Supreme Court dismisses appeal on co-ownership division, upholding lower court's award of unequal parcels with monetary compensation.

Απόφαση 584 / 2021 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 584/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή-Εισηγήτρια, Γεώργιο Παπανδρέου, Αναστασία Περιστεράκη, Μαρία Μουλιανιτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 13 Ιανουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Ά. του Κ., κατοίκου ... και προσωρινά διαμένοντος στη …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Μωυσίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Κ. συζ. Κ. Μ., το γένος Δ. και Α. Σ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεοφάνη Ατζέμη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-9-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 81/2015 μη οριστική, 38/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 243/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26-3-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Σύμφωνα με το άρθρο 799 ΑΚ αν δεν συμφωνούν για τη διανομή όλοι οι κοινωνοί, κάθε κοινωνός μπορεί να απαιτήσει δικαστική διανομή κατά τις διατάξεις της πολιτικής δικονομίας. Κατά δε το άρθρο 800 ΑΚ, η διανομή γίνεται αυτουσίως, αν το αντικείμενο ή τα αντικείμενα που πρόκειται να διανεμηθούν είναι δυνατόν χωρίς μείωση της αξίας να διαιρεθούν σε ομοειδή μέρη ανάλογα προς τις μερίδες των κοινωνών.

Εξάλλου: α) Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 480 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο αποφασίζει την αυτούσια διανομή, αν είναι δυνατή η διαίρεση του διανεμητέου σε μέρη ανάλογα προς τις μερίδες των κοινωνών, δίχως να μειώνεται η αξία του, κατά δε την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου αν τα διανεμητέα αντικείμενα είναι, περισσότερα και η αυτούσια διανομή όλων ή μερικών από αυτά είναι αδύνατη ή ασύμφορη, είναι όμως δυνατή η κατανομή τους σε μέρη ανάλογα προς τις μερίδες των κοινωνών, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει την αυτούσια διανομή με τον τρόπο αυτόν, β) Κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 486 ΚΠολΔ, αν τα μέρη που σχηματίστηκαν κατά τα άρθρα 480 και 480 Α είναι ίσα, η αυτούσια διανομή τους μεταξύ των κοινωνών γίνεται με κλήρωση ..., κατά δε την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, αν τα μέρη που σχηματίστηκαν κατά τα άρθρα 480 και 480 Α είναι άνισα, η αυτούσια διανομή γίνεται με επιδίκαση στους συγκυρίους ή σε ομάδες εκείνων που ζήτησαν κοινή μερίδα, κατά το λόγο των μερίδων τους, γ) Κατά το άρθρο 481 εδαφ. 2 του ΚΠολΔ, στις περιπτώσεις των άρθρων 480 και 480Α το δικαστήριο μπορεί για την εξίσωση άνισων μερών να αποφασίσει ότι οι κοινωνοί που λαμβάνουν ορισμένα μέρη θα καταβάλουν σε άλλους κοινωνούς ορισμένο χρηματικό ποσό ή να συστήσει δουλεία σε ορισμένα μέρη υπέρ άλλων κοινωνών.

Με τις προπαρατεθείσες διατάξεις των άρθρων 480 και 486 ΚΠολΔ επιτράπηκε, υπό τις διαλαμβανόμενες σ' αυτές προϋποθέσεις, η αυτούσια διανομή με απονέμηση, ήτοι χωρίς κλήρωση, με απευθείας επιδίκαση στους συγκύριους άνισων, ομοειδών ή μη, μερών, κατά το λόγο των μερίδων τους". Περαιτέρω ο τρόπος λύσης (με αυτούσια διανομή ή με πώληση σε πλειστηριασμό) εναπόκειται στην κυριαρχική εξουσία του δικαστηρίου και η κρίση για το αδύνατο ή ασύμφορο της αυτούσιας διανομής (ή αντίθετα για την δυνατότητα τέτοιας διανομής) είναι κρίση περί τα πράγματα κατά την εκτίμηση των αποδείξεων και είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη (ΑΠ 1895/09).

Εξάλλου από το άρθρο 482 παρ.2 του ΚΠολ προκύπτει ότι σε περίπτωση αυτούσιας διανομής, κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της αξίας των μερών είναι εκείνος της συζήτησης, η οποία διεξάγεται μετά την αποδεικτική διαδικασία όταν το Δικαστήριο εκδίδει την οριστική του απόφαση για τη διαίρεση των αντικειμένων της κοινωνίας στα αντίστοιχα μέρη που θα διανεμηθούν (ΑΠ 1735/2011).

Τέλος, αν η διανομή με τους παραπάνω τρόπους είναι ανέφικτη ή ασύμφορη, το Δικαστήριο διατάζει την πώληση του διανεμητέου κοινού ή κοινών ακινήτων με πλειστηριασμό και δεν είναι υποχρεωμένο να διατάξει απόδειξη, αν κρίνει ότι η αυτούσια διανομή του είναι προδήλως αδύνατη ή ασύμφορη λαμβάνοντας υπόψη του, εκτός από τις μερίδες, των κοινωνών, το είδος, τις διαστάσεις καθώς και το εμβαδόν του διανεμητέου (ΑΠ 303/2013).

Επομένως, αν η παραπάνω διαίρεση του διανεμητέου είναι ανέφικτη, δηλαδή αν το κοινό αντικείμενο δεν μπορεί να διαιρεθεί με βάση τον προορισμό που έχει από τη φύση του, κατά τις αντιλήψεις που επικρατούν στις συναλλαγές, δεν διατάσσεται η αυτούσια διανομή του. Επίσης η διανομή, εκτός του ότι πρέπει να είναι δυνατή, δεν πρέπει να είναι ασύμφορη, δηλαδή, δεν πρέπει να επέρχεται με αυτή μείωση της αξίας των μεριδίων, των οποίων το άθροισμα κατ' αξία να μην αντιστοιχεί στην αξία του διανεμομένου πράγματος και να μην μπορεί να γίνει εξίσωση των μερίδων με την καταβολή ορισμένου χρηματικού ποσού από τον κοινωνό ή τους κοινωνούς στους άλλους κοινωνούς ή τη σύσταση δουλείας πάνω σε ορισμένα μέρη υπέρ των άλλων κοινωνών.

Περαιτέρω, α) σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του ν.δ. 690/1948, η οποία είχε καταργηθεί με το άρθρο 3 παρ.1 του α.ν. 625/1968, αλλά επαναφέρθηκε σε ισχύ με το άρθρο 6 του ν. 651/1977 (άρθρο 417 παρ.1 του π.δ. της 14/27-7-1999 "Κώδικας βασικής πολεοδομικής νομοθεσίας"), η οποία εφαρμόζεται και επί δικαστικής διανομής, απαγορεύεται η μεταβίβαση της κυριότητας οικοπέδων που συνεπάγεται τη δημιουργία μη άρτιων οικοπέδων είτε κατά το ελάχιστο εμβαδόν, είτε κατά το ελάχιστο πρόσωπο, είτε κατά το βάθος, ενώ σύμφωνα με την παρ. 3 του ίδιου άρθρου (παράγραφος 4 άρθρου 417 του π.δ.

της 14/27-7-1999) κάθε δικαιοπραξία εν ζωή ή αιτία θανάτου που έχει αντικείμενο μεταβίβαση κυριότητας που απαγορεύεται από την προηγούμενη παράγραφο είναι αυτοδικαίως και εξ' υπαρχής απολύτως άκυρη και β) κατά μεν το άρθρο 1 παρ.1 περ. α' του από 24/31-5-1985 Π.Δ/τος, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 παρ.1 του Ν. 3212/2003, τα γήπεδα που ευρίσκονται εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, κωμών ή οικισμών ή εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών είναι άρτια και οικοδομήσιμα μόνον αν έχουν ελάχιστο εμβαδόν 4.000 τετραγωνικά μέτρα και ελάχιστο πρόσωπο επί κοινοχρήστου οδού είκοσι πέντε (25) μέτρων, κατά δε το 23 παρ.3 του ίδιου Ν. 3212/2003 "η περίπτωση α' της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του από 24/31- 5-1985 Π.Δ/τος όπως αντικαταστάθηκε με την παρ.1 του άρθρου 10 του νόμου αυτού, δεν ισχύει για γήπεδα που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού", δηλαδή την 31-12-2003.

Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι η αυτούσια διανομή επικοίνου ακινήτου δια κατατμήσεως αυτού σε μικρότερα ακίνητα ανάλογα προς τις μερίδες των συγκυρίων είναι κατά νόμο δυνατή και επιτρεπτή όταν τα δημιουργούμενα μικρότερα ακίνητα είναι άρτια και οικοδομήσιμα ως έχοντα το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις ελάχιστο εμβαδόν, ελάχιστο πρόσωπο επί κοινοχρήστου οδού και ελάχιστο βάθος.

Έτσι, αν το επίκοινο ακίνητο ευρίσκεται εκτός ρυμοτομικού σχεδίου ή εκτός των ορίων νομίμως υφισταμένου προ του έτους 1923 οικισμού, τότε η αυτούσια διανομή αυτού δια κατατμήσεως σε μικρότερα γαιοτεμάχια ανάλογα προς τις μερίδες των συγκυρίων, είναι κατά νόμο δυνατή και επιτρεπτή όταν τα δημιουργούμενα γαιοτεμάχια είναι άρτια και οικοδομήσιμα σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες γενικές διατάξεις και συγκεκριμένα όταν έχουν εμβαδόν τέσσερα (4) στρέμματα και από 1-1-2004 ελάχιστο πρόσωπο επί κοινοχρήστου δρόμου είκοσι πέντε (25) μέτρων.

Δηλαδή, η ως άνω απαίτηση προσώπου δεν ισχύει για γήπεδα εκτός σχεδίου που έχουν κατατμηθεί πριν την 31-12-2003 και έχουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση αρτιότητας, που ισχύουν στην περιοχή του ακινήτου (ΑΠ 1124/2017, ΑΠ 515/2013).

ΙΙ. Ο από τον αρ. 1α του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της. Ωσαύτως, κατά την έννοια του αρ. 19 του ίδιου άρθρου, η απόφασή στερείται νόμιμης βάσης, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε. Οι παραπάνω λόγοι αναίρεσης ενδέχεται να προβάλλουν, τις προειπωθείσες πλημμέλειες, αλλά, στην πραγματικότητα, υπό το πρόσχημα αυτών να πλήττουν την περί τα πράγματα, ανέλεγκτη αναιρετικά, (ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων) κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση η υπόθεση ακολούθησε την εξής διαδικαστική πορεία: Ο αναιρεσείων είχε ασκήσει κατά της αναιρεσίβλητης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας αγωγή διανομής ενός αγροτεμαχίου του αγροκτήματος .... Το πρωτόδικο δικαστήριο με την 81/15 απόφασή του διέταξε, πραγματ/νη και με την 38/16 οριστική του απόφαση, δέχτηκε την αγωγή και διέταξε τη διανομή του επικοίνου ακινήτου αυτουσίως.

Το δε Μονομελές Εφετείο Θράκης με την προσβαλλόμενη 243/18, απόφασή του απέρριψε στην ουσία την έφεση κατ' αυτής του αναιρεσείοντος, διαλαμβάνοντας τις παρακάτω παραδοχές, που επιτρεπτώς επισκοπούνται: "Οι διάδικοι είναι συγκύριοι ενός ακινήτου, και δη ενός αγροτεμαχίου, με αριθμό …, αριθμό ΚΑΕΚ …., έκτασης 10.900 τ.μ.

περίπου, που βρίσκεται στο Α. Α. του Νομού Δράμας επί της οδού ... και συνορεύει βόρεια με αγροτικό δρόμο, νότια με τους αριθμούς … και … αγρούς ιδιοκτησίας Α. Σ. και Μ. Π., αντιστοίχως, ανατολικά με τον με αριθμό … αγρό ιδιοκτησίας Λ. Δ. και δυτικά με τους με αριθμό … και … αγρούς ιδιοκτησίας Χ. Σ. και Γ. Μ., αντιστοίχως, εμφαινόμενο με στοιχεία Α-Β-Γ-Δ-Ε- Ζ-Α στο σχεδιάγραμμα του Πολιτικού Μηχανικού Δράμας Κ.

Τ.. Το ως άνω ακίνητο περιήλθε, κατά ποσοστό συγκυριότητας 1276/1744 εξ αδιαιρέτου στον ενάγοντα δυνάμει του με αριθμό …/…-10-1992 συμβολαίου αγοραπωλησίας της συμβολαιογράφου Δράμας, Μ. Κ. του Π., νομίμως μεταγραφέντος στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας στον τόμο … με αριθμό ….. Στη δε εναγόμενη περιήλθε, κατά πρώτον, ποσοστό συγκυριότητας 3/16 εξ αδιαιρέτου επί του ακίνητου δυνάμει της υπ' αριθ.

…/1992 πράξης αποδοχής κληρονομιάς εξ αδιαθέτου διαδοχής του αποβιώσαντος πατρός της, Δ. Σ., της συμβολαιογράφου Δράμας Μαρίνας Κετσετζή, νομίμως μεταγραφείσας στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας στον τόμο … με αριθμό …, κατά δεύτερον, ποσοστό συγκυριότητας 1/16 εξ αδιαιρέτου δυνάμει της υπ' αρ.

…/1992 πράξης αποδοχής κληρονομιάς εξ αδιαθέτου διαδοχής της αποβιώσασας μητέρας της, Α. χήρας Δ. Σ., της ιδίας | ως άνω συμβολαιογράφου, νομίμως μεταγραφείσας στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας στον τόμο … με αριθμό … και, κατά τρίτον, ποσοστό συγκυριότητας 32/1744 δυνάμει του υπ' αρ. …/1992 συμβολαίου δωρεάς της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου Δράμας, με δωρήτριες τη Σ.

Α. και τη Δ. Κ., νομίμως μεταγραφέντος στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας στον τόμο …. με αριθμό ….. Συίνολικά στην εναγομένη ανήκει ποσοστό συγκυριότητας επί του ακινήτου 468/1744 εξ αδιαιρέτου. Ο παραπάνω τρόπος κτήσης των ποσοστών συγκυριότητας των διαδίκων συνομολογείται από πλευράς εναγομένης τόσο με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της ενώπιον του ακροατηρίου, όσο και με τις προτάσεις του.

Αρχικός δικαιοπάροχος των διαδίκων και αρχικός κύριος του εν λόγω ακινήτου ήταν ο Δ. Σ. του Ι., ο οποίος το έλαβε στην κυριότητά του δυνάμει του υπ' αρ. …/1966 τίτλου κυριότητας της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ανταλλάξιμων Μουσουλμανικών Κτημάτων, νομίμως μεταγραφέντος στον τόμο … με αριθμό … στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Δράμας.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι υφίστατο διαφωνία τόσο ως προς τη δυνατότητα αυτούσιας διανομής του ακινήτου μεταξύ των διαδίκων, όσο και ως προς τον τρόπο αυτής, εάν υφίστατο δυνατότητα αυτούσιας διανομής του επίδικου ακινήτου. Κατόπιν της διενεργηθείσας πραγματογνωμοσύνης από τον ορισθέντα από το Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας, δυνάμει της υπ' αριθ. 81/2015 αποφάσεως αυτού, πολιτικό μηχανικό Κ.

Π., προέκυψε ότι το επίδικο αγροτεμάχιο έχει εμβαδό 10.888,51 τ.μ., ότι βρίσκεται εκτός ζώνης των 500 μ. από τα όρια των γειτονικών οικισμών (…, …, το … δεν έχει ζώνη λόγω έγκρισης ορίων οικισμού το 1978) και ότι βάσει των ποσοστών συγκυριότητας που ανήκουν στους διαδίκους, τα οποία ανέρχονται σε 26,83% για την Κ. συζ.

Κ. Μ., το γένος Δ. και Α. Σ., και 73,17% για τον Π. Ά., αναλογεί έκταση εμβαδού 2.912,92 τ.μ. για την εναγόμενη και 7.966,59 τ.μ. για τον ενάγοντα. Το προς διανομή ακίνητο: α) χωροθετείται νοτιοδυτικά της πόλης της … και σε απόσταση 300,00 μέτρων από τις εργατικές κατοικίες …., β) χωροθετείται βορειοανατολικά του δημοτικού διαμερίσματος … και σε οδική απόσταση 550 μ., και γ) έχει πρόσωπο 98,40 μ.

σε αγροτική οδό πλάτους 4,00 μέτρων, η οποία είναι ασφαλτοστρωμένη. Επί της παραπάνω αγροτικής οδού διέρχεται εναέριο δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος (ΔΕΔΔΗΕ), δίκτυο σταθερής τηλεφωνίας και διαδικτύου (Ο.Τ.Ε.) και δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑΔ Δήμου Δράμας), ενώ κατά μήκος αυτής (αγροτικής οδού) έχουν κατασκευαστεί οκτώ μονοκατοικίες.

Λόγω δε της οικονομικής κρίσης οι συναλλαγές με αγοραπωλησίες ακινήτων στην εν λόγω περιοχή είναι ελάχιστες, αναφερόμενης της πώλησης αγροτεμαχίου εμβαδού 4.500 τ.μ. μαζί με την υφιστάμενη κατοικία 140,00 τ.μ, αντί ποσού 210.000,00 ευρώ το καλοκαίρι του 2012, κοστολογούμενης της πώλησης του ανωτέρω επιμέρους αγροτεμαχίου στο ποσό των 60.000,00 ευρώ.

Ο ορισθείς πραγματογνώμονας, περαιτέρω, αναφέρει ότι βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας, ύστερα από την κατάργηση του α.ν. 431/1968 με το άρθρο 37 παρ. 1β του ν. 4061/2012, είναι δυνατή η δημιουργία δύο ανεξάρτητων τεμαχίων με τα παραπάνω εμβαδά με τη μόνη επισήμανση ότι το ένα νέο τεμάχιο δεν θα είναι άρτιο και οικοδομήσιμο λόγω μικρότερου εμβαδού από το αναγκαίο των 4.000 τ.μ.

για δόμηση σε εκτός σχεδίου πόλης περιοχές. Η αντικειμενική αξία του όλου αγροτεμαχίου προσδιορίζεται στο ποσό των 29.380,08 ευρώ, ενώ η εμπορική του αξία, βάσει συγκριτικών στοιχείων που εισφέρει ο πραγματογνώμονας στο ποσό 60.940,00 ευρώ. Την ως άνω αξία του ακινήτου υιοθετεί πλήρως και το παρόν Δικαστήριο, θεωρώντας εύλογη την εκτιμώμενη ως άνω προσδιορισθείσα εμπορική αξία του ακινήτου, λαμβάνοντας υπόψη την καθίζηση που έχουν υποστεί οι συναλλαγές στον τομέα της αγοραπωλησίας ακινήτων την παρούσα χρονική στιγμή λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα και έχει επιδράσει αρνητικά ιδίως στον ανωτέρω τομέα.

Περαιτέρω, ο άνω πραγματογνώμονας προτείνει ως πλέον πρόσφορο και συμφέροντα τρόπο για να πραγματοποιηθεί η αυτούσια διανομή του παραπάνω αγροτεμαχίου, έτσι ώστε καθένας από τους διαδίκους να λάβει μέρος ανάλογο με τη μερίδα του και ταυτόχρονα η μείωση της αξίας να είναι η λιγότερη δυνατή, το χωρισμό του με αριθμό … αγροτεμαχίου σε δύο επιμέρους αγροτεμάχια με αριθμό … το πρώτο εξ αυτών και έκταση 7.966,59 τ.μ., ανήκον στον ενάγοντα, και με αριθμό … το δεύτερο εξ αυτών και έκταση 2.921,92 τ.μ.

ανήκον στην εναγόμενη. Το με αριθμό …. δε επιμέρους αγροτεμάχιο μετά την τυχόν κατάτμηση περιγράφεται στο από Οκτωβρίου 2015 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Ι. Β., ο οποίος συνέταξε το ως άνω διάγραμμα στο πλαίσιο της διαταχθείσας πραγματογνωμοσύνης, με στοιχεία ΒΓβαΒ με μήκος πλευράς ΒΓ, ήτοι της πλευράς που το νέο διαμορφωθέν ακίνητο συνορεύει ανατολικά με την με αριθμό ….

ιδιοκτησία, 98,84 μ., και μήκος πλευράς Βα, ήτοι της πλευράς που το ακίνητο συνορεύει βόρεια με αγροτική οδό 29,52 μ. Ακολούθως, ο πραγματογνώμονας ορίζει την εμπορική αξία της επιμέρους δημιουργηθείσας με αριθμό …. τεμαχίου μερίδας στο ποσό των 53.220,00 ευρώ και την εμπορική αξία της δημιουργηθείσας με αριθμό τεμαχίου … μερίδας στο ποσό των 9.740,00 ευρώ, αναφέροντας ότι η κατάτμηση επιφέρει μείωση της εμπορικής αξίας της με αριθμό τεμαχΐοο … μερίδας της εναγόμενης με αποτέλεσμα προς εξίσωση των άνισων μερίδων βάσει των ποσοστών συγκυριότητας να απαιτείται να καταβληθεί εκ μέρους του ενάγοντος σε αυτήν το ποσό των 7.147,00 ευρώ.

Βάσει των ανωτέρω, και ιδίως όσων αναφέρθηκαν στην ανωτέρω διαταχθείσα πραγματογνωμοσύνη ως προς τον προσδιορισμό της εμπορικής αξίας ταυ όλου ακινήτου, αλλά και κάθε επιμέρους ακινήτου ως αυτοτελούς ιδιοκτησίας και βάσει του πιο πάνω ποσοστού που αντιστοιχεί σε κάθε διάδικο μέρος κρίνεται από το παρόν Δικαστήριο ότι δύναται να επιτευχθεί η διανομή του επικοίνου με αυτούσια διανομή με τη μορφή της επιδίκασης, δηλαδή με το σχηματισμό δύο μερών, αναλόγων των μερίδων των δύο κοινωνών, υποχρεώνοντας κάποιον από τους κοινωνούς να καταβάλει στον άλλο χρηματικό ποσό προς εξίσωση της αξίας των μεριδίων σε περίπτωση που οι δημιουργηθείσες μερίδες είναι άνισες σε σχέση με το ποσοστό συγκυριότητας εκάστου εκ των διαδίκων.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο ως άνω τρόπος αυτούσιας διανομής εξετάζεται, κατά προτεραιότητα, σε σχέση με την πώληση των ακινήτων με εκούσιο πλειστηριασμό, σύμφωνα και με τα όσα εκτέθηκαν στην άνω μείζονα σκέψη. Στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη τα ποσοστά συγκυριότητας των διαδίκων (73,17% για τον ενάγοντα και 26,83% για την εναγόμενη) και τη συνολική εμπορική αξία του περιγραφέντος αγροτεμαχίου που ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 62.940,00 ευρώ υπολογίζεται ότι έκαστος εξ αυτών θα πρέπει να λάβει την κυριότητα εξ ολοκλήρου επιμέρους ακινήτου, συνολικής αξίας (62.940,00 Χ 73,17% =) 46.053,20 ευρώ ο ενάγων και (62.940,00 Χ 26,83% =) 16.886,80 η εναγομένη.

Με τις κατατεθείσες προτάσεις ενόψει της περαιτέρω συζητήσεως της υπόθεσης ο ενάγων δήλωσε την πρόθεση του να παραχωρήσει την απαιτούμενη έκταση, ώστε να δύναται να καταστεί και η μερίδα της εναγόμενης άρτια και οικοδομήσιμη, ενώ και η πλευρά της τελευταίας με τις παρούσες προτάσεις της, αλλά και με τις από 2-12-2014 προηγηθείσες προτάσεις της αναφέρει το ενδιαφέρον της να αποκτήσει μερίδα από τη διανομή που θα έχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά, ήτοι θα είναι άρτια και οικοδομήσιμη.

Ενόψει των ανωτέρω, το παρόν Δικαστήριο θεωρεί ότι δύνανται να σχηματιστούν δύο μερίδια, απαρτιζόμενα από ακίνητα άρτια και οικοδομήσιμα, το ελάχιστον εμβαδό των οποίων θα είναι τουλάχιστον 4.000 τ.μ. Συγκεκριμένα, δύναται να σχηματιστεί αγροτεμάχιο με στοιχεία αΒΓβα, όπως εμφαίνεται στο από Οκτωβρίου 2015 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Ι.

Β., ορθογώνιου σχήματος, με πλευρά ΒΓ μήκους 98,84 μέτρων, και πλευρά Βα μήκους 40,47 μέτρων, το οποίο θα φέρει τον αριθμό …, έκταση εμβαδού 4.000,05 τ.μ. και θα ανήκει στην κυριότητα της εναγόμενης. Το δε υπόλοιπο αγροτεμάχιο με αριθμό …., με στοιχεία ΑαβΔΕΖΑ, όπως εμφαίνεται στο τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Ι.

Β., με πλευρά Αα μήκους [(68,68 + 29,52) - 40,47 =] 57,73 μέτρων, και πλευρά Δβ, μήκους [(100,91 + 29,53) - 40,47 =] 89,97 μέτρων και έκταση εμβαδού (10.888,51 τ.μ. - 4.000,05 τ.μ. =) 6.888,46 τ.μ. θα ανήκει στον ενάγοντα, ο οποίος θα υποστεί μείωση σε σχέση με το ποσοστό συγκυριότητας που κατέχει επί του ακινήτου κατά έκταση εμβαδού (7.966,59 - 6.888,46 =) 1.078,13 τ.μ.

Κατόπιν των ανωτέρω, ο μεν ενάγων Π. Ά. του Κ. θα λάβει το σχηματισθέν αγροτεμάχιο με αριθμό …, έκτασης 6.888,46 τ.μ., το οποίο θα εμφανίζεται στο ως άνω τοπογραφικό διάγραμμα, μεταξύ των στοιχείων περιγράμματος (Α-α-β-Δ-Ε-Ζ-Α) και θα συνορεύει βόρεια σε πρόσοψη (Α-α) επί πλευράς 57,73 μέτρων με αγροτική οδό, ανατολικά (α-β) επί πλευράς 99 μέτρων περίπου με τη διαμορφωθείσα ιδιοκτησία με αριθμό … της εναγόμενης, νότια (Δ-β) επί πλευράς 89,97 μέτρων με τους με αριθμούς … και … αγρούς ιδιοκτησίας Α.

Σ. και Μ. Π., αντιστοίχως, και δυτικά με τους με αριθμό … και … αγρούς ιδιοκτησίας Χ. Σ. και Γ. Μ., αντιστοίχως. Η δε εναγόμενη Κ. συζ. Κ. Μ., θα λάβει το σχηματισθέν οικόπεδο με αριθμό …, εκτάσεως 4.000,05 τ.μ., το οποίο εμφανίζεται στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα, μεταξύ των στοιχείων περιγράμματος (α-Β-Γ-β-α) και συνορεύει βόρεια (α- Β) επί πλευράς 40,47 μέτρων με αγροτική οδό, ανατολικά (Β-Γ) επί πλευράς 98,84 μέτρων με τον με αριθμό … αγρό ιδιοκτησίας Λ.

Δ., νότια (β-Γ) επί πλευράς 40,47 μέτρων με τον με αριθμό … αγρό ιδιοκτησίας Μ. Π., και δυτικά (β-α) επί πλευράς 99 μέτρων περίπου με τη διαμορφωθείσα ιδιοκτησία με αριθμό … του ενάγοντος. Προς εξίσωση των άνισων προκυψάντων μεριδίων, ο ενάγων, ο οποίος έλαβε μερίδιο αξίας (5,7804052 ευρώ η αξία ανά τ.μ. Χ 6.888,46 τ.μ. =) 39.818,09 ευρώ, τη στιγμή που βάσει του ποσοστού συγκυριότητας που κατέχει (73,17%) εδικαιούτο ακίνητη περιουσία αξίας 46.053,20 ευρώ, θα πρέπει να λάβει από την εναγόμενη το ποσό των (46.053,20 ευρώ - 39.818,09 ευρώ =) 6.235,11 ευρώ.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, θα πρέπει να γίνει δεκτή η αγωγή του ενάγοντος για λύση της κοινωνίας, ως ουσιαστικά βάσιμη, προκρινόμενου ως συμφέροντος από το παρόν Δικαστήριο του τρόπου της αυτούσιας διανομής με επιδίκαση με την καταβολή υπό ορισμένο συγκύριο χρηματικού ποσού προς άλλον για την εξίσωση της αξίας των μεριδίων, όπως εκτενώς αναλύθηκε ανωτέρω.

Εφόσον τα ίδια έκρινε και η εκκαλουμένη, ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και γι' αυτό οι συναφείς και αλληλοσυμπληρούμενοι λόγοι εφέσεως που ανάγονται σε κακή εκτίμηση των αποδείξεων πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι." Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι η ένδικη αγωγή για λύση της κοινωνίας μεταξύ των διαδίκων είναι ουσιαστικά βάσιμη και διέταξε την αυτούσια διανομή του κοινού ακινήτου, με τον τρόπο που προαναφέρθηκε, τον οποίο έκρινε περισσότερο συμφέροντα, αντί της πώλησης αυτού με πλειστηριασμό, όπως ζητούσε ο ενάγων με την πιο πάνω αγωγή του, αφού απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος - ενάγοντος κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, που είχε εκφέρει όμοια κρίση.

Ειδικότερα, δέχθηκε ότι είναι δυνατή η διανομή του επίδικου ακινήτου αυτουσίως, με τη μορφή της επιδίκασης (απονέμησης) ώστε να σχηματιστούν από τη διαίρεσή του δύο άνισα μέρη, που θ' απαρτίζονται από ακίνητα άρτια και οικοδομήσιμα, το ελάχιστο εμβαδό των οποίων θα είναι τουλάχιστον 4.000 μ2, με αποτέλεσμα οι διάδικοι να πρέπει να λάβουν τα ειδικότερα περιγραφόμενα στην απόφαση αγροτεμάχια, εμβαδού 4.000,05 μ2 (η αναιρεσίβλητη - εναγομένη) και 6.888,46 μ2 (ο αναιρεσείων - ενάγων), αντίστοιχα.

Επίσης, δέχθηκε ότι, επειδή οι μερίδες των διαδίκων στο διανεμητέο ακίνητο είναι άνισες, πρέπει για την εξίσωσή τους ο ενάγων να λάβει από την εναγομένη, το ποσό των 6.235,11€, με βάση την εμπορική αξία του όλου ακινήτου και το χρόνο σχηματισμού των μερών του και τα ποσοστά συγκυριότητας του, κάθε διαδίκου σε αυτό.

Έτσι, που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 799, 800 ΑΚ, 480§1, 3, 481, 484 ΚΠολΔ, 2§1 ν.δ. 690/1948, 1§1 περ. α' του από 24/31-5-1985 Π.Δ. (όπως αντ/κε με το άρθρο 10 ν. 3212/2003 και 23§3 του ίδιου αυτού (3212/03) νόμου, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, ενώ διέλαβε στην απόφασή του σαφείς και πλήρεις που δεν αντιφάσκουν μεταξύ τους αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων, αναφορικά με το ουσιώδες ζήτημα της δυνατότητας αυτούσιας διανομής του επίδικου αγροτεμαχίου με απονέμηση μεταξύ των διαδίκων.

Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης από τους αριθμούς 1α και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με τους οποίους ο αναιρεσείων υποστηρίζει τ' αντίθετα, είναι αβάσιμοι. Οι λοιπές αιτιάσεις που προβάλλονται με τους ίδιους λόγους, αναφορικά με την κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι ο πλέον συμφέρων τρόπος για τη λύση της κοινωνίας των διαδίκων είναι η αυτούσια διανομή του επιδίκου, με απονέμηση, ενώ κατά την άποψη του αναιρεσείοντος αυτή ήταν ανέφικτη άλλως ασύμφορη και ότι έπρεπε να διαταχθεί η πώληση αυτού με πλειστηριασμό και ότι εσφαλμένα υπολόγισε την αξία της μερίδας κάθε διαδίκου μετά την απονέμηση, είναι απαράδεκτες, αφού ανάγονται στην αναιρετικά ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου ως προς την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561§1 ΚΠολΔ).

IV. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος προς διερεύνηση ετέρου λόγου, πρέπει: 1) Να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, 2) να εισαχθεί στο Δημόσιο Ταμείο το παράβολο και 3) να επιβληθούν στον ηττώμενο αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά παραδοχή του αιτήματος της, (άρθρα 176, 183, 191 §2, 495§3 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-3-2019 αίτηση του Π. Ά. για αναίρεση της 243/2018 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, το ποσό των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Μαΐου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ