Supreme Court dismisses appeal on easement creation, ruling appellate court correctly interpreted transfer certificate and contract terms.

Απόφαση 604 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 604/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου-εισηγήτρια, Νικήτα Χριστόπουλο, και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ν. Β. του Δ., και 2) Β.-Ν. Β. του Σ., κατοίκων ... που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αλέξανδρο Καλαβρό

Της αναιρεσίβλητης: Σ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Διονύσιο Πρωτόπαπα που ανακάλεσε την από 4-10-2016 δήλωση για παράσταση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-12-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:37/2012 του ιδίου Δικαστηρίου και 26/2016 του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες, με την από 25-5-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων, ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1118 και 1121 εδάφ. α’ του ΑΚ προκύπτει, ότι η πραγματική δουλεία είναι εμπράγματο δικαίωμα σε ακίνητο υπέρ του κυρίου άλλου ακινήτου, που του παρέχει κάποια ωφέλεια, οποίο συνιστάται με δικαιοπραξία ή με χρησικτησία. Εξάλλου, από μεν τη διάταξη του άρθρου 1192 του ΑΚ ορίζεται ότι μεταγράφονται στο γραφείο μεταγραφών της περιφέρειας του ακινήτου: 1.

οι εν ζωή δικαιοπραξίες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι αιτία θανάτου δωρεές, με τις οποίες συνιστάται, μετατίθεται, καταργείται εμπράγματο δικαίωμα (εμπράγματες δικαιοπραξίες) πάνω σε ακίνητο ..., από δε τη διάταξη του άρθρου 1198 του ίδιου Κώδικα ορίζεται ότι χωρίς μεταγραφή στις περιπτώσεις των άρθρων 1192 εδάφια 1 έως 4 και 1193, δεν επέρχεται η μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου ή η σύσταση, μετάθεση, κατάργηση εμπράγματου δικαιώματος πάνω στο ακίνητο.

Από τη διάταξη, επίσης, του άρθρου 1194 του ΑΚ, με σαφήνεια προκύπτει ότι, όταν με το ίδιο συμβολαιογραφικό έγγραφο καταρτίζονται δύο δικαιοπραξίες, οι οποίες είναι, κατά νόμο, μεταγραπτέες, πρέπει η καθεμιά απ’ αυτές να μεταγράφεται χωριστά. Από το συνδυασμό των αμέσως πιο πάνω διατάξεων με εκείνες των άρθρων 1205 του ΑΚ, που ρυθμίζει τη συρροή πολλών μεταγραφών, 18, 19 και 20 του β.

δ/τος 533/1963, που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 10 του ν.δ. 4201/1961 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του οργανισμού των υποθηκοφυλακείων του Κράτους κ.λ.π.", με τις οποίες ορίζεται ο τρόπος με τον οποίο επιδιώκεται από τον ενδιαφερόμενο η μεταγραφή, τα έγγραφα στοιχεία τα οποία πρέπει να προσκομιστούν από τον ίδιο στον οικείο υποθηκοφύλακα, η από τον τελευταίο τήρηση ειδικού ευρετηρίου μεταγραφών και, ειδικότερα, το διάγραμμα κάθε σελίδας του ευρετηρίου αυτού και τα αναγραφόμενα σε κάθε στήλη στοιχεία, τα οποία για την πέμπτη μεν στήλη είναι το αντικείμενο της πράξης (σύσταση, μετάθεση, αλλοίωση ή κατάργηση εμπράγματου δικαιώματος ......), και εάν πρόκειται περί εκποίησης ή κτήσης η αιτία αυτής, για την έκτη δε στήλη "αμοιβαίως παραπομπαί εις ετέρας πράξεις αφορώσας εις το αυτό ακίνητον...", προκύπτει, ότι, όταν με το ίδιο έγγραφο καταρτίζονται δύο δικαιοπραξίες (περί ακινήτου) για τις οποίες απαιτείται μεταγραφή, η καθεμιά απ’ αυτές πρέπει να καταχωρίζεται διακεκριμένα και στις μερίδες και των δύο συμβαλλομένων, εφόσον πρόκειται για διμερή δικαιοπραξία.

Στην περίπτωση, επομένως, της σύστασης δουλείας με δικαιοπραξία, με την οποία συγχρόνως συνιστάται ή μετατίθεται και άλλο εμπράγματο δικαίωμα, για την κτήση της δουλείας προσαπαιτείται η μεταγραφή της συστατικής αυτής δικαιοπραξίας, ειδικά και ανεξάρτητα από τη μεταγραφή της εν λόγω δικαιοπραξίας ως προς τη σύσταση, μετάθεση κ.λ.π.

του άλλου εμπράγματου δικαιώματος. Με τα δεδομένα αυτά, η παράλειψη της ιδιαίτερης μεταγραφής της συστατικής της δουλείας δικαιοπραξίας αποστερεί στην τελευταία τόσο της ικανότητάς της προς εμπράγματη ενέργεια, δηλαδή την κτήση του δικαιώματος της δουλείας, όσο και της ιδιότητάς της ως νόμιμου ή νομιζόμενου τίτλου προς κτήση του εμπράγματου αυτού δικαιώματος με τακτική χρησικτησία.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή, αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή, όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δε συντρέχουν οι όροι εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται, όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και, ειδικότερα, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται σαφώς, πλήρως και χωρίς αντιφάσεις.

Ως ζητήματα, τέλος, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν δηλαδή στη θεμελίωση ή κατάλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα που συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για τα οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης (Ολ ΑΠ 24/1992).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, μετ’ ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, τα ακόλουθα κρίσιμα περιστατικά: "Δυνάμει του υπ’ αριθμ. .../30.6.1990 αγοραπωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Νάξου στον τόμο ..., ο πρώτος των εναγόντων και τώρα πρώτος των εφεσιβλήτων Ν.

Β. και η εναγομένη και τώρα εκκαλούσα Σ. Κ., συζ. Β. Μ., κατέστησαν συγκύριοι, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας, εξ αγοράς από τον αληθινό κύριο του Σ. Δ., ενός οικοπέδου, άρτιου και οικοδομήσιμου, κείμενου εντός του οικισμού "..." της τέως Κοινότητας και ήδη του Δημοτικού Διαμερίσματος ... του Δήμου Νάξου, το οποίο, μετά την παραχώρηση τμημάτων αυτού στην κοινή χρήση για τη δημιουργία δρόμων, έχει έκταση 788,70 τ.μ.

και εμφαίνεται με τον αριθμό τέσσερα (4) και περιμετρικά με τα αλφαβητικά στοιχεία λ-ι-η-μ-λ στο από Ιουλίου 1989 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού Π. Κ., που έχει προσαρτηθεί στην υπ’ αριθμ. .../1990 πράξη του παραπάνω συμβολαιογράφου Στυλιανού Βλησίδη. Το οικόπεδο αυτό, σύμφωνα με το παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα, συνορεύει βόρεια επί πλευράς ι-λ μήκους 38,40 μέτρων με δρόμο (παραχωρηθείσα λωρίδα γης), ανατολικά επί πλευράς ι-η μήκους 20,80 μέτρων με παραχωρηθείσα λωρίδα γης και πέραν αυτής με δρόμο Νάξου-..., νότια επί πλευράς η-μ μήκους 39,60 μέτρων με το υπ’ αριθμ….

οικόπεδο ιδιοκτησίας του άνω πωλητή Σ. Δ. και δυτικά επί πλευράς μ-λ μήκους 19,20 μέτρων με δρόμο. Το έτος 1995, ο πρώτος των εναγόντων και η εναγομένη, προκειμένου να ανεγείρουν, βάσει της υπ’ αριθμ. ...1994 οικοδομικής άδειας του Πολεοδομικού Γραφείου Νάξου, αυτοτελή οικοδομήματα (ξενοδοχεία) της αποκλειστικής κυριότητάς τους, σε διακεκριμένα τμήματα του κοινού πιο πάνω οικοπέδου τους, συνέστησαν επί του οικοπέδου αυτού, ως μόνοι συγκύριοι, με την υπ’ αριθμ. .../25-4-1995 πράξη συστάσεως διηρημένων καθέτων ιδιοκτησιών του ίδιου παραπάνω συμβολαιογράφου Στυλιανού Βλησίδη, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Νάξου στον τόμο … και με αυξ.

αριθμ…., δύο (2) αυτοτελείς και ανεξάρτητες διηρημένες (κάθετες) ιδιοκτησίες, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ. 1024/1971 "περί διηρημένης ιδιοκτησίας επί οικοδομημάτων ανεγειρομένων επί ενιαίου οικοπέδου", του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ, εμφαινόμενες με τα στοιχεία ... στο προσαρτημένο στην πράξη αυτή από Μαρτίου 1995 τοπογραφικό διάγραμμα του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ.

Κ.. Από τις δύο αυτές κάθετες ιδιοκτησίες: Α) η μεν εναγομένη Σ. Κ. έλαβε, σύμφωνα με την παραπάνω πράξη, την υπό στοιχεία ... κάθετη ιδιοκτησία, η οποία εμφαίνεται περιμετρικά στο πιο πάνω τοπογραφικό διάγραμμα του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ. Κ. με τα αλφαβητικά στοιχεία ..., έχει επιφάνεια 388,84 τ.μ, ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του όλου ενιαίου οικοπέδου 500/1000 εξ αδιαιρέτου και συνορεύει, σύμφωνα με το τοπογραφικό αυτό διάγραμμα, βόρεια επί πλευράς Ε-Ε’ μήκους 18,48 μέτρων με την υπό στοιχεία ΕΚ παραχωρηθείσα στην κοινή χρήση εδαφική λωρίδα και πέραν αυτής με ιδιοκτησία Τ.

Κ., ανατολικά επί πλευράς Γ’ -Ε’ με την υπό στοιχεία ... κάθετη ιδιοκτησία, νότια επί πλευράς Γ’ -Γ μήκους 19,40 μέτρων με ιδιοκτησία Σ. Δ. και δυτικά επί πλευράς Γ-Ε μήκους 19,20 μέτρων με κοινοτικό δρόμο, πλάτους τριών (3) μέτρων, και Β) ο δε πρώτος των εναγόντων Ν. Β. έλαβε, σύμφωνα με την ίδια πράξη, την υπό στοιχεία ...

κάθετη ιδιοκτησία, η οποία εμφαίνεται περιμετρικά στο ίδιο ως άνω τοπογραφικό διάγραμμα με τα αλφαβητικά στοιχεία ... , έχει και αυτή επιφάνεια 388,84 τ.μ, ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του όλου ενιαίου οικοπέδου 500/1000 εξ αδιαιρέτου και συνορεύει, σύμφωνα με το τοπογραφικό αυτό διάγραμμα, βόρεια επί πλευράς Ε’ -Ζ μήκους 19 μέτρων με την υπό στοιχεία ΕΚ παραχωρηθείσα στην κοινή χρήση εδαφική λωρίδα και πέραν αυτής με ιδιοκτησία Τ.

Κ., ανατολικά επί πλευράς Ζ-Η μήκους 20,75 μέτρων με την υπό στοιχεία ΕΚ παραχωρηθείσα στην κοινή χρήση εδαφική λωρίδα και πέραν αυτής με κοινοτικό δρόμο, πλάτους 5,80 μέτρων, νότια επί πλευράς Η-Γ’ μήκους 21,32 μέτρων με ιδιοκτησία Σ. Δ. και δυτικά επί πλευράς Γ’ -Ε’ με την υπό στοιχεία ... κάθετη ιδιοκτησία. Ακολούθως, η εναγομένη ανήγειρε επί της πιο πάνω υπό στοιχεία ...

κάθετης ιδιοκτησίας της, με βάση την προαναφερθείσα υπ’ αριθμ. ...1994 οικοδομική άδεια, διώροφη οικοδομή με υπόγειο, την οποία εκμεταλλεύεται ως ξενοδοχείο Γ’ κατηγορίας. Επί της οικοδομής αυτής η εναγομένη συνέστησε, με την υπ’ αριθμ. .../18-12-1996 πράξη συστάσεως οριζόντιας ιδιοκτησίας του παραπάνω συμβολαιογράφου Στυλιανού Βλησίδη, που μεταγράφηκε νόμιμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3741/1929 "περί της ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους" και των άρθρων 1002 και 1117 του Α.

Κ., τις περιγραφόμενες σ’ αυτήν οριζόντιες ιδιοκτησίες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υπό στοιχεία Υ1 αυτοτελής και ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία του υπογείου ορόφου, η οποία εμφαίνεται περιμετρικά στα προσαρτημένα στην άνω πράξη από Νοεμβρίου 1996 σχέδια κατόψεων υπογείου του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ.

Κ., με τους αριθμούς 1-2-3-4-5-13-12-11-8-9-10-1, έχει επιφάνεια 305,68 τ.μ, ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του όλου οικοπέδου 100,12/500 εξ αδιαιρέτου και συνορεύει βόρεια με επιχωματωμένο χώρο, ακάλυπτο χώρο και κλιμακοστάσιο της οικοδομής, ανατολικά με ακάλυπτο χώρο και κλιμακοστάσιο και με ιδιοκτησία Ν. Β. (πρώτου των εναγόντων), νότια με ιδιοκτησία Σ.

Δ. και δυτικά με ακάλυπτο χώρο της οικοδομής. Η οριζόντια αυτή ιδιοκτησία, όπως αναφέρεται και στην πιο πάνω πράξη, αποτελείται, μεταξύ άλλων, και από χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων (γκαράζ), ο οποίος είχε δημιουργηθεί, με τη νόμιμα μεταγεγραμμένη υπ’ αριθμ. .../29-12-1994 δήλωση της εναγομένης και του πρώτου των εναγόντων ενώπιον του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, η οποία έγινε προς εκπλήρωση υποχρεώσεως που απέρρεε από τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1, 2 και 3 του ν. 960/1979 "περί επιβολής υποχρεώσεων προς δημιουργίαν χώρων σταθμεύσεως αυτοκινήτων δια την εξυπηρέτησιν των κτιρίων", σύμφωνα με τις οποίες η εκπλήρωση της υποχρεώσεως αυτής αποτελούσε προϋπόθεση για την έκδοση οικοδομικής αδείας.

Ο παραπάνω χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων (γκαράζ) εμφαίνεται στο προσαρτημένο στην ως άνω συμβολαιογραφική δήλωση από Απριλίου 1994 σχέδιο κατόψεως του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ. Κ. με τα αλφαβητικά στοιχεία Α-Β-Γ-Δ-Α και έχει εμβαδόν 69,92 τ.μ. Ταυτόχρονα με την εναγομένη και ο πρώτος των εναγόντων ανήγειρε, βάσει της ίδιας παραπάνω οικοδομικής άδειας, επί της υπό στοιχεία ...

κάθετης ιδιοκτησίας του, διώροφη οικοδομή με υπόγειο, την οποία εκμεταλλεύεται και αυτός ως ξενοδοχείο Γ’ κατηγορίας. Η οικοδομή αυτή αποτελείται: 1) από υπόγειο όροφο, που απαρτίζεται από το υπ’ αριθμ. … υπόγειο, εμβαδού 69,92 τ.μ., και από το υπ’ αριθμ. … υπόγειο, εμβαδού 287,90 τ.μ., 2) από ισόγειο όροφο, εμβαδού 236,05 τ.μ., και 3) από πρώτο πάνω από το ισόγειο όροφο, εμβαδού 236,05 τ.μ.

Στο ως άνω υπ’ αριθμ. … υπόγειο η εναγομένη και ο πρώτος των εναγόντων, με την ίδια πιο πάνω υπ’ αριθμ. .../29-12-1994 δήλωσή τους ενώπιον του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, που μεταγράφηκε νόμιμα, είχαν επίσης δημιουργήσει και άλλο χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων (γκαράζ), ο οποίος εμφαίνεται στο προσαρτημένο στη δήλωση αυτή από Απριλίου 1994 σχέδιο κατόψεως του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ.

Κ. με τα αλφαβητικά στοιχεία ..., έχει εμβαδόν 69,92 τ.μ. και συνορεύει δυτικά με την ως άνω υπό στοιχεία Υ1 οριζόντια ιδιοκτησία (γκαράζ) της εναγομένης, βόρεια με το υπ’ αριθμ. … υπόγειο, νότια με ιδιοκτησία Σ. Δ. και ανατολικά με παραχωρηθείσα στην κοινή χρήση εδαφική λωρίδα. Για την επικοινωνία του εν λόγω υπογείου χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων (γκαράζ) της οικοδομής του πρώτου των εναγόντων με το διερχόμενο προς δυσμάς του όλου ακινήτου κοινοτικό δρόμο, είχε συσταθεί, με την προαναφερθείσα υπ’ αριθμ. .../25-4-1995 πράξη συστάσεως διηρημένων καθέτων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, πραγματική δουλεία διόδου υπέρ του χώρου αυτού στάθμευσης αυτοκινήτων, ο οποίος ήταν περίκλειστος, και σε βάρος του παραπάνω αναφερόμενου υπό στοιχεία Υ1 χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων (γκαράζ) του υπογείου ορόφου της οικοδομής της εναγομένης.

Ειδικότερα, σε σχέση με τη σύσταση της πραγματικής αυτής δουλείας διόδου, στην ως άνω υπ’ αριθμ. .../25-4-1995 πράξη αναφέρονται κατά λέξη τα εξής: "Στο σημείο αυτό οι συμβαλλόμενοι δηλώνουν ότι συνιστούν δουλεία διελεύσεως εις βάρος του γκαράζ του υπογείου ορόφου της οικοδομής που πρόκειται να ανεγερθεί στην υπό στοιχεία ...

προπεριγραφείσα κάθετη ιδιοκτησία και υπέρ του γκαράζ του υπογείου ορόφου της οικοδομής που πρόκειται να ανεγερθεί στην υπό στοιχεία ... προπεριγραφείσα κάθετη ιδιοκτησία. Η είσοδος στα γκαράζ θα γίνεται από τον προς δυσμάς του ακινήτου δρόμο και εμφαίνεται σε κάτοψη υπογείου από Απριλίου 1994 του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ.

Κ. που νόμιμα σημανθείσα και υπογραφείσα από τους συμβαλλομένους και εμένα προσαρτάται στην παρούσα πράξη μου". Από το περιεχόμενο της δήλωσης αυτής των συμβαλλομένων στην παραπάνω πράξη, η οποία είναι απολύτως σαφής και δεν εμφανίζει κενά ή ασαφή και αμφίβολα σημεία, ώστε να χρειάζεται ερμηνεία με προσφυγή στις ερμηνευτικές διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, με σαφήνεια προκύπτει ότι η σύσταση της επίδικης πιο πάνω πραγματικής δουλείας διόδου έγινε, με ρητή συμφωνία του πρώτου των εναγόντων και της εναγομένης, περιεχόμενη στην εν λόγω πράξη, δεδομένου ότι ρητώς αναφέρεται στην πράξη αυτή ότι οι συμβαλλόμενοι "συνιστούν δουλεία διελεύσεως" σε βάρος του υπογείου γκαράζ της οικοδομής της εναγομένης και υπέρ του υπογείου γκαράζ της οικοδομής του πρώτου των εναγόντων.

Δεν προκύπτει, επομένως, ότι η σύσταση της επίδικης πραγματικής δουλείας διόδου έγινε με σιωπηρή συμφωνία του πρώτου των εναγόντων και της εναγομένης, συναγόμενη από την ερμηνεία της παραπάνω δηλώσεως βουλήσεως αυτών στην πράξη συστάσεως διηρημένων καθέτων ιδιοκτησιών, αφού τέτοια σιωπηρή συμφωνία σύστασης πραγματικής δουλείας μπορεί να γίνει μόνον όταν στο οικείο συμβόλαιο δεν περιέχεται ρητή συμφωνία των συμβαλλομένων για τη σύσταση της δουλείας, προϋπόθεση όμως που δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα.

Συνεπώς, εφόσον η σύσταση της επίδικης πιο πάνω πραγματικής δουλείας δεν έγινε με σιωπηρή συμφωνία του πρώτου των εναγόντων και της εναγομένης, ώστε για την κτήση του εμπραγμάτου δικαιώματος της πραγματικής αυτής δουλείας διόδου να μην απαιτείται προηγούμενη χωριστή μεταγραφή της ως άνω υπ’ αριθμ. .../25-4-1995 πράξης συστάσεως διηρημένων και ως πράξης συστάσεως πραγματικής δουλείας διόδου, ο πρώτος των εναγόντων και συνακόλουθα και η δεύτερη των εναγόντων σύζυγός του, στην οποία αυτός μεταβίβασε, το έτος 1998, δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμμένου υπ’ αριθμ. .../29-10-1998 δωρητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, ποσοστό 1/100 εξ αδιαιρέτου της προαναφερθείσας οικοδομής του, δεν απέκτησαν εμπράγματο δικαίωμα πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ του υπογείου γκαράζ της οικοδομής τους και σε βάρος του υπογείου γκαράζ της οικοδομής της εναγομένης, καθόσον αυτοί, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο υπ’ αριθμ. .../4-11-2009 πιστοποιητικό του μεταγραφοφύλακα Νάξου και δεν αμφισβητείται και από τους ίδιους, μετέγραψαν την παραπάνω πράξη μόνον ως πράξη συστάσεως διηρημένων καθέτων ιδιοκτησιών και όχι και ως πράξης συστάσεως πραγματικής δουλείας διόδου.

Επομένως η σωρευόμενη στο δικόγραφο της ένδικης αγωγής αγωγή περί προστασίας του εμπραγμάτου δικαιώματος πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ του υπογείου γκαράζ της οικοδομής των εναγόντων και σε βάρος του υπογείου γκαράζ της οικοδομής της εναγομένης κατά την επικουρική της βάση περί κτήσεως του δικαιώματος αυτού με σιωπηρή συμφωνία, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη κατ’ ουσίαν.

Το πρωτοβάθμιο, συνεπώς, Δικαστήριο, που, με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχθηκε τη σωρευόμενη αυτή αγωγή κατά την επικουρική πιο πάνω βάση της και ακολούθως αναγνώρισε τους ενάγοντες δικαιούχους εμπραγμάτου δικαιώματος πραγματικής δουλείας διόδου και υποχρέωσε την εναγομένη να άρει την προσβολή του δικαιώματος τους αυτού, έσφαλε περί την εκτίμηση των αποδείξεων και την εφαρμογή του νόμου κατά το βάσιμο περί τούτου σχετικό πρώτο λόγο της εφέσεως.

Σημειώνεται ότι η εκκαλουμένη απόφαση δεν πλήττεται με ειδικό παράπονο έφεσης κατά τη διάταξή της, με την οποία έγινε δεκτή η σωρευόμενη αγωγή περί αναγνωρίσεως της οιονεί νομής δουλείας διόδου των εναγόντων, η μεταβιβαστική της οποίας (οιονεί νομής) συμφωνία δεν υπόκειται στους περί συμβολαιογραφικού τύπου και μεταγραφής κανόνες των άρθρων 369 και 103.3 του ΑΚ (ΑΠ 225/2008 Δημοσίευση ΝΟΜΟΣ)".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την επικουρική βάση της από 6.12.2009 αγωγής των αναιρεσειόντων, που ενδιαφέρει στην προκείμενη περίπτωση, περί κτήσεως δικαιώματος πραγματικής δουλείας διόδου υπέρ του υπογείου χώρου στάθμευσης της οικοδομής τους, κατόπιν σιωπηρής συμφωνίας του πρώτου από αυτούς με την αναιρεσίβλητη, και εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει, κατά τούτο, αντίθετα.

Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε ότι από το σαφές περιεχόμενο της .../1995 πράξης σύστασης διηρημένων κάθετων ιδιοκτησιών του συμβολαιογράφου Νάξου Στυλιανού Βλησίδη, προκύπτει ότι συμφωνήθηκε ρητά, και όχι σιωπηρά, μεταξύ του πρώτου αναιρεσείοντα και της αναιρεσίβλητης η σύσταση της παραπάνω πραγματικής δουλείας διόδου, παράλληλα με τη σύσταση των δύο αυτοτελών κάθετων ιδιοκτησιών τους και ότι, εφόσον δεν έγινε για το σκοπό αυτό ξεχωριστή μεταγραφή της εν λόγω συμβολαιογραφικής πράξης δεν συστάθηκε νομίμως το επίδικο εμπράγματο δικαίωμα της πραγματικής δουλείας, με αποτέλεσμα οι αναιρεσείοντες να μην έχουν αποκτήσει τέτοιο δικαίωμα, διότι μετέγραψαν την παραπάνω πράξη μόνο ως σύσταση διηρημένων κάθετων ιδιοκτησιών.

Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου που αναφέρθηκαν στην αρχή, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, ενώ διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το κρίσιμο ζήτημα της μη απόκτησης από τους αναιρεσείοντες δικαιώματος πραγματικής δουλείας διόδου με σιωπηρή συμφωνία και, συνεπώς οι από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δεύτερος, τέταρτος και πέμπτος, κατά το πρώτο μέρος, λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους υποστηρίζονται τ’ αντίθετα πρέπει ν’ απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Περαιτέρω με τους πέμπτο, κατά το δεύτερο μέρος, και έκτο λόγους αναίρεσης αποδίδονται στο Εφετείο οι ίδιες πιο πάνω αναιρετικές πλημμέλειες, διότι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1043 ΑΚ με το να δεχτεί ότι η .../1995 συμβολαιογραφική πράξη δεν επέχει θέση νομιζόμενου τίτλου τακτικής χρησικτησίας, επειδή δεν μεταγράφηκε και ως πράξη σύστασης πραγματικής δουλείας διόδου και διότι, με βάση την παραδοχή αυτή απέρριψε, στη συνέχεια, με ελλιπή αιτιολογία, τον αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσειόντων περί απόκτησης του επίδικου δικαιώματος με τακτική χρησικτησία.

Όπως όμως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης που προεκτέθηκε δεν διαλαμβάνονται παραδοχές στην ελάσσονα πρόταση αυτής, ως προς την απόκτηση ή μη του προαναφερόμενου δικαιώματος των αναιρεσειόντων με τακτική χρησικτησία και, συνεπώς, οι λόγοι αυτοί αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθούν, διότι στηρίζονται σε εσφαλμένη προϋπόθεση.

Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχή, ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας, με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο. Πρέπει, δηλαδή, να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως, είχε προταθεί νομίμως στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται ο χρόνος και ο τρόπος προτάσεως του ή επαναφοράς του στο ανώτερο δικαστήριο, ώστε να μπορεί να κριθεί με βάση το αναιρετήριο, αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος, (Ολ ΑΠ 15/2000). Στην προκείμενη περίπτωση με τον τρίτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο με το να δεχτεί ότι η .../1995 συμβολαιογραφική πράξη σύστασης διηρημένων κάθετων ιδιοκτησιών δεν επέχει και θέση συστατικής πράξης δουλείας διόδου, διότι δεν μεταγράφηκε ειδικά και για το σκοπό αυτό, παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 1118, 1120, 1121 εδ.α’ , 1192, 1193, 1194, 1198, 1205 ΑΚ και 18, 19, 20 του β.δ. 533/1963, αφού η πιο πάνω πράξη αφορούσε, κατά τους αναιρεσείοντες, μια "ιδιόμορφη εμπράγματη διευθέτηση που περιλαμβάνει τόσο τμήμα των κοινόκτητων χώρων του ενιαίου οικοπέδου όσο και τμήματα της αποκλειστικής κυριότητας της αντιδίκου, προκειμένου να καταστεί λειτουργικό το πάρκινγκ της οικοδομής και δεν έγκειται στη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος υπέρ της ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων και σε βάρος άλλου ακινήτου αλλότριας κυριότητας....και συνακόλουθα αρκεί ..η δημοσιότητα που την περιβάλλει να εκδηλώνεται αποκλειστικά στο πλαίσιο....της δημοσιότητας που αφορά στη συστατική των κάθετων ιδιοκτησιών δικαιοπραξία".

Ο λόγος αυτός πρέπει ν’ απορριφθεί ως απαράδεκτος, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ο χρόνος και ο τρόπος πρότασης του πιο πάνω ισχυρισμού που τον στηρίζει, αφού και από την επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, ενώ δεν υπάγεται στις εξαιρέσεις που προβλέπονται από το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 20 και 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο θεσπιζόμενος με την πρώτη από αυτές λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος, όταν δηλαδή σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 339 και 432 επ.

ΚΠολΔ, έγγραφο αποδίδει περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που πράγματι έχει και στη συνέχεια καταλήγει, στηριζόμενο αποκλειστικά ή κυρίως σε αυτό, σε περίπτωση συνεκτίμησής του με άλλα αποδεικτικά μέσα, σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα σχετικά με πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ.ΑΠ 1/1999), όχι δε και όταν έχει απλώς συνεκτιμήσει το έγγραφο μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να το εξαίρει, κατά το σχηματισμό του πορίσματός του ως προς την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος.

Επίσης ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για τη συναγωγή αποδεικτικού συμπεράσματος, διαφορετικού από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων, αφού στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για πλημμέλεια αναγόμενη αποκλειστικά στην κυριαρχική εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία εκφεύγει καθεαυτή από τον αναιρετικό έλεγχο.

Στην προκείμενη περίπτωση με τους πρώτο και έβδομο λόγους αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο παραμόρφωσε, αντίστοιχα, το περιεχόμενο: α) του από Απριλίου 1994 σχεδίου κάτοψης υπογείου του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ. Κ. που είναι προσαρτημένο στη .../1995 συμβολαιογραφική πράξη σύστασης διηρημένων κάθετων ιδιοκτησιών, στο οποίο το Εφετείο στήριξε κατά κύριο λόγο την απορριπτική του κρίση ως προς τη μη σύσταση της επίδικης δουλείας με σιωπηρή συμφωνία, παρόλο που, κατά τους αναιρεσείοντες, το πιο πάνω σχέδιο "δεν απεικονίζει τίποτα σχετικό με πραγματική δουλεία διόδου" και β) του .../4.11.2009 πιστοποιητικού του μεταγραφοφύλακα Νάξου, με βάση το οποίο το Εφετείο έκρινε ότι η .../1995 συμβολαιογραφική πράξη μεταγράφηκε μόνο ως σύσταση κάθετων ιδιοκτησιών, όχι δε και ως σύσταση πραγματικής δουλείας διόδου, ενώ, κατά τους αναιρεσείοντες, δεν προκύπτει από το περιεχόμενο του εν λόγω πιστοποιητικού (όπως αυτό αναλύεται στο αναιρετήριο), εάν η πιο πάνω πράξη μεταγράφηκε με τον πρώτο ή με το δεύτερο τρόπο.

Όμως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο στήριξε την κρίση του για το ότι η σύσταση της επίδικης πραγματικής δουλείας δεν έγινε με σιωπηρή συμφωνία μεταξύ του πρώτου αναιρεσείοντα και της αναιρεσίβλητης, κυρίως, στο σαφές περιεχόμενο της .../1995 συμβολαιογραφικής πράξης, στην οποία, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, περιλαμβάνεται η ρητή συμφωνία για τη σύσταση της πιο πάνω δουλείας και όχι στο σχέδιο κάτοψης που είναι προσαρτημένο σε αυτή (την πράξη).

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Τέλος, το Εφετείο ορθώς ανέγνωσε το προαναφερόμενο πιστοποιητικό μεταγραφής και κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα ότι οι αναιρεσείοντες, όπως δεν αμφισβητείται και από τους ίδιους, μετέγραψαν την .../1995 πράξη μόνο ως σύσταση διηρημένων κάθετων ιδιοκτησιών και όχι και ως σύσταση πραγματικής δουλείας διόδου.

Επομένως πρέπει ν’ απορριφθεί ως αβάσιμος και ο έβδομος λόγος αναίρεσης.

Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει η αίτηση να απορριφθεί στο σύνολό της ως αβάσιμη, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25/5/2016 αίτηση των Ν. Β. κ.λ.π. για αναίρεση της 26/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αιγαίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ