Supreme Court dismisses appeal against first instance judgment regarding evidence admissibility and contract terms.

Απόφαση 585 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 585/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Α. του Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Ευλαλία Μιχαηλίδου.

Της αναιρεσιβλήτου: Ομορρύθμου εταιρίας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Η. Ο.Ε" που εδρεύει στο Αίγιο και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον νόμιμο εκπρόσωπό της Ν. Η. του Η., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξουσία δικηγόρο του Αγγελική Ανδρικοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16 Δεκεμβρίου 2002 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αιγίου. Εκδόθηκε η με αριθ. 11/2004 απόφαση του ιδίου δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 6 Απριλίου 2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την από 23 Αυγούστου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της 22/6-4-2009 αιτήσεως για αναίρεση της 11/2-4-2004 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου.

Η πληρεξουσία της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξουσία του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 22/6-4-2009 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 11/2-4-2004 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 1690/357/31-12-2002 αγωγή η δι' αυτής ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, επικαλούμενη, κατά την από το δικαστήριο της ουσίας και ανταποκρινόμενη στα πράγματα εκτίμηση του δικογράφου αυτής, ότι με τη συνομολογηθείσα με την εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα σύμβαση ανέλαβε την εκτέλεση του επακριβώς προσδιοριζόμενου κατ' είδος και συμφωνηθείσα κατά τιμή μονάδας εργολαβική αμοιβή έργου, το οποίο και παρέδωσε στην εναγόμενη εργοδότρια στις 20-5-2002, εδίωκε την καταψήφιση του παραμένοντος χρεωστικού υπολοίπου εργολαβικής αμοιβής, ποσού 18848,00 ευρώ. Επί της εν λόγω αγωγής εκδόθηκε, κατά μερική παραδοχή της, η 11/2004 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου. Κατά της αποφάσεως αυτής εναντιώνεται η ηττηθείσα εναγομένη με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτή ερευνώνται στη συνέχεια οι διατυπούμενοι δι' αυτής λόγοι αναιρέσεως.

Ειδικότερα: Ι. Η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που προβλέπεται ως λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, είναι δυνατό να έχει ως περιεχόμενο, πλην άλλων, την αιτίαση ότι η αγωγή, επί της οποίας έκρινε το δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη τελεσίδικη απόφαση, αξιολογήθηκε ως νόμιμη, ενώ θα έπρεπε να γίνει το αντίθετο, σύμφωνα με το συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου.

Πρόκειται για τη χαρακτηριζόμενη νομική αοριστία της αγωγής, η οποία ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, εάν το δικαστήριο, για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσεώς του, αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα, ενώ η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 14 ή 8 ΚΠολΔ, με την έννοια, στην τελευταία περίπτωση, ότι το δικαστήριο της ουσίας κατά τον σχηματισμό της κρίσεώς του περί ορισμένου της αγωγής έλαβε υπόψη θεμελιωτικό αυτής ισχυρισμό, ο οποίος δεν περιεχόταν στο δικόγραφο αυτής.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 681 ΑΚ, ουσιώδη στοιχεία της συμβάσεως έργου είναι η συμφωνία των συμβαλλομένων, το έργο και η αμοιβή, η οποία, κατά το άρθρο 694 ΑΚ καταβάλλεται κατά την παράδοση του έργου. Επομένως για το ορισμένο της αγωγής, με την οποία διώκεται η καταψήφιση οφειλομένης εργολαβικής αμοιβής, πρέπει να εκτίθεται στο δικόγραφο αυτής (α) η κατάρτιση της συμβάσεως κατά τα ουσιώδη αυτής στοιχεία του έργου και της αμοιβής και (β) η εκτέλεση και παράδοση του έργου.

Ως παράδοση νοείται η πλήρης εκπλήρωση της κύριας υποχρεώσεως του εργολάβου, με την προσπόριση του έργου στον εργοδότη, δηλαδή περιέλευση του έργου στη σφαίρα εξουσιάσεως του τελευταίου, το οποίο όμως πρέπει να είναι το προσήκον, δηλαδή να μην είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο, που συμφωνήθηκε, γιατί αλλιώς δεν θεωρείται ότι ο εργολάβος εκπλήρωσε πρώτος την βαρύνουσα αυτόν υποχρέωση.

Τέλος, από το συνδυασμό των άρθρων 688-690, 694 ΑΚ προκύπτει ότι ένα έργο θεωρείται περατωμένο ή εκτελεσμένο έστω και να έχει ελλείψεις συμφωνημένων ιδιοτήτων ή πραγματικά ελαττώματα. Επομένως η με το ιστορούμενο περιεχόμενο αγωγή της αναιρεσίβλητης ορθώς αξιολογήθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ως ορισμένη, με άμεση δικονομική συνέπεια υποστηρίζουσες τα αντίθετα οι προβαλλόμενες με τον πρώτο κατά σειρά λόγο αναιρετικές αιτιάσεις από το άρθρο 559 αρ.8 και 14 ΚΠολΔ, με την έννοια της αοριστίας της για τον λόγο ότι δεν αναφέρεται στο δικόγραφο αυτής η παράδοση του έργου στην αναιρεσείουσα εργοδότρια, αγωγικό ισχυρισμό τον οποίο παρά ταύτα το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη, με προσήκουσα στην περίπτωση αυτή την αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.8α ΚΠολΔ, να ελέγχονται ως αβάσιμες, ως ερειδόμενες επί αναληθούς από ουσιαστική άποψη προϋποθέσεις.

II. Κατά το άρθρο 559 αρ.11α ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που ο νόμος δεν επιτρέπει. Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 432, 443, 445 και 449 παρ.2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αναγκαία αλλά και επαρκής προϋπόθεση της αποδεικτικής δυνάμεως του ιδιωτικού εγγράφου ότι η δήλωση, δικαιοπρακτική ή μαρτυρίας, που περιέχει, προέρχεται από τον εκδότη του εγγράφου, είναι η ιδιόχειρη υπογραφή του τελευταίου. Αντίθετα δεν διαθέτει κατ' αρχήν την αποδεικτική αυτή δύναμη υπέρ του εκδότη του και εις βάρος του αντιδίκου του, εκτός αν το προσκόμισε ο τελευταίος ή πρόκειται για τα αναφερόμενα στο άρθρο 444 ΚΠολΔ εμπορικά βιβλία (ΚΠολΔ 447). Παρά το γεγονός ότι δεν μπορεί να αντιταχθεί η αποδεικτική αυτού δύναμη υπέρ του εκδότη του και εις βάρος του αντιδίκου του δεν παύει να έχει τα τυπικά χαρακτηριστικά του εγγράφου και να είναι υποστατό ως έγγραφο. Στην περίπτωση αυτή εμπίπτει στην έννοια του μη πληρούντος τους όρους του νόμου αποδεικτικού μέσου από απόψεως αποδεικτικής δυνάμεως, το οποίο όμως επιτρεπτώς λαμβάνεται υπόψη συμπληρωματικά με ελεύθερη εκτίμησή του, με βάση την παρεχόμενη από την διάταξη του άρθρου 270 παρ.2 εδ.2 ΚΠολΔ δικονομική δυνατότητα στο δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη συμπληρωματικά και αποδεικτικά μέσα, που δεν πληρούν τους όρους του νόμου.

Με τον επόμενο και τελευταίο κατά σειρά λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη δι' αυτής απόφαση, με αναφορά στο άρθρο 559 αρ.11 ΚΠολΔ, ότι με την παραδοχή της ότι η εργολαβική αμοιβή της ενάγουσας καθορίσθηκε "σύμφωνα με την από 19-4-2002 έγγραφη προσφορά αυτής, την οποία αποδέχθηκε η εναγόμενη" έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε παρά το νόμο την εκδόσεως της αναιρεσίβλητης έγγραφη προσφορά της, με τη συναγωγή εξ αυτής αποδεικτικού πορίσματος σε βάρος της αναιρεσείουσας για την κατάρτιση της συμβάσεως έργου και το, περιεχόμενο της και ιδία για τον προσδιορισμό της συνομολογηθείσης κατά τιμή μονάδος εργολαβικής αμοιβής.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως ελέγχεται ως αβάσιμος, προεχόντως ως ερειδόμενος επί αναληθούς από ουσιαστική άποψη προϋποθέσεως, με την έννοια ότι το δικαστήριο της ουσίας την δικανική του πεποίθηση για τη συνομολογηθείσα εργολαβική αμοιβή σχημάτισε όχι με βάση την έγγραφη προσφορά της αναιρεσίβλητης αλλά την αποδοχή της από την αναιρεσείουσα, αξιολογώντας το υπάρχον στην διάθεση του λοιπό αποδεικτικό υλικό.

Σε κάθε περίπτωση επιτρεπτώς λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε συμπληρωματικά με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, ως μη πληρούν τους όρους του νόμου αποδεικτικό μέσο από απόψεως αποδεικτικής δυνάμεως, με βάση την παρεχόμενη από την διάταξη του άρθρου 270 παρ.2 εδ.2 ΚΠολΔ δικονομική δυνατότητα. Συνακόλουθα αυτών πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως, με παράλληλη καταδίκη της αναιρεσείουσας στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει στο ποσό των 2700,00 Ευρώ (ΚΠολΔ 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 22/6-4-2009 αίτηση για αναίρεση της 11/2-4-2004 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αιγίου. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 1 Απριλίου 2013. Και

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Απριλίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ