Supreme Court grants self-exclusion to judge who drafted the challenged decision to ensure impartiality.

Απόφαση 5 / 2026 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 5/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Θεοφάνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη-Εισηγήτρια, Αναστασία Καραμανίδου, Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 1 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αιτούσας: Μ. Σ. του Μ. και της Γ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Θεοχάρη Δαλακούρα, και κατέθεσε προτάσεις.

Του καθ' ου η αίτηση: Ν. Σ. του Μ. και της Γ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-9-2016 αγωγή της ήδη αιτούσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23/2017 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 77/2020 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 30-7-2020 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1306/2023 απόφαση του Αρείου Πάγου, την αναψηλάφηση της οποίας ζητεί η αιτούσα με την από 20-3-2024 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αιτούσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Για την πιστοποίηση των παραπάνω συντάχθηκε πρακτικό.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, στις 1 Οκτωβρίου 2025, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πρόεδρος του Γ' Πολιτικού Τμήματος Αθανάσιος Θεοφάνης, κατέθεσε την από 3-12-2025 δήλωση περί αυτοεξαιρέσεως απευθυνόμενη προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής: "ΔΗΛΩΣΗ περί ΑΥΤΟΕΞΑΙΡΕΣΕΩΣ του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, Αθανασίου Θεοφάνη, Προέδρου του Γ' Πολιτικού Τμήματος, Προς την κυρία Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Αξιότιμη κυρία Πρόεδρε, κατά τη συνεδρίαση του Γ' Πολιτικού Τμήματος της 1ης Οκτωβρίου 2025, στην οποία προήδρευσα, συζητήθηκε η υπόθεση με διαδίκους τους Μ. Σ. του Μ. και Ν. Σ. του Μ., η οποία αφορούσε αίτηση αναψηλαφήσεως της υπ' αριθμ. 1306/2023 αποφάσεως του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου. Κατά τη μελέτη υπ' εμού του φακέλου της υποθέσεως, ενόψει διασκέψεως επ' αυτής, διαπίστωσα ότι η άνω απόφαση, κατά της οποίας στρέφεται το ένδικο μέσο της αναψηλαφήσεως, διαπίστωσα ότι αυτή (απόφαση) είχε εκδοθεί μετά από εισήγησή μου. Επειδή, από το ανωτέρω γεγονός, είναι δυνατό να προκύψουν υπόνοιες μεροληψίας εκ μέρους μου κατά τον περαιτέρω χειρισμό της υποθέσεως, ζητώ να μου επιτραπεί να απέχω σχετικώς και, ως εκ τούτου, παρακαλώ να ενεργήσετε όπως από τον Κ.Πολ.Δ. επιβάλλεται. Αθήνα, 3.12.2025, Ο Δηλών και Αιτών Αθανάσιος Ν. Θεοφάνης, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, Πρόεδρος του Γ' Πολιτικού Τμήματος".

Στη συνέχεια το Δικαστήριο, κατόπιν της 316/2025 Πράξης της Προέδρου του Αρείου Πάγου, συγκροτήθηκε (σε Συμβούλιο) στο κατάστημά του στις 17 Δεκεμβρίου 2025, αποτελούμενο από τους: Ευαγγελία Στεργίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αναστασία Καραμανίδου, Νικολέττα Παναγιωτίδου, Χριστίνα Πουρνάρα, Αρεοπαγίτες, και από τον ίδιο ως άνω γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω δήλωση αποχής. Εισηγήτρια ορίστηκε η Αρεοπαγίτης Ευγενία Μπιτσακάκη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55 παρ.1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών πρωτοδικείων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον Πρόεδρο του δικαστηρίου" "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 52 παρ. 1 περ.ε του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο, αν διεξήγαγαν την υπόθεση, από την οποία προήλθε η διαφορά ή είχαν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση έχει προσβληθεί με έφεση ή αναίρεση (Α.Π. 93/2009). Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και κατά τη μελέτη της υποθέσεως προς διάσκεψη, για την έκδοση της σχετικής αποφάσεως, οπότε, αν αποφασισθεί η εξαίρεση του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή, οφείλει ο τελευταίος να απόσχει από την εκδίκαση της υποθέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, η, προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, από 3-12-2025 δήλωση περί αυτοεξαίρεσης που υποβλήθηκε από τον Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου και Πρόεδρο του Γ' Πολιτικού Τμήματος Αθανάσιο Θεοφάνη με την οποία αιτείται την αυτοεξαίρεσή του, επειδή συντρέχει στο πρόσωπό του ο διαλαμβανόμενος, σ' αυτή λόγος εξαιρέσεως, εξαιτίας της συμμετοχής του ως εισηγητή στην εκδίκαση της αναφερομένης στην ως άνω δήλωση, υποθέσεως, παραδεκτώς φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, (συνεδριάζοντος ως συμβουλίου) και είναι νομικά βάσιμη, στηριζόμενη στις προαναφερόμενες διατάξεις. Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

Από τα έγγραφα της δικογραφίας πιθανολογήθηκαν (άρθρο 60 Κ.Πολ.Δ.) τα ακόλουθα: Μετά την συζήτηση στο ακροατήριο, κατά την δικάσιμο της 1-10-2025 της κρινομένης, από 20-3-2024 με αριθμό πινακίου 20, αιτήσεως της Μ. Σ. του Μ. κατά του Ν. Σ. του Μ., για την αναψηλάφηση της υπ' αριθμ. 1306/2023 αποφάσεως του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, ο Πρόεδρος της συνθέσεως, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Αθανάσιος Θεοφάνης, διαπίστωσε ότι συντρέχει στο πρόσωπό του, περίπτωση αυτοεξαιρέσης και εξ αυτού του λόγου υπέβαλε, προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση:

"ΔΗΛΩΣΗ περί ΑΥΤΟΕΞΑΙΡΕΣΕΩΣ του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, Αθανασίου Θεοφάνη, Προέδρου του Γ' Πολιτικού Τμήματος, Προς την κυρία Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Αξιότιμη κυρία Πρόεδρε, κατά τη συνεδρίαση του Γ' Πολιτικού Τμήματος της 1ης Οκτωβρίου 2025, στην οποία προήδρευσα, συζητήθηκε η υπόθεση με διαδίκους τους Μ. Σ. του Μ. και Ν. Σ. του Μ., η οποία αφορούσε αίτηση αναψηλαφήσεως της υπ' αριθμ. 1306/2023 αποφάσεως του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου.

Κατά τη μελέτη υπ' εμού του φακέλου της υποθέσεως, ενόψει διασκέψεως επ' αυτής, διαπίστωσα ότι η άνω απόφαση, κατά της οποίας στρέφεται το ένδικο μέσο της αναψηλαφήσεως, διαπίστωσα ότι αυτή (απόφαση) είχε εκδοθεί μετά από εισήγησή μου. Επειδή, από το ανωτέρω γεγονός, είναι δυνατό να προκύψουν υπόνοιες μεροληψίας εκ μέρους μου κατά τον περαιτέρω χειρισμό της υποθέσεως, ζητώ να μου επιτραπεί να απέχω σχετικώς και, ως εκ τούτου, παρακαλώ να ενεργήσετε όπως από τον Κ.Πολ.Δ. επιβάλλεται. Αθήνα, 3.12.2025, Ο Δηλών και Αιτών Αθανάσιος Ν. Θεοφάνης, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, Πρόεδρος του Γ' Πολιτικού Τμήματος". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθόσον, όπως προκύπτει από το κείμενο της ως άνω υπ' αριθμ. 1306/2023 απόφασης του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του Δικαστηρίου κατά την λήψη της προσβαλλόμενης με αναψηλάφηση, απόφασής του, συμμετείχε, ως εισηγητής- αρεοπαγίτης ο ανωτέρω δικαστικός λειτουργός.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση αυτοεξαίρεσης, είναι βάσιμη και ο προαναφερόμενος αιτών Αθανάσιος Θεοφάνης, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πρόεδρος του Γ' Πολιτικού Τμήματος κρίνεται εξαιρετέος για την εκδίκαση της εξεταζόμενης υπόθεσης. Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως της προκειμένης υποθέσεως, κατά το άρθρο 307 Κ.Πολ.Δ., κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΦΑΙΝΕΤΑΙ ότι ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πρόεδρος του Γ' Πολιτικού Τμήματος αυτού, Αθανάσιος Θεοφάνης, προεδρεύον μέλος της συνθέσεως του Δικαστηρίου τούτου, κατά τη δικάσιμο της 1-10-2025, είναι εξαιρετέος αναφορικά με τη συζήτηση της αναφερομένης στο σκεπτικό υποθέσεως.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επανάληψη της συζητήσεως της, από 20-3-2024 με αριθμό πινακίου 20, αιτήσεως αναψηλαφήσεως της Μ. Σ. του Μ. κατά του Ν. Σ. του Μ. σε νέα δικάσιμο, που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο ως άνω εξαιρετέος Δικαστής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ