Supreme Court dismisses appeal regarding pre-emptive right and property ownership transfer issues.

Απόφαση 597 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 597/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... , ο οποίος παραστάθηκε στο ακροατήριο με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Φίλιππο Σαμαρά.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) .... , 2) .... και 3) ..... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κατσαρό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-2-2000 τριτανακοπή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 65/2001 του ίδιου Δικαστηρίου και 508/2002 μη οριστική, 469/2004 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 29-9-2004 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 1-12-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, για το ορισμένο του από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 περ. γ΄ ΚΠολΔ λόγου αναιρέσεως, που ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας άφησε αδίκαστη κάποια αίτηση του αναιρεσείοντος, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο της αιτήσεως, που υποβλήθηκε στο δικαστήριο ή ποιά είναι αυτή η αίτηση.

Ως αίτηση δε, κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως, θεωρείται εκείνη, που αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία και όχι η αίτηση για παραδοχή ενστάσεων, πραγματικών ισχυρισμών ή αποδεικτικών μέσων (Κ. Παπαδόπουλου, Η αναιρετική διαδικασία, σελ. 331 αριθ. 2β΄ και σελ. 335 παρ. 190). Δεν θεωρούνται επίσης, αιτήσεις με την ανωτέρω έννοια, μεταξύ άλλων, τα αιτήματα:

για απάντηση σε κάποια ένσταση, για παραδοχή νομικών ή ουσιαστικών επιχειρημάτων για προβολή ισχυρισμών ή ενστάσεων ή αντενστάσεων (η μη λήψη υπόψη των ενστάσεων δημιουργεί τον λόγο αναιρέσεως του αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ) και το αίτημα του εκκαλούντος να ερευνήσει το Εφετείο την ουσία της διαφοράς (Κ.

Παπαδόπουλου, ό.π. σελ. 335 - 336). Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως στηρίζει ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ., "διότι η προσβαλλομένη απόφαση αφήκε αδίκαστους τους πρώτο και τρίτο λόγους της εφέσεώς του". Περαιτέρω ο αναιρεσείων δεν αναφέρει ο,τιδήποτε για το περιεχόμενο του πρώτου λόγου της εφέσεώς του, ενώ για τον τρίτο μνημονεύει, σχετικώς, μόνο τα εξής "ο λόγος που αφήκε αδίκαστο η αναιρεσιβαλλομένη είχε ως εξής:

διότι οι αντίδικοι δεν νομιμοποιούνται στην άσκηση της υπό κρίση τριτανακοπής δεδομένου ότι έχουν από το έτος 1979 εκχωρήσει στην οφειλέτρια όλα τα δικαιώματά τους στα επίδικα, κατά συνέπεια ελλείπει το έννομο συμφέρον τους, που απαιτεί ο νόμος". Με το περιεχόμενο αυτό ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως, είναι, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, απορριπτέος ως αόριστος και συνεπώς απαράδεκτος, αφού δεν προσδιορίζονται σ'αυτόν η αίτηση ή οι αιτήσεις, με την προμνημονευομένη έννοια, τις οποίες άφησε αδίκαστες το Εφετείο.

Όσο αφορά ειδικώς την "έλλειψη εννόμου συμφέροντος των αναιρεσειόντων προς άσκηση της τριτανακοπής", που θίγεται και με τον δεύτερο λόγο της κρινομένης αιτήσεως γίνεται λόγος παρακάτω.

ΙΙ. Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 166 Α.Κ., η σύμβαση, με την οποία τα μέρη ανέλαβαν την υποχρέωση να συνάψουν ορισμένη σύμβαση (προσύμφωνο) υπόκειται στον τύπο, που ο νόμος ορίζει για τη σύμβαση, που πρέπει να συναφθεί. Από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι το προσύμφωνο είναι αυτοτελής και αυθύπαρκτη σύμβαση, με την οποία οι συμβαλλόμενοι συμφωνούν να καταρτίσουν στο μέλλον άλλη οριστική σύμβαση.

Αποτελεί, δηλαδή, ενοχική - υποσχετική σύμβαση. ΄Ετσι, από τη φύση του, δεν επάγεται καμιά μεταβολή στις εμπράγματες σχέσεις των ενδιαφερομένων μερών, αλλά παράγει μεταξύ τους μόνο ενοχικά δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ειδικότερα, το προσύμφωνο πωλήσεως δεν επιφέρει απώλεια της κυριότητας εκείνου, που υποσχέθηκε την πώληση.

Άλλωστε, τέτοια απώλεια δεν επάγεται καθεαυτή, ούτε η κατά το άρθρο 513 ΑΚ σύμβαση πωλήσεως. Μάλιστα, αν η τελευταία αφορά ακίνητο απαιτείται και μεταγραφή της (άρθρ. 1192 αρ. 1 ΑΚ), χωρίς την οποία δεν επέρχεται, κατ' άρθρο 1198 ΑΚ, η σύσταση, μετάθεση ή κατάργηση εμπραγμάτου δικαιώματος πάνω σε ακίνητο. Ο αναιρεσείων, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, παραπονείται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του περί ελλείψεως εννόμου συμφέροντος των αναιρεσιβλήτων, προς άσκηση της ένδικης τριτανακοπής, "αφού από το έτος 1979 (χρόνο καταρτίσεως του 7843/4-5-1979 προσυμφώνου αγοραπωλησίας των επιδίκων) έχουν εκχωρήσει όλα τα δικαιώματά τους στα επίδικα οικόπεδα στην Χ1".

Όμως, και υπό την εκδοχή ότι ο ισχυρισμός αυτός των αναιρεσειόντων συνιστά πράγμα, κατά την αληθή έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ και είναι παραδεκτός ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως, πρέπει ν' απορριφθεί οπωσδήποτε ως κατ' ουσία αβάσιμος, αφού, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε ρητώς και αμέσως ότι οι τριτανακόπτοντες ήταν, κατά τον χρόνο επιβολής της κατασχέσεως, αποκλειστικοί συγκύριοι των επιδίκων ακινήτων και συνεπώς εμμέσως αλλά σαφώς, ότι είχαν, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα για τη φύση του προσυμφώνου και τα από αυτό δικαιώματα και υποχρεώσεις, προφανές έννομο συμφέρον προς άσκηση της τριτανακοπής.

ΙΙΙ. Επειδή, τέλος, ο αναιρεσείων, με τον τρίτο και τελευταίο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως υποστηρίζει ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. α΄ ΚΠολΔ, διότι "δέχθηκε ότι καίτοι η Χ1, από το έτος 1979, κατείχε και νεμόταν τα επίδικα μέχρι την κατάσχεσή τους (31-12-2000) δεν απέκτησε κυριότητα επ' αυτών, λόγω του ότι τα ακίνητα αυτά αποτελούν τμήματα αγροτικού κληροτεμαχίου και αυτή δεν μπορούσε να γίνει κυρία μόνον των τμημάτων που ενέμετο, χωρίς να υπάρχει τέτοιος ισχυρισμός στην τριτανακοπή". Ο τελευταίος αυτός λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού, από την επισκόπηση του δικογράφου της τριτανακοπής προκύπτει ότι οι αναιρεσίβλητοι ιστορούν ρητώς σ' αυτή ότι "τα παραπάνω οικόπεδα (επίδικα) αποτελούν τμήματα μεγαλύτερης έκτασης 12723 τετρ. μέτρων και περιήλθαν σ' αυτούς κατά το 1/3 εξ αδιαιρέτου στον καθένα από κληρονομία του πατέρα τους... στον οποίο είχε περιέλθει με παραχώρηση από το Ελληνικό Δημόσιο, με βάση το 11461/1950 οριστικό παραχωρητήριο του Διοικητή της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την, από 29 Σεπτεμβρίου 2004, αίτηση του ..... για αναίρεση της 469/2004 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας. Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170,00) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ