Supreme Court allows appeal against appeal court for failure to order handwriting expert examination.

Απόφαση 594 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 594 /2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο, και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. συζ. Γ. Μ., και Ε. Σ., κατοίκου ..., 2.Α. Σ. του Μ., κατοίκου ..., 3.Ε. συζ. Δ. Δ. και Ε. Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους Αναστάσιο Κουμουτσάρη και Σταυρούλα Δανιήλ-Καρπαθάκη. Των αναιρεσίβλητων: 1.Κ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., και 2.των κληρονόμων της αποβιωσάσης αρχικής διαδίκου Ι. χήρας Γ. Σ. και Ε. Σ., κατοίκου ..., ήτοι α) Ε. θυγ. Γ. Σ., κατοίκου ..., β) Β. θυγ. Γ. Σ., κατοίκου …, και γ) Ε. θυγ. Γ. Σ., κατοίκου …, 3.Ε. θυγ. Γ. Σ., κατοίκου ..., και 4.Β. θυγ. Γ. Σ., κατοίκου …, που εκπροσωπήθηκαν ο 1ος δια, η 2α μετά και 2β δια, η 3η μετά και η 4η δια, των πληρεξούσιων δικηγόρων Νικόλαο Σακελλαρίου και Κωνσταντίνο Καστρίτη . Η 2γ Ε. Σ. δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από αγωγή 14-6-2011 των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:3738/2013 του ιδίου Δικαστηρίου και 2582/2015 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης, ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-9-2015 αίτησή τους και τους από 18-7-2016 πρόσθετους λόγους επ' αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πέτρος Σαλίχος, ανέγνωσε την από 13-9-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την παραδοχή του πρώτου λόγου του κύριου δικογράφου της αίτησης αναίρεσης και του πρώτου, κατά το πρώτο μέρος, πρόσθετου λόγου αυτής και την απόρριψη των λοιπών λόγων των άνω δικογράφων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσίβλητων ζήτησαν την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις με επίκληση προσκομιζόμενες από τους αναιρεσείοντες υπ' αριθμ.9311Δ' και 9313Δ'/8-6-2016 και 9581 Δ'/29-7-2016 εκθέσεις επιδόσεως του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Π. Π. προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως και των από 18-7-2016 πρόσθετων λόγων αναιρέσεως, μετά της κάτωθι αυτών πράξεως ορισμού δικασίμου και κλήσεως προς συζήτηση της υποθέσεως κατά την αρμοδίως ορισθείσα δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της αποφάσεως (5-10-2016), με παραγγελία των επισπευδόντων τη συζήτηση αναιρεσειόντων, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στην εκ των αναιρεσιβλήτων Ε. θυγ. Γ. Σ., η οποία δεν εμφανίσθηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου στην παραπάνω δικάσιμο με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε κατέθεσε δήλωση ότι δε θα παραστεί κατά την εκφώνησή της, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ.. Επομένως, κατ' άρθρο 576 παρ.2 του ΚΠολΔ., πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της αιτήσεως και των πρόσθετων λόγων αναιρέσεως, παρά την απουσία της κλητευθείσης ως άνω αναιρεσίβλητης.

Από το άρθρο 368 παρ. 2 ΚΠολΔ., το οποίο ορίζει ότι " το δικαστήριο οφείλει να διορίσει πραγματογνώμονες αν το ζητήσει κάποιος διάδικος και κρίνει πως χρειάζονται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης", σαφώς συνάγεται ότι ο από το άρθρο 559 αρ. 10 ΚΠολΔ. λόγος αναιρέσεως σχετικά με την παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ιδρύεται μόνο στην περίπτωση που η πραγματογνωμοσύνη ζητήθηκε από τους διαδίκους και το δικαστήριο δέχθηκε ότι πρόκειται για ζήτημα για την αντίληψη του οποίου απαιτούνται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης (Α.Π. 821/2013, Α.Π.89/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες, με τον πρώτο λόγο του κύριου δικογράφου της αναιρέσεως και το συναφή πρώτο, κατά το πρώτο μέρος, πρόσθετο λόγο αυτής, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από την άνω διάταξη πλημμέλεια της παράλειψης του Εφετείου να διατάξει γραφολογική πραγματογνωμοσύνη, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η επίμαχη, με ημερομηνία 23-7-2010, ιδιόγραφη διαθήκη της Μ.

Κ., έχει γραφεί και υπογραφεί από το χέρι αυτής (διαθέτιδος), μολονότι ζήτησαν τη διενέργειά της και το Δικαστήριο ενώ έκρινε ότι πρόκειτο για ζήτημα η αντίληψη του οποίου απαιτεί ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης δεν τη διέταξε και στέρησε αυτούς του δικαιώματος της αποδείξεως, ακολούθως δε απέρριψε το σχετικό λόγο της από 25-9-2013 έφεσής τους κατά της επί της από 14-6-2011 αγωγής τους εκδοθείσας υπ' αριθμ. 3738/2013 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ως αβάσιμο, επικυρώνοντας την εκκληθείσα δι' αυτής ως άνω απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου, το οποίο χωρίς τη διενέργεια αποδείξεως, ήτοι της δικαστικής πραγματογνωμοσύνης, είχε απορρίψει την πιο πάνω αγωγή τους.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ.) των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, πράγματι υποβλήθηκε στο Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αίτημα για τη διενέργεια γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, το οποίο οι αναιρεσείοντες επανέφεραν με σχετικό λόγο έφεσης στο Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο και υπάρχει σχετική παραδοχή αυτού ότι για να γίνει αντιληπτό το εν λόγω ζήτημα απαιτούνται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης (δικαστικής γραφολογίας) και παρόλα αυτά προέβη στην απόρριψη του σχετικού αιτήματος για τη διενέργεια γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης με την αιτιολογία ότι μπορεί να σχηματίσει πλήρη δικανική πεποίθηση από τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα (γνωματεύσεις ειδικών επιστημόνων κλπ).

Έτσι, όμως, το Εφετείο, αν και υποχρεούτο, κατά τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 340 του ΚΠολΔ., να διατάξει την επιβαλλόμενη από το νόμο διενέργεια αποδείξεως, στηριζόμενο μόνο στα διαλαμβανόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση έγγραφα, δέχθηκε πράγματα έχοντα ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς να διατάξει την απόδειξή τους και ως εκ τούτου κατέστησε αυτήν (απόφαση) αναιρετέα, κατά τους περί τούτου προαναφερόμενους βάσιμους λόγους, με τους οποίους οι αναιρεσείοντες παραπονούνται ότι για το βάσιμο του ως άνω αιτήματος τους δεν τάχθηκαν αποδείξεις.

Κατ' ακολουθίαν και κατά παραδοχή των ανωτέρω βάσιμων πρώτου λόγου του κύριου δικογράφου της αναιρέσεως και του συναφούς πρώτου, κατά το πρώτο μέρος, πρόσθετου λόγου αυτής, μετά την οποία παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ.), ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του κατατεθέντος απ' αυτούς παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ.) Οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττηθέντες διάδικοι, πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ.).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 2582/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.-

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο, ως άνω, Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών, που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.- Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων πεντακοσίων (3.500) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Νοεμβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του, στην Αθήνα, στις 7 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ