Supreme Court partially allows appeal regarding compensation for expropriated property and costs allocation.

Απόφαση 588 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 588/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Σ. Γ. Μ., κατοίκου ..., 2)Β. χήρας Γ. Φ., κατοίκου ... 3)Β. Ε. Π., κατοίκου ..., 4.α)Β. Γ. Κ., )Ι. Β. Κ. )Α. συζ. Β. Κ., κατοίκων ..., 5)Γ. Χ. Γ., κατοίκου ..., 6)Ρ. Κ. Ζ., κάτοικο ..., 7.α)Ο. Α. Π., )Ε. συζ. Ο. Π., κατοίκων ... και γ)Ε. Β., το γένος Θ. Π., κατοίκου ..., 8)Π. συζ. Γ. Χ., κατοίκου ... 9.α)Γ. συζ. Γ. Μ. και )Σ. Γ. Μ., κατοίκων ... και 10)Β. συζ. Σ. Β., κατοίκου ....

11)Κ. συζ. Σ. Π., κατοίκου ..., 12)Β. συζ. Φ. Ρ., κατοίκου ... …, 13)Σ. Δ. Π., κατοίκου ..., 14.α)Μ. συζ. Β. Β. και )Ό. Β. Β., κατοίκων ..., 15)Δ. συζ. Π. Ζ., κατοίκου ..., 16.α) Α. χήρας Β. Σ., )Γ. Β. Σ., ) Σ. Β. Σ. και )Π. Γ. Κ., κατοίκων ..., 17)Α. συζ. Σ. Τ., κατοίκου ..., 18.α)Γ. Χ. Γ., β)Β. Γ., συζ. Κ. Σ., κατοίκων ... και γ)Ε. συζ. Κ. Κ., κατοίκου ..., 19)Δ. Ν. Χ., κατοίκου ... 20)Γ. συζ. Α. Ο., κατοίκου ..., 21)Α. Α. Μ., κατοίκου ... 22.α)Π. Ι. Π. και )Β. συζ. Π. Π., κατοίκων ...

23)Μ. συζ. Ν. Β., το γένος Θ. Γ., 24)Β. Ι. Τ., κατοίκων ..., 25)Α. Β. Σ., κατοίκου ... 26)Κ. Β. Κ. και Π. συζ. Κ. Κ., ως ασκούντων τη γονική μέριμνα της ανηλίκου θυγατέρας τους Χ., ηλικίας σήμερα 12 ετών, 27.α)Χ. χήρας Β. Κ., β)Κ. Β. Κ. και Π. συζ. Κ. Κ., ως ασκούντων τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Β., ηλικίας σήμερα 15 ετών, κατοίκων ..., 28)Ν. Ι. Ξ., 29)Του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝ/ΣΜΟΣ ΚΡΗΝΩΝ", που εδρεύει στις Κρήνες Κορινθίας και εκπροσωπείται νόμιμα.

30.α)Μ. χήρας Χ. Μ., )Μ. Χ. Μ. και )Σ. Χ. Μ., κατοίκων ... 31.α)Α. συζ. Π. Σ., )Α. συζ. Ζ. Ζ., )Ε. Ζ. Ζ., κατοίκων ..., 32)Γ. συζ. Β. Κ., κατοίκου ..., 33)Α. συζ. Γ. Β., κατοίκου ..., 34) Α. Γ. Θ., κατοίκου ... …, 35)Α. συζ. Π. Θ., κατοίκου ... … 36)Ε. Π. Θ., κατοίκου ... … 37)Θ. Α. Σ., κατοίκου ... …, 38)Π. Θ., συζ. Ν. Λ., κατοίκου ... … 39)Α. συζ. Α. Δ., κατοίκου ... 40.α)Δ. Π. Κ., )Δ. συζ. Π. Κ., κατοίκων ..., 41)Δ. συζ. Β. Σ., κατοίκου ... … 42)Ε. χήρας Ν. Σ., κατοίκου ..., 43.α)Β. Ι. Π., )Α. Π. συζ. Α. Γ., κατοίκων ..., 44)Ν. Ι. Α., κατοίκου ... … 45)Α. συζ. Ι. Β., κατοίκου ..., 46)Α. Γ. Γ., κατοίκου ..., 47)Α. Μ. Κ., κατοίκου ..., 48) Γ. Α. συζ. Π. Κ., κατοίκου ..., 49)Μ. συζ. Γ. Α., κατοίκου ..., 50.α)Χ. Μ. συζ. Α. Μ., )Φ. Μ., συζ. Δ. Σ., κατοίκων ... και 51)Γ. Κ. Α., κατοίκου .... 52)Κ. Α. Ν., 53)Μ. συζ. Γ. Α., κατοίκων ..., 54.α)Θ. Κ. Μ., κατοίκου ... και β)Ε. συζ. Κ. Μ., το γένος Α. Κ., κατοίκου ..., 55)Ε. συζ. Δ. Π., κατοίκου ... 56)Β. Σ. Σ., 57)Α. Β. Α., κατοίκων ..., 58)Β. Χ. Μ., κατοίκου ..., 59)Δ. συζ. Σ. Σ., κατοίκου ... 60)Σ. Δ. Μ., κατοίκου ..., 61)Ν. Α. Ν., 62)Σ. Δ. Ρ., 63)Α. Δ. Ο., 64)Σ. συζ. Ε. Κ., 65)Β. Δ. Μ., κατοίκων ..., 66)Β. Μ. συζ. Ν. Μ., κατοίκου ..., 67)Β. Γ. Α., 68)Α. συζ. Β. Φ., 69)Β. Γ. Α., κατοίκων ..., 70)Σ. Χ. Π., κατοίκου ..., 71)Β. Α. Ρ., κατοίκου ... και 72)Γ. Ι. Γ., κατοίκου ....

73)Α. Δ. Γ., κατοίκου ..., 74)Γ. Σ. Γ., κατοίκου … 75.α)Ε. χήρας Γ. Κ., το γένος Κ. Α., )Κ. Γ. Κ. και )Π. Γ. Κ., κατοίκων ... … 76)Κ. Γ. Τ., κατοίκου ... (..., 77)Δ. Α. Γ., συζ. Π. Θ., κατοίκου ... 78.α)Κ. Γ. Τ., κατοίκου ... και β)Α. Γ. Τ., συζ. Α. Π., κατοίκου ... (….) και 79)Ε. χήρας Ι. Ι., κατοίκου ... (…..). Όλοι οι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, εκτός των υπό στοιχείο 29 και 47 της αιτήσεως αναιρέσεως, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αφροδίτη Βαρδουνιώτου, και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε..Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε." η οποία εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Κοκκινάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις 599/19-9-2001, 600/19-9-2001, 630/5-10-2001, 631/5-10-2001, 632/5-10-2001 και 666/15-10-2001 αιτήσεις καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης αναγκαστικώς απαλλοτριωθέντων ακινήτων, καθώς και ανταιτήσεις, των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Ναυπλίου, κατόπιν της εκδόσεως της 52 και 61/2001 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, που καθόριζε την προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης. Αφού συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η απόφαση 421/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-6-2003 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, ανέγνωσε την από 15-10-2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθ. 421/2002 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου, κατά τον τρίτο λόγο αυτής και μόνον ως προς εικοστό ένατο των αναιρεσειόντων (Γεωργικό Συνεταιρισμό Κρηνών) και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια των 29ου και 47ου των αναιρεσειόντων, ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τα άρθρα 568 παρ. 4 και 576 παρ. 1 και 3 Κ.Πολ.Δ. όπως η παρ. 3 συμπληρώθηκε με το άρθρο 62 Ν.4139/2013, συνάγεται ότι σε περίπτωση ερημοδικίας στην αναιρετική δίκη ερευνάται αυτεπάγγελτα αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση ή αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από εκείνον που επισπεύδει τη συζήτηση και σε αρνητική περίπτωση κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση ως προς αυτόν.

Κατά το άρθρο 143 παρ. 3 ΚΠολΔικ., η επίδοση της κλήσης για την πρώτη συζήτηση της αγωγής ή ενδίκου μέσου μπορεί να γίνει και σε όποιον έχει υπογράψει αυτά ως πληρεξούσιος. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 96, 97, 104 ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι ο δικηγόρος, που υπέγραψε την αγωγή ή το ένδικο μέσο, κατά νόμιμο αμάχητο τεκμήριο θεωρείται μέχρι την πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο ότι είναι ο πληρεξούσιος και αυτοδικαίως αντίκλητος του ενάγοντα ή του ασκήσαντα το ένδικο μέσο για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στην ανοιγείσα με την αγωγή ή το ένδικο μέσο δίκη, στις οποίες περιλαμβάνεται και η κλήση για την πρώτη συζήτηση αυτών. Επομένως, η επίδοση της κλήσης για τη συζήτηση αυτών, μπορεί να γίνει εγκύρως και στον δικηγόρο που υπογράφει τα δικόγραφα αυτά ως πληρεξούσιος και ο οποίος τεκμαίρεται ότι τυγχάνει αντίκλητος για την υπόθεση για την οποία υπέγραψε το σχετικό δικόγραφο και έχει, ως εκ τούτου, την κατά το άρθρο 142 του ίδιου Κώδικα εξουσία, να παραλαμβάνει δηλαδή τα προς τον διάδικο που τον διόρισε, απευθυνόμενα και αφορώντα στην υπόθεση δικόγραφα. (ΑΠ 320/2012, 1935/2006, 454/2004).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτει ότι όλοι οι αναιρεσείοντες, πλην του εικοστού ενάτου (29ου) και τεσσαρακοστού εβδόμου (47ου) δεν παραστάθηκαν ούτε κατέθεσαν την, κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, δήλωση μη παράστασης, για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.

Προκύπτει, επίσης, από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ'αριθμ..../28-6-2013 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Κορίνθου …, ότι, με επιμέλεια των ως άνω δύο παραστάτων αναιρεσειόντων (Γεωργικού Πιστωτικού Συνεταιρισμού Κρηνών - 29ου - και Α. Κ. - 47ου), επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα κλήση προς συζήτηση για την παρούσας δικάσιμο (15-11-2013 μετά την μη συζήτηση της υπόθεσης, κατά την προηγούμενη δικάσιμο της 5-4-2013, λόγω μη εγγραφής της στο πινάκιο), προς τον δικηγόρο Κορίνθου Γ.Λιάκη, ως πληρεξούσιο και αντίκλητο δικηγόρο των απολειπομένων αναιρεσειόντων, ο οποίος είχε υπογράψει την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

Επομένως, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει, παρά την απουσία των ως άνω αναιρεσειόντων (αρθρ.576 παρ.1 και 3 ΚΠολΔ), δικαζομένων αυτών σαν να ήταν παρόντες. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 2 και 3 του ισχύοντος Συντάγματος και 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου (ΕΣΔΑ), συνάγεται, ότι για τον προσδιορισμό της "πλήρους αποζημίωσης" λαμβάνεται υπόψη η αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου κατά το χρόνο της πρώτης συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου της αίτησης καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού, σε περίπτωση παράλειψης του προσωρινού) της αποζημίωσης αυτής, καθώς και η δαπάνη του ιδιοκτήτη του απαλλοτριούμενου ακινήτου, η οποία ναι μεν δεν συνδέεται άμεσα με την αξία του ακινήτου, είναι όμως συνέπεια της απαλλοτρίωσης της ιδιοκτησίας (Ολ ΑΠ 8/1999).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 13 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) και 1 του Π.Δ/τος 24/1985, που καθορίζει τους όρους δόμησης για τα εκτός σχεδίου πόλεως ακίνητα, προκύπτει, ότι, για τον προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων αυτών, αναγκαίο στοιχείο είναι και αν το απαλλοτριούμένο ακίνητο είχε πριν από την απαλλοτρίωση ως δευτερεύοντα έστω προορισμό την ανοικοδόμηση και πληρούσε τους επιτρεπούμενους όρους δόμησης (δηλαδή είχε εμβαδά 4.000 τετρ.

μέτρων, αν δεν είχε πρόσωπο σε οδό (εθνική, επαρχιακή, δημοτική κ.λπ.) και αν ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση (ΑΠ 155/2005 και ΑΠ 669/2006).

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθ. 559 αριθμ. 9 περίπτ. γ' Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται εάν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση, κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, θεωρείται η αίτηση που αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και επιφέρει εκκρεμοδικία και όχι η αίτηση για παραδοχή ενστάσεως ή λόγου εφέσεως. "Αίτηση", κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ.9 ΚΠολΔ, αποτελεί και η αίτηση, ενώπιον του Εφετείου, προς καθορισμό οριστικής αποζημίωσης, για απαλλοτριωθέντα ακίνητα, με τα επ'αυτών επικείμενα και συστατικά.

Επίσης, περαιτέρω, ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί το αποδεικτικό πόρισμα να αναφέρεται με σαφήνεια.

Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για την δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.

Από την επισκόπηση, παραδεκτώς, κατ' άρθ. 561 §2 Κ.Πολ.Δ., του δικογράφου της από 21-12-2001 αίτησης του εικοστού ενάτου εκ των αιτούντων - νυν αναιρεσειόντων (Γεωργικού Πιστωτικού Συνεταιρισμού Κρηνών) προκύπτει ότι με την αίτησή του αυτή ζητούσε, εκτός των άλλων και τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης, για τα επικείμενα, τα ευρισκόμενα επί του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 763 και ειδικότερα για την γεφυροπλάστιγγα, η οποία καταστρέφεται και η αξία της οποίας, μαζί με το φρεάτιο, τη ράμπα τα δάπεδα και το ζυγιστήριο, ανερχόταν συνολικά στο ποσό των 88.000 € σύμφωνα με το αίτημα του αναιρεσείοντα (Κεφ.Γ, στοιχ. της από 22-12-2001 αίτησης). Πλην όμως, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο καθόρισε οριστική αποζημίωση μόνο για την εδαφική έκταση του ως άνω απαλλοτριωθέντος ακινήτου, παραλείποντας να καθορίσει αποζημίωση και για τα ως άνω επικείμενα και αφήνοντας, έτσι, αδίκαστο το σχετικό αίτημα του αιτούντα - νυν αναιρεσείοντα. Επομένως, ο τρίτος, από το άρθ. 559 αριθμ. 9 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος αυτού που αφορά τον εικοστό ένατο εκ των αναιρεσειόντων ("Γεωργικό Πιστωτικό Συνεταιρισμό Κρηνών") πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος.

Με τον ίδιο (τρίτο) λόγο, κατά το άλλο σκέλος αυτού, αποδίδεται στο δίκασαν Εφετείο η ίδια ως άνω πλημμέλεια του αρθ. 559 αριθμ. 9 Κ.Πολ.Δ., εκ του ότι άφησε αδίκαστο το αίτημα των εκ των αιτούντων - νυν αναιρεσειοντων Β. Κ. και Ι. Κ., για καθορισμό αποζημίωσης, ως προς τα 300 φυτώρια, τα επικείμενα στην απαλλοτριωθείσα ιδιοκτησία τους, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 880, και επίσης, ότι καθόρισε την οριστική αποζημίωση για το τελευταίο αυτό ακίνητο, καθώς και για το ακίνητο με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 1153, του οποίου φερόμενοι δικαιούχοι είναι ο εκ των αιτούντων -νυν αναιρεσειοντων Α.

Κ. στο ποσό των 35€ κατά τ.μ., ενώ το αίτημα των αναιρεσειόντων ήταν να καθορισθεί στο ποσό των 44€ κατά τ.μ. Ο λόγος αυτός, κατά το πρώτο μέρος, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, διότι, από τον παραδεκτώς κατά τα ανωτέρω, έλεγχο του δικογράφου της υπό κρίση αίτησης, προκύπτει ότι οι αιτούντες - νυν αναιρεσείοντες Β.

και Ι. Κ. ουδόλως είχαν συμπεριλάβει στην αίτηση τους σχετικό με το ζήτημα αυτό αίτημα. Κατά τα λοιπά, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι οι επικαλούμενες αιτιάσεις, ότι δεν έγινε δεκτό "το αίτημα" των αναιρεσειόντων, για καθορισμό της οριστικής αποζημίωσης στο ύψος του ποσού που ζητούσαν αυτοί, αλλά σε μικρότερο ύψος, δεν θεμελιώνουν τον προκείμενο λόγο, αφού η εν λόγω αίτηση έγινε δεκτή, κατά μερική παραδοχή της.

Ομοίως απορριπτέος, ως απαράδεκτος είναι ο από το άρθρο 559 αριθμ.9 ΚΠολΔ λόγος, που αφορά τον 47ο εκ των αναιρεσειόντων (Α. Κ.), ο οποίος επικαλείται τις ίδιες ως άνω αιτιάσεις, προς θεμελίωση του λόγου αυτού, δηλαδή ότι άφησε αδίκαστο το "αίτημα" για καθορισμό οριστικής αποζημίωσης, για το υπ'αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 1153 ακίνητο του, διότι καθόρισε την αποζημίωση στο ποσό των 35€ κατά τετρ.μετρ., ενώ το αίτημα του αναιρεσείοντα ήταν να καθορισθεί στο ποσό των 44€ κατά τετρ.μετρ.

Με τον ίδιο (τρίτο), κατά το τελευταίο σκέλος αυτού, λόγο αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, για έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλομένης απόφασης ένεκα ανεπάρκειας και ασάφειας αιτιολογίας, ως προς τον καθορισμό της αξίας των με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 880 και 1153 απαλλοτριωθέντων ακινήτων των φερομένων ως δικαιούχων αναιρεσειόντων Α.

Κ. για το δεύτερο και κατ'ακολουθία, ως προς τον προσδιορισμό της αποζημίωσης για τα ακίνητα αυτά. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, προκειμένου να προσδιορίσει την αξία των ακινήτων, των απαλλοτριωθέντων με την υπ'αριθμ.1086784/9374/0010/14-10-1999 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ 778 Δ/29-10-1999), για λόγους δημοσίας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους και υψηλών ταχυτήτων, μεταξύ Κορίνθου - Πατρών στο τμήμα Κόρινθος - Άγιος Βασίλειος (υποτμήμα Κόρινθος - Κιάτο), που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή του Νομού Κορινθίας, κάνει αναφορά, κατά τρόπο γενικό, στα χαρακτηριστικά των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, κατατάσσοντας αυτά σε ομάδες.

Το ακίνητο, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 880, το εντάσσει στην κατηγορία Β "Γήπεδα με πρόσωπο επί των οδών - επαρχιακών, δημοτικών, κοινοτικών κ.λπ. - πλησίον του οικισμού Τραγάνας" και το ακίνητο ΚΠ 1153 το εντάσσει στην κατηγορία Η "Γήπεδα ευρισκόμενα μεταξύ των οικισμών Πασίου, Νεαπόλεως, Κιάτου και δυτικά μέχρι το πέρας της απαλλοτριωθείσας έκτασης" και προσδιορίζει την αξία του απαλλοτριωθέντος εδάφους και κατ'ακολουθία την αναλογούσα σ'αυτό αποζημίωση στο ποσό των 35€ κατά τ.μ.

Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του ελλειπείς και ασαφείς αιτιολογίες, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή στον καθορισμό της αξίας του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των προαναφερθεισών διατάξεων.

Ειδικότερα, ουδόλως, διευκρινίζεται ως προς το αριθμ. κτηματολογικού πίνακα 880 ακίνητο εάν είχε, έστω και δευτερεύοντως ως προορισμό την ανοικοδόμηση και εάν ήταν ή όχι άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση, ως προς δε το με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 1153 ακίνητο, εάν αυτό ευρίσκεται εντός ή εκτός ζώνης οικισμού, εάν έχει ή όχι πρόσοψη επί της οδού (εθνικής, επαρχιακής, κοινοτικής κ.λπ.), εάν είναι ή όχι άρτιο και οικοδομήσιμο, κατά παρέκκλιση, εάν είχε ή όχι, έστω ως δευτερεύοντα προορισμό την ανοικοδόμηση.

Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια και ο τρίτος, κατά το τελευταίο σκέλος αυτού λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος. Από τις διατάξεις των άρθρων 18 §4 του ΚΑΑΑ ν.2882/2001, 9 §5 εδ.β' του ν.1093/1980, 176, 189, 191 §2 Κ.Πολ.Δ. και 100 επ. του Κώδικα Δικηγόρων (ν.δ. 3026/1954) προκύπτει ότι στη δίκη του προσδιορισμού (προσωρινού ή οριστικού) της αποζημιώσεως για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου, τα δικαστικά έξοδα του δικαιούχου της αποζημιώσεως επιδικάζονται, κατόπιν σχετικού αιτήματος του, σε βάρος του υπόχρεου για την πληρωμή της αποζημιώσεως και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου, η οποία ορίζεται σε ποσοστό επί της καθοριζόμενης αποζημιώσεως και δη σε 2% για τη σύνταξη της αιτήσεως και 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της πρώτης συζητήσεως, επιπλέον δε σε 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί εκάστης των επομένων συζητήσεων (άρθρα 107 §2, 110 §3 και 114 §5 Κώδικα Δικηγόρων). (ΑΠ 1347/2006).

Επίσης, με το τελευταίο εδάφιο της παραγρ. 4 του αρθρ. 18 του Ν.2882/2001 (ΚΑΑΑ), ορίζεται ότι το Εφετείο αποφαίνεται ενιαία τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης (ΑΠ 1392/2007). Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 9 του Ν.2730/1999 "στις δίκες προσδιορισμού της αποζημίωσης των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων για την εκτέλεση των Ολυμπιακών Έργων του άρθρου 2 §16 του Ν.2598/1998, η επιδικαζομένη από το δικαστήριο δικαστική δαπάνη συμπεριλαμβανομένης και της αμοιβής του πληρεξουσίου δικηγόρου των δικαιούχων βαρύνει τον υπόχρεο της αποζημίωσης.

Η αμοιβή του δικηγόρου υπολογίζεται σε ποσοστό 1/3 των ελαχίστων ορίων των αμοιβών του Κώδικα Δικηγόρων στις περιπτώσεις που υπολογίζεται με βάση το αντικείμενο της δίκης, με ανώτατο όριο αμοιβής δικηγόρου κατά δικαιούχο 2.500.000 δραχμές", ή στο ισότιμο 7.336 Ευρώ. Η παραπάνω διάταξη, που θεσπίστηκε χάριν δημοσίου συμφέροντος, τουτέστιν για τον περιορισμό της δαπάνης εκτελέσεως των Ολυμπιακών έργων, δεν εισάγει διάκριση αντίθετη προς τη συνταγματική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 §§ 1 και 2), ούτε προς το άρθρο 17 παρ.1 του Συντάγματος και 1 του Προσθέτου Πρωτοκόλου της ΕΣΔΑ αφού με τη ρύθμιση αυτή δεν θίγεται η πλήρης αποζημίωση, που δικαιούται ο δικαιούχος, αλλά κατά τρόπο γενικό και απρόσωπο, περιορίστηκε για όλους τους δικαιούχους αποζημιώσεων από αναγκαστικές απαλλοτριώσεις για εκτέλεση Ολυμπιακών έργων η προκύπτουσα από τις διατάξεις του Κώδικα των δικηγόρων (αρθρ. 100 επ.) και οφειλόμενη από τους δικαιούχους των αποζημιώσεων νόμιμη αμοιβή των δικηγόρων τους (Ολ.

ΑΠ 20/2005), (ΑΠ 1064/2007, ΑΠ 1094/2007, ΑΠ 1392/2007 ΑΠ 915/2003, ΑΠ 669/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, το δίκασαν Εφετείο, ως προς το ζήτημα της δικαστικής δαπάνης και της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων, δέχθηκε ότι το έργο, για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση (κατασκευή της νέας σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους και υψηλών ταχυτήτων μεταξύ Κορίνθου - Πατρών στο τμήμα Κόρινθος - Άγιος Βασίλειος, Υποτμήμα Α' Κόρινθος - Κιάτο), εντάχθηκε στο Νόμο 2730/1999, για το σχεδιασμό, ολοκληρωμένη ανάπτυξη και εκτέλεση Ολυμπιακών έργων, με το αρθρ. 10 §8 του Ν.2898/2001, καθώς και ότι το έργο αυτό, για το οποίο έγινε η απαλλοτρίωση και οι διαδικασίες συντέλεσης του δεν είχαν ολοκληρωθεί μέχρι τη δημοσίευση του Νόμου αυτού και έτσι έχουν εφαρμογή, κατά το αρθρ. 10 §8 ε δ, α' & β' αυτού (και όχι του αρθρ. 8.

όπως προφανώς από παραδρομή αναγράφεται), οι διατάξεις του αρθρ. 9 Ν.2730/1999. Και με βάση τις παραδοχές αυτές έκρινε ότι η δικαστική δαπάνη πρέπει να επιβληθεί σε βάρος της υπόχρεου προς αποζημίωση - νυν αναιρεσίβλητης, υπολογιζόμενη ενιαία και για τις δύο διαδικασίες (οριστικού και προσωρινού προσδιορισμού) και ότι η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων πρέπει να προσδιορισθεί σε ποσοστό 1/3 των ελαχίστων ορίων αμοιβών του Κώδικα Δικηγόρων και με ανώτατο όριο αμοιβής δικηγόρου κατά δικαιούχο 7.336 € και κατεδίκασε την υπόχρεο - αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη των δικαιούχων - αναιρεσειοντων, οριζόμενη στο ποσό των 60 € για κάθε διάδικο μέρος και την αμοιβή κάθε πληρεξουσίου δικηγόρου σε 1% επί του ποσού της αποζημίωσης και των επικειμένων τους και κατ' ανώτατο όριο έως 7.336 €.

Με το να κρίνει έτσι το δίκασαν Εφετείο, ως προς το ζήτημα της επιδίκασης και του τρόπου καθορισμού της δικαστικής δαπάνης και της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων, ορθώς εφήρμοσε τις διατάξεις του αρθρ. 9 Ν. 2730/1999, οι οποίες ήταν εφαρμοστέες στην προκειμένη περίπτωση και η εφαρμογή των οποίων δεν αντίκειται στο Σύνταγμα, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, αφού, σύμφωνα με τις ως άνω παραδοχές, επρόκειτο για απαλλοτρίωση προς εκτέλεση Ολυμπιακών έργων, το οποίο (έργο) και οι διαδικασίες συντέλεσης του δεν είχαν ολοκληρωθεί μέχρι τη δημοσίευση του Ν.2898/2001, ενώ διέλαβε στην απόφαση του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, ως προς το ζήτημα αυτό.

Επομένως, το Εφετείο, δεν υπέπεσε στην από το αρθρ. 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, δια της εσφαλμένης εφαρμογής των ως άνω διατάξεων (άρθ. 9 Ν. 2730/1999), οι οποίες κατά την άποψη των αναιρεσειόντων δεν ήταν εφαρμοστέες στην προκειμένη περίπτωση, και δια της μη εφαρμογής των διατάξεων του άρθ. 18 §4 εδ. α', β', γ' του Ν.2882/2001 οι οποίες, κατά την άποψη των αναιρεσειόντων, ήταν εφαρμοστέες.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθούν, ως αβάσιμοι ο πρώτος, από το αρθρ. 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., λόγος, για ευθεία παραβίαση των ως άνω διατάξεων, ως προς το ζήτημα του ορισμού της δικαστικής δαπάνης και ο δεύτερος, από το αρθρ. 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγος, για εκ πλαγίου παραβίαση αυτών (ανεπάρκεια αιτιολογίας), ως προς το ζήτημα του ορισμού της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων.

Ο δεύτερος λόγος, κατά το μέρος αυτού από το άρθ. 559 αριθμ. 9 Κ.Πολ.Δ., είναι επίσης απορριπτέος, ως αβάσιμος, αφού το Εφετείο εδίκασε και αποφάνθηκε, κατά τα προεκτεθέντα, επί του σχετικού αιτήματος (καταδίκης της υπόχρεου στην αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων).

Οι δύο αυτοί λόγοι (πρώτος και δεύτερος), ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες, πλην εκείνων (των αναιρεσειόντων), τους οποίους αφορά και ο τρίτος λόγος αναίρεσης, είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι, κατά το αρθρ. 193 Κ.Πολ.Δ., διότι, ως προς αυτούς, το δικόγραφο της υπό κρίση αναίρεσης δεν περιέχει και άλλους λόγους (επί της ουσίας), παρά μόνον τους δύο ως άνω λόγους, των οποίων οι αιτιάσεις αναφέρονται μόνο στα δικαστικά έξοδα.

Κατ'ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση (μόνον) κατά το μέρος αυτής, που αφορά α)το αίτημα του 29ου εκ των αναιρεσειόντων (Γεωργικού Πιστωτικού Συνεταιρισμού Κρηνών), προς καθορισμό αποζημίωσης, για τα επικείμενα επί του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 763 και β)το αίτημα των Β. Κ. του Γ. και Ι. Κ. του Β. (4ου α και β εκ των αναιρεσειόντων), προς καθορισμό αποζημίωσης, για το απαλλοτριωθέν ακίνητό τους, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 880 και του 47ου εκ των αναιρεσειόντων (Α. Κ.), προς καθορισμό αποζημίωσης, για το απαλλοτριωθέν ακίνητό του, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα 1153, να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά τούτο για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (αρθ.580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η ηττηθείσα αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη των παραστάντων αναιρεσειόντων, (αρθ.176, 183 ΚΠολΔ), οι οποίοι κατέθεσαν και προτάσεις.

Ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης ως προς τους οποίους η αναιρεσίβλητη δεν διατυπώνει αίτημα καταδίκης τους στα δικαστικά έξοδα, δοθέντος τις προτάσεις της, με την οποία υποβάλλει το εν λόγω αίτημα απευθύνει το κατά ...29ου και 47ου αναιρεσειόντων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμ.421/2002 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, ως προς τους εκ των αναιρεσειόντων Γεωργικό Πιστωτικό Συνεταιρισμό Κρηνών, Β. και Ι. Κ. και Α. Κ..

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των παραστάντων αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης, ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ