Court dismisses appeal against contract classification, ruling employment contract must be deemed work contract per law.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court partially allowed the appeal by overturning the Court of Appeal's finding that a public employment contract was an employment contract. The lower court had incorrectly characterized the agreement as an employment relationship despite statutory mandates requiring it to be a work contract for casino committee secretaries. The court ruled that the specific legal provisions governing this role override the parties' characterization, necessitating a remand for further proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArticles 648 et seq. of the Civil Code and Article 1 of Law 2206/1994; When specific legislation mandates a work contract for a public official role, the parties' designation of an employment contract is invalid, and the relationship must be legally characterized as a work contract.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 601 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 601/2006
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
B2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Γρηγορίου, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.
Του αναιρεσίβλητου: Γ. Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Βερβεσό.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/7/1999 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1994/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 9326/2001 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 17/12/2002 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Κολυβάς, ανέγνωσε την από 30/12/2004 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Δημητρίου Λοβέρδου, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ο τρίτος λόγος αναιρέσεως και να γίνουν δεκτοί οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως.
Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι) Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648 επ. ΑΚ και 6 του ν. 765/1943, που κυρώθηκε με την ΠΥΣ 324/30.5.1946 και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 Εισ.Ν.ΑΚ, προκύπτει ότι σύμβαση παροχής εξαρτημένης εργασίας υπάρχει όταν ο εργαζόμενος, ο οποίος παρέχει την εργασία του με μισθό - ο τρόπος καταβολής του οποίου δεν επηρεάζει το χαρακτήρα της συμβάσεως - υποβάλλεται σε νομική εξάρτηση από τον εργοδότη, η οποία εκδηλώνεται με το δικαίωμα αυτού να ασκεί εποπτεία και να ελέγχει την εργασία που παρέχει ο εργαζόμενος και να δίνει σ' αυτόν δεσμευτικές οδηγίες ως προς το χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο παροχής της εργασίας.
Η σύμβαση αυτή διακρίνεται από εκείνη της μισθώσεως έργου επί της οποίας οι συμβαλλόμενοι αποβλέπουν στην επίτευξη ορισμένου αποτελέσματος, η πραγμάτωση του οποίου συνεπάγεται τη λύση της συμβάσεως, ανεξάρτητα από το χρόνο της επίτευξής του. Για το χαρακτηρισμό της σχέσης ως συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας ερευνώνται οι όροι και οι πραγματικές συνθήκες παροχής της εργασίας χωρίς να έχει ιδιαίτερη σημασία ο χαρακτηρισμός που προσδίδουν τα μέρη στη μεταξύ τους σχέση, αφού, κατ' άρθρο 173 ΑΚ αναζητείται πάντοτε η αληθινή βούλησή τους χωρίς προσήλωση στις λέξεις που χρησιμοποιούν.
Εξάλλου, κατά το άρθρο 1 ν. 2206/1994 "περί ίδρυσης, οργάνωσης, λειτουργίας, ελέγχου καζίνων .........", "1. Επιτρέπεται η χορήγηση αδειών λειτουργίας δώδεκα (12) επιχειρήσεων καζίνων στη χώρα ........ 7. οι άδειες λειτουργίας των επιχειρήσεων καζίνων παραχωρούνται με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού μετά από διεθνή πλειοδοτικό διαγωνισμό που διενεργείται από επταμελή επιτροπή ............ 10.
Για τη διεξαγωγή του διαγωνισμού η Επιτροπή επικουρείται από Γραμματεία. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Τουρισμού, που εκδίδεται μετά από πρόταση του προέδρου της Επιτροπής, συνιστώνται οι αναγκαίες θέσεις σε οποιαδήποτε κατηγορία και βαθμό και ρυθμίζεται κάθε θέμα, σχετικό με την οργάνωση, τη σύνθεση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της Γραμματείας.
Οι συνιστώμενες θέσεις καλύπτονται, είτε με απόσπαση υπαλλήλων είτε με πρόσληψη προσωπικού με σύμβαση έργου ή σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, ίσου με τη διάρκεια του διαγωνισμού. 11. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Τουρισμού ορίζεται το ύψος της μηνιαίας αμοιβής των μελών της Επιτροπής και η αμοιβή του προσωπικού της Γραμματείας ...........".
Έτσι, κατ' εξουσιοδότηση από την παραπάνω παρ. 10 του άρθρου 1 ν. 2206/1994 εκδόθηκε η ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και Τουρισμού 1390/5.8.1994 (ΦΕΚ Β' 637) με την οποία ορίζεται ότι "..... Η Γραμματεία η οποία θα επικουρεί την Επιτροπή των παρ. 7 και 8 του άρθρου 1 ν. 2206/1994 για τη διεξαγωγή του διεθνούς διαγωνισμού παραχώρησης των αδειών λειτουργίας των επιχειρήσεων καζίνων, έχει ως έργο την υποστήριξη και υποβοήθηση της Επιτροπής με τη συγκέντρωση και τον έλεγχο, από πλευράς πληρότητας προτάσεων των υποψηφίων επενδυτών, την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών, τη μέριμνα για τις σχετικές ανακοινώσεις στον τύπο και κάθε άλλη ενέργεια η οποία κρίνεται από την επιτροπή και αναγκαία για την προώθηση του έργου της.
Για την κάλυψη των αναγκών της Γραμματείας ορ'ζιονται οι εξής θέσεις οι οποίες θα καλυφθούν με πρόσληψη προσωπικού με σύμβαση έργου: 5 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού σε νομικά θέματα, 5 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με ειδικότητα πολιτικού ή αρχιτέκτονος μηχανικού, 3 θέσεις δακτυλογράφων - στενογράφων, 1 θέση χειριστή Η/Υ, 3 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού σε θέματα διοίκησης επιχειρήσεων ή λογιστικής και 1 θέση δημοσιογράφου.
Οι σχετικές συμβάσεις θα διαρκέσουν μέχρις ολοκληρώσεως του διαγωνισμού για την παραχώρηση των αδειών λειτουργίας των επιχειρήσεων καζίνων". Περαιτέρω με το άρθρο 15 ν. 1735/1987, υπό τον τίτλο "Συμβάσεις μίσθωσης έργου" ορίζεται ότι: "παρ. 1. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Προεδρίας της Κυβέρνησης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζεται κάθε φορά ο αριθμός των προσώπων, τα οποία μπορεί να απασχολούνται στο δημόσιο τομέα με σύμβαση μίσθωσης έργου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 681 επ.
ΑΚ .......... παρ. 2 .........Η απασχόληση σε έργα ή καθήκοντα άσχετα με εκείνα που ανατίθενται κάθε φορά σε πρόσωπα με σύμβαση μίσθωσης έργου ή ξένα με την ειδικότητά τους απαγορεύεται ......". Με βάση την εξουσιοδοτική διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 15 ν. 1735/1987 εκδόθηκε η ΚΥΑ των Υπουργών Προεδρίας της Κυβερνήσεως και Τουρισμού 1518/15.9.1994 (ΦΕΚ Β' 718) στην οποία μνημονεύονται και η παρ. 10 του άρθρου 1 ν. 2206/1994 και η παραπάνω ΚΥΑ 1390/1994, σύμφωνα δε με την απόφαση αυτή "1.
ορίζεται σε είκοσι ο αριθμός των ατόμων τα οποία θα προσληφθούν από το Υπουργείο Τουρισμού με σύμβαση μισθώσεως έργου για την κάλυψη των αναγκών της Γραμματείας Καζίνων που προβλέπεται στην παρ. 10 άρθρου 1 ν. 2206/1994. 2. Το έργο του ως άνω προσωπικού συνίσταται στην υποστήριξη και υποβοήθηση της επιτροπής του ν. 2206/1994 για τη διεξαγωγή του διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού για την παραχώρηση των αδειών λειτουργίας των επιχειρήσεων καζίνων .......".
Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι οι κατ' εφαρμογή αυτών συναπτόμενες συμβάσεις προσλήψεως του προσωπικού της Γραμματείας Επιτροπής Καζίνων, έχουν κατά νομοθετική επιταγή το χαρακτήρα μισθώσεως έργου. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι σε εκτέλεση της 1390/5.8.1994 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Τουρισμού, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 1 παρ. 10 ν. 2206/1994, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, εκπροσωπούμενο από τον αρμόδιο Υπουργό Τουρισμού, συνήψε στις 25.8.1994 με τον αναιρεσίβλητο σύμβαση ιδιωτικού δικαίου, για την οποία συντάχθηκε το με ίδια ημερομηνία προσκομιζόμενο ιδιωτικό συμφωνητικό, από τα ο περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι οι συμβαλλόμενοι έδωσαν στη σύμβαση αυτή το χαρακτηρισμό "σύμβαση έργου".
Δυνάμει της συμβάσεως αυτής ο αναιρεσίβλητος προσλήφθηκε από το αναιρεσείον με την ειδικότητα του οικονομολόγου προς κάλυψη των ειδικών θέσεων της Γραμματείας της Επιτροπής Καζίνων, η οποία συστήθηκε με τον πιο πάνω ν. 2206/1994 με σκοπό τη διεξαγωγή του διεθνούς διαγωνισμού προς παραχώρηση αδειών λειτουργίας επιχειρήσεων "καζίνο" σε 14 περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας και συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Αθήνα, Πάτρα, Λουτράκι, Κρήτη, Ρόδο, Κέρκυρα, Σύρο, Φλώρινα, Δοϊράνη, Θράκη και Ήπειρο.
Ενώ περαιτέρω έκρινε το Εφετείο, υπό τις εκτιθέμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση παραδοχές του, ως προς τη φύση, το είδος, τον τρόπο, τον τόπο και το χρόνο παροχής της εργασίας του αναιρεσιβλήτου, τον καθορισμό της αμοιβής του, το ύψος αυτής και τον τρόπο καταβολής της, ότι η επίδικη σύμβαση φέρει το χαρακτήρα της συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, με τον οποίο χαρακτήρα άλλωστε ήταν δυνατόν να συναφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 10 ν. 2206/1994.
Έτσι, κατά μερική παραδοχή της έφεσης του αναιρεσείοντος εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και δέχθηκε εν μέρει την αγωγή, κατά την κύρια βάση της εκ της συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας, επιδικάζοντας δεδουλευμένους μισθούς, δώρα εορτών και επίδομα αδείας συνολικού ποσού 2.000.000 δρχ. Με την κρίση του όμως αυτή παραβίασε τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις:
α) του άρθρου 1 παρ. 10 ν. 2206/1994 και της ΚΥΑ 1390/5.8.1994 και β) του άρθρου 15 ν. 1735/1987 και της ΚΥΑ 1518/1994, εφόσον η επίδικη σύμβαση κατά νομοθετική επιταγή, φέρει το χαρακτήρα της μισθώσεως έργου. Κατ' ακολουθίαν οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η εκδίκαση της υποθέσεως για περαιτέρω συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, καθόσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).
Σε βάρος του αναιρεσίβλητου πρέπει να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος ελληνικού δημοσίου μειωμένα κατά το άρθρο 22 παρ. 2 του Ν. 3693/1957.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 9326/2001 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.
Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε διακόσια ενενήντα πέντε (295) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 9 Μαρτίου 2006. Και
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 28 Μαρτίου 2006.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ