Supreme Court dismisses appeal due to judge recusal request based on prior involvement in related case.

Απόφαση 588 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 588/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Μαρτίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των Αναιρεσειόντων-καλούντων: 1. Γ. Ν. Λ. και 2. Χ. συζ. Γ. Λ., το γένος Σ. Κ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσο δικηγόρο Παναγιώτη Πρωτόπαππα με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ,

Των αναιρεσιβλήτων-καθών η κλήση:

Α.-Των εναγόντων :1.- Α. συζ. Σ. Λ., το γένος Κ. Μ., κατοίκου ..., 2.Γ. Κ. Μ., κατοίκου ..., 3.Ε. Β. Κ., κατοίκου ..., 4. Ε. Μ. Π., κατοίκου ..., 5.Μ. Ε. Π., κατοίκου ..., 6. Κ. Κ. Χ., κατοίκου ..., 7.Ε. Κ. Χ., κατοίκου ..., 8. Χ. συζ. Ι. Μ., το γένος Ε. Π., κατοίκου ..., 9. Μ. θυγ. Γ. Α., ως μόνης εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος την 25-1-2011, Γ. Τ. Α., κατοίκου ..., 10. Ε. Α. Π., κατοίκου ..., 11. Α. χήρας Β. Π., το γένος Ν. Τ., κατοίκου ..., 12. Δ. συζ. Γ. Π., το γένος Β. Π., κατοίκου ..., Β.

Του ενάγοντος - προσθέτως παρεμβαίνοντος υπέρ των εναγόντων 13.Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Γενικό Νοσοκομείο Λασιθίου-Γ.Ν.-Κ.Υ.ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ"ΔΙΑΛΥΝΑΚΕΙΟ" ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ως καθολικού διαδόχου του νπδδ «ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΗΤΕΙΑΣ», που εδρεύει στην … Κρήτης, νομίμως εκπροσωπουμένου.

Γ.- Των προσθέτως παρεμβαινόντων υπέρ των εναγομένων 14. Γ. Π. Α., κατοίκου ..., 15. Δ. Π. Α., κατοίκου ..., 16. Χ. Π. Α., κατοίκου ..., 18.-Του Δήμου ..., νομίμως εκπροσωπουμένου. 19. Ι. Ν. Α., κατοίκου ..., 20. Γ. Χ. Π. κατοίκου ...,21. Ν. Χ. Π. κατοίκου ..., 22. Ε. χήρας Κ. Π. κατοίκου ..., ως μόνης εξ αδιαθέτου συγκληρονόμου με τους επόμενους τρεις, του αποβιώσαντος την 17-12-2010 Κ. Χ. Π., 23. Χ. Κ. Π. κατοίκου ..., 24.Β. Κ. Π. κατοίκου ..., 25. Μ. Κ. Π. κατοίκου ..., 26. Ν. - Π. Ι. Μ., κατοίκου ..., ως μόνου εξ αδιαθέτου συγκληρονόμου, μαζί με τον επόμενο, της Δ. Χ. Π., που απεβίωσε την 3-2-2013), 27. Χ. I. Μ., κατοίκου ..., 28.Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην … και του Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από αυτόν.

Παραστάθηκαν οι 1η και 2ος μετά, οι 3ος 4ος 6ος 7ος 8η 9η 10ος 11η και 12η αναιρεσίβλητοι δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Εμμανουήλ Λεβεντάκη. Ο 5ος αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, το 13ο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο Ευαγγελία Γαβουνέλη, ο 14ος παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Ελένης-Μαρίας Καχρημάνη, ο 15ος δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Μαίρης Καλλιμάνη, ο 16ος δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Νικολάου Καραγιάννη, σύμφωνα με το ν.3226/2004 και την 60/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου(νομική βοήθεια), ο 18ος δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Μαίρης Καλλιμάνη ,ο 19ος δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Παναγιώτας Λουκάκου, οι 20ος 21ος 22η 24η 25η 26ος 27η παραστάθηκαν δια και η 23η μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεώργιου Δήμα. Το 28ο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του, Ελένη Κωνστάντη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος Γεώργιος Δήμας δήλωσε, ότι διορθώνει ως προς την 24η θυγατέρα Κ. Π. και όχι συζύγου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς καταθέσεως: α).../15-5-1991, β).../15-5-1991, γ).../14-5-1992 αγωγές των (Α)4ου, 5ου, 8ης και 11ης των ήδη (Α) αναιρεσιβλήτων και δικαιοπαρόχων των λοιπών, δ).../1991 και .../1991 πρόσθετες παρεμβάσεις του (Β)13ου, ε).../1991 και .../16-9-1991 ανακοινώσεις δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση των ήδη αναιρεσειόντων, και ζ).../1991, .../1991, .../1991, .../1991, ...1991 και ...1991 πρόσθετες παρεμβάσεις των ήδη (Γ) αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 93/1993, 9463/1993 μη οριστικές, 9029/2000 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 6558/2004 μη οριστική, 4251/2007 οριστική του Εφετείου Αθηνών.

Κατά των εφετειακών αποφάσεων αυτών ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 1452/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την οριστική ως άνω απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η 2501/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας καθώς και της 6558/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 23/7/2014 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 1194/2015 απόφαση που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της υπόθεσης. Με την από 16-5-2016 κλήση τους οι καλούντες επαναφέρουν προς συζήτηση την από 23/7/2014 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου, ανέγνωσε την από 15/12/2014 έκθεση της κωλυομένης Αρεοπαγίτη Ελένης Διονυσοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη. Για την πιστοποίηση των παραπάνω συντάχθηκε αυτό το πρακτικό.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, την 1-3-2017, το μέλος του δικαστηρίου, η Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου κατέθεσε την από 15-3-2017 δήλωσή της εξαίρεσης απευθυνόμενη προς τον Πρόεδρο του Γ Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Κο Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής: ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ Γ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Κον ΙΩΑΝΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΠΑΣΙΑΣ ΜΑΓΙΑΚΟΥ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗ Κύριε Πρόεδρε. Μετά τη συζήτηση της με αριθμό πινακίου … υπόθεσης κατά τη δικάσιμο της 1/3/2017 του Γ Πολιτικού Τμήματος, κατά την οποία ορίστηκε επί της έδρας ως εισηγήτρια, σε αντικατάσταση της αρχικά ορισθείσας εισηγήτριας Ελένης Διονυσοπούλου, διαπίστωσα ότι στην ίδια υπόθεση είχε συμμετάσχει ως εισηγητής στη σύνθεση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που εξέδωσε την 93/1993 εν μέρει οριστική απόφαση ο σύζυγός μου, τότε Πρωτοδίκης και ήδη Αρεοπαγίτης, Γεώργιο Χοϊμές.

Κατόπιν τούτου, παρακαλώ για τις δικές σας ενέργειες, προκειμένου να μη συμμετάσχω στη σύνθεση του πιο πάνω τμήματος που θα εκδικάσει τη υπόθεση αυτή, αν ληφθούν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων 8 παρ. 1 εδ.α’ του ν. 1756/1988, 52 παρ 1 περ. στ’ ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ. Αθήνα 15/3/2017 Με τιμή

Η δηλούσα την εξαίρεση Ασπασία Μαγιάκου (υπογραφή) Αρεοπαγίτης. Στη συνέχεια το Δικαστήριο συγκροτήθηκε (σε συμβούλιο) από τους Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Νικήτα Χριστόπουλο, Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες, και από την ίδια ως άνω γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση και δήλωση. Εισηγητής ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Φιοράκης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στο Πρόεδρο του δικαστηρίου", "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 15-3-2017 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε από την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μαγιάκου, μέλους της συνθέσεως του Γ’ Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου τούτου και πρέπει αυτή να ερευνηθεί.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ’ ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος, που αφορά, πλην άλλων, και την περίπτωση συμμετοχής του δικαστή στη σύνθεση του δικαστηρίου, του οποίου η απόφαση προσβλήθηκε με έφεση ή αναίρεση ή όταν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας λόγω συμμετοχής της συζύγου του συμμετέχοντος στη σύνθεση του δικαστηρίου δικαστή, σε άλλη προγενέστερη σύνθεση που εξέδωσε επί της ένδικης υπόθεσης οριστική ή μη απόφαση, δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η εξαίρεση του δικαστή από τη σύνθεση, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκασή της.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την 1-3-2017 της κρινόμενης με αριθμό πινακίου 14 από 23-7-2014 αίτησης των Γ. Λ. του Ν. και Χ. συζ. Γ. Λ. για την αναίρεση των υπ’ αριθ. 2501/2014 και 6558/2004 αποφάσεων του Εφετείου Αθηνών, το μέλος της. σύνθεσης και εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου διαπίστωσε, ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής της, γι’ αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του προαναφερόμενου Τμήματος του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: " ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ Γ’ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Κον ΙΩΑΝΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ- ΔΗΛΩΣΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΠΑΣΙΑΣ ΜΑΓΙΑΚΟΥ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗ- Κύριε Πρόεδρε, Μετά τη συζήτηση της με αριθμό πινακίου … υπόθεσης κατά τη δικάσιμο της 1/3/217 του Γ’ Πολιτικού Τμήματος, κατά την οποία ορίστηκα επί της έδρας ως εισηγήτρια, σε αντικατάσταση της αρχικά ορισθείσας εισηγήτριας Ελένης Διονυσοπούλου, διαπίστωσα ότι στην ίδια υπόθεση είχε συμμετάσχει ως εισηγητής στη σύνθεση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που εξέδωσε την 93/1993 εν μέρει οριστική απόφαση ο σύζυγος μου, τότε Πρωτοδίκης και ήδη Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Χοϊμές.

Κατόπιν τούτου, παρακαλώ νια τις δικές σας ενέργειες, προκειμένου να μη συμμετάσχω στη σύνθεση του πιο πάνω τμήματος που θα εκδικάσει την υπόθεση αυτή, αν ληφθούν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων 8 παρ. 1 εδάφ. α’ του ν. 1756/1988, 52 παρ. 1 περ. στ’ ΚΠολΔ και 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ. Αθήνα 15/3/2017- Με τιμή- Η δηλούσα την εξαίρεση Ασπασία Μαγιάκου-Αρεοπαγίτης". Η διαπίστωση αυτή της δηλούσας ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή της. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι εκείνη θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένη από την αναφερόμενη στη δήλωση σχέση της με τον συμμετασχόντα στη σύνθεση του εκδόσαντος εν μέρει οριστική απόφαση επί της ένδικης υπόθεσης Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ως άνω, σύζυγο της, γεγονός που επιφέρει κατ’ ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης της, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι η προαναφερόμενη Αρεοπαγίτης, μέλος της σύνθεσής του, είναι εξαιρετέα στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της προκείμενης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι η Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου, μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου τούτου στη δικάσιμο της 1-3-2017, είναι εξαιρετέα στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υπόθεσης, στην οποία ορίσθηκε εισηγήτρια.

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της κρινόμενης με αριθμό πινακίου … από 23-7-2014 αίτησης των Γ. Λ. του Ν. και Χ. συζ. Γ. Λ. για την αναίρεση των υπ’ αριθ. 2501/2014 και 6558/2004 αποφάσεων του Εφετείου Αθηνών, σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει η εξαιρετέα δικαστής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Μαρτίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 20 Απριλίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ