Supreme Court reverses lower court for rejecting admissible claim due to improper joinder of defendants.

Απόφαση 605 / 2013 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 605/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Κ. (C. C.), κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Μαρκέτο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "CYBARCO ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "CYBARCO ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Τρίμη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 16-11-2007 και 26-5-2008 αγωγές του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1641/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3847/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13-9-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 24-10-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη του δευτέρου λόγου αυτής.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 74, 75, 79, 118, 216 § 1, 218 και 219 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι δεν επιτρέπεται η διαζευκτική ή επικουρική εναγωγή, γιατί το πρόσωπο του δικαιούχου ενάγοντος και του υποχρέου εναγομένου πρέπει να είναι ορισμένο και θετικό και να συνάπτεται με τα πραγματικά περιστατικά που δικαιολογούν την ιδιότητα αυτού, ως ενάγοντος ή εναγομένου.

Διαζευκτική εναγωγή υπάρχει όταν ενάγουν ή ενάγονται περισσότερα πρόσωπα, χωρίς να προσδίδεται σε ένα από αυτά, κατά τρόπο οριστικό ή θετικό, η ιδιότητα του ενάγοντος ή του εναγομένου και δικαιούχου ή υποχρέου αντίστοιχα, από την έννομη σχέση της δίκης. Επικουρική εναγωγή υπάρχει, όταν ο δεύτερος και οι επόμενοι ενάγουν ή ενάγονται για την περίπτωση της απόρριψης της αγωγής κατά του αμέσως προηγούμενου αυτών.

Και στις δύο περιπτώσεις δεν πρόκειται για ενεργητική ή παθητική ομοδικία, αντίστοιχα, των άρθρων 74 επ. ΚΠολΔ, καθόσον οι ενάγοντες ή οι εναγόμενοι δεν είναι κοινωνοί της ίδιας απαίτησης ή υποχρέωσης, αντίστοιχα, έναντι του εναγομένου ή ενάγοντος, αντίστοιχα, αφού ένας μόνο είναι ο δικαιούχος ή ευθύνεται, αλλά υπάρχει αμφιβολία προς αυτούς.

Επομένως, επί διαζευκτικής ή επικουρικής εναγωγής, περισσοτέρων προσώπων η αγωγή είναι απαράδεκτη, λόγω της ακυρότητας του δικογράφου που δημιουργείται, επί μεν διαζευκτικής εναγωγής από την πλήρη αοριστία της αγωγής, ως προς το πρόσωπο του διαδίκου, επί δε της επικουρικής εναγωγής, λόγω της άσκησης της αγωγής υπό την αίρεση της απόρριψης αυτής, ως προς τον ενάγοντα ή τον εναγόμενο, η οποία δεν επιτρέπεται και συνεπώς απορρίπτεται και με αυτεπάγγελτη έρευνα από το δικαστήριο (ΑΠ 670/2011, 1543/2009, 1821/2007).

Εξάλλου, οι συνεκδικάζομενες κατ' άρθρο 246 ΚΠολΔ αγωγές διατηρούν την αυτοτέλειά τους (ΑΠ 1355/2004). Τέλος, κατ' άρθ. 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι: (1) Στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ο ήδη αναιρεσείων άσκησε δύο αγωγές και δη (α) την από 16-11-2007 (με αριθ. έκθ. κατ. 5159/2007) κατά της τώρα πρώτης αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας "CYBARCO ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ", με την οποία, ισχυριζόμενος, ότι προσελήφθη απ' αυτήν την 10-3-2004 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ως ανειδίκευτος εργατοτεχνίτης με την προβλεπομένη από τις σχετικές ΣΣΕ αμοιβή και ότι την 19-10-2007 η εναγομένη κατήγγειλε ακύρως την εργασιακή του σύμβαση, ζήτησε να υποχρεωθεί να του καταβάλει, κατά την κύρια βάση, το συνολικό ποσό των 31.306,35 €, για δεδουλευμένες αποδοχές, ιδιόρρυθμη υπερωριακή απασχόληση, παράνομη υπερωριακή εργασία, υπερεργασία, κατ' εξαίρεση υπερωριακή εργασία, εργασία κατά τις ημέρες Σαββάτων και Κυριακών και μισθούς υπερημερίας, επικουρικά δε (σε περίπτωση έγκυρης καταγγελίας της σύμβασης) αποζημίωση απόλυσης, άλλως και κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό το ποσό των 29.069,55 €, σε κάθε περίπτωση με το νόμιμο τόκο, κατά τα εκεί ειδικότερα εκτιθέμενα (β) την από 26-5-2008 (με αριθ.

έκθ. κατ. 2573/2008) κατά της ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας "CYBARCO ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που είναι των αυτών συμφερόντων με την πρώτη ως άνω αναιρεσίβλητη, με απολύτως όμοιο περιεχόμενο με την πρώτη αγωγή του, προβάλλοντας τις αυτές ακριβώς αξιώσεις, με εξαίρεση τις αξιώσεις για μισθούς υπερημερίας και αποζημίωση καταγγελίας (επικουρικό αίτημα πρώτης αγωγής), στην οποία (δεύτερη αγωγή) ρητά αναφέρει ότι αυτή ασκείται επικουρικά και υπό την αίρεση ότι η από 16-11-2007 αγωγή του κατά της εταιρείας "CYBARCO ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ" θ' απορριφθεί για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης της με αυτήν εναγομένης και ειδικότερα με την παραδοχή και το σκεπτικό ότι η ως άνω εταιρεία δεν υπήρξε εργοδότριά του, δεν συνεβλήθη με αυτόν ως εργοδότριά του, ούτε αυτός παρείχε προς αυτήν την εργασία του.

Οι αγωγές αυτές συνεκδικάσθηκαν και απορρίφθηκαν με την 1641/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Κατ' αυτής ο ενάγων αναιρεσείων άσκησε δύο εφέσεις που συνεκδικάσθηκαν και απορρίφθηκαν με την αναιρεσιβαλλομένη 3847/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτό ειδικότερα, κατ' επικύρωση της πρωτόδικης απόφασης, ότι οι δύο αγωγές είναι απαράδεκτες, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη, καθόσον είναι παντελώς αόριστες ως προς το πρόσωπο της εναγομένης εργοδότριας εταιρείας, συγκεκριμένα δε διότι, ενώ στην πρώτη αγωγή αναφέρεται ως εργοδότρια του ενάγοντος η "CYBARCO ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ", στην συνέχεια ο ενάγων με την δεύτερη αγωγή του επιδιώκει σε περίπτωση έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης της ως άνω εργοδότριάς του εταιρείας, να θεωρηθεί ότι εργοδότρια αυτού υπήρξε η ετέρα εναγομένη εταιρεία "CYBARCO ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", και ως εκ τούτου είναι προφανές ότι οι δύο συνεκδικαζόμενες αγωγές περιέχουν διαζευκτική ή επικουρική εναγωγή των εναγομένων διαφορετικών νομικών προσώπων και δη των δύο εναγομένων εργοδοτριών εταιρειών, ως προς το πρόσωπο των οποίων δημιουργείται αβεβαιότητα, αφού δεν προσδιορίζεται κατά τρόπο θετικό και οριστικό εξαρχής η ιδιότητα της εναγομένης και υπόχρεης από την έννομη σχέση της δίκης, πρόκειται, άρα, για συνεκδικαζόμενες αγωγές υπό αίρεση που περιέχουν απαγορευμένη εναγωγή προσώπων και όχι επιτρεπομένη εναλλαγή βάσεων ή αιτημάτων (άρθ. 219 § 1 ΚΠολΔ).

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο: (Α) Υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθ. 14 του άρθ. 559 ΚΠολΔ, παρά το νόμο δηλ. απέρριψε ως απαράδεκτη για τον ως άνω λόγο την πρώτη από τις δύο αγωγές του αναιρεσείοντος, καθόσον με αυτήν προσδιορίζεται κατά τρόπο θετικό και οριστικό εξαρχής το πρόσωπο της μίας και μόνον εναγομένης εταιρείας ως εργοδότριας του ενάγοντος και υπόχρεης από την μεταξύ τους σύμβαση εργασίας για την καταβολή των με αυτήν ζητουμένων ποσών, χωρίς η ιδιότητά της αυτή να συνδέεται με οποιαδήποτε αίρεση, ως εκ τούτου δε πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης από την ως άνω διάταξη (Β) Ουδόλως παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη, για τον αναφερόμενο στην προσβαλλομένη απόφαση λόγο, την δεύτερη συνεκδικασθείσα αγωγή, αφού σ' αυτήν ρητά αναφερόταν ότι η εκεί εναγομένη εταιρεία ενήγετο επικουρικά, για την περίπτωση δηλ.

της απόρριψης της πρώτης αγωγής για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης της εκεί εναγομένης εταιρείας, υπήρξεν, επομένως, επικουρική εναγωγή με αποτέλεσμα την δημιουργία αβεβαιότητας ως προς το πρόσωπο της εναγομένης και υπόχρεης από τη έννομη σχέση της δίκης. Κατά συνέπεια πρέπει ν' απορριφθεί ο δεύτερος (και τελευταίος) λόγος αναίρεσης από την ίδια ως άνω διάταξη.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το μέρος που απορρίφθηκε με αυτήν ως απαράδεκτη η από 16-11-2007 (με αριθ. έκθ. κατ. 5159/2007) αγωγή του αναιρεσείοντος κατά της ανώνυμης εταιρείας "CYBARCO ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΑΕ", να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το μέρος τούτο, κατά το οποίο χρειάζεται διευκρίνιση (κατ' ουσίαν έρευνα της αγωγής αυτής κ.λπ.), προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, το οποίο μπορεί να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθ. 580 § 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητες σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3847/2011 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος τούτο προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, που ορίζει σε χίλια τετρακόσια (1.400) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαρτίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ