Supreme Court allows appeal against employer liability dismissal due to lack of evidence proving employer supervision over contractor.

Απόφαση 596 / 2012 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 596/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη, Νικόλαο Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Φεβρουαρίου 2012, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Γ. Κ. Α.Ε.", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Στρίμπερη που ανακάλεσε την από 24/2/2012 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Φ. Μ. του Μ., χήρας Α. Ο., ατομικά και ωε έχουσας την γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας της Ν., 2) Σ. Ο. του Χ., 3) Α. συζύγου Σ. Ο., 4) Ν. Σ. Ο., 5) Χ. Σ. Ο., 6) Φ. Σ. Ο., κατοίκων ..., 7) Π. Χ. του Χ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Μανέα και κατέθεσαν προτάσεις.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Ι. Κ., κάτοικο ..., 2) Ετερόρρυθμη Εταιρία με την επωνυμία "Λ. - Κ. και ΣΙΑ Ε.Ε." που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Ν. Κ., 4) Ι. Χ., ..., 5) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "INTERNATIONAL HELLAS A.A.E." όπως τροποποιήθηκε σε "INTERNATIONAL LIFE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ" και με διακριτικό τίτλο "INTERNATIONAL LIFE", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 30/3/2006 (2) αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 125/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6130/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/4/2011 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Καρέλλου ανέγνωσε την από 16/2/2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και του πρώτου μέρους του δεύτερου λόγου και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 34 παρ. 2 και 60 παρ. 3 Α.Ν. 1846 /1951 "περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων", συνδυαζόμενες και με τις διατάξεις των άρθρων 16 παρ. 1 και 3 του Ν. 551 /1915, προκύπτει ότι, όταν ο παθών από ατύχημα, που έγινε έπειτα από βίαιο συμβάν κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξ αφορμής αυτής, υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ, τότε ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση για αποζημίωση του παθόντος αυτού, εκτός αν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο αυτού (εργοδότη) ή του προσώπου που προστήθηκε από αυτόν ή όταν επήλθε σε εργασία στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και εξαιτίας της μη τηρήσεως των διατάξεων αυτών, οπότε υποχρεούται αυτός να καταβάλει στον παθόντα την από το ως άνω άρθρο 34 παρ. 2 προβλεπόμενη "διαφορά".

Ο ασφαλισμένος στο ΙΚΑ παθών δικαιούται στις ως άνω (εκτός δόλου ) περιπτώσεις, μόνο τις παροχές που χορηγεί το ΙΚΑ- Διατηρεί όμως ο παθών αυτός, την αξίωση του για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, ή ψυχικής οδύνης οι συγγενείς του παθόντος, σε περίπτωση θανάτου του, κατά του εργοδότη και του προσώπου που προστήθηκε απ' αυτόν, όταν το ατύχημα οφείλεται σε πταίσμα τούτων, διότι η ως άνω απαλλαγή αυτών από κάθε υποχρέωση για αποζημίωση, ήτοι για αξίωση εντελώς περιουσιακού χαρακτήρα, δεν καλύπτει και τη μη περιλαμβανόμενη σ' αυτήν ως άνω αξίωση για χρηματική ικανοποίηση.

Διατηρεί, επίσης, ο παθών, ή οι συγγενείς του, το δικαίωμα αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως εναντίον κάθε " τρίτου " υπαιτίου του εργατικού ατυχήματος προσώπου, εφόσον το πρόσωπο αυτό είναι "διάφορο του κατά νόμον τούτον (551/1915) υπόχρεου προς αποζημίωσιν". δηλαδή πρόσωπο άλλο από τον εργοδότη, τους προστηθέντες απ' αυτόν και τους εργαζομένους στην επιχείρηση του εργατοϋπαλλήλους (Ολ.Α.Π 117/1986).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 922 του ΑΚ, ο. κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μία υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του. Πρόστηση είναι η τοποθέτηση, διορισμός χρησιμοποίηση από ένα πρόσωπο (τον προστήσαντα) ενός άλλου προσώπου (του προστηθέντος) σε θέση ή απασχόληση (διαρκή ή μεμονωμένη εργασία), που αποβλέπει στη διεκπεραίωση υποθέσεως ή υποθέσεων και γενικότερα στην εξυπηρέτηση των επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων συμφερόντων του πρώτου (προστήσαντος).

Ειδικότερα, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 922, 681, 688 - 691 του ΑΚ, προκύπτει ότι γενικώς ο εργολάβος, αφού δεν εξαρτάται από τον εργοδότη, δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε σχέση προστήσεως μαζί του και συνεπώς είναι ανεύθυνος ο εργοδότης για τις υπαίτιες και άδικες πράξεις του εργολάβου ή των προστηθέντων από αυτόν προσώπων κατά την εκτέλεση του έργου.

Μόνο στην περίπτωση, κατά την οποία ο εργοδότης έχει επιφυλάξει στον εαυτό του τη διεύθυνση και επίβλεψη της εκτελέσεως του έργου, ο εργολάβος, αφού υπακούει στις οδηγίες και εντολές του εργοδότη, σε σχέση με τον τρόπο εκπληρώσεως της υπηρεσίας του, θεωρείται ως προστηθείς (Α.Π. 936/2011, Α.Π. 1328/2010, Α.Π. 432/2009).

Περαιτέρω, πταίσμα του εργοδότη του θανατωθέντος ή του κυρίου του έργου ή των προστηθέντων απ' αυτούς με την έννοια της διατάξεως 914 Α.Κ., θεμελιώνεται και από τη μη τήρηση των διατάξεων του π.δ. 778 /1980,"περί μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών" από τους κατά νόμο υπευθύνους του έργου (άρθρο 1 ) καθώς και από το π.δ. 1073/1981 " Εργασίες αρμοδιότητας πολιτικού μηχανικού Μέτρα Ασφαλείας " και το ν. 1386/1983, "Υποχρεώσεις λήψης και τήρησης των μέτρων ασφαλείας στις οικοδομές και λοιπά ιδιωτικά τεχνικά έργα".

Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 2 του ν. 1396/1983, για την εφαρμογή των διατάξεων του νόμου αυτού θεωρείται, "... 4) εργολάβος το πρόσωπο που συμβάλλεται με μίσθωση έργου με τον κύριο του έργου και αναλαμβάνει την εκτέλεση ολόκληρου τεχνικού έργου ή τμήματος του, ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία φέρεται ασφαλισμένος σε ασφαλιστικό οργανισμό ... 5) υπεργολάβος, το πρόσωπο που συμβάλλεται με μίσθωση έργου με τον εργολάβο και αναλαμβάνει την εκτέλεση ολόκληρου τεχνικού έργου ή τμήματος του, ανεξάρτητα από την ιδιότητα με την οποία φέρεται ασφαλισμένος σε ασφαλιστικό οργανισμό ... 7) επιβλέπων, το πρόσωπο που με σύμβαση με τον κύριο του έργου και σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, αναλαμβάνει την επίβλεψη της εφαρμογής της μελέτης και της εκτέλεσης τεχνικού έργου ή τμήματος του, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης".

Εξάλλου με το άρθρο 4 του ως άνω νόμου ορίζεται, ότι σε περίπτωση που δεν ανατίθεται η εκτέλεση ολόκληρου του έργου σε έναν εργολάβο, ο κύριος του έργου είναι υποχρεωμένος να λαμβάνει πριν από την εγκατάσταση κάθε εργολάβου ή υπεργολάβου τμήματος του έργου και να τηρεί όσο διαρκεί το έργο αυτού, όλα τα μέτρα ασφαλείας, τα οποία του υποδεικνύει ο επιβλέπων το έργο, εφόσον αυτά δεν αφορούν σε τμήματα του έργου που ανέλαβαν να εκτελούν εργολάβοι ή υπεργολάβοι" και με το άρθρο 3 και 5 του ίδιου νόμου (1396 /1983) ο εργολάβος και υπεργολάβος ολόκληρου ή τμήματος του έργου ανεξάρτητα εάν αυτό εκτελείται ολόκληρο ή κατά τμήματα με υπεργολάβους, είναι συνυπεύθυνοι και υποχρεούνται μεταξύ άλλων, να λαμβάνουν και να τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας που αφορούν ολόκληρο το έργο ή το τμήμα τούτου που ανέλαβαν.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 111 του π.δ. 1073/1981 "Εργασίες αρμοδιότητας πολιτικού μηχανικού ...", "... εις τας οικοδομικός και εν γένει εργοταξιακάς εργασίας παρίστανται ανελλιπώς, καθ' όλην την διάρκειαν της ημερήσιας εργασίας οι νόμω υπόχρεοι εργοδόται ή οι εκπρόσωποι τούτων" και ότι το προσωπικό πρέπει να επιθεωρείται από τον υπεργολάβο και τον εργολάβο.

Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στις αιτιολογίες που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε ανελέγκτως και τα ακόλουθα : Η πρώτη εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία, δυνάμει συμβάσεως έργου,περί τα τέλη του έτους 2000, ανέθεσε στην τέταρτη εναγομένη ετερόρρυθμη εταιρεία, ως εργολάβο, την ανέγερση ιδιόκτητης οικοδομής της, που βρίσκεται στα Γλυκά Νερά.

Επίσης η αναιρεσείουσα, όρισε τους δεύτερο και τρίτο εναγομένους, πολιτικούς μηχανικούς, ως επιβλέποντες το έργο. Στη συνέχεια η τέταρτη εναγομένη με το από 23/2/2001 ιδιωτικό συμφωνητικό, ανέθεσε στον πέμπτο εναγόμενο, ως υπεργολάβο τμήμα του παραπάνω έργου, δηλαδή την κατασκευή και τοποθέτηση σιδηρού οπλισμού στα τοιχία των θεμελίων της οικοδομής.

Ο πέμπτος εναγόμενος προσέλαβε και απασχολούσε,ως εργοδότης, συνεργείο οκτώ εργαζομένων, μεταξύ των οποίων τον Α. Ο. και τον ενάγοντα. Π. Χ.. Στις 28/2/2001 και περί ώρα 12.30 μ.μ. στο εργοτάξιο του έργου αυτού, οι ως άνω εργάζονταν στο βάθος της εκσκαφής πάνω σε σκαλωσιά ύψους 2 περίπου μέτρων και τοποθετούσαν με τα χέρια τους, μέσα σε ξυλότυπο τοιχίου, σιδερόβεργες που ήταν δεμένες από συρματόσχοινο γερανού, που μεταφέρονταν με γερανό στο σημείο εκείνο, που το χειρίζονταν ο Κ.

Κ. σε απόσταση 30 μέτρων περίπου, καθήκοντα που του ανέθεσε ο αδελφός του και νόμιμος εκπρόσωπος της τέταρτης εναγομένης εργολάβου, Α. Κ.. Ο τελευταίος κατηύθυνε τον σιδηροπλισμό με τη βοήθεια τηλεχειριστηρίου στο επιθυμητό σημείο. Πλην όμως, κατά την εκτέλεση της ανωτέρω εργασίας, δεν φρόντισε ώστε να έχει σαφή αντίληψη της απόστασης μεταξύ των ηλεκτροφόρων καλωδίων της ΔΕΗ και των συρματόσχοινων ανάρτησης του σιδηροπλισμού, το οποίο κρέμονταν από το βραχίονα του γερανού, με αποτέλεσμα, που δεν προέβλεψε, τα κάθετα συρματόσχοινα (ανάρτησης) να έρθουν σε επαφή με τα ηλεκτροφόρα καλώδια και το ηλεκτρικό ρεύμα να περάσει μέσω αυτών στο ανηρτημένο φορτίο.

Με τον τρόπο αυτό επέφερε το θάνατο του Α. Ο. και τον τραυματισμό του Π. Χ., οι οποίοι παρελάμβαναν τις σιδερόβεργες, που αυτός τους έστελνε με το βραχίονα του γερανοφόρου οχήματος που χειριζόταν, χωρίς να φέρουν μονωντικά γάντια, για να τις "κεντράρουν" και τοποθετήσουν σωστά στο ξυλότυπο. Επίσης, ο ως άνω χειριστής,πέραν του ότι ανέλαβε το χειρισμό του ως άνω γερανού, χωρίς να κατέχει νόμιμη άδεια μηχανοδηγού - χειριστή, σύμφωνα με το Π.Δ. 31/1990, δεν φρόντισε να ορίσει "κουμανταδόρο" κάποιο άτομο που γνώριζε την εργασία αυτή, προκειμένου να τον βοηθήσει καινά συνεννοείται μαζί του, έτσι ώστε η μεταφορά του σιδηροπλισμού στα τοιχία της οικοδομής και η τοποθέτηση τους πλησίον των ξυλοτύπων να γίνει με ασφάλεια και ν α τηρηθεί απόσταση ασφαλείας από τα ηλεκτροφόρα καλώδια της ΔΕΗ, που υπήρχαν σε μικρή απόσταση από την οικοδομή.

Συνεχίζει, το Εφετείο, ότι για το θάνατο του Α. Ο. και το σοβαρό τραυματισμό του ενάγοντα Π. Χ., ο οποίος υπέστη εγκαύματα προσώπου, τραχήλου, ράχεως ΔΕ ώμου σε συνολικό ποσοστό 10% και θλάση δεξιάς κοιλίας, λόγω πτώσης από τη σκαλωσιά, συνυπαίτιοι για την πρόκληση του είναι: α) ο χειριστής του γερανού Κ. Κ.,διότι στερούνταν άδειας χειριστή και δεν ακολούθησε τη μόνη ασφαλή διαδικασία μεταφοράς των σιδηρόβεργων, δηλαδή να τις μεταφέρει με το γερανό, πάντοτε με τη βοήθεια " κουμανταδόρου" εντός της εκσκαφής αλλά σε ασφαλή απόσταση από το τοιχίο, ώστε να αποφεύγει την επαφή των συρματόσχοινων του γερανού με τα καλώδια της ΔΕΗ και από εκεί να μεταφέρουν τις σιδηρόβεργες οι εργάτες με τα χέρια τους στο τοιχίο όπου έπρεπε να τοποθετηθούν, β) οι τρίτος και τέταρτος εναγόμενοι, επειδή αν και ορίσθηκαν ως επιβλέποντες του έργου πολιτικοί μηχανικοί και επομένως ήταν υπόχρεοι να είναι παρόντες στο εργοτάξιο για να δίνουν τις κατάλληλες οδηγίες μεταφοράς του σιδηροπλισμού, εν τούτοις απουσίαζαν κατά την ημέρα του ατυχήματος, ενώ επιπλέον δεν αιτήθηκαν προς τη ΔΕΗ την προσωρινή διακοπή ρεύματος ή μετακίνηση των ηλεκτροφόρων καλωδίων και γ) ο πέμπτος εναγόμενος, διότι ως υπεργολάβος και συνυπεύθυνος επίβλεψης του τμήματος έργου που ανέλαβε, αλλά και ως εργοδότης των Α.

Ο. και του παθόντος ενάγοντα, δεν χορήγησε μονωτικά γάντια και μπότες στους εργαζόμενους, ούτε επιμελήθηκε - σε συνεργασία με τους επιβλέποντες μηχανικούς και το χειριστή του γερανού-τη μεταφορά του σιδηρού οπλισμού με ασφαλή διαδικασία, αλλά αντίθετα μετά τις 8.30 το πρωί αποχώρησε από το εργοτάξιο. Οι ως άνω δεν επέδειξαν την προσοχή και επιμέλεια, που οφείλουν και μπορούν να καταβάλουν, υπό τις ίδιες συνθήκες, ο μέσος συνετός εργοδηγός, πολιτικός μηχανικός και υπεργολάβος αντίστοιχα, αυτή δε η συμπεριφορά τους τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το θάνατο και τραυματισμό των παραπάνω εργαζομένων.

Δέχεται στη συνέχεια το Εφετείο, ότι η πρόκληση του παραπάνω ατυχήματος όχι μόνο δεν οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του θανόντος και του έβδομου ενάγοντα αλλά στην πρόκληση αυτού ουδεμία συνυπαιτιότητα βαρύνει τους ίδιους και ότι εκτός από τους συνυπαίτιους για το εργατικό ατύχημα, υπέχουν αστική ευθύνη και οι εναγόμενες εταιρείες, ευθυνόμενες εις ολόκληρον, κατ' άρθρο 922 Α.Κ., λόγω της σχέσης προστήσεως που υφίσταται και ειδικότερα, "η πρώτη εναγομένη εταιρεία (αναιρεσείουσα), κυρία της ανεγερθησομένης οικοδομής, επιφύλαξε για τον εαυτό της το δικαίωμα συνεπίβλεψης του έργου και παροχής οδηγιών στην τέταρτη εναγομένη - εργολάβο και στον πέμπτο εναγόμενο - υπεργολάβο όπως αυτό προκύπτει:

α) από το γεγονός ότι όρισε η ίδια τους επιβλέποντες μηχανικούς, β) από την εκ μέρους της λήψη μέτρων ασφαλείας και συγκεκριμένης μελέτης και έργων αντιστήριξης του εδάφους για την αποφυγή ζημιών σε παρακείμενο του εργοταξίου πρατήριο βενζίνης και γ) από την εκ μέρους της σύναψη, προς κάλυψη τυχόν αστικής ευθύνης για σωματικές βλάβες ή θάνατο εργαζομένων στο έργο ή τρίτων, ενέργειες στις οποίες δεν θα είχε προβεί αν δεν διατηρούσε για τον εαυτό της το δικαίωμα να συνεπιβλέπει το έργο ...

Η τέταρτη εναγομένη εταιρεία - εργολάβος, με το από 23/2/2001 ιδιωτικό συμφωνητικό που καταρτίσθηκε με τον πέμπτο εναγόμενο - υπεργολάβο για τον εαυτό της το δικαίωμα συνεπίβλεψης με την πρώτη εναγομένη του έργου και παροχής οδηγιών στον πέμπτο εναγόμενο, όπως προκύπτει από τον όρο 2.1.εδ. α' του συμφωνητικού ότι δηλ.

ο υπεργολάβος είναι υποχρεωμένος να εφαρμόζει τις οδηγίες για το ρυθμό εκτέλεσης των εργασιών που δίνονται από την εταιρεία (δηλ. την τέταρτη εναγομένη ) και από το γεγονός ότι η τελευταία όρισε η ίδια εργοδηγό στο έργο και χειριστή του γερανού ιδικής της ιδιοκτησίας, τον Α. Κ. ..." Καταλήγει δε το Εφετείο ότι, " η τέταρτη εναγομένη είναι προστηθείσα και ο πέμπτος υποπροστηθείς στην υπηρεσία της πρώτης εναγομένης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 922 Α.Κ.".

Κατ' ακολουθίαν των παραδοχών αυτών το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, μετ' απόρριψη της εφέσεως της αναιρεσείουσας και αποδοχή της εφέσεως των εναγόντων, επιδίκασε σ' αυτούς τα εις αυτή χρηματικά ποσά, ως χρηματική ικανοποίηση, για την ψυχική οδύνη των συγγενών του ως άνω θανόντος στο ένδικο εργατικό ατύχημα και για ηθική βλάβη του τραυματισθέντος ενάγοντα.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εξαιτίας των οποίων καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθή ή μη εφαρμογής των περί προστήσεως διατάξεων . Ειδικότερα, α) ενώ δέχεται ότι η πρώτη εναγομένη και αναιρεοείουσα ως κυρία του έργου και εργοδότης "...

δυνάμει συμβάσεως έργου, περί τα τέλη του έτους 2000, ανέθεσε στην τέταρτη εναγομένη ετερόρρυθμη εταιρεία, ως εργολάβο, την ανέγερση ιδιόκτητης οικοδομής της ... και όρισε τους δεύτερο και τρίτο εναγομένους -πολιτικούς μηχανικούς- ως επιβλέποντες το έργο ...", δεν μνημονεύεται το περιεχόμενο της μεταξύ τους συμφωνίας, από το οποίο θα μπορούσε να συναχθεί αν η πρώτη επιφύλαξε στον εαυτό της ή όχι το δικαίωμα της συνεπίβλεψης του ως άνω έργου, ενώ αντιθέτως γίνεται ρητή μνεία στο περιεχόμενο του από 23/2/2001 ιδιωτικού συμφωνητικού μεταξύ της εργολάβου και του υπεργολάβου, με την παραδοχή ότι ο υπεργολάβος είναι υποχρεωμένος να εφαρμόζει τις οδηγίες για το ρυθμό εκτέλεσης των εργασιών που δίνονταν από την εργολάβο, β) ενώ δέχεται ότι η αναιρεσείουσα επιφύλαξε στον εαυτό της το δικαίωμα συνεπίβλεψης του έργου και παροχής οδηγιών στην τέταρτη εναγομένη - εργολάβο, δεν διαλαμβάνονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πραγματικά περιστατικά, τα οποία να συνιστούν δεσμευτικές οδηγίες και εντολές της αναιρεσείουσας προς την τέταρτη εναγομένη, σε σχέση με τον τρόπο εκπληρώσεως της υπηρεσίας της, γ) ενώ δέχεται ότι η αναιρεσείουσα όρισε τους δεύτερο και τρίτο εναγομένους, πολιτικούς μηχανικούς, ως επιβλέποντες το έργο, στη συνέχεια συνάγει εσφαλμένως ότι απ' αυτό προκύπτει ότι επιφύλαξε για τον εαυτό της το δικαίωμα συν επίβλεψης του έργου και παροχής οδηγιών,ενώ σύμφωνα με το άρθρο 2 περ. 7 του ν. 1396/1983, επιβλέπων ((μηχανικός ) του έργου είναι "...

το πρόσωπο που με σύμβαση με τον κύριο του έργου και σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις αναλαμβάνει την επίβλεψη της εφαρμογής της μελέτης και της εκτέλεσης τεχνικού έργου ...". Εξάλλου, στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν διαλαμβάνονται παραδοχές από τις οποίες να προκύπτει ότι οι εργασίες αντιστηρίξεως του εδάφους περιλαμβάνονταν ή όχι στο έργο που είχε αναθέσει η αναιρεσείουσα στην τέταρτη εναγομένη εργολάβο ή αν η αναιρεσείουσα το εκτέλεσε μόνη της το έργο αυτό ή το ανέθεσε σε άλλο εργολάβο.

Τέλος η παραδοχή ότι η αναιρεσείουσα κάλυψε την αστική της ευθύνη για σωματική βλάβη ή θάνατο τρίτου κατά την εκτέλεση του έργου δεν συνιστά "συνεπίβλεψη" του έργου εκ μέρους της αναιρεσείουσας,ώστε να θεωρηθεί προστήσασα της τέταρτης και υποπροστήσασα του πέμπτου των εναγομέεναγομένων. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ είναι βάσιμος.

Ακολούθως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6130/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Απριλίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ