Supreme Court dismisses OTE's appeal, upholding a labor court ruling on unauthorized task assignment.

Απόφαση 581 / 2007 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 581/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Στέφανο Γαβρά, Αντιπρόεδρο, Εμμανουήλ Καλούδη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Ειρήνη Αθανασίου και Αλέξανδρο Νικάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τριανταφύλλου βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: ...., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-4-1996 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3542/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 8530/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-8-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Καλούδης, διάβασε την από 30-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από την ..... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..... , προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με την από 8-12-2005 πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως από την επισπεύδουσα την συζήτηση αναιρεσείουσα στον αναιρεσίβλητο, οποίος δεν εμφανίστηκε κατά την ορισθείσα και αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ. Επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως σαν να ήταν οι διάδικοι παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ.1 και 2 δ' του Γενικού Κανονισμού Προσωπικού του ΟΤΕ (ΓΚΠ/ΟΤΕ), όπως ισχύουν μετά την έκδοση της 5095/1984 αποφάσεως του ΣτΕ - με την οποία ακυρώθηκε η 8155/1983 απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Συγκοινωνιών, κατά το μέρος που αντικατέστησε τις παραγράφους 1 και 2 β' του άνω άρθρου 12- προκύπτει ότι ο ΟΤΕ, ασκώντας με τα αρμόδια όργανα το διευθυντικό του δικαίωμα, μπορεί να αναθέτει στο προσωπικό του ορισμένη υπηρεσιακή λειτουργία ή έργο που να αντιστοιχεί στον κλάδο, στην ειδικότητα και στον βαθμό του, ανεξάρτητα από τη γενική ή στο βαθμό αρχαιότητα, εκτιμώντας γι' αυτό το υπηρεσιακό συμφέρον.

Δεν μπορεί όμως κατά την άσκηση του ως άνω διευθυντικού δικαιώματος, να αναθέτει στον υπάλληλο καθήκοντα, που δεν ανάγονται στα καθήκοντα του βαθμού και της θέσεώς του και παράλληλα να αναθέτει τα καθήκοντα που αντιστοιχούν στο βαθμό και στη θέση του άνω υπαλλήλου σε υπάλληλο με κατώτερο βαθμό. Σε μια τέτοια περίπτωση η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη ΟΤΕ είναι αντίθετη προς τις διατάξεις του ΓΚΠ/ΟΤΕ και δεν υπερβαίνει απλώς τα όρια του άρθρου 281 του ΑΚ.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 578 του ΚΠολΔ, αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, ο ΄Αρειος Πάγος απορρίπτει την αναίρεση, εκτός αν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί δεδικασμένο, οπότε αναιρείται η απόφαση μόνον ως προ την εσφαλμένη αιτιολογία της.

Εσφαλμένο αιτιολογικό, με την έννοια της παραπάνω διατάξεως, υπάρχει όταν κριθεί ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση υπάγονται σε άλλον κανόνα δικαίου, εφόσον η υπαγωγή αυτή απολήγει σε πόρισμα όμοιο προς το διατακτικό της αποφάσεως. Ως αιτιολογικό, δηλαδή, νοείται στη συγκεκριμένη περίπτωση η νομική αιτία, ήτοι οι διατάξεις του νόμου που αποτελούν τη μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού και δεν ταυτίζονται με τις αιτιολογίες της αποφάσεως, οι οποίες ανάγονται στην ελάσσονα πρόταση του συλλογισμού αυτού (Ολ.ΑΠ 30/1998).

Για το λόγο ακριβώς αυτό η ευδοκίμηση των λόγων αναιρέσεως που αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση ευθεία ή εκ πλαγίου παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρ. 559 αριθ.1 και 19 ΚΠολΔ), εξαρτάται από την ορθότητα όχι των νομικών αιτιολογιών, αλλά του διατακτικού της αποφάσεως, το οποίο συνάπτεται αιτιωδώς με τις ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου (Ολ.ΑΠ 27/1998) και συνεπώς, αν με βάση τις παραδοχές αυτές το συμπέρασμα του δικαστηρίου (διατακτικό) είναι ορθό, η υπαγωγή των γενομένων δεκτών πραγματικών περιστατικών (ελάσσονος προτάσεως) σε λανθασμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου (μείζονα πρόταση) δεν θεμελιώνει τις πλημμέλειες των παραπάνω αναιρετικών λόγων.

Στην κρινόμενη υπόθεση το Εφετείο Αθηνών δέχθηκε ανελέγκτως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα εξής: 0 αναιρεσίβλητος προσελήφθη από την αναιρεσείουσα στις 9-6-1969 ως υπάλληλος μόνιμου τεχνικού προσωπικού και εξελίχθηκε μέχρι το βαθμό του τομεάρχη/Τ-ΑΡ στον οποίο προήχθη στις 2-3-1992 κατ' απόλυτη εκλογή.

Είναι πτυχιούχος τεχνολόγος-ηλεκτρολόγος-μηχανικός ΚΑΤΕΕ, πτυχιούχος ανώτερης σχολής ηλεκτρονικών τεχνολόγων-μηχανικών, πτυχιούχος σχολής ραδιομηχανικών, και στρατιωτικής σχολής επικοινωνιών. Επιπροσθέτως έχει συμμετάσχει σε υπηρεσιακά σεμινάρια και έχει διδάξει σε τεχνικές σχολές, ενώ δεν έχει τιμωρηθεί πειθαρχικά.

Παρά τα ανωτέρω τυπικά και ουσιαστικά προσόντα του αναιρεσίβλητου, η αναιρεσείουσα δεν τον τοποθέτησε από τον χρόνο της ανωτέρω προαγωγής του σε οργανική θέση Προϊσταμένου Τομέα, αλλά τοποθέτησε στη θέση αυτή συναδέλφους του κατώτερου βαθμού, όπως τους υποτομεάρχες ....(αναφέρονται 16 ονόματα). Η ανωτέρω συμπεριφορά της αναιρεσείουσας αποτελεί καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού της δικαιώματος και συνακόλουθα βλαπτική μεταβολή των όρων της συμβάσεως εργασίας του αναιρεσίβλητου, είχε δε ως αποτέλεσμα να στερηθεί αυτός κατά το χρονικό διάστημα από τις 2-3-1992 έως τις 31-5-1995 το επίδομα ευθύνης τομεάρχη, που χορηγήθηκε με τις υπ' αριθ. 2093/62, 2089/88 και 2158/89 αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της αναιρεσείουσας, σύμφωνα με τον υπ' αριθμ. 25 όρο της από 7-3-1990 ειδικής ΣΣΕ, που είχε συναφθεί μεταξύ αυτής και της ΟΜΕ-ΟΤΕ, και στη συνέχεια, από 1-6-1995 έως 31-5-1996, τα έξοδα κινήσεως και παραστάσεως.

Ακολούθως το Εφετείο, αφού δέχτηκε, ως εν μέρει και κατ' ουσίαν βάσιμη την έφεση της αναιρεσείουσας, εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και δέχτηκε εν μέρει την αγωγή του αναιρεσίβλητου, στον οποίο επιδίκασε το επίδομα ευθύνης θέσεως, και τα έξοδα κινήσεως και παραστάσεως, που στερήθηκε παρανόμως συνεπεία της καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της αναιρεσείουσας (άρθρ. 281, 298 και 914 ΑΚ), καθώς και χρηματική ικανοποίηση, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη αυτός από την παράνομη και υπαίτια προσβολή της προσωπικότητάς του.

Από τις παραπάνω, όμως, παραδοχές του Εφετείου προκύπτει ότι η ανάθεση στον αναιρεσίβλητο μετά την προαγωγή του σε τομεάρχη καθηκόντων υπηρεσιακής λειτουργίας κατώτερης του βαθμού του και όχι προϊσταμένου τομέα έγινε κατά παράβαση των προαναφερόμενων διατάξεων του ΓΚΠ/ΟΤΕ, οι οποίες δεν παρέχουν στην αναιρεσείουσα το δικαίωμα να αναθέτει στο προσωπικό της καθήκοντα κατώτερης κατά βαθμό στάθμης, και δεν αποτελεί απλώς καταχρηστική άσκηση δικαιώματος, αφού δεν πρόκειται για επιλογή από την αναιρεσείουσα του καταλληλότερου για την κατάληψη της συγκεκριμένης θέσεως προϊσταμένου τομέα, μεταξύ περισσότερων τομεαρχών (ομοιοβάθμων), με διαφορετική γενική ή στον βαθμό αρχαιότητα, ώστε να τεθεί θέμα συγκρίσεως των προσόντων του τομεάρχη που δεν τοποθετήθηκε στη θέση αυτή και εκείνου που την κατέλαβε.

Επομένως, αν ληφθεί υπόψη ότι ο αναιρεσίβλητος θεμελίωνε την ένδικη αγωγή του και στην ανωτέρω παράβαση του Κανονισμού του ΟΤΕ, η οποία στηρίζει πλήρως τις αγωγικές αξιώσεις που έγιναν δεκτές με βάση την καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος της αναιρεσείουσας, γίνεται φανερό ότι το Εφετείο εσφαλμένα στήριξε την παράνομη παράλειψη της αναιρεσείουσας να αναθέσει στον αναιρεσίβλητο καθήκοντα αντίστοιχα του βαθμού του στην καταχρηστική άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος αυτής (άρθρ. 281 και 914 ΑΚ), και όχι στην παράβαση του Κανονισμού της (άρθρ. 12 παρ. 1 και 2δ' του ΓΚΠ/ΟΤΕ και 914 ΑΚ).

Παρά την εσφαλμένη όμως νομική αιτιολογία της, το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεώς του είναι ορθό και συνεπώς οι περί του αντιθέτου πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.1 και 19 του ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθούν, σύμφωνα με το άρθρο 578 του ΚΠολΔ.

Επειδή, κατά το άρθρο 298 εδ. β' Α.Κ., ως διαφυγόν κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκάται με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα, που έχουν ληφθεί. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής, ο ενάγων ισχυρίστηκε ότι, εξαιτίας της παράνομης παράλειψης της αναιρεσείουσας να του αναθέσει καθήκοντα προϊσταμένου τομέα, στερήθηκε και το επίδομα ευθύνης της θέσεως αυτής από 2-3-1992 έως 31-5-1995, το οποίο ζήτησε να του επιδικαστεί ως αποζημίωση. Η ανωτέρω παράνομη παράλειψη της αναιρεσείουσας συνδέεται αιτιωδώς με τη ζημία που υπέστη ο αναιρεσίβλητος από τη στέρηση του επιδόματος ευθύνης προϊσταμένου τομέα, το οποίο κατέβαλε η αναιρεσείουσα έως τις 31-5-1995, κατ' εφαρμογήν της από 7-3-1990 Ε.Σ.Σ.Ε., στους προϊσταμένους υπηρεσιακών λειτουργιών στάθμης τομέα και άνω, και η αγωγή, ως προς το αίτημα αυτό ήταν ορισμένη. Επομένως, ο τρίτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 14 του ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζεται ότι το Εφετείο, παρά το νόμο παρέλειψε να κηρύξει άκυρο το δικόγραφο της αγωγής, ως προς το αίτημα καταβολής του επιδόματος ευθύνης θέσεως, λόγω αοριστίας, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμoς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-8-2005 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ) για αναίρεση της υπ' αριθ. 8530/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Μαρτίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Μαρτίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ