνεται και ο τέταρτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων προσάπτει στη προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμ. 10 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι αν είχε λάβει ορθά υπόψη της τις τεχνικές εκθέσεις των μηχανικών, που προσκομίστηκαν ενώπιον του πρωτοβάθμιου και δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, Φ., Μ., Θ.

Ζ. και Δ. Μ., θα κατέληγε σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα και θα έκρινε ως ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή του, καθόσον οι αιτιάσεις του αφορούν στην εκτίμηση του περιεχομένου και την αποδεικτική ισχύ των τεχνικών εκθέσεων των προαναφερομένων μηχανικών και η σχετική κρίση του Εφετείου δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Ο λόγος αυτός, στο σύνολό του, κρίνεται απορριπτέος και ως αβάσιμος, αφού, όπως προκύπτει από την, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, μνημονεύονται σ' αυτή όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβε υπόψη το Δικαστήριο για την συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος και, ειδικότερα γίνεται εκτενής αναφορά και εκτίμηση του περιεχομένου κάθε μιας των τεχνικών εκθέσεων των ως άνω αλλά και άλλων πολιτικών μηχανικών, οι οποίοι συνέταξαν τεχνικές εκθέσεις και πραγματογνωμοσύνες.

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, στοιχειοθετείται όταν το δικαστήριο της ουσίας, είτε κάνοντας εσφαλμένη ανάγνωση του κειμένου αποδεικτικού εγγράφου, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 του ίδιου Κώδικα, είτε παραλείποντας την ανάγνωση κρισίμων περικοπών ή φράσεων αυτού, αποδίδει σ` αυτό περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιέχει και ακολούθως, με βάση μόνο αυτό ή κυρίως αυτό, καταλήγει σε αποδεικτικό πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα για πράγματα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή στο διατακτικό της απόφασής του (Ολ.ΑΠ 2/2008).

Αντίθετα, δεν υπάρχει παραμόρφωση εγγράφου, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν υποπίπτει σε διαγνωστικό σφάλμα ως προς το περιεχόμενο του εγγράφου και, αξιολογώντας τα περιστατικά που πράγματι περιέχονται σ` αυτό, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που θεωρεί ο αναιρεσείων ορθό, οπότε πρόκειται για εκτίμηση αποδείξεων που δεν ελέγχονται αναιρετικά.

Επίσης δεν θεμελιώνεται ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο της ουσίας στήριξε το αποδεικτικό πόρισμά του σε συνεκτίμηση και άλλων αποδεικτικών μέσων, χωρίς να εξαίρει τη βαρύτητα του σχετικού εγγράφου στη διαμόρφωση της γνώμης του ως προς την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος (Ολ.ΑΠ 2/2008, ΑΠ 78/2022, ΑΠ 8/2021, ΑΠ 791/2020, ΑΠ 595/2020).

Κατά την έννοια του άνω άρθρου, δεν συνιστούν έγγραφα εκείνα που δεν χαρακτηρίζονται κατά τα άρθρα 339 και 432 - 449 του ΚΠολΔ ως αποδεικτικά έγγραφα, όπως είναι οι εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, που αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο (ΑΠ 823/2021, ΑΠ 538/2021, ΑΠ 620/2014), όπως και οι ένορκες βεβαιώσεις τρίτων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου (ΑΠ 1211/2022, ΑΠ 538/2021, ΑΠ 584/2018, ΑΠ 794/2017), έγγραφα δεν είναι και τα περιέχοντα τις γνωμοδοτήσεις των εχόντων ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης ή τη γνώμη των πραγματογνωμόνων, των οποίων (εγγράφων) το περιεχόμενο εκτιμά ανελέγκτως και ελευθέρως το δικαστήριο (ΑΠ 620/2014, ΑΠ 792/1993), τα πρακτικά συνεδριάσεως των δικαστηρίων και οι εκθέσεις του εισηγητή δικαστή, που περιέχουν τις καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, εκτός από τις περιεχόμενες σ` αυτά (πρακτικά και εκθέσεις) δηλώσεις των διαδίκων, καθώς και οι εκθέσεις με τις καταθέσεις μαρτύρων στην ποινική διαδικασία (ΑΠ 538/2021).

Στην ερευνώμενη υπόθεση, ο αναιρεσείων, με την επίκληση της παραπάνω διάταξης του αριθμού 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια της παραμόρφωσης του περιεχομένου εγγράφων και ειδικότερα, προβάλλει την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη παραμόρφωσε το περιεχόμενο: 1] των από τον Φεβρουάριο του 1988 και Ιούλιο του 1988 γνωμοδοτήσεων- εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα του ΤΕΕ Α..

Π., καθώς και την από 16-3-1990 πραγματογνωμοσύνη του πολιτικού μηχανικού Π. Γ., την από 28-11-2014 πραγματογνωμοσύνη του μηχανικού του ΤΕΕ Θ. Ζ. και την από 7-5-2015 συμπληρωματική του έκθεση, 2] των από 27-2-2006, 9-3-2014, 23-9-2015 πρακτικών της έκτακτης γενικής συνέλευσης της ένδικης πολυκατοικίας, το περιεχόμενο των οποίων αν είχε ορθά εκτιμήσει θα είχε καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα και 3] τις με αριθμ.

… και .../2015 ένορκες βεβαιώσεις τρίτων, όπως και τις … και …/30-5-2016 ένορκες βεβαιώσεις τρίτων. Ο ανωτέρω λόγος, ως προς την τρίτη αιτίαση, είναι, απαράδεκτος, καθόσον, κατά τα αναφερόμενα στην προεκτεθείσα νομική σκέψη, οι ένορκες βεβαιώσεις τρίτων αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο και δεν συνιστούν έγγραφα, κατά την έννοια του ως άνω άρθρου 559 αριθμ. 20 του ΚΠολΔ.

Ο ίδιος λόγος, ως προς την πρώτη αιτίαση είναι επίσης απαράδεκτος καθόσον έγγραφα δεν είναι τα περιέχοντα τις γνωμοδοτήσεις των εχόντων ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης ή την γνώμη των πραγματογνωμόνων, των οποίων (εγγράφων) το περιεχόμενο εκτιμά ανελέγκτως και ελευθέρως το δικαστήριο, όπως απαράδεκτη είναι και η δεύτερη αιτίαση, διότι με αυτήν, δεν αποδίδεται διαγνωστικό σφάλμα ως προς το αληθινό περιεχόμενο των εν λόγω αποδεικτικών εγγράφων, δηλαδή λάθος κατά την ανάγνωση αλλά σφάλμα ως προς την εκτίμηση του περιεχομένου τους, που επίσης δεν ιδρύει τον άνω αναιρετικό λόγο και, σε κάθε περίπτωση, είναι αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την πληττόμενη απόφαση, το Εφετείο για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στα φερόμενα ως παραμορφωθέντα έγγραφα (πρακτικά γενικών συνελεύσεων της πολυκατοικίας), αλλά προέβη στην εκτίμηση του περιεχομένου τους σε συνδυασμό με όλα τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων, μαρτυρικές καταθέσεις, ένορκες βεβαιώσεις, λοιπές εξώδικες γνωμοδοτήσεις, συμβολαιογραφικά και άλλα έγγραφα, που με επίκληση προσκομίσθηκαν από τα διάδικα μέρη.

Οι λοιπές διαλαμβανόμενες στο λόγο αυτό αιτιάσεις πλήττουν την αναιρετικά, κατ` άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, ανέλεγκτη ουσιαστική εκτίμηση, ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων από το Εφετείο, με επαναξιολόγηση αυτών (αποδεικτικών μέσων) που δεν επιτρέπεται, έστω και αν το δικαστήριο, με την εκτίμησή τους, κατέληξε σε εσφαλμένη, κατά τον αναιρεσείοντα, για τα πράγματα κρίση.

Μετά από αυτά, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του, κατατεθέντος για την άσκηση αυτής, παραβόλου, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. ε`του ΚΠολΔ όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1-1-2016).

Τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει, την, από 4-5-2021 (αριθμ. καταθ. 2742/356/2021), αίτηση, για αναίρεση της με αριθμ. 6512/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει, την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του, κατατεθέντος για την άσκηση της ανωτέρω αιτήσεως, παραβόλου.

Επιβάλλει, σε βάρος του αναιρεσείοντος τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Φεβρουαρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2023.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ