Supreme Court suspends appeal on public sector equal pay until Full Bench resolves constitutional equality issue.

Απόφαση 596 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 596/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Γιολάντα Παπαρούνη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Μ. του Α., 2) Ι. Σ. του Α., 3) Ε. Μ. του Κ., 4) Π. Μ. του Κ., 5) Σ. Υ. του Ι. και 6) Θ. Σ. του Γ., όλων κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Σιντόρη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-6-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ηγουμενίτσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 107/2012 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 12-2-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου διάβασε την από 17-12-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραπομπή στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου του πρώτου, κατά το πρώτο μέρος του, λόγου αναιρέσεως (από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ) της από 12-2-2013 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 107/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας και την απόρριψη του ίδιου λόγου, κατά το τελευταίο σκέλος του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 249 εδ. α` ΚΠολΔ: "Αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μίας έννομης σχέσης, ή την ακυρότητα, ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό η διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη, ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή, απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί".

Παρά τη γραμματική διατύπωση της άνω διάταξης περί αναβολής της συζήτησης, πρόκειται περί αναστολής της δίκης, επιδιώκονται δε μ` αυτή δυο παράλληλοι σκοποί: Η εναρμόνιση των δικαστικών κρίσεων, ώστε να προληφθεί η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων και η εξυπηρέτηση της οικονομίας της δίκης. Η αναστολή εναπόκειται και αυτεπαγγέλτως στην κυριαρχική και ανέλεγκτη εξουσία του δικαστηρίου, μπορεί δε να εφαρμοσθεί και στην αναιρετική δίκη, παρά τη μη ρητή αναφορά στο άρθρο 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.

των διατάξεων του άρθρου 249 Κ.Πολ.Δ., γιατί η απαρίθμηση σ' αυτό (573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) των εφαρμοζομένων στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση διατάξεων, δεν είναι περιοριστική. Η πρόληψη έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων επιτυγχάνεται μέσω της προκειμένης διάταξης, όταν η ένσταση εκκρεμοδικίας αργεί, γιατί δεν πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις του άρθρου 222 ΚΠολΔ.

Για την ευθεία εφαρμογή της άνω διάταξης, προϋποτίθεται κατ` αρχήν δεσμός προδικαστικότητας μεταξύ των δύο δικών, δηλαδή εξάρτηση της διάγνωσης της διαφοράς από άλλη έννομη σχέση (ΑΠ 1191/2010, 215/1999). Συνακόλουθα, εναπόκειται στη διακριτική εξουσία του Αρείου Πάγου, να διατάξει την αναβολή (αναστολή) της συζήτησης της υπόθεσης που εκκρεμεί ενώπιόν του, όταν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται εν όλω ή εν μέρει από την επίλυση νομικού ζητήματος, το οποίο αποτελεί αντικείμενο άλλης δίκης ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου και συναρτάται με έννομη σχέση η οποία αποτελεί προϋπόθεση για τη γένεση του επιδίκου δικαιώματος, ενώ παράλληλα η διάγνωση στην άλλη δίκη του νομικού αυτού ζητήματος, θα συντελέσει στην επιτάχυνση της πορείας της εκκρεμούσας ενώπιόν του και την ασφαλέστερη διάγνωση του ζητήματος αυτού, με την εναρμόνιση των δικαστικών κρίσεων, την αποφυγή έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων και τη διαφύλαξη της ενότητας της νομολογίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή (κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ότι η μη χορήγηση στους ενάγοντες, υπαλλήλους του εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου, που απασχολούνται στη Διεύθυνση Δασών Θεσπρωτίας με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, αμειβόμενοι σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του ενιαίου μισθολογίου, που διέπει τον ευρύτερο τομέα του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, της καθοριζόμενης από το άρθρο 14 Ν. 3016/2002, παροχής των 176 ευρώ μηνιαίως, η χορήγηση της οποίας συνιστά ευθεία και γενική αύξηση των αποδοχών των υπαλλήλων που υπάγονται στο ενιαίο μισθολογικό πλαίσιο των υπαλλήλων του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ, χωρίς να συναρτάται από καμμιά άλλη προϋπόθεση, όπως ιδιαίτερες συνθήκες εργασίας, είδος εργασίας ή πρόσωπα των εργαζομένων, συνιστά δυσμενή μεταχείριση, ανεπίτρεπτη μισθολογική διάκριση και αντισυνταγματική ρύθμιση σε βάρος τους.

Ότι, προς αποκατάσταση της διαταραχθείσας συνταγματικής αρχής της ισότητας, σε συνδυασμό με την αρχή της ίσης αμοιβής για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας (άρθρ. 4 παρ. 1 και 22 παρ. 1 του Συντάγματος) και προς άρση της άνισης διάκρισης πρέπει να επεκταθεί η χορήγηση της ειδικής αυτής παροχής και στους ενάγοντες, η οποία (παροχή) ακόμα και μετά την κατάργηση του άρθρου 14 ν. 3205/2003 και των κατ' εξουσιοδότηση αυτού εκδοθεισών αποφάσεων με το άρθρο 28 παρ. 4 ν. 3205/2003, διατηρήθηκε ως προσωπική διαφορά, με το άρθρο 24 παρ. 2 του Ν. 3205/2003, χωρίς να απαιτείται άλλη προϋπόθεση, πλην της υπαγωγής τους στο ενιαίο μισθολόγιο του προσωπικού της Δημόσιας Διοίκησης, όπως αυτό εκάστοτε ισχύει (Ν. 2470/1997 έως 31-12-2003 και Ν. 3205/2003 από 1-1-2004).

Κατ' ακολουθία των παραδοχών αυτών, το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας, επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, που δέχθηκε εν μέρει την αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και υποχρέωσε το αναιρεσείον να τους καταβάλει την επίδικη παροχή για το χρονικό διάστημα από 1-6-2007 μέχρι 30-6-2009, ανερχόμενη στο ποσό των 4.224 ευρώ, για καθένα απ' αυτούς.

Την κρίση αυτή του δικαστηρίου ουσίας προσβάλλει το αναιρεσείον, με το μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως εκ του άρθρου 560 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., για παραβίαση των κανόνων ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 1, 22 παρ. 1 του Συντάγματος, 13 Ν. 2738/1999, 14 Ν. 3016/2002, 24 παρ. 2 και 3 και 28 παρ. 4 Ν. 3205/2003, κατά το πρώτο σκέλος αυτού.

Όμως, η ευδοκίμηση ή μη του λόγου αυτού αναίρεσης εξαρτάται από την κρίση για το ζήτημα, της επέκτασης ή μη, κατ' εφαρμογή της συνταγματικής αρχής της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος), της χορήγησης της παροχής των 176 ευρώ και σε κατηγορίες υπαλλήλων, υπαγομένων στο ενιαίο μισθολόγιο της Δημόσιας Διοίκησης και αμειβομένων σύμφωνα με αυτό, ως μόνης προϋπόθεσης για τη χορήγηση της, εξομοιούμενης (της παροχής αυτής), με τμήμα του μισθού τους, χωρίς διάκριση σε χαμηλόμισθους ή μη υπαλλήλους και ανεξάρτητα αν λαμβάνουν ή όχι οποιαδήποτε άλλη πρόσθετη παροχή ίση ή ανώτερη των 176 ευρώ, ή η χορήγησή της εξαρτάται και από τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 14 Ν. 3016/2002 και 24 παρ. 2 Ν. 3205/2003, μη εξομοιούμενη με μισθό, και το οποίο ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, διότι αφορά μεγάλη κατηγορία εργαζομένων στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα λοιπά ΝΠΔΔ, έχει ήδη παραπεμφθεί στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την 2233/2013 απόφαση του Τμήματος αυτού, έχει δε ορισθεί δικάσιμος προς συζήτηση αυτού η 10η Απριλίου 2014.

Συνεπώς, συντρέχει νόμιμη κατ' ουσία περίπτωση, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 249 Κ.Πολ.Δ., να αναβληθεί (ανασταλεί) η έκδοση αποφάσεως επί του πρώτου σκέλους του λόγου αναιρέσεως εκ του άρθρου 560 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., ο οποίος έχει ως κύριο το ίδιο ακριβώς νομικό ζήτημα, εωσότου εκδοθεί απόφαση επί της παραπεμφθείσας στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου αυτού ως άνω υπόθεσης, για την εναρμόνιση των δικαστικών κρίσεων, ώστε να αποφευχθεί η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων και για την ενότητα της νομολογίας. Επίσης, θα πρέπει να αναβληθεί η συζήτηση για το δεύτερο σκέλος του ίδιου λόγου, από το άρθρο 560 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., καθόσον η επιδίκαση σε υπαλλήλους και λειτουργούς οποιασδήποτε παροχής που προκαλεί δημόσια δαπάνη, χωρίς σχετικό ή οργανικό νόμο, συνέχεται με το ως άνω ζήτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει την έκδοση αποφάσεως επί της από 12-2-2013 αιτήσεως του Ελληνικού Δημοσίου, για αναίρεση της 107/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας, έως ότου εκδοθεί απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ' αυτή, με την 2233/2013 απόφαση του Β1' τμήματος του Αρείου Πάγου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ