Supreme Court dismisses appeal for failure to examine primary property ownership claim when dismissing incidental one.

Απόφαση 597 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 597/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ο. θυγ. Ι. Γ., κατοίκου ... που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Γεωργίου Στεφανάκη. Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σωτηρία Κοσμά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-5-1997 αγωγή, της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κορίνθου Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 135/2006 του ιδίου Δικαστηρίου και 28/2015 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα, με την από 14-10-2015 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευγενία Προγάκη, ανέγνωσε την από 22-4-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγείται να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τη διάταξη των άρθρων 522, 535 και 536 παρ.2 ΚΠολΔικ συνάγεται ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, όταν κατά παραδοχή λόγου εφέσεως, εξαφανίσει την εκκληθείσα απόφαση καθίσταται αρμόδιο να ερευνήσει όλα τα ζητήματα που υποβλήθηκαν πρωτοδίκως προς οριστική διάγνωση της διαφοράς. Αν κρίνεται αγωγή που έχει περισσότερες βάσεις, το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως δεν περιορίζεται στις διατάξεις της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που πλήττονται με την έφεση, αλλά εκτείνεται, χωρίς ειδικό παράπονο, κατ' εξαίρεση των απαγορευτικών διατάξεων των άρθρων 12 και 13 του ίδιου κώδικα και στις βάσεις που δεν εξετάστηκαν πρωτοδίκως, γιατί δεν δικάζεται πλέον η έφεση, αλλά η αγωγή.

Όμως δεν εξετάζει και τις απορριφθείσες, έστω και σιωπηρώς βάσεις, εκτός αν ασκήθηκε επικουρικώς αντίθετη έφεση ή αντέφεση. Έτσι αν το δικαστήριο είχε δικονομική δυνατότητα και καθήκον να εξετάσει την αγωγική βάση και δεν το έκανε, όπως όταν προχώρησε στην αποδοχή επικουρικής ή επιβοηθητικής βάσεως, χωρίς να ασχοληθεί με την κύρια βάση, τότε υπάρχει σιωπηρή απόρριψη της κύριας βάσεως και άρα σφάλμα για τη διόρθωση του οποίου απαιτείται έφεση ή αναίρεση από τον ενάγοντα.

Εξ ετέρου ως πράγματα, η παράλειψη λήψεως υπόψη των οποίων ιδρύει τον εκ του άρθρου 559 αρ.8 εδ.β' ΚΠολΔικ λόγο αναιρέσεως, νοούνται και οι βάσεις της αγωγής. Στην προκειμένη περίπτωση με τον μοναδικό λόγο της αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση, η πλημμέλεια του αριθμού 8 εδ.β του άρθρου 539 ΚΠολΔικ, κατά την οποία το Εφετείο, μετά την αποδοχή της εφέσεως του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε εκδοθεί επί της από 26.5.1997 διεκδικητικής αγωγής της αναιρεσείουσας και είχε δεχθεί την αγωγή κατά την επικουρική βάση της περί αποκτήσεως κυριότητας επί δύο ακινήτων με έκτακτη χρησικτησία, χωρίς να εξετάσει την κύρια περί αποκτήσεως κυριότητας με παράγωγο τρόπο βάση της και αφού την δίκασε εκ νέου, την εξέτασε μόνο κατά την επικουρική της βάση, δεχόμενο ότι μόνο κατά τη βάση της αυτή η υπόθεση μεταβιβάστηκε στο Εφετείο, ενώ θα έπρεπε (αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση) να εξετάσει απαρχής την αγωγή, δηλαδή και κατά την μη ερευνηθείσα από το πρωτόδικο δικαστήριο κύρια βάση της, μη περιοριζόμενο από τις διατάξεις της αποφάσεως που προσβλήθηκαν με έφεση.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος. Ειδικότερα: Από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔικ), προκύπτει ότι επί της παραπάνω αγωγής εκδόθηκε αρχικά η υπ' αριθμ. 166/1998, κατά ένα μέρος, οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ήτοι του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, με την οποία η αγωγή απορρίφθηκε ως αόριστη κατά την κύρια (από παράγωγο τρόπο αποκτήσεως της κυριότητας) βάση της ως προς το ένα από τα ένδικα ακίνητα και δη εκείνο των κατά την αγωγή 1500 τμ, περίπου, ενώ κατά τα λοιπά τάχθηκαν αποδείξεις.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 135/2006 οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, το οποίο χωρίς να ασχοληθεί με την κύρια βάση της αγωγής ως προς το άλλο ακίνητο, ήτοι εκείνο των κατά την αγωγή 2000 τμ περίπου, δέχθηκε την αγωγή και για τα δύο ακίνητα κατά την επικουρική από την έκτακτη χρησικτησία βάση της, προσδιορίσαν την επιφάνεια τους σε 2160 και 1421,50 τμ. Συνακόλουθα κατά τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη υπάρχει σιωπηρή απόρριψη της περί κτήσεως κυριότητας με παράγωγο τρόπο κύριας βάσεως της αγωγής ως προς το πρώτο ακίνητο και απόρριψη με οριστική απόφαση κατά τη βάση της αυτή ως προς το δεύτερο ακίνητο και συνακόλουθα το Εφετείο, εφόσον δεν ασκήθηκε από την ενάγουσα αντίθετη έφεση ή αντέφεση, ορθά ασχολήθηκε μόνο με την επικουρική βάση, εφόσον η υπόθεση μόνο κατά τούτο είχε μεταβιβαστεί σ' αυτό. Ενόψει τούτων το Εφετείο δεν υπέπεσε στην επικαλούμενη αναιρετική πλημμέλεια και γιαυτό η αναίρεση πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου (άρθρ. 495 παρ.4 ΚΠολΔικ). Δικαστικά έξοδα υπέρ του νικώντος Ελληνικού Δημοσίου δεν επιδικάζονται, ελλείψει αιτήματος (άρθρ. 106 ΚΠολΔικ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14.10.2015 αίτηση της Ο. θυγ. Ι. Γ. κατά του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 28/2015 αποφάσεως του Εφετείου Ναυπλίου.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ