Supreme Court dismisses appeal against land distribution decision due to procedural defects and lack of legal grounds.

Απόφαση 603 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 603/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Νοεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ... χήρας X1, 2) ....του X1 και 3) .... του X1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κων/νο Τουμασάτο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Δήμου Γρεβενών, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχο ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, που κατοικοεδρεύει στα Γρεβενά ο οποίος δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-9-1996 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Γρεβενών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 87/1997 του ίδιου Δικαστηρίου και 17/2001 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-2-2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 11 Ιανουαρίου 2006 έκθεση του αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Αντωνιάδη, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης της 17/2001 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ, από το άρθρο 576 παρ. 1-2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί κάποιος διάδικος ο Άρειος Πάγος ερευνά αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση, εάν δε την επισπεύδει ο αντίδικός του ερευνά αν ο τελευταίος έχει κλητεύσει νομίμως και εμπροθέσμως τον απολειπόμενο και σε καταφατική περίπτωση η συζήτηση προβαίνει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. ..... έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου ......, αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως από τους αναιρεσείοντες, που επισπεύδουν τη συζήτηση, στον αναιρεσίβλητο Δήμο, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου, ούτε υπέβαλε την από το άρθρο 242 ΚΠολΔ δήλωση μη παραστάσεως στο ακροατήριο.

Επομένως πρέπει η συζήτηση να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. ΕΠΕΙΔΗ, από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ. 4, 559 αριθ. 1α΄ και 566 ΚΠολΔ προκύπτει με σαφήνεια ότι για να είναι ορισμένος ο από τη δεύτερη από αυτές (559 αριθ. 1α΄) προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως της παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, πρέπει, εκτός των άλλων, να αναφέρονται στο αναιρετήριο, εφόσον το δικαστήριο εξήτασε την ουσία της υπόθεσης, με πληρότητα και σαφήνεια οι ουσιαστικές παραδοχές της απόφασης με τις οποίες εκείνο υπέπεσε, κατά τον αναιρεσείοντα, στην πλημμέλεια που συγκροτεί το λόγο αυτό αναιρέσεως, διότι διαφορετικά είναι απολύτως ανέφικτος ο ζητούμενος αναιρετικός έλεγχος.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόσθηκε. (Ολ.ΑΠ. 24/92).

Εξάλλου για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: α) οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης ή μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογίας β) ο ισχυρισμός (αγωγικός ή ένσταση κ.λ.π.) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντίφαση, καθώς και η σύνδεσή του με το διατακτικό αν δεν είναι αυτονόητη, γ) εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας μνεία μόνο της ελλείψεως, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία ποιά επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη του νομικού χαρακτηρισμού και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, ποιες είναι αυτές, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει (Ολ.

ΑΠ 32/96, 27/1998). Στην προκειμένη περίπτωση με τους 1Ο, 2Ο, μέρος πρώτο, 3Ο και 4Ο, μέρος τέταρτο, λόγους της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως, προβάλλονται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ, για παραβίαση των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 2, 4, 12, 21, 28 και 50 του από 15/28-7-1938 Β.Δ. "Περί κωδικοποιήσεως της περί αποκαταστάσεως των αστών προσφύγων ισχύουσας νομοθεσίας" και των άρθρων 1, 11, 21 και 23 του Β.Δ. 330/15-4/23-5-1960 "Περί κωδικοποιήσεως της περί αποκαταστάσεως των αστών προσφύγων νομοθεσίας", τις οποίες το Εφετείο εφάρμοσε εσφαλμένα κατά τους αναιρεσείοντες, και για έλλειψη νόμιμης βάσης, αφού διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της μη απόκτησης κυριότητας στο επίδικο ακίνητο από το δικαιοπάροχο των αναιρεσειόντων X1.

Οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως είναι απορριπτέοι, ως αόριστοι, διότι δεν περιέχουν τις σχετικές με το ως άνω ζήτημα παραδοχές του Εφετείου επί των αποδεικνυομένων ή μη πραγματικών γεγονότων, αλλ'ούτε και προσδιορίζεται σ' αυτούς σε τι συνίστανται οι ανεπαρκείς και αντιφατικέ αιτιολογίες της απόφασης. ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 εδ.

β΄ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διατάξεως αυτής νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται χωρίς αμφιβολία από το περιεχόμενο της απόφασης. (Ολ. ΑΠ 11/1996, 12/1991). Στην προκειμένη περίπτωση, με το 2Ο, μέρος δεύτερο, λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ.

β΄ ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το εκδόσαν αυτήν Εφετείο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα αγνόησε το νομίμως προταθέντα ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι το Ελληνικό Δημόσιο και κατά συνέπεια και ο εναγόμενος, ήδη αναιρεσίβλητος, Δήμος, που φέρεται ότι απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου από εκείνο, δεν είχαν κανένα δικαίωμα επ' αυτού.

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο εξέτασε τον ισχυρισμό αυτό των αναιρεσειόντων και τον απέρριψε ως αβάσιμο, κρίνοντας ότι, κατά την οριστική διανομή οικοπέδων έτους 1958 στο συνοικισμό ......, η οποία κυρώθηκε με το Π.Δ. 3958/1959 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ της 2-7-1959, παραχωρήθηκε στο δικαιοπάροχο των αναιρεσειόντων X1 το με αριθμό ...

οικόπεδο, εμβαδού 772 τ.μ., στο οποίο δεν περιέχεται η επίδικη έκταση, εμβαδού 352 τ.μ., η οποία και παρέμεινε στην κυριότητα του Δημοσίου. Επομένως ο ως άνω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΕΠΕΙΔΗ, με τον 4Ο, μέρος πρώτο και τρίτο, λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 8 εδ. α΄ ΚΠολΔ πλημμέλεια ότι το Εφετείο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα τους μη προταθέντες από τον αναιρεσίβλητο ισχυρισμούς, ότι ο δικαιοπάροχος των αναιρεσειόντων δεν πρόβαλε οποιαδήποτε αντίρρηση για την οριστική διανομή του έτους 1958 και περιορίσθηκε στην παραχωρηθείσα σ'αυτόν οικοπεδική έκταση των 772 τ.μ., και ότι μέχρι το έτος 1965 ο δικαιοπάροχος αυτός δεν άσκησε νομή επί του επιδίκου. Οι ισχυρισμοί, όμως, αυτοί συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής και δη της επικαλούμενης με αυτήν κυριότητας του δικαιοπαρόχου των αναιρεσειόντων επί του επιδίκου, και συνεπώς δεν αποτελούν " πράγματα" κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 8 εδ. α΄ ΚΠολΔ. Γι' αυτό ο υπό εξέταση λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΕΠΕΙΔΗ, ο από το άρθρο 559 αριθ. 12 λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το δικαστήριο κατά την εκτίμηση των αποδείξεων αποδίδει σε ορισμένο αποδεικτικό μέσο μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που δεσμευτικά του προσδίδει ο νόμος και όχι όταν το δικαστήριο, εκτιμώντας ελεύθερα τις αποδείξεις, κατά το άρθρο 340 ΚΠολΔ, αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα, που κατά νόμο έχουν την ίδια αποδεικτική δύναμη με άλλα, μεγαλύτερη βαρύτητα ή αξιοπιστία από τα άλλα.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον 4Ο λόγο, μέρος δεύτερο, αναιρέσεως προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, προσέδωσε στο υπ' αριθμ. ..... πωλητήριο συμβόλαιο της συμβολαιογράφου ....., αυξημένη και διαφορετική αποδεικτική δύναμη από εκείνη την οποία κατά νόμο έχει, με το να δεχθεί ότι το επίδικο δεν αποτελούσε τμήμα της ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι κατά τα εκτιθέμενα στο αναιρετήριο, το Εφετείο δεν απέδωσε στο έγγραφο αυτό μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που δεσμευτικά σ' αυτό προσδίδει ο νόμος, αλλά εκτίμησε αυτό ελεύθερα για να προσδιορίσει την ταυτότητα του επιδίκου ακινήτου.

Τέλος, ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται αιτίαση από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο κανένα περιστατικό που να θεμελιώνει το λόγο αυτό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-2-2004 αίτηση αναιρέσεως των: 1) ...., 2) .... και 3) ...., κατά της υπ' αριθμ. 17/2001 απόφασης του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ