Supreme Court dismisses appeal on co-ownership claim based on ancient public road usage and prescription.

Απόφαση 599 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 599/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1) .... και 2) .... , που εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αναστασία Μαγείρου.

Των αναιρεσίβλητων:1).... , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Λιβανό και 2)Δήμου Αμανής Χίου, ο οποίος εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχο αυτού, που δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, η δικηγόρος των αναιρεσειόντων ζήτησε την αναβολή της υπόθεσης, διότι, όπως δήλωσε, ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αναιρεσειόντων, Απόστολος Γεωργιάδης, που χειρίζεται την υπόθεση δεν μπορεί σήμερα να παρευρεθεί στο παρόν Δικαστήριο. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και o πληρεξούσιος της αντιδίκου ο οποίος δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής.

Το Δικαστήριο διασκέφτηκε μυστικά επί της έδρας και δια του προέδρου του δημοσίως στο ακροατήριο απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-10-2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, με την από 19-12-2000 αγωγή και την πρόσθετη παρέμβαση της 1ης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Βολισσού και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 73/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19-9-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 8-12-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της, από 19-9-2005 αίτησης αναίρεσης της 73/2005 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της 1ης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ. 1 β΄, 309 εδάφιο α, 321 και 495 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση, που έχει καταστεί τελεσίδικη, η οποία, δηλαδή, απεκδύονται το δικαστήριο από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της εφέσεως (ΟλΑΠ 5/2001).

Η τελεσιδικία πρέπει να υπάρχει κατά τον χρόνο ασκήσεως της αναιρέσεως και όχι κατά τη συζήτησή της. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 501 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 29015/2001 "ανακοπή κατά απόφασης, η οποία έχει εκδοθεί ερήμην, επιτρέπεται αν εκείνος, που δικάσθηκε ερήμην, δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 503 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, "αν ο διάδικος, που δικάσθηκε ερήμην, διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της ανακοπής είναι δεκαπέντε ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης".

Στην προκειμένη περίπτωση, από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, προκύπτει ότι αυτή εκδόθηκε ερήμην του, εκ των εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων, Δήμου Αμανής Χίου. Δεν αποδείχθηκε, όμως, από οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο, ούτε άλλωστε οι διάδικοι επικαλούνται, ότι η ερήμην, ως προς τον ανωτέρω αναιρεσίβλητο, αυτή απόφαση (προσβαλλομένη) επιδόθηκε στον ερημοδικασθέντα αυτόν εφεσίβλητο, ώστε να αρχίσει η πιο πάνω προθεσμία της ανακοπής ή ότι παραιτήθηκε αυτός από το δικαίωμα ασκήσεώς της ή από το ένδικο αυτό μέσο, που τυχόν έχει ασκηθεί.

Επομένως, η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως, κατά το μέρος της, που στρέφεται κατά του ανωτέρω αναιρεσιβλήτου, ασκήθηκε κατά αποφάσεως, που υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτη, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του Αρείου Πάγου (άρθρο 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ), όσο αφορά τον δεύτερο αναιρεσίβλητο, ο οποίος, πάντως, κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως για να παρασταθεί στην σημειουμένη στην αρχή της παρούσας νόμιμη δικάσιμο (βλ.

την 8219/29-11-2005 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Χίου .... ).

ΙΙ. Επειδή, κατά το προϊσχύσαν του ΑΚ βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο (ν. 3 Πανδ. 43. 7, ν. 2 παρ. 8 Πανδ. 39.3, ν. 28, Πανδ. 22.3) ιδιωτικό ακίνητο λάμβανε την ιδιότητα κοινοχρήστου και με την από αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα, με την οποία κυρώνεται ως νόμιμη η πραγματική κατάσταση, που υπάρχει πριν από τόσο χρόνο, ώστε η ζώσα γενεά να την γνώρισε όπως έχει και να μη διέσωσε παράδοση από την παρελθούσα γενεά για την ύπαρξη άλλης διαφορετικής καταστάσεως.

Εξάλλου, στις διατάξεις των άρθρων 966, 967 και 968 ΑΚ ορίζονται, αντιστοίχως, τα εξής: α) πράγματα εκτός συναλλαγής είναι τα κοινά σε όλους, τα κοινόχρηστα και τα προορισμένα για την εξυπηρέτηση δημόσιων, δημοτικών, κοινοτικών ή θρησκευτικών σκοπών, β) πράγματα κοινής χρήσεως είναι ιδίως τα νερά με ελεύθερη και αέναη ροή, οι δρόμοι, οι πλατείες, οι γιαλοί, τα λιμάνια και οι όρμοι, οι όχθες πλεύσιμων ποταμών, οι μεγάλες λίμνες και οι όχθες τους και γ) τα κοινόχρηστα πράγματα, εφόσον δεν ανήκουν σε δήμο ή κοινότητα, ή ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, ανήκουν στο δημόσιο.

Στην προκειμένη περίπτωση το, ως Εφετείο δικάσαν, Πολυμελές Πρωτοδικείο Χίου δέχθηκε, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, ρητώς και σαφώς, αφενός ότι ουδέποτε οι αναιρεσείοντες παραχώρησαν τμήμα των ακινήτων τους, των οποίων, η "περιμαντρωμένη" επιφάνεια (χωρίς υπολογισμό του επιδίκου κοινοχρήστου δρόμου) είναι ίση, για τη δεύτερη και μεγαλύτερη, για τον πρώτο, από εκείνες, που αναφέρουν στην αγωγή τους, αφετέρου δε και κυρίως ότι "ο επίδικος δρόμος κατέστη κοινόχρηστος, καθότι εχρησιμοποιείτο με το σκοπό αυτό για πάνω από εκατό έτη, αφού τουλάχιστον δύο γενεές κατά συνέχεια, η καθεμία των οποίων εκτείνεται σε σαράντα έτη, τον είχε ως χώρο προσπέλασης από το λιμάνι των Λημνιών έως της Βίγλα και από εκεί στον δυτικά ευρισκόμενο όρμο των Λευκανθίων, ισχύοντας κατ' αυτό τον τρόπο του BP δικαίου με την αμνημονεύτου χρόνου παραγραφή - αρχαιότητα (ν. 3 παρ. 2 ανδ. 43.7), καθότι οι δυο κατά συνέχεια γενεές τέτοια γνώρισαν τη χρήση του πράγματος, δηλαδή ως οδού και η αρχαιότητα αυτή είχε συμπληρωθεί, με βάση τις μαρτυρικές ένορκες βεβαιώσεις, μέχρι την εισαγωγή του ΑΚ (23-2-1946)".

Με αυτά, που δέχθηκε και έτσι, που έκρινε, το ανωτέρω Δικαστήριο, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες διατάξεις και επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως (κατά το μέρος της, που στρέφεται κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης) από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 19 Σεπτεμβρίου 2005, αίτηση των ..... και .... για αναίρεση της 73/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου (για τον δεύτερο αναιρεσίβλητο ως απαράδεκτη). Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες τα δικαστικά έξοδα της παραστάσας (πρώτης) αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 21 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ