Supreme Court dismisses appeal against expropriation judgment for failure to consider specific evidence or arguments.

Απόφαση 588 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 588/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Δήμου Χ1, που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Χ2, 3) Χ3, 4) Χ4, 5) Χ5, 6) Χ6, 7) Χ7, 8) Χ8, 9) Χ9, 10) Χ10, 11) Χ11, 12) Χ12, 13) Χ13, κατοίκων...,οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Νοτάρη και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Βασιλείου Γιαννόπουλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/6/2007 αίτηση της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 4944/2008 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25/1/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος ανέγνωσε την από 22/1/2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με τις διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 17 του Συντάγματος ορίζεται ότι? "1. Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος. 2. Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια, που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.

Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι επιτρέπεται η οριστική στέρηση ή αφαίρεση της ιδιοκτησίας, (με μετάθεση ολική της κυριότητας του πράγματος σε άλλο πρόσωπο ή δημιουργία άλλου εμπράγματου δικαιώματος), με πράξη της πολιτείας, μόνο αν επιβάλλεται προς θεραπεία δημόσιας ωφέλειας, εφόσον προηγηθεί της καταλήψεως καταβολή πλήρους αποζημίωσης, που καθορίζεται από τα πολιτικά δικαστήρια.

Εξάλλου, από τα άρθρα 8 και 12 του ν. 1337/1983, "περί επέκτασης των Πολεοδομικών σχεδίων κλπ", που ακολούθησε το ν. 947/1979 και εκδόθηκε σε εκτέλεση και εφαρμογή της συνταγματικής διατάξεως του άρθρου 24 παρ. 2-5 για τη χωροταξική αναδιάρθρωση της χώρας, προκύπτει, ότι θεσμοθετήθηκε νέα διαδικασία για τις πολεοδομικές απαλλοτριώσεις, (διαφέρουσα από τη ρυμοτομία των ν.δ. 17.7.1923 και 797/71), συνολικής διαχείρισης των ακινήτων της οικιστικής περιοχής, για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων και υποχρεωτικές εκ του αναδασμού μεταβολές (μετακινήσεις, συνενώσεις, αναδιανομές, ανταλλαγές ακινήτων) (Ολ.

ΑΠ 19/2002, ΑΠ 563/2006). Τέλος δε, κατά την παρ. 13 του άρθρου 12 του ως άνω νόμου, που προστέθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 11 του Ν. 3312/2003, "ο προσδιορισμός της αξίας των τμημάτων που μετατρέπονται σε χρηματική εισφορά σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 8 γίνεται από το αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με τις διατά- ξεις του ν. 2882/2001", (ΚΑΑΑ), μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη του άρθρου 13, που ορίζει πως γίνεται ο υπολογισμός της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου.

Συγκεκριμένα η παρ. 1 του άρθρου 13 του ΚΑΑΑ, μεταφέρθηκε από τις διατάξεις του άρθρο 17 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, έχει δε εφαρμογή, ως συνταγματική, και επί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, που κηρύχθηκαν πριν από την έναρξη της ισχύος του (ΑΠ 291/2009, 1469/2009). Η διάταξη του άρθρου 117 παρ. 5 του Συντάγματος, που ορίζει ότι "οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που κηρύχθηκαν ή που θα κηρυχθούν ωσότου οι κείμενοι νόμοι για τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις προσαρμοστούν στις διατάξεις του Συντάγματος διέπονται από τις διατάξεις που ισχύουν κατά το χρόνο που κηρύσσονται", έχει την έννοια, ότι μόνο όσα θέματα αναγκαστικών απαλλοτριώσεων άφησε το Σύνταγμα να ρυθμιστούν από τον κοινό νομοθέτη, μέχρι την έκδοση των σχετικών νόμων ρυθμίζονται από τις διατάξεις, που ίσχυαν κατά το χρόνο κηρύξεως της αναγκαστικής απαλλοτριώσεως και δεν αναφέρεται στα σχετικά με την αναγκαστική απαλλοτρίωση θέματα, τα οποία ρυθμίζονται αμέσως από το άρθρο 17 του Συντάγματος και ισχύουν από το χρόνο εφαρμογής του ίδιου του Συντάγματος/2001, ήτοι από 18-4-2001 (Ολ.

ΑΠ 1332/1985 και 18/1988). Επομένως, και το ζήτημα του κρίσιμου χρόνου, που λαμβάνεται υπόψη για την αξία του απαλλοτριουμένου ακινήτου. Σχετικές είναι και οι διατάξεις του άρθρου 29 παρ. 1, 2 και 5 του ΚΑΑΑ. Στην προκείμενη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν ανέλεγκτα δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά? "Μετά την υπ' αριθμ.

πρωτ. 18444/1571/2004 αίτηση της ήδη αιτούσας Ψ, που ζήτησε την ανασύνταξη της υπ' αριθμ. 3/2004 πράξης προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης, λόγω ρυμοτομίας, ιδιοκτησίας της, παρά τα Ο.Τ. 81, 81α, 82β και 84 του Δήμου ..., εκδόθηκε, από τη Νομαρχία Αθηνών, Τομέας Ανατολικής Αθήνας, Δ/νση Πολεοδομίας, η υπ' αριθμ. 13/2005 πράξη..., η οποία κυρώθηκε με την υπ' αριθμ.

πρωτ. 8677/1735/12-7-2005 απόφαση του Νομάρχη Αθηνών. Σύμφωνα με την πράξη αυτή, που εκδόθηκε σε εφαρμογή του εγκριθέντος με τα από 17-4-1969 (ΦΕΚ 102/Δ/1969) και 14-12-1979 (ΦΕΚ 7/Δ/1980) διατάγματα ρυμοτομίας σχεδίου του Δήμου ..., απαλλοτριώνονται αναγκαστικά, λόγω ρυμοτομίας, στη θέση ..., του Δήμου ..., οι αναφερόμενες εδαφικές εκτάσεις..., όπως αποτυπώνονται στο τοπογραφικό διάγραμμα, με τον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα, που τη συνοδεύουν, αξιώνει δε επί τούτων δικαίωμα κυριότητας η αιτούσα, έχοντας ήδη αναγνωριστεί δικαιούχος της οφειλόμενης αποζημίωσης, δυνάμει της υπ' αριθμ. 602/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ενώ, οι καθ' ων η αίτηση, υποχρεούνται προς αποζημίωση αυτής (αιτούσας) ως εξής:

Α)...Β)...Γ) Ο Χ10, ο Χ11, ο Χ12 και η Χ13, (3α, 3β , 3γ, 2δ των καθ' ων η αίτηση), φερόμενοι ως ιδιοκτήτες του οικοπέδου με στοιχεία (Π-Ρ-Φ-Χ-Π), θα πρέπει να την αποζημιώσουν, λόγω ρυμοτομίας για: 1) Την έκταση με στοιχεία (102 - 103 - 104 - 105 - 106 - 102), συνολικού εμβαδού εξήντα και 8% (60,08) τετρ. μέτρων. 2) Το μισό της έκτασης με στοιχεία (111 - 104 - 105 - 111), συνολικού εμβαδού ενός και 22% (1,22) τετρ.

μέτρων, δηλαδή για 0,61 τετρ. μέτρα. Ήτοι, για συνολική έκταση 60,69 τ.μ. Δ) Οι Χ2, Χ3, Χ4, Χ5,Χ6, Χ7, Χ8 και Χ9, (4α, 4β, 4γ, 4δ, 4ε, 4στ, 4ζ, 4η των καθ' ων η αίτηση), ως φερόμενοι ιδιοκτήτες του οικοπέδου με στοιχεία (Ρ-Σ-Ε-107-Φ-Ρ), θα πρέπει να την αποζημιώσουν: 1) Λόγω προσκύρωσης, για την έκταση με στοιχεία (107 - 108 - Υ-Ε-107), συνολικού εμβαδού δέκα εννιά και 49% (19,49) τετρ.

μέτρων. 2) Λόγω ρυμοτομίας, για την έκταση με στοιχεία (106 -107 - 108 - 109 - 110 - 105- 106), συνολικού εμβαδού πενήντα τριών και 7% (53,07) τετρ. μέτρων. 3) Λόγω ρυμοτομίας, για το μισό της έκτασης με στοιχεία (108-109-122-123-Υ-108), συνολικού εμβαδού εξήντα και 25% (60,25) τετρ. μέτρων, δηλαδή για τριάντα και 12% (30,12) τετρ. μέτρα. 4) Λόγω ρυμοτομίας, για την έκταση με στοιχεία (Ε-124-123 -Υ-Ε), συνολικού εμβαδού δώδεκα και 28% (12,28) τετρ.

μέτρων. 5) Λόγω ρυμοτομίας, για το μισό της έκτασης με στοιχεία (109-110-120-119-121-122-109), συνολικού εμβαδού εκατόν δέκα εννιά και 67% (119,67) τετρ. μέτρων, δηλαδή για πενήντα εννιά και 84% (59,84) τετρ. μέτρα. 6) Λόγω ρυμοτομίας, για τμήμα του ενός τρίτου της έκτασης με στοιχεία (110-120-119-116-110), συνολικού εμβαδού εκατόν είκοσι τριών και 75% (123,75) τετρ.

μέτρων, τέτοιο, ώστε οι συνολικές υποχρεώσεις, λόγω ρυμοτομίας, του συγκεκριμένου οικοπέδου, συμπεριλαμβανομένου και του ρυμοτομούμενου τμήματος με στοιχεία (Σ-127-124-Ε-Σ), συνολικού εμβαδού εκατόν εξήντα έξι και 60% (166,60) τετρ. μέτρων, επί της οδού ..., να μην υπερβαίνουν το μισό του συνολικού εμβαδού του, δηλαδή για πέντε και 9% (5,09) τετρ.

μέτρα, (654,00: 2-327,00 = 166,60 + 53,07 + 30,12 + 12,28 + 59,84 + 5,09). Δηλαδή, πρέπει να την αποζημιώσουν για συνολική έκταση 179,89 τ.μ. Ζ) Ο Δήμος ..., (7ος των καθ' ων η αίτηση), πρέπει να την αποζημιώσει? 1) Λόγω εξαντλήσεως των υποχρεώσεων του οικοπέδου με αρ. 9 στο τοπογραφικό διάγραμμα της πράξης, σύμφωνα με την παράγραφο Ζ4 αυτής (της πράξης), για? α) το υπόλοιπο του ενός τρίτου της έκτασης με στοιχεία (110-120-119-113-110), συνολικού εμβαδού εκατόν είκοσι τριών και 75% 123,75) τετρ.

μέτρων, δηλαδή για οκτώ και 33% (8,33) τετρ. μέτρα και β) για το μισό της έκτασης με στοιχεία (113-114-118-119-113), συνολικού εμβαδού δέκα τριών και 74% (13,74) τετρ. μέτρων, δηλαδή για έξι και 87% (6,87) τετρ. μέτρα. 2) Λόγω εξαντλήσεως των υποχρεώσεων του οικοπέδου με αρ. 7 στο τοπογραφικό διάγραμμα της πράξης, σύμφωνα με την παράγραφο Δ6 αυτής (της πράξης) για? Α) το υπόλοιπο τμήμα του ενός τρίτου της έκτασης με στοιχεία (110-120-119-113-110), συνολικού εμβαδού εκατόν είκοσι τριών και 75% 123,75) τετρ.

μέτρων, θεωρήθηκε δηλαδή τα τριάντα έξι και 16% (36,16) τετρ. μέτρα. β) Λόγω ρυμοτομίας, για το μισό της έκτασης με στοιχεία (110-105-111-γ-112-113-110), συνολικού εμβαδού εκατόν εβδομήντα δύο και 74% (172,74), δηλαδή για ογδόντα έξι και 37% (86,37) τετρ. μέτρα. Ήτοι, θα πρέπει να την αποζημιώσει για συνολική έκταση 137,73 τ.μ., καθώς και για τα πέντε μεγάλα ελαιόδεντρα που υπάρχουν στις ως άνω ρυμοτομούμενες εκτάσεις της...

Περαιτέρω, από το προαναφερόμενο αποδεικτικό υλικό, αποδεικνύεται ότι οι ρυμοτομούμενες εδαφικές εκτάσεις της αιτούσας αποτελούν οικοπεδικές λωρίδες, που απέμειναν, μετά προγενεστέρων της επίδικης απαλλοτριώσεων μεγαλύτερης έκτασης, επί των οδών .... Βρίσκονται σε περιοχή αμιγούς κατοικίας, διαμορφωμένη οικιστικά και πολεοδομικά, η οποία εξυπηρετείται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφελείας, καθώς και από αστική συγκοινωνία, ενώ απέχουν περίπου 150-200 μ.

από τη λεωφόρο Πεντέλης, 500 μ. από την ...σε απόσταση 150 μ. περίπου, υπάρχει ρέμα, πέρα από την οδό ..., το οποίο, όμως, έχει εγκιβωτισθεί με πέτρινα τοιχώματα. Ανήκουν στη ΣΤ' Ζώνη του Δήμου ..., όπου η κατά κανόνα αρτιότητα των οικοπέδων είναι 550 τ.μ., με πρόσοψη 14μ. και η κατά παρέκκλιση 200 τ.μ., με πρόσοψη Ι0 μ., συντελεστή δόμησης 1,00, ποσοστό κάλυψης οικοπέδων 40% και μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κτιρίων 14μ.

Σύμφωνα με το υπ' αριθμ. πρωτ. 3131/1061/14-6-2006 έγγραφο του Προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Ανατολικής Αττικής, η αντικειμενική αξία των απαλλοτριουμένων εδαφικών εκτάσεων, μη υπολογιζόμενου του μειωτικού συντελεστή ειδικών συνθηκών 0,80, ανέρχεται σε 511 €/τ.μ. και ήδη σε 697 €/ τ.μ. Η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης τούτων καθορίστηκε με την υπ' αριθμ. 602/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών σε 400 €/τ.μ.

εδάφους και ήδη, από τους διαδίκους, η μεν δικαιούχος της αποζημίωσης αιτούσα εκτιμά την πραγματική αξία τους σε 1200 €/τ.μ. και 1500 € για κάθε υφιστάμενο σε αυτές ελαιόδενδρο, ενώ οι υπόχρεοι, προς αποζημίωση, καθ' ων η αίτηση και ανταιτούντες, υπολογίζουν την ίδια αξία από 100-418 €/τ.μ. και σε 150 € κάθε ελαιόδεντρο.

Εξάλλου, ο εξεταζόμενος ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου μάρτυρας της αιτούσας, υπολογίζει την αξία των υπό εκτίμηση εδαφικών εκτάσεων σε 1200-1600 €/ τ.μ., και ο μάρτυρας της ίδιας διαδίκου, που εξετάστηκε στη δίκη του προσωρινού καθορισμού της αποζημίωσης σε 1100 €/τ.μ., ενώ οι εξεταζόμενοι και στις δύο δίκες μάρτυρες των καθ' ων περιορίστηκαν μόνο στην αναφορά της αντικειμενικής αξίας των εν λόγω εκτάσεων.

Επιπλέον, οι διάδικοι, προς θεμελίωση των ισχυρισμών τους ως προς την αξία των ρυμοτομούμενων εκτάσεων, προσκομίζουν και επικαλούνται τα εξής στοιχεία: 1) Την υπ' αριθμ. 1368/2004 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, που προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης απαλλοτριούμενων εδαφικών εκτάσεων του ίδιου μεγαλύτερου ακινήτου, προς διάνοιξη των οδών ..., σε 290 €/τ.μ., με κρίσιμο χρόνο 28-2-2003. 2) Την υπ' αριθμ. 5625/2007 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, που προσδιόρισε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για απαλλοτριούμενη έκταση 797,09 τ.μ., επί των οδών 28ης Οκτωβρίου - Θράκης - Επτανήσου, σε 650 €/τ.μ., με κρίσιμο χρόνο 31-3-2006. 3) Τις υπ' αριθμ. 1394/1986, 499/2003, 219/2004, 2034/2005 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που καθόρισαν προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης, για απαλλοτριούμενες εδαφικές εκτάσεις της ίδιας, όπως οι επίδικες περιοχές, σε δρχ. 11.000, 38/ €, 410 €, 600 €/ τ.μ., με κρίσιμο χρόνο 2-12-1986, 28-2-2003, 9-1-2004, και 30-9-2005, αντίστοιχα. 4) Τις υπ' αριθμ. 2364/2002 και 2336/2002 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που καθόρισαν προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης, για απαλλοτριούμενες εδαφικές εκτάσεις στα Ο.Τ. 93 και 94, επί των οδών ...

η πρώτη και στο Δήμο ..., προς διαπλάτυνση της λεωφόρου Πεντέλης η δεύτερη, σε 410 € και 285 μέχρι 491,50 € τ.μ., με κρίσιμο χρόνο 5-4-2002 και 4-10-2002, αντίστοιχα. 5) Το υπ' αριθμ. ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Αλεξίου, με το οποίο μεταβιβάστηκε προσκυρωτέα δημοτική έκταση 146,50 τ.μ. στο Ο.Τ. 82α, του Δήμου ..., αντί 51,275 Ευρώ, (αντικειμενικής αξίας 37445,4 Ευρώ). 6) Το υπ' αριθμ. ...

συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Αλίκης Χριστοδούλου - Καλογιάννη, με το οποίο μεταβιβάστηκε, λόγω προσκύρωσης, έκταση 174,90 τ.μ., αντί 61.215 Ευρώ, (αντικειμενικής αξίας 39.737,28 €. 7) Την από 8-10-2007 τεχνική έκθεση των ..., πολιτικού τοπογράφου μηχανικού και ..., τοπογράφου μηχανικού, με την οποία, η αγοραία αξία των απαλλοτριούμενων εδαφικών εκτάσεων εκτιμάται από 334,56 - 418,20 €/τ.μ. 8) Την από 20-9-2006 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού ..., με την οποία, η τιμή των επίδικων ακινήτων εκτιμάται σε 850 - 900 €/τ.μ. 9) Την από 5-9-2006 βεβαίωση της ..., μεσίτη αστικών συμβάσεων, κατά την οποία, οι τιμές οικοπέδων στην περιοχή των ...

κυμαίνονται από 1000 - 1200 €/τ.μ., και ειδικότερα, για την περιοχή στη θέση Βαθιά, γύρω από τις οδούς ..., πίσω από τη λεωφόρο ..., από 850 - 900 Ευρώ/τ.μ. 10) Την από 15-2-2008 βεβαίωση της ίδιας ως άνω μεσίτη ..., κατά την οποία, οι τιμές οικοπέδων στην περιοχή γύρω από τις οδούς ..., κυμαίνονται από 1000 - 1200 Ευρώ/τ.μ. 11) Έντυπο του Δήμου ..., με τιμές οικοπέδων και ζωνών, καθώς και πίνακα αντικειμενικής αξίας ακινήτων. 12) Τα από 11-9-1995 και 4-12-1997 ιδιωτικά συμφωνητικά, περί καθορισμού αποζημίωσης, λόγω ρυμοτομίας, δυνάμει της υπ' αριθμ. 81/1985 πράξης προσκύρωσης και αναλογισμού της. 13) Φύλλα εφημερίδων ...

της 22-9-2006, 19-2-2008, 18-9-2006, 20-8-2006, 18-9-2006, με προσφορές ακινήτων προς πώληση στα ..., αντί των αναγραφόμενων σε αυτές τιμών. Σύμφωνα με όλα τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία, καθώς και εκείνα, τα οποία δεν μνημονεύονται ειδικώς, χωρίς όμως να παραλειφθεί οποιοδήποτε τούτων για την κατ' ουσία διάγνωση της διαφοράς, εκτιμώμενων δε όλων των προσκομιζομένων συγκριτικών στοιχείων, κατά το λόγο της προς διάγνωση των ένδικων ισχυρισμών τοπικής και χρονικής προσφορότητάς τους, σε συνδυασμό με την έκταση και κατάσταση των συγκρινόμενων ακινήτων, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τον κρίσιμο, στην προκείμενη περίπτωση, χρόνο της ενώπιόν του παρούσας συζήτησης της υπόθεσης (19-2-2008), αφού, μέχρι αυτήν, παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημίωσης, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, στις 22-9-2006, (άρθρα 17 παρ. 2 Σ, 13 παρ. 1 ΚΑΑΑ), η πραγματική αξία των ρυμοτομούμενων εδαφικών εκτάσεων, με βάση τις υπάρχουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες και κατά συνέπεια η πλήρης αποζημίωση, ανέρχεται στο ποσό των 850 Ευρώ, ανά τετραγωνικό μέτρο εδάφους, και σε 250 Ευρώ, για κάθε επικείμενο ελαιόδεντρο, χωρίς να υπολογίζεται η ενδεχόμενη μεταβολή που επήλθε μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της, η ανατίμηση, προερ- χόμενη από ενέργειες των ιδιοκτητών στο ρυμοτομούμενο ακίνητο, γενόμενης μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της (άρθρο 13 παρ.2 ΚΑΑΑ).

Στα ποσά δε αυτά πρέπει να προσδιοριστεί η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στη δικαιούχο να αντικαταστήσει το ακίνητό της με άλλο ισάξιο τούτου". Η κρίση αυτή του Εφετείου ως προς το σκοπητέο χρόνο, που έλαβε υπόψη για την πραγματική αξία των απαλλοτριουμένων, είναι ορθή. Και τούτο διότι, ενόψει του ότι η συζήτηση της αιτήσεως και των ανταιτήσεων των αναιρεσειόντων, για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως, έγινε στις 19-2-2008, ήτοι μετά την παρέλευση ενός και πλέον έτους από τη γενομένη στις 22-9-2006 συζήτηση, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου, για τον προσωρινό προσδιορισμό, ήτοι, υπό την ισχύ των αναθεωρημένων διατάξεων του Συντάγματος του 2001, κρίσιμος είναι ο χρόνος της πρώτης συζήτησης ενώπιον του Εφετείου, ήτοι η 19-2-2008, σύμφωνα με την προανα- φερόμενη διάταξη του εδαφίου γ της παραγράφου 2 του τελευταίου αυτού άρθρου του Συντάγματος του 2001,η οποία έχει εφαρμογή, ανεξαρτήτως του ότι η ρυμοτομική απαλλοτρίωση είχε κηρυχθεί προτού να τεθεί σε ισχύ η διάταξη αυτή, καθώς και η ως άνω διάταξη του εδαφίου β της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ).

Συνεπώς, ο υπό στοιχείο Β1 λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται σ' αυτήν (απόφαση) η εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, της εφαρμογής των ως άνω συνταγματικών διατάξεων και της παράβασης της διάταξης του από 17-4-1969 Β. Διατάγματος, (ΦΕΚ Δ'102/27-5-1969), με το οποίο κηρύχθηκε η ένδικη ρυμοτομική απαλλοτρίωση, επειδή δεν καθόρισε την οριστική αποζημίωση των απαλλοτριωθέντων, με κρίσιμο χρόνο αυτόν της συζήτησης για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημίωσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, στις 22-9-2006, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙI. Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ λόγος για αναίρεση απόφασης επειδή δεν έχει νόμιμη βάση ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν επαρκώς από τις παραδοχές της τα περιστατικά που είναι αναγκαία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, για την κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με το χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 1/1999).

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές, αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτει πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο τι αποδείχτηκε ή δεν αποδείχτηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε.

Περαιτέρω, τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται σε συνεκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνούμενης ως άνω διάταξης του να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθ. 19 του άρθρ. 559 του ΚΠολΔ, ούτε εξ αιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρ. 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφ' όσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή εφ' όσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε λόγος αναίρεσης, από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει, ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφ' όσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Με αυτά, άρα, που δέχτηκε το Εφετείο και τα οποία αναφέρονται στην υπό στοιχείο Ι σκέψη, διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, σε σχέση με την αξία των συγκεκριμένων ακινήτων. Επομένως, ο υπό στοιχείο Β2 λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι δεν αιτιολογεί πως κατέληξε στη συγκεκριμένη τιμή μονάδος και ότι δεν έχει καμιά αιτιολογία σχετικά με το ζήτημα της μη αρτιότητας και μη οικοδομησιμότητας των απαλλοτριωθέντων, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δεδομένου ότι αιτιολογείται σαφώς το αποδεικτικό πόρισμα:

Αναφέρεται η έκταση που απαιτείται για να είναι ένα οικόπεδο άρτιο κατά κανόνα και κατά παρέκκλιση στην επίδικη θέση, καθώς και η επιφάνεια κάθε εδαφικής έκτασης-λωρίδας, για την οποία καθορίζεται οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως. Με βάση τις ως άνω παραδοχές η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν δέχτηκε ότι κάποια από τις επίδικες εκτάσεις είναι άρτια κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση.

Η οποιαδήποτε δε έλλειψη, αναγόμενη σε περαιτέρω ανάλυση και αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, δεν συνιστά ανεπαρκή αιτιολογία.

ΙΙΙ. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Εξάλλου, κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου, για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 2/2008). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον υπό στοιχεία Β.3. λόγο αναιρέσεως προτείνεται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην ανωτέρω πλημμέλεια, διότι δεν έλαβε υπόψη? α) την υπ' αριθ. 499/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, β) τη 1368/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, και γ) τις καταθέσεις των μαρτύρων .... Από τη βεβαίωση, όμως, που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι, σε συνδυασμό με όλο το περιεχόμενό της, δεν καταλείπετε αμφιβολία ότι, το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα παραπάνω αποδεικτικά μέσα. Μάλιστα, τα υπό στοιχεία α) και β) έγγραφα τα μνημονεύει ρητά, γίνεται δε αναφορά και στις καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων. Επομένως, ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

IV. Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 8β ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα, που ασκείται με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση (ΟλΑΠ 3/1997). Δεν είναι πράγματα όμως με την πιο πάνω έννοια η άρνηση της αγωγής ή ένστασης, αιτιολογημένη ή όχι, τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΟλΑΠ 469/1984). Στην προκείμενη περίπτωση οι αναιρεσείοντες, με τον υπό στοιχείο Β5 λόγο αναιρέσεως, προβάλλουν την αιτίαση ότι η πληττόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη της τον ισχυρισμό τους ότι, οι επίδικες εκτάσεις είναι μη άρτιες και μη οικοδομήσιμες. Ο ισχυρισμός αυτός, ανεξαρτήτως της αοριστίας του, γιατί δεν περιέχει τα συγκεκριμένα για κάθε έκταση πραγματικά περιστατικά, που προτάθηκαν, συνιστά επιχείρημα, προσδιοριστικό της αξίας των απαλλοτριούμενων εκτάσεων και για το λόγο αυτό δεν συνιστά πλημμέλεια από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Συνεπώς, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Τέλος, όλες οι αιτιάσεις του αναιρετηρίου, κατά το μέρος που πλήττουν, με πρόσχημα την απλή επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, την ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας ως προς το ύψος της οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως των απαλλοτριωθέντων, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ). Ενόψει όλων αυτών και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος (αναιρέσεως) προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες, ως ηττηθέντες, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 176 και 183 ΚΠολΔ, όπως στο διατακτικό.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-1-2009 αίτηση των Χ1 μέχρι Χ13 , για αναίρεση της 4944/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες εφτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαρτίου 2010. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Απριλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ