Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds regarding social security fund liability and cost allocation.

Απόφαση 578 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 578/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα - Εισηγητή, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μιχαήλ Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Οκτωβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει τις υποθέσεις μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "...", η οποία εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Χριστοδούλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (ΕΦΚΑ)" και ήδη "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ" (5η Δ.Υ.Πε.), η οποία εδρεύει στη Λάρισα και εκπροσωπείται νόμιμα.

Το πρώτο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., το δεύτερο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Σοφία Καρυτινού, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., ενώ το τρίτο αναιρεσίβλητο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευαγγελία Δοξαρά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

και Β. Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ. Της αναιρεσιβλήτου:

υπό εκκαθάριση εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... ΕΠΕ", η οποία εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Χριστοδούλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-3-2017 αγωγή της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "...", που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9243/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 5118/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι: Α' αναιρεσείουσα με την από ...2023 αίτησή της και τους από ... προσθέτους αυτής λόγους και Β' αναιρεσείον με την από 23-1-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο σε κάθε στάση τη δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων εκκρεμών ενώπιον του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (14-10-2024) συζητήθηκαν οι εξής υποθέσεις: α) η από ...2023 αίτηση αναίρεσης της υπό εκκαθάριση τελούσας Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "... ΕΠΕ" και ο από ... πρόσθετος λόγος αυτής και β) η από 23-1-2023 αίτηση αναίρεσης του ΝΠΔΔ με την επωνυμία e-ΕΦΚΑ. Οι ανωτέρω αιτήσεις αναιρέσεως στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης και συγκεκριμένα κατά της υπ` αριθμ. 5118/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και, επομένως, πρέπει να συνεκδικαστούν, κατά το ως άνω άρθρο 246 ΚΠολΔ, αφού είναι συναφείς και από τη συνεκδίκασή τους διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 12 εδ. α` του Ν. 1157/12-5-1981 "η διαδρομή των υπό του νόμου ή των δικαστηρίων τεταγμένων προθεσμιών αρχίζει από την επομένη της ημέρας της επίδοσης ή της ημέρας κατά την οποία συνέβη το αποτελούν την αφετηρία της προθεσμίας γεγονός και λήγει στις 7:00` μ.μ. ώρα της τελευταίας ημέρας, εάν δε αυτή είναι κατά νόμο εξαιρετέα ή Σάββατο, την ίδια ώρα της επομένης εργάσιμης ημέρας".

Από τη σαφή διατύπωση της εν λόγω διατάξεως, όπως και της ομοίας διατάξεως του άρθρου 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι οι διατάξεις αυτές, ως προς τη λήξη της προθεσμίας που καθιερώνουν, εφαρμόζονται τόσο επί των προθεσμιών ενέργειας, όσο και επί των προπαρασκευαστικών προθεσμιών, δηλαδή εκείνων που τάσσονται και είναι απαραίτητο να παρέλθουν πριν από την συζήτηση της υπόθεσης ή την ενέργεια ορισμένης πράξης, έτσι ώστε, αν η τελευταία ημέρα των προθεσμιών αυτών συμπίπτει με εξαιρετέα ημέρα ή με Σάββατο, αυτή δεν υπολογίζεται και η προθεσμία λήγει την ίδια ώρα (7:00` μ.μ.) της επόμενης εργάσιμης ημέρας (ΟλΑΠ 266/1985, ΑΠ 527/2022, ΑΠ 956/2021).

Περαιτέρω, κατά την παρ. 1 του άρθρου 577 του ΚΠολΔ "το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναιρέσεως", κατά δε την παρ. 2 του ίδιου άρθρου "αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως". Εξάλλου, κατά το άρθρο 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ, το έγγραφο της αναιρέσεως πρέπει να περιέχει τα στοιχεία που απαιτούνται κατά τα άρθρα 118 έως 120 και να αναφέρει, εκτός άλλων, και τους λόγους της αναιρέσεως.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι στο δικόγραφο της αναιρέσεως πρέπει να αναγράφεται ένας τουλάχιστον λόγος αναιρέσεως, από εκείνους που περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 559 του ΚΠολΔ ή, αν πρόκειται για προσβολή αποφάσεως του ειρηνοδικείου ή του πρωτοδικείου, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ένας τουλάχιστον λόγος αναιρέσεως από τους επίσης περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 560 του ίδιου Κώδικα και να καθορίζονται σ` αυτόν τα περιστατικά, τα οποία, κατά τον αναιρεσείοντα, στοιχειοθετούν το σφάλμα, που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Διαφορετικά, αν δηλαδή δεν περιέχεται στο αναιρετήριο ένας τουλάχιστον τέτοιος λόγος αναιρέσεως, υπάρχει αοριστία του αναιρετηρίου, η οποία καθιστά την αίτηση αναιρέσεως απαράδεκτη και εξαιτίας τούτου απορριπτέα και αυτεπαγγέλτως (ΑΠ 1660/2022, ΑΠ 932/2018, ΑΠ 290/2017). Στην προκειμένη περίπτωση οι ανωτέρω αιτήσεις αναιρέσεως αποτελούν κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων:

Η ενάγουσα εταιρία " ... ΕΠΕ - ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ" (ήδη αναιρεσείουσα - αναιρεσίβλητη), άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά των εναγόμενων: 1) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ (ΙΚΑ)", του οποίου τελευταίο οιονεί καθολικό διάδοχο είναι το ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (e-ΕΦΚΑ)" (ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο της υπό στοιχ.

Α' αίτησης αναίρεσης και αναιρεσείον της υπό στοιχ. Β' αίτησης αναίρεσης), 2) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ)", ως καθολικού διαδόχου του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ (ΙΚΑ)" (ήδη δεύτερο αναιρεσίβλητο της υπό στοιχ. Α' αίτησης αναίρεσης) και 3) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ"(5η ΔΥΠε), ως καθολικού διαδόχου του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ)", (ήδη τρίτο αναιρεσίβλητο της υπό στοιχ.

Α' αίτησης αναίρεσης) την από 9-3-2017 αγωγή της, με την οποία ζήτησε να υποχρεωθούν οι ως άνω εναγόμενοι, ευθυνόμενοι εις ολόκληρον έκαστος, να της καταβάλουν νομιμοτόκως, όπως αναφέρεται στην αγωγή, με βάση τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού, το ποσό των 92.586,19 ευρώ, που αποτελεί την οφειλή τους για πωληθέντα από αυτήν, κατά το χρονικό διάστημα από 14-10-2004 έως 28-9-2005, με τιμολόγια, ιατρικά (οστομικά) υλικά στο εναγόμενο ΙΚΑ και ειδικότερα στα υποκαταστήματα αυτού των νομών Βοιωτίας, Εύβοιας, Ευρυτανίας, Φθιώτιδας, Φωκίδας, Καρδίτσας, Λάρισας, Μαγνησίας και Τρικάλων, χωρίς να υφίσταται έγκυρη σύμβαση μεταξύ της ίδιας (ως πωλήτριας) και του τελευταίου (ως αγοραστή).

Επί της ως άνω αγωγής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 9243/2020 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή ως προς τους δεύτερο και τρίτο των εναγομένων, λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτών, ενώ έγινε αυτή δεκτή ως προς το ΝΠΔΔ e-ΕΦΚΑ, που υπεισήλθε στη θέση του πρώτου εναγόμενου ΝΠΔΔ "ΙΚΑ-ΕΤΑΜ" (ως τελευταίο οιονεί καθολικό διάδοχό του νομικό πρόσωπο) υποχρέωσε αυτό να καταβάλει στην ενάγουσα το ανωτέρω αιτηθέν ποσό των 92.586,19 ευρώ, με το νόμιμο τόκο ποσοστού 6% από την 8-11-2007, ήτοι από την επίδοση της από 2-11-2007 (και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 40.140/2007) αρχικώς ασκηθείσας αγωγής της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, που τελικώς, κατόπιν άσκησης έφεσης από το ΙΚΑ κατά της πρωτόδικης απόφασης του ως άνω δικαστηρίου, απορρίφθηκε τελεσίδικα με την υπ' αριθ. 1440/2011 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας.

Κατά της ανωτέρω απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών άσκησαν αντίθετες εφέσεις η ενάγουσα και το ΝΠΔΔ e-ΕΦΚΑ, που υπεισήλθε στη θέση του πρώτου εναγόμενου ΙΚΑ, επί των οποίων εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκαν κατ' ουσίαν αμφότερες οι εφέσεις και επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση.

Με επιμέλεια της ενάγουσας η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση επιδόθηκε νόμιμα στον e-ΕΦΚΑ στις 22-12-2022, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις 21-12-2022 και στην 5η Δ.Υ.Πε στις 23-12-2022(βλ. αντιστοίχως τις 165 και 155/2022 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών Μ. Κ. και την 2237/2022 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Λάρισας Π.

Χ.) οι δε κρινόμενες αναιρέσεις ασκήθηκαν εμπρόθεσμα στις ...2023 η αναίρεση της ενάγουσας ... και στις 23-1-2023 ημέρα Δευτέρα η αναίρεση του e-ΕΦΚΑ, δηλαδή εντός της νόμιμης προθεσμίας των 30 ημερών από την επίδοση σε αυτό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, η προθεσμία του e ΕΦΚΑ για άσκηση αναίρεσης, έληγε στις 21-1-2023 ημέρα Σάββατο, δηλαδή ημέρα η οποία, όπως και η επομένη εξαιρετέα ημέρα(Κυριακή) δεν υπολογίζονται και συνεπώς η προθεσμία έληγε την ίδια ώρα (7:00` μ.μ.) της επόμενης εργάσιμης ημέρας, δηλαδή της Δευτέρας 23-1-2023, όταν και ασκήθηκε.

Εμπρόθεσμα επίσης ασκήθηκε και ο από ... πρόσθετος λόγος αναίρεσης της ... με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατέθηκε στην γραμματεία του Αρείου Πάγου στις ... με αριθμ. εκθ. καταθ. ... και επιδόθηκε στους αναιρεσίβλητους στις 11-9-2024 (βλ. αντιστοίχως τις ...2024 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών Μ.

Κ. και την ...2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Λάρισας Π. Χ.), δηλαδή 30 πλήρεις ημέρες πριν την ημερομηνία συζήτησης της αίτησης αναίρεσης στις 14/10/2024, ενώ αφορά στα ίδια κεφάλαια της προσβαλλόμενης απόφασης, που πλήττονται και με την αναίρεση (άρθρο 569 Κ. Πολ.Δ.). Περαιτέρω όμως, από την παραδεκτή επισκόπηση της αναίρεσης της ...

και του προσθέτου λόγου αυτής, σαφώς προκύπτει ότι σε αυτούς δεν περιλαμβάνεται και λόγος αναίρεσης που να αφορά το πρώτο αναιρεσίβλητο ΝΠΔΔ με την επωνυμία e-ΕΦΚΑ, ως προς το οποίο έχει γίνει δεκτή η αγωγή της αναιρεσείουσας και συνεπώς ως προς αυτό, όπως προαναφέρθηκε, η αίτηση αναίρεσης και συναφώς και ο πρόσθετος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι.

Κατά τα λοιπά οι αιτήσεις αναίρεσης και ο πρόσθετος λόγος της αίτησης αναίρεσης της ... ασκήθηκαν παραδεκτά και πρέπει να εξετασθούν για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 παρ. 1,3 ΚΠολΔ).

Α) Λόγοι αναίρεσης του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ).

Με τον Ν. 3918/2-3-2011 "Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις", προκειμένου (όπως αναφέρεται στην Εισηγητική του Έκθεση) να εξασφαλισθεί η ισότιμη πρόσβαση όλων των ασφαλισμένων σε ενιαίο σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας και να επιτευχθεί η σύμπραξη όλων των μονάδων πρωτοβάθμιας υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας(ΕΣΥ) με τις υπάρχουσες δομές όλων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ) στο πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας ενιαίου δικτύου πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ορίστηκαν και τα ακόλουθα:

Στο άρθρο 17 αυτού, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 72 του ν. 3984/2011, ορίζεται ότι: "1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (εφεξής Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ή Οργανισμός), το οποίο αποτελεί Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης... Η έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού ορίζεται έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου. 2.

Στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μεταφέρονται και εντάσσονται ως υπηρεσίες, αρμοδιότητες και προσωπικό ο Κλάδος Υγείας του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.) με τις μονάδες υγείας του, το κέντρο διάγνωσης ιατρικής της εργασίας του Ι.Κ.Α. με το σύνολο του εξοπλισμού του, οι Κλάδοι Υγείας του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) και του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου (ΟΠΑΔ), όπως διαμορφώθηκε με τις διατάξεις του ν. 3655/2008 , ως προς τις παροχές σε είδος. 3... 4. ... 5. ...".

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του ιδίου νόμου "1. Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας είναι α. Η παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, συνταξιούχους και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους, των μεταφερόμενων φορέων, σύμφωνα με τα οριζόμενα από τον προβλεπόμενο στο άρθρο 30 Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας του παρόντος νόμου... 2.

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας παρέχεται στους ασφαλισμένους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: α) από τις Μονάδες Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, β) από τους συμβεβλημένους με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τον ΟΑΕΕ και τον ΟΠΑΔ ιατρούς και γ) από τους ιατρούς των Κέντρων Υγείας και των Περιφερειακών Ιατρείων... 3. ... 4. ...". Εξάλλου, με το άρθρο 23 του νόμου αυτού ορίστηκε ότι: "1.

Οι υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. διακρίνονται σε Κεντρική και Περιφερειακές. Α.... Β. α. Τις Περιφερειακές Υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελούν οι υφιστάμενες μονάδες των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., οι υγειονομικές υπηρεσίες αυτού που δεν αποτελούν οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι την εφαρμογή του παρόντος ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης, οι υπηρεσίες Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος και λειτουργούν σε υπηρεσίες ασφάλισης, καθώς και οι περιφερειακές υπηρεσίες των λοιπών εντασσόμενων φορέων και κλάδων υγείας που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος.

Από τις περιφερειακές υπηρεσίες υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. εξαιρούνται οι υπηρεσίες νοσοκομειακής υποστήριξης, οι οποίες μεταφέρονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. β...". Περαιτέρω, στο άρθρο 29 του νόμου αυτού ορίστηκε ότι: "1.Α) Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών. 2 ... 3.

Οι συμβάσεις των εντασσόμενων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", ενώ με την μεταβατική διάταξη του άρθρου 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου ορίστηκε ότι: "Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσόμενων φορέων συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.". Κατ` εξουσιοδότηση της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 23 παρ. 1 Ββ` του ν. 3918/2011 εκδόθηκε η ΥΑ ... (Β` 3010/29.12.2011), με την οποία μεταφέρθηκαν, από 1.1.2012, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. από το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. οι Νομαρχιακές Μονάδες Υγείας, οι Τοπικές Μονάδες Υγείας, τα Τοπικά Ιατρεία, τα Διαγνωστικά Κέντρα, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες που δεν αποτελούσαν οργανικές μονάδες και λειτουργούσαν μέχρι τότε ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης του Ιδρύματος κ.λπ., οι οποίες αποτελούσαν, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του π.δ. 266/1989, μαζί με τις λοιπές αναφερόμενες εκεί υπηρεσίες, τις Υπηρεσίες Υγείας του ΙΚΑ.

Από τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν συνάγεται ότι με το άρθρο 17 του Ν. 3918/2011 συστήθηκε ως ΝΠΔΔ ο ΕΟΠΥΥ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, την παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, στους συνταξιούχους και στα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν σε αυτόν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ότι ο ΕΟΠΥΥ, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 και 9 και 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου, αποτελεί καθολικό διάδοχο των ΦΚΑ, που εντάσσονται σε αυτόν, στα οποία περιλαμβάνεται και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως προς τις παροχές υγείας σε είδος, οι δε συμβάσεις των εντασσομένων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του ΕΟΠΥΥ, ο οποίος συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Επομένως, μετά τον Ν. 3918/2011, για τις προμήθειες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του προγενέστερου του νόμου αυτού χρονικού διαστήματος, συνεχίζουν τις σχετικές δίκες ως καθολικοί διάδοχοι του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο ΕΟΠΥΥ, αν οι προμήθειες αυτές αφορούν τον κλάδο υγείας του ΙΚΑ (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΑΠ 343/2018, ΣτΕ 759/2020) και τα αναφερόμενα στο άρθρο 32 του νόμου αυτού νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, στα οποία εντάχθηκαν τα αντίστοιχα νοσοκομεία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, αν αφορούν προμήθειες του αντίστοιχου Νοσοκομείου του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 1308/2021, ΑΠ 703/2016, ΣτΕ 2856/2020).

Ακολούθως, με τον ν. 4238/2014 "Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις", ο οποίος άρχισε να ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 56 του νόμου αυτού, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (17-2-2014), ορίσθηκε στην παρ. 2 του άρθρου 1, με τον τίτλο "Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας", που εντάσσεται στο πρώτο κεφάλαιο του νόμου, ότι: "Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ.) συνιστάται Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.) που λειτουργεί στις Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.) της Χώρας" και στο άρθρο 2 ότι: "1.

Τα Κέντρα Υγείας και οι λοιπές Μονάδες παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των Δ.Υ.Πε. αποτελούν τις δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Π.Ε.Δ.Υ.. 2. ... 3. Οι Μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Πε.

ως αποκεντρωμένες μονάδες τους, εξαιρουμένων των Φαρμακείων του Ε.Ο.ΠΥ.Υ., τα οποία παραμένουν και λειτουργούν στον Οργανισμό. 4. ...". Στο δεύτερο κεφάλαιο του ιδίου νόμου, υπό τον τίτλο "Ρυθμίσεις σχετικά με το νέο σκοπό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", ορίσθηκε στο άρθρο 8 ότι: "1. Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Παροχών Υπηρεσιών Υγείας είναι:

α) Η αγορά υπηρεσιών υγείας για τους ασφαλισμένους, τους συνταξιούχους, καθώς και για τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους, των μεταφερθέντων φορέων, σύμφωνα με το οριζόμενα στον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας του Οργανισμού...β)... γ)... δ)... ", ενώ στο άρθρο 21 του ίδιου νόμου, που τιτλοφορείται "Μισθοδοσία προσωπικού, οικονομική διαχείριση και μεταβίβαση κινητής και ακίνητης περιουσίας" και εντάσσεται στο τρίτο κεφάλαιο αυτού με τίτλο: "Ρυθμίσεις σχετικά με την διαθεσιμότητα/κινητικότητα υπαλλήλων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οικονομικά και θέματα προσωπικού", ορίζεται ότι: "1. ... 2. ...4.

Οι πάσης φύσεως λειτουργικές δαπάνες των Κέντρων Υγείας και Περιφερειακών Ιατρείων αυτών, καθώς και των Μονάδων Παροχής Υπηρεσιών Π.Φ.Υ. που εντάσσονται στις Δ.Υ.Πε. και αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες αυτών, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, βαρύνουν τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των κλειστών-σφαιρικών προϋπολογισμών εσόδων-εξόδων των Δ.Υ.Πε.

Οι αντίστοιχες πιστώσεις που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. για το σκοπό αυτόν από 1.1.2015 μεταφέρονται και εγγράφονται στους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε... 5. Για λόγους εύρυθμης λειτουργίας και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος τα Κέντρα Υγείας, τα περιφερειακά Ιατρεία, καθώς και οι μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ.

που μεταφέρονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες των Δ.Υ.ΠΕ., εξακολουθούν με την υφιστάμενη διαδικασία έως και τις 31.12.2014, να εφοδιάζονται με πάσης φύσεως φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό, καθώς και κάθε είδους παροχή υπηρεσιών, αντιστοίχως από τα νοσοκομεία διασύνδεσης και τις υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

Οι δαπάνες αυτές, επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων και του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., από τους οποίους εξακολουθεί να διενεργείται η ενταλματοποίηση και εκκαθάριση των δαπανών αυτών, σύμφωνα με τα σχετικά παραστατικά, που θα εκδοθούν έως την ως άνω αναφερόμενη ημερομηνία. ... 6. Τα ακίνητα του Ι.Κ.Α.-ΕΤΑ.Μ., στα οποία στεγάζονται ή συστεγάζονται Υγειονομικές Υπηρεσίες, Μονάδες Υγείας, το Κέντρο Διάγνωσης Ιατρικής της Εργασίας και λοιπές υπηρεσίες υγείας του Ιδρύματος, καθώς και ο μηχανολογικός, μηχανογραφικός και λοιπός εξοπλισμός, ο οποίος χρησιμοποιείται για την οργάνωση και παροχή των υπηρεσιών υγείας, από την ολοκλήρωση της ένταξης των μονάδων, παραχωρούνται προς χρήση άνευ ανταλλάγματος στις οικείες Δ.Υ.Πε, στις οποίες κατανέμονται οι μονάδες υγείας και το Κέντρο Διάγνωσης Ιατρικής της Εργασίας, οι οποίες αναλαμβάνουν κατά αναλογία της χρήσης, την υποχρέωση της πληρωμής των αναλογούντων φόρων, τελών, λογαριασμών κοινής ωφέλειας, εξόδων συντήρησης, καθώς και των αναλογούντων εξόδων για τυχόν απαιτούμενη λειτουργική αναβάθμιση.

Τα φαρμακεία του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και οι Επιτροπές Προέγκρισης Φαρμάκων του Οργανισμού, στις Μονάδες Υγείας εξαιρούνται της παραχώρησης... 7. ... 8. Από την ψήφιση του παρόντος, το πάσης φύσεως υγειονομικό, φαρμακευτικό και λοιπό αναλώσιμο υλικό των υγειονομικών μονάδων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που εντάσσονται στις Δ.Υ.Πε., περιέρχεται κατά κυριότητα σε αυτές, με έκδοση διαπιστωτικής πράξης, μετά τη διενέργεια σχετικής απογραφής από τις οικείες Περιφερειακές Διευθύνσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

Οι Περιφερειακές Διευθύνσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. έχουν την πλήρη ευθύνη για τη διαφύλαξη της κινητής και ακίνητης περιουσίας μέχρι την οριστική παράδοση της στις οικείες Δ.Υ.Πε. 9. Η νόμιμη εκπροσώπηση των μονάδων που μεταφέρονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, δικαστική και εξώδικη ανήκει στους διοικητές των οικείων Υγειονομικών Περιφερειών.

Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσομένων μονάδων, του ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού που μετατάσσεται ή μεταφέρεται, συνεχίζονται από τις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.), χωρίς να επέρχεται διακοπή δίκης. Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι των Δ.Υ.Πε.

Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις του πάσης φύσεως προσωπικού των ανωτέρω μονάδων που δεν μεταφέρεται ή μετατάσσεται στις Δ.Υ.Πε., συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., χωρίς να επέρχεται διακοπή και οι δικαστικές αποφάσεις ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ...". Κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 2 παρ. 3 του ν. 4238/2014, εκδόθηκε η Γ.Π./οικ.16339/182.2014 απόφαση του Υφυπουργού Υγείας (Β` 376), με την οποία κατανεμήθηκαν χωροταξικά, ανά Υγειονομική Περιφέρεια, οι υφιστάμενες Μονάδες Υγείας του ΕΟΠΥΥ, που μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Πε.

Όπως προκύπτει από την εισηγητική έκθεση του ν. 4238/2014, σκοπός της μεταρρύθμισης, που εισήχθη με τις προπαρατεθείσες διατάξεις αυτού, ήταν, αφενός "η επικέντρωση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στην κύρια αποστολή του ως εθνικού ασφαλιστικού φορέα υγείας και η ενδυνάμωση του ρόλου του ως αγοραστή υπηρεσιών υγείας, με ταυτόχρονη κατάργηση του διττού ρόλου του ως αγοραστή και παρόχου υπηρεσιών υγείας" και αφετέρου "η ανάπτυξη του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ), ενός ενιαίου συστήματος Πρωτοβάθμιου Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ.) στην Ελλάδα, μέσω της ενοποίησης των δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και του Ε.Σ.Υ.", με στόχο "τη διασφάλιση μιας επαρκούς αποτελεσματικής και αποδοτικής δέσμης υπηρεσιών υγείας για όλο τον πληθυσμό, την αποτροπή του κατακερματισμού του συστήματος Π.Φ.Υ. και, κατά συνέπεια, τη βελτίωση του συντονισμού του και τη διασφάλιση της ορθολογικότερης διαχείρισης των δομών Π.Φ.Υ., του ανθρώπινου δυναμικού (ιατροί, επισκέπτες υγείας, νοσηλευτές, μαίες, φυσικοθεραπευτές κλπ) και των τεχνολογικών και λοιπών πόρων".

Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται (άρθρο 2 ν. 4238/2014) με τη μεταφορά και ένταξη των Μονάδων παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Πε., οι οποίες αποτελούν, όπως προαναφέρθηκε, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (άρθρο 1 παρ. 2 ν. 3329/2005). Ενόψει αυτής της αναμόρφωσης του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας, ο νομοθέτης στο άρθρο 21 του ν. 4238/2014 προέβλεψε τα σχετικά με τη μισθοδοσία προσωπικού, την οικονομική διαχείριση και τη μεταβίβαση της κινητής και ακίνητης περιουσίας των Μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ.) που μεταφέρονται και εντάσσονται στις Δ.Υ.Πε.

Ειδικότερα δε, από τον συνδυασμό των διατάξεων των παρ. 4 και 5 του ως άνω άρθρου 21 προκύπτει ότι, από 1-1-2015, οι πάσης φύσεως "λειτουργικές" δαπάνες των Κέντρων Υγείας και Περιφερειακών Ιατρείων, καθώς και των Μονάδων Παροχής Υπηρεσιών Π.Φ.Υ. που εντάσσονται στις Δ.Υ.Πε, βαρύνουν τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των Δ.Υ.Πε.

και, για τον λόγο αυτόν, οι αντίστοιχες πιστώσεις που αφορούν τις "λειτουργικές" αυτές δαπάνες των εντασσόμενων Μονάδων και είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., μεταφέρονται και εγγράφονται στους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε., οι αρμόδιες υπηρεσίες των οποίων αναλαμβάνουν, ακολούθως, τη σύνταξη και εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2015, λαμβάνοντας υπόψη τα απολογιστικά στοιχεία (έσοδα - έξοδα) των εντασσόμενων Μονάδων για τα έτη 2013 και 2014 και την κατάρτιση ετήσιου προγράμματος προμηθειών και υπηρεσιών, ενώ προβλέπεται, για λόγους εύρυθμης λειτουργίας και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος, ένα μεταβατικό διάστημα από την έναρξη ισχύος του νόμου (17-2-2014) μέχρι την 31-12-2014, κατά το οποίο οι Μονάδες Παροχής Υπηρεσιών Π.Φ.Υ.

του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., που μεταφέρονται στις Δ.Υ.Πε. θα εξακολουθούν να εφοδιάζονται με πάσης φύσεως ιατροτεχνολογικά προϊόντα και κάθε είδους παροχή υπηρεσιών από τις υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και οι δαπάνες για το διάστημα αυτό θα επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Κατά συνέπεια, οι προϋπολογισμοί των Δ.Υ.Πε.

βαρύνονται, μόνον, με τις τρέχουσες λειτουργικές δαπάνες των εντασσόμενων Μονάδων και στους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε. μεταφέρονται από τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. οι αντίστοιχες πιστώσεις που αφορούν αυτές τις δαπάνες, δηλαδή τις τρέχουσες δαπάνες λειτουργίας τους, ενώ και από το γεγονός ότι προβλέπεται το μεταβατικό στάδιο (17-2-2014 έως 31-12-2014), κατά το οποίο οι λειτουργικές δαπάνες των εντασσόμενων Μονάδων εξακολουθούν να βαρύνουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με σκοπό, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του νόμου, την απρόσκοπτη λειτουργία των εν λόγω Μονάδων, προκύπτει ότι ο νομοθέτης, επιδιώκοντας τη σταθεροποίηση και την εύρυθμη λειτουργία του νεοσύστατου Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας, μετά την ένταξη σ` αυτό και των Μονάδων παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ.

του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., δεν αποβλέπει στην επιβάρυνση των Δ.Υ.Πε. με επιπλέον οικονομικές υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., πέραν των λειτουργικών δαπανών των εντασσόμενων Μονάδων. Ενόψει τούτων, οι ως άνω διατάξεις των παρ. 4 και 5 του ως άνω άρθρου 21 του ν. 4238/2014, όπως σαφώς προκύπτει από το περιεχόμενό τους, ρυθμίζουν, αποκλειστικά και μόνον, το ζήτημα της κάλυψης των τρεχουσών δαπανών λειτουργίας των Μονάδων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., που εντάσσονται στις Δ.Υ.Πε.

και μεταφέρονται σ` αυτές ως οργανωτικές Μονάδες, οι οποίες δαπάνες προβλέπεται ότι, για μεν το αρχικό μεταβατικό διάστημα από 17-2-2014 έως 31-12-2014, καλύπτονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ενώ από 1-1-2015 καταρτίζονται πλέον από τις υπηρεσίες των Δ.Υ.Πε. ίδιοι προϋπολογισμοί, για τις εντασσόμενες Μονάδες, βάσει ετήσιου προγράμματος προμηθειών και υπηρεσιών που συντάσσεται για τις Μονάδες αυτές.

Δεν προβλέπεται, όμως, στις διατάξεις αυτές ούτε από άλλη διάταξη μπορεί να συναχθεί ότι οι Δ.Υ.Πε. καθίστανται οιονεί καθολικοί διάδοχοι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., υπό την έννοια ότι υπεισέρχονται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτού και ως προς τις ληξιπρόθεσμες οφειλές από συμβάσεις, οι οποίες είχαν υπογραφεί με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και αφορούν προμήθεια ιατρικού υλικού για τις ανάγκες των Μονάδων του, που στη συνέχεια εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., και οι οποίες είχαν ήδη εκτελεστεί έως 31-12-2014, που οι εν λόγω Μονάδες εντάχθηκαν πλέον στις Δ.Υ.Πε.

Αλλ` ούτε τούτο προκύπτει από τη διάταξη της παρ. 9 του άρθρου 21 του ν. 4238/2014, που αναφέρεται σε συνέχιση εκκρεμών δικών για διαφορές των εντασσόμενων Μονάδων και του μετατασσόμενου προσωπικού, διότι η διάταξη αυτή, ερμηνευομένη στο πλαίσιο του προαναφερθέντος συστήματος, δεν αφορά θέματα και υποθέσεις που, κατά τα προαναφερθέντα δεν μεταφέρθηκαν στις Δ.Υ.Πε.

Επομένως, για τις συμβάσεις προμηθειών του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ με τον Ν. 3918/2011, εξακολουθεί να νομιμοποιείται ο ΕΟΠΥΥ και δεν νομιμοποιούνται οι αντίστοιχες Δ.Υ.Πε. (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΑΠ 343/2018, ΣΤΕ 759/2020). Στη συνέχεια, με το άρθρο 51 παρ. 1 του Ν. 4387/12-5-2016 συστήθηκε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" (Ε.Φ.Κ.Α.) και έδρα την Αθήνα, το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης), ενώ ορίστηκε ότι από 1/1/2017, που αρχίζει η λειτουργία του, εντάσσονται σ` αυτό αυτοδίκαια οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης(ΦΚΑ), που αναφέρονται στο άρθρο 53 επ.

του ιδίου νόμου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το έως τότε υφιστάμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, όπως αυτό είχε παραμείνει μετά την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ και την ένταξη των νοσοκομείων του στο ΕΣΥ, των οποίων ΦΚΑ ο ΕΦΚΑ καθίσταται οιονεί καθολικός διάδοχος, ως σκοπός του Ε.Φ.Κ.Α. δε ορίστηκε η κάλυψη των υπακτέων στην ασφάλιση του προσώπων για τους ασφαλιστικούς κινδύνους, που προβλέπονται από την οικεία νομοθεσία, με την προβλεπόμενη στο νόμο αυτόν χορήγηση:

α. μηνιαίας κύριας σύνταξης, λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου στους ασφαλισμένους ή/και στα μέλη της οικογενείας τους, β. η χορήγηση προσυνταξιοδοτικών και άλλων παροχών στους συνταξιούχους ...γ. παροχών ασθένειας σε χρήμα, δ. ειδικών προνοιακών επιδομάτων και ε. κάθε άλλης παροχής σε χρήμα ή υπηρεσιών, για τις οποίες καθίσταται αρμόδιος ο Ε.Φ.Κ.Α.

ενώ με το άρθρο 51 Α`παρ. 1 του ιδίου νόμου, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 4670/2020, που άρχισε να ισχύει από 1/3/2020, ο ΕΦΚΑ μετονομάσθηκε από την 1-3-2020 σε "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", αποκαλούμενος στο εξής "e-Ε.Φ.Κ.Α.". Εξάλλου ο Ν. 4430/31-10-2016, στην παρ. 1 του άρθρου 52 αυτού, το οποίο φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), ως καθολικού διαδόχου των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης", όρισε ότι: "1α) Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) θα χρηματοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Οργανισμού, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στις 30-4-2016 προς τα Φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), "φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ." (όπως το εντός εισαγωγικών τμήμα προστέθηκε με το άρθρο 34 παρ. 4 περ.

α` του ν. 4447/2016 ...) β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νοούνται εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31-12-2012 έτη και για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι οποίες δεν έχουν εκκαθαρισθεί", ενώ στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 όριζε ότι: "4.

Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Οργανισμού που πραγματοποιείται από Φ.Κ.Α. των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παρ. 10 του Ν. 3918/2011, όπως ισχύει, διενεργείται το αργότερο έως 30-6-2017". Η διάταξη αυτή της παρ. 4 του άρθρου 52 του Ν. 4430/2016 αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του ν. 4486/7-8-2017 ως ακολούθως: "4.

Μετά τις 30-6-2017 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α.. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και οι δικαστικές αποφάσεις ισχύουν και εκτελούνται σε βάρος του προϋπολογισμού του Ε.Φ.Κ.Α.

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εξοφλούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο". Μεταγενέστερα, ο ν. 4578/3-12-2018 όρισε στο άρθρο 12 αυτού, που φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση και πληρωμή ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φ.Κ.Α.

που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", όπως η περιπτ. α` της παρ. 1 αυτού συμπληρώθηκε από τότε που άρχισε να ισχύει με το άρθρο 44 του ν. 4611/17-5-2019 ότι: "1. α) Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προς τα φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ., και προς ασφαλισμένους των ΦΚΑ, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον ΕΦΚΑ μέχρι 31-12-2020.

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του πρώην Ο.Π.Α.Δ./Τομέας Ασφαλισμένων Δημοσίου, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω., οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του και εξοφλούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 52 του ν. 4430/2016 ....

β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, νοούνται εκείνες που αφορούν τα έτη από 1-1-2006 και εντεύθεν, για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα, κατά περίπτωση, παραστατικά ή αποδεικνύεται η παροχή των υπηρεσιών ή η παραλαβή των προϊόντων και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος" και στο άρθρο 13, με τον τίτλο "Νομική παράσταση ΕΦΚΑ υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ." ότι: "1.

Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3918/2011, την παρ. 17 του άρθρου 13 του ν. 4052/2012 .. και το εδάφιο 1β της υποπαραγράφου ΙΒ.1 της παρ. ΙΒ` του άρθρου μόνου του ν. 4093/2012 ..., στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ, ή/και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ένδικων μέσων, μέχρι και την αμετάκλητη περάτωσή τους.

Η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται. Οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται υπέρ και εις βάρος του. 2. Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δίκες". Από το συνδυασμό όλων των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι, μετά τις 30-6-2017, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του ν. 4486/2017, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., όπως είναι και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όπως προαναφέρθηκε, (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.)" και οι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και συνεπώς στις δίκες αυτές δεν νομιμοποιείται πλέον να παραστεί ο ΕΟΠΠΥ, αλλά ο ΕΦΚΑ και ήδη ο ε-ΕΦΚΑ (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 343/2018, ΣτΕ 759/2020).

Από την γενικότητα της διατύπωσης της ανωτέρω διάταξης και από τον σκοπό, που επιδιώκει, συνάγεται ότι στις ληξιπρόθεσμες αυτές απαιτήσεις του ΕΟΠΠΥ, που "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (ΕΦΚΑ)" συμπεριλαμβάνονται και οι κατ' αυτού απαιτήσεις από αδικαιολόγητο πλουτισμό, όπως είναι και οι απαιτήσεις από άκυρες συμβάσεις προμήθειας ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, που είχε συνάψει με προμηθευτές του το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μέχρι και την 31-12-2011, οπότε, στην περίπτωση αυτή, το ως άνω ΝΠΔΔ είναι υποχρεωμένο να αποδώσει στον πωλητή, σύμφωνα με τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού (άρθρα 904 επ.

ΑΚ), την ωφέλεια την οποία αποκόμισε από τα αγαθά που αγόρασε, η οποία συνίσταται στο ποσό που θα κατέβαλε σε οποιονδήποτε τρίτο για την αγορά των ίδιων αγαθών (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 431/2018, ΑΠ 766/2014). Εξάλλου, ο νομοθέτης αποβλέποντας στην εξόφληση όλων των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., από 1.1.2006 και εντεύθεν, όρισε μεν με το άρθρο 12 του ν. 4578/2018, ότι οι υποχρεώσεις αυτές "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α." μέχρι 31-12-2020 (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), ήδη δε, μετά από διαδοχικές παρατάσεις, μέχρι τις 31/12/2022, δυνάμει της ΥΑ 60855/2022 (ΦΕΚ Β` 3354/2022), που εκδόθηκε κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 85 ν. 4825/2021, όμως η πάροδος άπρακτης της ενδεικτικής προθεσμίας καταβολής των χρεών αυτών από τον e-Ε.Φ.Κ.Α μέχρι τις 31/12/2022 δεν αναιρεί την υποχρέωση του να τα καταβάλει και μετά την ημερομηνία αυτή, αφού η διάταξη του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του ν. 4486/2017, η οποία καθιερώνει την σχετική υποχρέωση του e-Ε.Φ.Κ.Α εξακολουθεί να ισχύει.

Περαιτέρω, με το άρθρο 13 του ιδίου ανωτέρω ν. 4578/2018 επιλύθηκαν θέματα νομικής παράστασης του Ε.Φ.Κ.Α. υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σε εκκρεμείς δίκες, τις οποίες καταλαμβάνουν οι διατάξεις του άρθρου αυτού, και ορίστηκε ότι η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται και ότι οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και εκτελούνται σε βάρος του. Η διάταξη, όμως, αυτή, ορώμενη σε συνδυασμό με τις προπαρατεθείσες ρυθμίσεις, πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν αφορά τις εκκρεμείς δίκες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α. και αφορούν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες προέρχονται από Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), που οι κλάδοι υγείας τους εντάχθηκαν, με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3918/2011, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, και οι οποίες, κατά τα προεκτεθέντα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.4 του ιδίου άρθρου 52 του ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του ν. 4486/2017 "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α." (που, άλλωστε, και δυνάμει των νεότερων διατάξεων του άρθρου 12 του ν. 4578/2018 "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α."), αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην Ο.Π.Α.Δ, πρώην Οίκου Ναύτου, πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με τις ίδιες διατάξεις, αλλά δεν μεταφέρθηκαν, μετά τις 30-6-2017, προς εξόφληση στον Ε.Φ.Κ.Α., διότι εξαιρέθηκαν ρητώς, κατά τα ανωτέρω (άρθρο 52 παρ. 4 ν. 4430/2016, όπως ισχύει και άρθρο 12 ν. 4578/2018), και εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 222/2022, ΑΠ 624/2022, ΣτΕ 759/2020). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με εσφαλμένη εφαρμογή (ΟλΑΠ 7/2006, ΟλΑΠ 4/2005).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός πρέπει να καθορίζονται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή της (ΟλΑΠ 20/2005, ΟλΑΠ 32/1996), άλλως ο λόγος αυτός είναι αόριστος και γι' αυτό απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Τέλος, η νομιμοποίηση του διαδίκου, αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, ουσιαστική προϋπόθεση για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχει ή όχι η προϋπόθεση αυτή, ιδρύει τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 (ΟλΑΠ 25/2008, ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 915/2021, ΑΠ 42/2021). Στην προκείμενη περίπτωση το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα, κρίσιμα για τον αναιρετικό έλεγχο, πραγματικά περιστατικά: "Με τη με αριθμό 314/36/1.10.1998 απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ", οιονεί καθολικός διάδοχος του οποίου είναι το πρώτο εναγόμενο (ήδη αναιρεσείον- αναιρεσίβλητο ΝΠΔΔ με την επωνυμία e-ΕΦΚΑ) και δυνάμει της μεταξύ του άνω Ν.Π.Δ.Δ. και της εταιρείας "..." με ημερομηνία 19.11.1998 σύμβασης, η τελευταία ανέλαβε να προμηθεύει το ΙΚΑ, πρώτο εναγόμενο με οστομικά υλικά για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους, αρχής γενομένης από 13.11.1998 και, κατόπιν διαδοχικών παρατάσεων, μέχρι και τον Οκτώβριο του έτους 2003.

Στη συνέχεια, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της ως άνω εταιρείας και της κατασκευάστριας των ανωτέρω προϊόντων αγγλικής εταιρείας με την επωνυμία "...", η ενάγουσα(ήδη αναιρεσείουσα- αναιρεσίβλητη ... ΕΠΕ Υπό Εκκαθάριση) ανέλαβε τη διάθεση των προϊόντων αυτών στην ελληνική αγορά. Ειδικότερα, δυνάμει της με αριθμό 448/44/4.12.2003 απόφασης του διοικητικού συμβουλίου του Ι.Κ.Α.

εγκρίθηκε: α) η τροποποίηση της ανωτέρω σύμβασης και η υποκατάσταση σε αυτή της εταιρείας "..." από την ενάγουσα καθώς και β) η απευθείας ανάθεση στην ενάγουσα της προμήθειας οστομικών υλικών για ένα μήνα και, ειδικότερα, από 1.12.2003 έως 31.12.2003. Ακολούθως, κατόπιν διαδοχικών παρατάσεων της σύμβασης, η ενάγουσα πώλησε και παρέδωσε στο Ι.Κ.Α., κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2004 έως 31.1.2005, διάφορες ποσότητες οστομικών υλικών, συνολικής αξίας συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος Φ.Π.Α. 11.091,50 €.

Ακολούθως, κατά το χρονικό διάστημα από 4.2.2005 έως 30.3.2006, η ενάγουσα πώλησε και παρέδωσε στο Ι.Κ.Α., χωρίς να έχει προηγηθεί η σύναψη δημόσιας σύμβασης προμήθειας κατά τον τύπο και τη διαδικασία του Π.Δ. 394/1996 (Κανονισμός Προμηθειών του Δημοσίου), αλλά κατόπιν προφορικών παραγγελιών των αρμόδιων οργάνων του τελευταίου, διάφορες ποσότητες οστομικών υλικών, συνολικής αξίας συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος Φ.Π.Α. 922.796,00 €, εξέδωσε δε τιμολόγια συνολικής αξίας (11.091,50 + 922.796,00 =) 933.887,49 €.

Από το ανωτέρω συνολικά οφειλόμενο ποσό, η ενάγουσα με την ένδικη αγωγή της αιτήθηκε την καταβολή του μερικότερου ποσού των 92.586,19 €, το οποίο αντιστοιχεί σε προϊόντα που πράγματι παρελήφθησαν από το ΙΚΑ και χρησιμοποιήθηκαν για την εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων του, για δε τις αντίστοιχες πωληθείσες ποσότητες οστομικών υλικών η ενάγουσα εξέδωσε τα παρακάτω τιμολόγια - δελτία αποστολής και ειδικότερα:...(Ακολουθεί η παράθεση 135 τιμολογίων πωλήσεως-δελτίων αποστολής εκδοθέντων από 14-10-2004 έως 28-9-2005 συνολικής αξίας, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α., 92.586,19 ευρώ).

Το δε ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, αν και παρέλαβε τα ανωτέρω υλικά τα οποία χρησιμοποίησε για τη φροντίδα των ασφαλισμένων του, δεν κατέβαλε το οφειλόμενο τίμημα. Οι ανωτέρω συμβάσεις πώλησης, για τις οποίες δεν προηγήθηκε η σύναψη δημόσιας σύμβασης προμήθειας κατά τον τύπο και τη διαδικασία του ΠΔ 394/1996 (Κανονισμός Προμηθειών του Δημοσίου) είναι άκυρες.

Το τίμημα αυτό των 92.586,19 ευρώ, το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ εξοικονόμησε λόγω της ακυρότητας των συμβάσεων και κατέστη ως προς αυτό αδικαιολογήτως πλουσιότερο χωρίς νόμιμη αιτία με αντίστοιχη ζημία της ενάγουσας. Ο δε οιονεί καθολικός του διάδοχος e ΕΦΚΑ πρέπει να αποδώσει την ωφέλεια αυτή στην ενάγουσα. Με το δέκατο λόγο της έφεσής του το εκκαλούν ΝΠΔΔ e ΕΦΚΑ ισχυρίζεται ότι με βάση τη διάταξη του άρθρου 13 του ν. 4578/2018 αναφορικά με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του ΕΟΠΥΥ που προέρχονται από ΦΚΑ, ναι μεν ο ΕΦΚΑ δύναται να εκπροσωπήσει τον ΕΟΠΥΥ και να ασκήσει ένδικα μέσα και βοηθήματα και για λογαριασμό του ΕΟΠΥΥ, πλην όμως, η θέση του τελευταίου δεν θίγεται ως διαδίκου και οι αποφάσεις τον δεσμεύουν και εκτελούνται υπέρ και σε βάρος του και, συνεπώς, η ένδικη υπόθεση αφορά το πρώην κλάδο υγείας του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, που έχει ήδη ενταχθεί στον ΕΟΠΥΥ, με επακόλουθο να πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αγωγή κατά του e- ΕΦΚΑ.

Και ο λόγος της έφεσης αυτός είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος καθόσον όπως έχει ήδη αναφερθεί στην παραπάνω νομική σκέψη, οι διατάξεις του άρθρου 13 του ν. 4578/2018, οι οποίες καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, δίκες, δεν έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, διότι οι διατάξεις αυτές αφορούν σε εκκρεμείς δίκες, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις- Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην Ο.Π.Α.Δ, πρώην Οίκου Ναύτου, πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες δεν μεταφέρθηκαν προς εξόφληση στον Ε.Φ.Κ.Α., διότι εξαιρέθηκαν, κατά τα ανωτέρω, και εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του...Από το ως άνω αποδεικτικό υλικό αποδείχθηκε ότι η αξία των πωληθέντων στο Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. οστομικών υλικών, για τα οποία εκδόθηκαν τα προαναφερθέντα επίδικα τιμολόγια, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α., ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 92.586,19 €. Ωστόσο,_το Ι.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ., αν και παρέλαβε τα ανωτέρω υλικά, δεν κατέβαλε το οφειλόμενο τίμημα, αρνείται δε μέχρι και σήμερα να το καταβάλει.

Οι ανωτέρω συμβάσεις πώλησης, για τις οποίες δεν προηγήθηκε η σύναψη δημόσιας σύμβασης προμήθειας κατά τον τύπο και τη διαδικασία του Π.Δ. 394/1996 (Κανονισμός Προμηθειών του Δημοσίου), είναι άκυρες. Κατά το ανωτέρω ποσό των 92.586,19 €, που εξοικονόμησε λόγω της ακυρότητας των ένδικων συμβάσεων ωφελήθηκε το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., το οποίο κατέστη, με τον τρόπο αυτό, αδικαιολογήτως και χωρίς νόμιμη αιτία πλουσιότερο σε βάρος της ενάγουσας, η οποία υπέστη ισόποση ζημία καθώς μειώθηκε το ενεργητικό της και αυξήθηκε το παθητικό της από την πώληση και παράδοση των περιγραφόμενων στην αγωγή της υλικών, ενώ το άνω νομικό πρόσωπο εξοικονόμησε ισόποση δαπάνη, στην οποία θα υποβαλλόταν προκειμένου να προμηθευτεί τα οστομικά υλικά για την περίθαλψη των ασθενών του, με συνέπεια να έχει καταστεί αδικαιολόγητα πλουσιότερο σε βάρος της ενάγουσας, ενώ ο αδικαιολόγητος αυτός πλουτισμός του σώζεται, αφού διαφορετικά θα υποβαλλόταν στην αντίστοιχη ως άνω δαπάνη (ποσού 92.586,19 €) για την αγορά των υλικών αυτών από άλλη εταιρία προκειμένου να περιθάλψει τους ασθενείς του.

Η αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού από άκυρη σύμβαση δύναται να εισαχθεί προς κρίση αυτοτελώς και χωρίς να απαιτείται επίκληση και απόρριψη της συμβατικής αξίωσης. Με το ίδιο αιτιολογικό που αναλύθηκε ανωτέρω στον πρώτο και δεύτερο λόγο έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος και ο πέμπτος λόγος έφεσης κατά το σκέλος με το οποίο το εκκαλούν ισχυρίζεται ότι ο πλουτισμός δεν σώζεται στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (ήδη ΕΦΚΑ), ενόψει του ότι ο πρώην κλάδος υγείας του έχει αποσχισθεί από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και έχει ενταχθεί στον ΕΟΠΥΥ είτε στις αρμόδιες ΔΥΠΕ, καθώς και ο έκτος λόγος έφεσης που αφορά τον ίδιο ισχυρισμό με τον πέμπτο, αφού όπως ανωτέρω εκτέθηκε το εκκαλούν ΕΦΚΑ αποτελεί οιονεί καθολικό διάδοχο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για τις επίδικες απαιτήσεις και υποχρεούται να αποδώσει την εν λόγω ωφέλεια στην ενάγουσα κατά το ποσό της οποίας αυτή ζημιώθηκε".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και έκανε δεκτή την αγωγή ως προς το αναιρεσείον ΝΠΔΔ e-ΕΦΚΑ, επικυρώνοντας την εκκαλούμενη απόφαση που είχε κρίνει κατά τον ίδιο τρόπο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 97 παρ.

ια' του Ν. 4486/2017 και 12 του Ν. 4578/2018, οι οποίες ήταν εφαρμοστέες και, επίσης, ορθά δεν εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα σύμφωνα με την προηγηθείσα μείζονα σκέψη, αφού, κατά τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η αναιρεσίβλητη εταιρία είχε ληξιπρόθεσμη απαίτηση κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ποσού 92.586,19 ευρώ με βάση τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, από τις αναφερόμενες στην απόφαση 135 άκυρες συμβάσεις πώλησης οστομικών υλικών, οι οποίες καταρτίσθηκαν και εκτελέστηκαν μέχρι τον κρίσιμο χρόνο της 31-12--2011 και δεν είχαν εξοφληθεί μέχρι τις 30-6-2017, τόσο από το αρχικά πρώτο εναγόμενο ΙΚΑ, όσο και από τον οιονεί καθολικό διάδοχό του ΕΟΠΥΥ, και συνεπώς, η εκκρεμής ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου δίκη, αφορώσα στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ με το Ν. 3918/2011 (και παρέμειναν σε αυτόν και μετά το Ν. 4238/2014 αφού δεν μεταφέρθηκαν στις ΔΥΠε) συνεχίστηκε νομίμως πλέον από τον ΕΦΚΑ (και ήδη τον "e-ΕΦΚΑ"), στον οποίο οι υποχρεώσεις αυτές μεταφέρθηκαν και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του, χωρίς να επέλθει διακοπή της δίκης, και ο οποίος πλέον μόνος νομιμοποιείται παθητικά στην ένδικη υπόθεση, χωρίς να παύσει μεταγενέστερα η νομιμοποίηση αυτή του e-ΕΦΚΑ δυνάμει του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, όπως εσφαλμένως ισχυρίζεται το αναιρεσείον, γιατί το άρθρο αυτό δεν αφορά στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ και κατά το άρθρο 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ.

ια' του Ν. 4486/2017, "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ", αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκος Ναύτου, πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον ΕΟΠΥΥ, αλλά δεν μεταφέρθηκαν μετά τις 30-6-2017 προς εξόφληση στον ΕΦΚΑ, γιατί εξαιρέθηκαν ρητά, και ως εκ τούτου εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον ΕΟΠΥΥ και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του και χωρίς να ασκεί έννομη επιρροή το γεγονός ότι παρήλθε η ορισθείσα με το άρθρο 12 του Ν. 4578/2018, μέχρι τις 31-12-2022, προθεσμία που είχε δοθεί στον e-ΕΦΚΑ για την εξόφλησή των, αφού η διάταξη του άρθρου 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ.

ια' του Ν. 4486/2017, εξακολουθεί να ισχύει. Επομένως, οι πρώτος, τρίτος και όγδοος λόγοι αναίρεσης, εξεταζόμενοι ως σύνολο, στους οποίους το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω από τον αρ. 1 (και όχι και από τους αρ. 9, 14 και 19, που επικαλείται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι αβάσιμοι.

Κατά την παράγραφο 6 του άρθρου 40 του Α.Ν. 1846/1951, όπως αντικαταστάθηκε αρχικά με το άρθρο 15 παρ. 2 του Ν. 4476/1965 και στη συνέχεια με το άρθρο 7 του Ν. 825/1978 "Πάσαι αι αξιώσεις εκ παροχών εις χρήμα της ασφαλίσεως ασθενείας παραγράφονται μετά έξι μήνας αφ' ης κατέστησαν απαιτηταί. Απαιτηταί δόσεις συντάξεων μη εισπραχθείσαι δι' οιονδήποτε λόγον εντός έτους παραγράφονται.

Η ετήσια παραγραφή άρχεται από του τέλους του μηνός ον αφορά η υπό πληρωμήν σύνταξις [...]. Πάσα άλλη οιαδήποτε κατά του ΙΚΑ απαίτησις παραγράφεται μετά πενταετίαν". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι και οι απαιτήσεις από σύμβαση πώλησης, καθώς και για την απόδοση του πλουτισμού από άκυρη σύμβαση πώλησης, των προμηθευτών του Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία "Ηλεκτρικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" (e-ΕΦΚΑ), που υπεισήλθε στα δικαιώματα του ΙΚΑ, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του, κατά το άρθρο 51 του Ν.4387/2016, όπως προαναφέρθηκε, υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή. Η παραγραφή αυτή αρχίζει από τότε που γεννήθηκε η αξίωση και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξή της (άρθρο 251 ΑΚ) και όχι από τη λήξη του έτους, μέσα στο οποίο συμπίπτει η έναρξη της παραγραφής, όπως ορίζει το άρθρο 253 ΑΚ, το οποίο αφορά μόνο στις αξιώσεις που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 250 ΑΚ (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 559/2021, ΣτΕ 790/2024).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 261 παρ. 1 ΑΚ, την παραγραφή διακόπτει η έγερση αγωγής, η δε παραγραφή που διακόπηκε με τον τρόπο αυτό, αρχίζει και πάλι από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης ή την κατ' άλλο τρόπο περάτωση της δίκης. Επίσης, κατά το άρθρο 263 ΑΚ, που έχει εφαρμογή και στην παραγραφή των χρηματικών απαιτήσεων κατά του Δημοσίου (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1484/2022, ΑΠ 52/2021, ΑΠ 252/2016), κάθε παραγραφή που διακόπηκε με την έγερση της αγωγής, θεωρείται σαν να μην διακόπηκε, αν ο ενάγων παραιτηθεί από την αγωγή ή η αγωγή απορρίφθηκε τελεσίδικα για λόγους μη ουσιαστικούς.

Αν ο δικαιούχος εγείρει και πάλι την αγωγής εντός έξι μηνών, η παραγραφή θεωρείται σαν να μην έχει διακοπεί. Στην περίπτωση που η διακοπή της παραγραφής επέρχεται με την άσκηση της αγωγής, η νέα παραγραφή αρχίζει από την άσκηση αυτής και διακόπτεται μετά από κάθε νέα διαδικαστική πράξη, οπότε αρχίζει εκ νέου(ΑΠ 1408/2024), η δε νέα αγωγή, για να έχει το ανωτέρω αποτέλεσμα, απαιτείται να έχει την ίδια ιστορική και νομική αιτία (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 234/2022, ΑΠ 43/2015).

Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 4 του Ν. 1649/1986 ορίζεται, ότι, αν ένδικο βοήθημα απορριφθεί τελεσιδίκως για έλλειψη δικαιοδοσίας του δικαστηρίου, κατ' εφαρμογή των ρυθμίσεων του Ν. 1406/1983, το αντίστοιχο ένδικο βοήθημα που προβλέπει ο νόμος, εφόσον ασκηθεί ενώπιον του κατά δικαιοδοσία αρμοδίου δικαστηρίου μέσα σε ανατρεπτική προθεσμία δύο μηνών από την επίδοση της τελεσίδικης απορριπτικής απόφασης στον ενδιαφερόμενο, λογίζεται, ως προς όλες τις έννομες συνέπειες, ότι ασκήθηκε κατά το χρόνο άσκησης εκείνου που απορρίφθηκε.

Ακολούθως, το ζήτημα αυτό ρυθμίσθηκε με το άρθρο 41 Ν. 3659/2008, το οποίο ορίζει ότι "αν ένδικο βοήθημα απορριφθεί τελεσιδίκως για έλλειψη δικαιοδοσίας του δικαστηρίου, το αντίστοιχο ένδικο βοήθημα που προβλέπει ο νόμος, εφόσον ασκηθεί ενώπιον του κατά δικαιοδοσία αρμόδιου δικαστηρίου εντός ανατρεπτικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την επίδοση της τελεσίδικης απορριπτικής απόφασης στον ενδιαφερόμενο ή αφότου καταστεί τελεσίδικη η επιδοθείσα πρωτόδικη απόφαση, λογίζεται, ως προς όλες τις έννομες συνέπειες, ότι ασκήθηκε κατά το χρόνο της άσκησης εκείνου που απορρίφθηκε".

Σύμφωνα συνεπώς με τη νεότερη αυτή διάταξη, η ανωτέρω δίμηνη ανατρεπτική προθεσμία αφετηριάζεται, αφότου καταστεί τελεσίδικη η επιδοθείσα πρωτόδικη απόφαση ή, αν η απόφαση εκδόθηκε κατ' έφεση από δικαστήριο του δεύτερου βαθμού, από την επίδοση της τελεσίδικης απορριπτικής απόφασης στον ενδιαφερόμενο.

Για την ταυτότητα δε του νομικού λόγου, η διάταξη αυτή εφαρμόζεται, όχι μόνον όταν εκδίδεται επί της ασκηθείσης αγωγής απορριπτική απόφαση λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας, αλλά και όταν ο ενάγων, αντιλαμβανόμενος ότι άσκησε την αγωγή του ενώπιον δικαστηρίου στερουμένου δικαιοδοσίας, ασκήσει νέα αγωγή ενώπιον του έχοντος δικαιοδοσία δικαστηρίου, χωρίς να αναμείνει την έκδοση απόφασης, αφού και με τον τρόπο αυτό πραγματώνεται ο σκοπός της ανωτέρω διάταξης, που συνίσταται στη σε σύντομο διάστημα επίλυση των εκκρεμών υποθέσεων και στην προστασία των ενδιαφερομένων, οι οποίοι με την εσφαλμένη άσκηση βοηθήματος ενώπιον Δικαστηρίου στερουμένου δικαιοδοσίας, κινδυνεύουν να παραγραφεί η αξίωσή τους (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 520/2023, ΑΠ 234/2022).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 340, 345, 346 ΑΚ, 215 παρ. 1 εδ. α' και 221 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η επίδοση στον εναγόμενο αγωγής για επιδίκαση χρηματικής απαίτησης δεν είναι μόνο διαδικαστική πράξη αλλά έχει και χαρακτήρα οιονεί δικαιοπραξίας όχλησης που εμπεριέχει πρόσκληση του δανειστή απευθυντέα προς τον οφειλέτη για την εκπλήρωση της παροχής ανεξαρτήτως του διαδικαστικού χαρακτήρα της ως στοιχείου άσκησης της αγωγής και μέσου έναρξης της δίκης, ώστε, ως εναρκτήρια αυτής διαδικαστική πράξη, να συνεπάγεται την τοκογονία του ληξιπροθέσμου χρέους χωρίς την υπερημερία του εναγόμενου οφειλέτη (ΑΚ 346) και ως όχληση να καθιστά τον οφειλέτη υπερήμερο υπό την επιφύλαξη της ένστασης του άρθρου 342 ΑΚ και υπόχρεο να πληρώσει το νόμιμο τόκο υπερημερίας όχι ως άμεσο αποτέλεσμα της αγωγής, η οποία δεν έχει τέτοια συνέπεια, αλλά της όχλησης που όταν ασκείται με την αγωγή της οποίας δεν αποτελεί αναγκαίο στοιχείο, ούτε τη νομική φύση της, ούτε την αυτοτέλειά της έναντι της αγωγής αποβάλλει.

Το ως άνω αποτέλεσμα της όχλησης που έγινε με την επίδοση καταψηφιστικής αγωγής προς τον οφειλέτη δεν ανατρέπεται αν η αγωγή αυτή απορριφθεί για λόγους που δεν ανάγονται στο υποστατό της αξίωσης, αλλά στην έλλειψη δικονομικών προϋποθέσεων, συνεπαγομένων ακυρότητα του δικογράφου της αγωγής ή απαράδεκτο αυτής (π.χ.

λόγω αοριστίας). Αντίθετα, αν η αγωγή απορριφθεί για ουσιαστικό λόγο, το ανωτέρω αποτέλεσμα της περιέλευσης του οφειλέτη σε υπερημερία δεν διατηρείται, αφού στην περίπτωση αυτή η όχληση δεν αφορά σε νόμιμη ή βάσιμη απαίτηση (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 234/2022, ΑΠ 160/2021). Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο ενάγων, του οποίου προγενέστερη αγωγή, που είχε επιδοθεί νομίμως, απορρίφθηκε λόγω έλλειψης δικονομικής προϋπόθεσης, δικαιούται να λάβει τόκους από την επίδοση εκείνης της αγωγής, η οποία δεν εξέλιπε ως όχληση δημιουργική υπερημερίας, εφόσον με νεότερη αγωγή επιδιώκει την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 585/2020, ΑΠ 178/2016).

Τέλος, η κατά τα άρθρα 294, 295 παρ. 1, 297 ΚΠολΔ παραίτηση του ενάγοντος από το δικόγραφο της αγωγής, που έχει ως αποτέλεσμα το ότι η αγωγή θεωρείται ως μη ασκηθείσα, συνεπάγεται την ανατροπή εξ υπαρχής μόνο των αποτελεσμάτων που επήλθαν με και από την άσκηση αυτής, δεν αφορά όμως και την επίδοση της αγωγής κατά το μέρος που η επίδοσή της έχει χαρακτήρα όχλησης, δημιουργική υπερημερίας του οφειλέτη και οφειλής για αντίστοιχους τόκους σύμφωνα με το άρθρο 345 ΑΚ (ΟλΑΠ 13/1994, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 234/2022).

Επομένως ο ενάγων, ο οποίος με προγενέστερη αγωγή του, επιδοθείσα νομίμως, από το δικόγραφο της οποίας παραιτήθηκε, είχε ζητήσει την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης, που ενασκεί με τη νέα αγωγή, δικαιούται να λάβει τόκους από την επίδοση της πρώτης αγωγής, η οποία δεν εξέλιπε ως όχληση δημιουργική υπερημερίας (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 520/2023, ΑΠ 234/2022, ΑΠ 1418/2018).

Με τους τέταρτο και έβδομο λόγους αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1(όχι δε και από τους αριθμούς 14 και 19) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 340, 345, 346, 261 και 263 ΑΚ, 7 παρ.2 ΝΔ 496/1974, του άρθρου μόνου του ΠΔ 437/1977 και των άρθρων 9 παρ.4 N. 1649/1986 και 41 Ν. 3659/2008, κρίνοντας εσφαλμένα α) ότι η αρχική 40.140/2007 αγωγή, που ασκήθηκε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών και απορρίφθηκε τελεσίδικα λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας, διέκοψε την παραγραφή της επίδικης αξίωσης, αν και αυτή είχε διαφορετική πραγματική και νομική βάση, αφού στηριζόταν στην διοικητική σύμβαση και όχι στον αδικαιόλογητο πλουτισμό, όπως οι επόμενες δύο αγωγές(έβδομος λόγος) και β) ότι το αναιρεσείον, αν κριθεί ότι η κατ' αυτού αξίωση δεν έχει παραγραφεί, οφείλει να καταβάλει τόκους όχι από την επίδοση της ανωτέρω 40.140/2007 αγωγής, αλλά από την επίδοση της ένδικης αγωγής.

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 αριθ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε, ως προς τα ανωτέρω ζητήματα: α) της διακοπής της παραγραφής της ένδικης αξίωσης και β) της έναρξης της τοκογονίας του επιδικασθέντος ποσού, τα ακόλουθα: "Από το ίδιο ως άνω αποδεικτικό υλικό αποδείχθηκε ότι οι επίδικες αξιώσεις της ενάγουσας ασκήθηκαν αρχικά με την από 2-11-2007 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40.140/2007 αγωγή, που απευθυνόταν ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και στρεφόταν κατά του Ι.Κ.Α..

Η αγωγή αυτή επιδόθηκε στο τελευταίο στις 8-11-2007 (βλ. τη με αριθμό 6745Β/8-11-2007 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Β. Κ.). Επί της αγωγής αυτής, εκδόθηκε η με αριθμό 12.544/2009 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή και υποχρεώθηκε το Ι.Κ.Α. να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 933.887,49 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση από το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. και επ' αυτής εκδόθηκε η με αριθμό 1440/2011 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία κρίθηκε ότι η διαφορά υπάγεται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Η τελεσίδικη αυτή απόφαση επιδόθηκε στην ενάγουσα στις 22-3-2012. Στη συνέχεια, διακόπηκε εκ νέου η παραγραφή, καθόσον η ενάγουσα άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 30-3-2012 και με αριθμό κατάθεσης ΓΑΚ ...

και ΕΑΚ ... αγωγή της, με την οποία επιδίωξε την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης κατά του πρώτου εναγόμενου Ι.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ. και(ενν. που) επιδόθηκε σε αυτό στις 10-4-2012 (βλ. τη με αριθμό ...2012 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Β. Κ.), δικάσιμος δε ορίστηκε η 10-10-2012, οπότε και αναβλήθηκε για τις 28-1-2015 οπότε και ματαιώθηκε.

Η αγωγή αυτή ασκήθηκε εντός της δίμηνης αποκλειστικής προθεσμίας, που προβλέπει το άρθρο 9 παρ. 4 του Ν. 1649/1986 σε συνδυασμό με το άρθρο 41 του Ν. 3659/2008, αφού η προθεσμία αυτή άρχισε από την επομένη της επίδοσης της ως άνω τελεσίδικης απορριπτικής απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών στην ενάγουσα (στις 22-3-2012, όπως προκύπτει από την σχετική σημείωση επί της με αρ. 1440/2011 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, που προσκομίζει και επικαλείται η ενάγουσα) και, συνεπώς, λογίζεται ασκηθείσα στις 6(ενν. 8)-11-2007, που ασκήθηκε η αγωγή ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών.

Ακολούθως, με την από 4-12-2015 και με αριθμό κατάθεσης ΓΑΚ ... κλήση της που επιδόθηκε στο πρώτο εναγόμενο στις 14-12-2015 (βλ. τη με αριθμό ...2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Μ. Κ.) επανέφερε την ως άνω αγωγή προς συζήτηση, η οποία προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο της 22-3-2017, πλην όμως, με το από 1-3-2017 δικόγραφο παραίτησης, που επιδόθηκε στο πρώτο εναγόμενο στις 7-3-2017 παραιτήθηκε τόσο από την ως άνω αγωγή όσο και από την ως άνω κλήση.

Επίσης, η ενάγουσα άσκησε την από 24-4-2012 με ΓΑΚ ... αγωγή, με την οποία επιδίωξε την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης κατά του ΕΟΠΥΥ, η οποία επιδόθηκε στο τελευταίο την 2-5-2012 (όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. ... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Β. Κ.), ήτοι, επίσης, εντός του διμήνου που προβλέπει το άρθρο 9 παρ. 4 του Ν. 1649/1986 και το άρθρο 41 του Ν.3659/2008, καθώς η τελεσίδικη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών της επιδόθηκε κατά τα ανωτέρω στις 22-3-2012.

Δικάσιμος συζήτησης της ανωτέρω αγωγής είχε ορισθεί η 10-10-2012 οπότε και αναβλήθηκε για την 28-1-2015, όπου ματαιώθηκε λόγω αναστολής εργασιών του Πρωτοδικείου Αθηνών εξαιτίας των εθνικών εκλογών της 25-1-2015. Την ως άνω αγωγή κατά του ΕΟΠΥΥ η ενάγουσα επανάφερε με την από 25-2-2015 κλήση με αριθμό κατάθεσης ΓΑΚ ..., η οποία έλαβε δικάσιμο την 22.3.2017 και επιδόθηκε στον ΕΟΠΥΥ (βλ.

την υπ' αριθ. ...2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Μ. Κ.). Με τα (ενν. από)1-3-2017 δικόγραφα παραίτησης η ενάγουσα παραιτήθηκε από το δικόγραφο της από 24-4-2012 αγωγής (ΓΑΚ ...) κατά του ΕΟΠΥΥ ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών καθώς και από το δικόγραφο της από 25-2-2015 κλήσης (ΓΑΚ ...

και ΕΑΚ ...) και την εν λόγω παραίτησή της επέδωσε στον ΕΟΠΥΥ (βλ. τις υπ' αριθ. ...2017 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Αθηνών Μ. Κ., αντίστοιχα). Ακολούθως, η ενάγουσα άσκησε την ένδικη αγωγή απευθυνόμενη και προς το τρίτο εναγόμενο, με την ίδια ιστορική και νομική βάση, η οποία επιδόθηκε στα εναγόμενα ΝΠΔΔ κατά τα ανωτέρω στις 30-3-2017.

Συνακόλουθα, η διακοπή της πενταετούς παραγραφής των αγωγικών αξιώσεων επήλθε ήδη από την επίδοση της από 2-11-2007 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40.140/2007 αρχικής αγωγής ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την άσκηση δε της δεύτερης αγωγής ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων επήλθε εκ νέου διακοπή της παραγραφής και ξεκίνησε νέα ισόχρονη παραγραφή, μέχρι την 2-5-2017.

Στη συνέχεια, με την από 1-3-2017 δήλωση παραίτησης, που επιδόθηκε στο δεύτερο εναγόμενο στις 7-3-2017, η ενάγουσα παραιτήθηκε από το δικόγραφο της από 24-4-2012 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου ...2012 αγωγής της, ωστόσο, προέβη εντός έξι μηνών από την παραίτηση αυτή στην άσκηση της νυν ένδικης αγωγής που επιδόθηκε στα εναγόμενα νομικά πρόσωπα, κατά τα ανωτέρω στις 30-3-2017.

Συνεπώς, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 263 παρ. 2 του Α.Κ., η οποία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, εφαρμόζεται και στην παραγραφή των απαιτήσεων κατά του Δημοσίου, η παραγραφή των επίδικων αξιώσεων θεωρείται ότι έχει διακοπεί ήδη από την άσκηση της από 24-4-2012 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου ...2012 αγωγής, από το δικόγραφο της οποίας παραιτήθηκε η ενάγουσα.

Εξάλλου, μετά την άσκηση της ένδικης αγωγής, εφαρμόζεται το άρθρο 261 παρ. 1 εδ. α' του Α.Κ., κατά το οποίο η παραγραφή που διακόπτεται με την άσκηση αγωγής, αρχίζει και πάλι από την έκδοση τελεσίδικης απόφασης ή την κατ' άλλο τρόπο περάτωση της δίκης. Ενόψει των ανωτέρω, οι επίδικες αξιώσεις δεν έχουν υποπέσει στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 40 παρ. 6 του Ν. 1846/1951, καθότι η παραγραφή έχει διακοπεί, ορθώς δε το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την ένσταση παραγραφής του e ΕΦΚΑ δεχόμενο ως ουσία βάσιμη την αντένσταση διακοπής της παραγραφής της ενάγουσας.

Επομένως, ο σχετικός ως άνω λόγος έφεσης κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος. Επιπλέον, με τον έβδομο λόγο έφεσης, κατά το σχετικό σκέλος του, όπως αυτός εκτιμάται, το εκκαλούν ισχυρίζεται ότι έσφαλε η εκκαλουμένη απόφαση επιδικάζοντας τόκους υπερημερίας από την 8-11-2007, δηλαδή την ημέρα επίδοσης της αρχικής από 2-11-2007 αγωγής ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και ότι σε κάθε περίπτωση θα έπρεπε να επιδικασθούν τόκοι από την άσκηση της ένδικης, τρίτης κατά σειρά, αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Ο λόγος αυτός, κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, ναι μεν κατά τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ΝΔ/τος 496/1974 για την έναρξη της τοκοδοσίας οφειλής Ν.Π.Δ.Δ. απαιτείται επίδοση αγωγής...στην προκειμένη, όμως περίπτωση οι ένδικες αγωγές ασκήθηκαν εντός διμήνου από την επίδοση της με αριθ. 1440/2011 τελεσίδικης απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών που απέρριψε την από 2-11-2007 αγωγή για έλλειψη δικαιοδοσίας (επίδοση που έλαβε χώρα την 22-3-2012) ώστε θεωρείται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 9 παρ. 4 του ν. 1649/1986 και 41 του ν. 3659/2008, ότι οι ένδικες αγωγές λογίζονται, ως προς όλες τις έννομες συνέπειες τους ότι ασκήθηκαν κατά το χρόνο της άσκησης της από 2-11-2007 αγωγής.

Η δε παραίτηση το Μάρτιο του 2017 της ενάγουσας από τα δικόγραφα των ανωτέρω αγωγών της, που έχει ως αποτέλεσμα ότι οι αγωγές αυτές θεωρούνται ως μη ασκηθείσες, δεν συνεπάγεται και την ανατροπή της επελθούσης οχλήσεως, δημιουργικής υπερημερίας του εναγόμενου και οφειλής του για τόκους υπερημερίας από την επίδοση της πρώτης από 2.11.2007 αγωγής, καθόσον η ενάγουσα με την ένδικη αγωγή της επιδιώκει την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο ως προς το ζήτημα της διακοπής της παραγραφής της ένδικης αξίωσης, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 40 παρ. 6 του Α.Ν. 1846/1951, 251, 261, 263, 346 ΑΚ, 9 παρ. 4 Ν. 1649/1986 και 41 Ν.3659/2008, οι οποίες ήταν εφαρμοστέες και εφαρμόστηκαν στην προκείμενη περίπτωση, καθόσον η παραίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης εταιρίας από τα δικόγραφα των από 30-3-2012 και 24-4-2012 αγωγών της ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και του ΕΟΠΥΥ αντιστοίχως, που είχαν την ίδια ιστορική και νομική βάση με την ένδικη αγωγή, δεν είχε ως αποτέλεσμα την άρση των συνεπειών της άσκησής τους αναδρομικά, καθώς και την άρση των συνεπειών της άσκησης της αρχικής από 2-11-2007 αγωγής της κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, που επίσης περιείχε και την ίδια ιστορική και νομική βάση με την ένδικη αγωγή, ως προς το ζήτημα της διακοπής της παραγραφής της ένδικης αξίωσής της, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η ένδικη από 9-3-2017 αγωγή της ασκήθηκε εντός εξαμήνου από την παραίτηση αυτής (αναιρεσίβλητης) από τα δικόγραφα των από 30-3-2012 και από 24-4-2012 προγενέστερων για την ίδια απαίτηση αγωγών της, που είχαν ασκηθεί εντός του διμήνου που προβλέπουν τα άρθρα 9 παρ. 4 Ν. 1649/1986 και 41 Ν. 3659/2008, με αποτέλεσμα, κατ' άρθρο 263 εδ.

β' ΑΚ, να διατηρούνται οι συνέπειες της διακοπής της παραγραφής με τις προηγουμένως ασκηθείσες (εντός του προβλεπόμενου από τις ανωτέρω διατάξεις διμήνου) ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων αγωγές της κατά τα εκτιθέμενα στην αμέσως προηγούμενη νομική σκέψη. Επομένως ο έβδομος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο το αναιρεσείον ΝΠΔΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθ. 1 (και όχι και από τους αριθ. 14 και 19, όπως το ίδιο ισχυρίζεται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της ευθείας παραβίασης, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, των προαναφερόμενων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, είναι αβάσιμος.

Επίσης, έτσι που έκρινε το Εφετείο ως προς το ζήτημα της έναρξης της τοκογονίας της επιδικασθείσας απαίτησης, δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, που ήταν εφαρμοστέες και εφαρμόστηκαν στην προκειμένη περίπτωση, καθόσον η παραίτηση της αναιρεσίβλητης από τα δικόγραφα των από 30-3-2012 και 24-4-2012 αγωγών της ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών δεν είχε ως συνέπεια την άρση των συνεπειών της ασκήσεώς τους αναδρομικά, επομένως και την άρση των συνεπειών της άσκησης της από 2-11-2007 αγωγής της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών ως προς την έναρξη της τοκογονίας, αφού, κατά τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, οι αγωγές αυτές ασκήθηκαν εντός διμήνου από την επίδοση της τελεσίδικης αποφάσεως του Διοικητικού Δικαστηρίου που απέρριψε την πρώτη αγωγή της αναιρεσίβλητης για έλλειψη δικαιοδοσίας και επομένως θεωρείται ότι αυτή (ένδικη αγωγή) ως προς όλες τις έννομες συνέπειές της ασκήθηκε κατά το χρόνο ασκήσεως της ως άνω από 2-11-2007 πρώτης αγωγής της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, συνακόλουθα δε, η η αναιρεσίβλητη δικαιούται να λάβει τόκους υπερημερίας από την επίδοση εκείνης της αγωγής, η οποία δεν έπαυσε ως όχληση, δημιουργική υπερημερίας, εφόσον με τις νεότερες από 30-3-2012 και 24-4-2012 αγωγές της ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που ασκήθηκαν στις 10-4-2012 και 2-5-2012 αντίστοιχα, ήτοι εντός της ανατρεπτικής προθεσμίας των δύο μηνών από την επίδοση, στις 22-3-2012, της 1440/2011 τελεσίδικης απορριπτικής αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου, επιδίωκε την επιδίκαση της ίδιας απαιτήσεώς της, οπότε οι αγωγές αυτές λογίζονται, όπως εκτέθηκε, ως προς όλες τις έννομες συνέπειές τους ότι ασκήθηκαν κατά τον χρόνο εκείνης που απορρίφθηκε.

Επομένως και o τέταρτος λόγος της αναιρέσεως με τον οποίο το αναιρεσείον ΝΠΔΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω πλημμέλεια από τον αριθμό 1(και όχι και από τους αριθ. 14 και 19, όπως το ίδιο ισχυρίζεται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως "αίτηση" κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οιανδήποτε μορφή της, που δημιουργεί εκκρεμότητα δίκης, και ιδίως η αγωγή, η ανταγωγή, η κυρία παρέμβαση, η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση, η ανακοπή ή τριτανακοπή και τα ένδικα μέσα (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 917/2020) όχι, όμως, και ο λόγος της έφεσης, που περιέχει παράπονο κατά της εκκαλούμενης απόφασης, το οποίο αφορά σε πραγματικές ή νομικές πλημμέλειες αυτής αναφορικά με ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ο οποίος συνιστά "πράγμα", κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, η λήψη ή μη λήψη υπόψη του οποίου θεμελιώνει τον από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο (ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 81/2022, ΑΠ 62/2019).

Εξάλλου, δεν στοιχειοθετείται ο ανωτέρω λόγος (από τον αριθ. 8), αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα με τον λόγο έφεσης ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 12/1991, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 531/2022, ΑΠ 1293/2017). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, το αναιρεσείον ΝΠΔΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθ. 8 (και όχι από τους αριθ. 1, 9, 14 και 19, όπως το ίδιο επικαλείται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν "επιλήφθηκε" του όγδοου λόγου έφεσής του, με τον οποίο είχε προβάλει ότι εσφαλμένα το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, παραβιάζοντας το άρθρο 21 παρ. 9 του Ν. 1902/1990 είχε κηρύξει την εναντίον του απόφασή του προσωρινά εκτελεστή για το ποσό των 50.000 ευρώ.

Ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι προεχόντως απαράδεκτος ως αλυσιτελής, γιατί η προσβαλλόμενη απόφαση, ως τελεσίδικη, είναι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 904 παρ. 2 περ. α' του ΚΠολΔ εκτελεστή, και, σε κάθε περίπτωση, αβάσιμος, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη τον ανωτέρω όγδοο λόγο της έφεσης του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ και ρητά τον απέρριψε.

Από τις διατάξεις των άρθρων 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ και 2 του ΑΚ προκύπτει ότι το εφετείο, κατά το πρώτο στάδιο της δίκης της έφεσης κατά απόφασης που έχει προσβληθεί με έφεση, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, με μόνες εξαιρέσεις τις περιπτώσεις που ο νέος νόμος, με ρητή διάταξη, καταλαμβάνει και τις σχέσεις, που έχουν οριστικά κριθεί ή είναι πραγματικά ερμηνευτικός, οπότε θεωρείται σύγχρονος του ερμηνευόμενου, ενώ στην περίπτωση κατά την οποία, συνεπεία παραδοχής κάποιου λόγου έφεσης, ως ουσιαστικά βάσιμου, εξαφανίσει την εκκληθείσα απόφαση και ακολουθήσει νέο στάδιο, κατά το οποίο κρατώντας το ίδιο την υπόθεση, δικάζει αυτήν στην ουσία, υποκαθιστάμενο στη θέση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, οφείλει, συμμορφούμενο προς τη γενική διάταξη του άρθρου 2 του ΑΚ, να εφαρμόσει το νέο νόμο, αφού αυτός ισχύει κατά το χρόνο δημοσίευσης της δικής του απόφασης, που κρίνει την ουσία της υπόθεσης, ασχέτως αν αυτός έχει ή όχι αναδρομική δύναμη και η εφαρμογή του οδηγεί σε κρίση διαφορετική από εκείνη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (ΟλΑΠ 1/2020, ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 306/2017).

Ο αναιρετικός έλεγχος νομιμότητας της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης γίνεται με βάση το νόμο, που όφειλε να εφαρμόσει το ουσιαστικό δικαστήριο, του οποίου η απόφαση προσβάλλεται. Κατ' εξαίρεση ο αναιρετικός έλεγχος νομιμότητας θα γίνει με νόμο μεταγενέστερο εκείνου, αν ο τελευταίος έχει αναδρομική ισχύ και ορίζει ότι εφαρμόζεται και επί των τελεσιδίκως κριθέντων ή στις δίκες που είναι εκκρεμείς σε οποιοδήποτε δικαστήριο ή δεν έγιναν αμετάκλητες, με την προϋπόθεση ότι η διάταξη για αναδρομική ισχύ δεν προσκρούει σε διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος, Σύνταγμα, ΕΣΔΑ κλπ. (ΟλΑΠ 30/1998, ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 1628/2017).

Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 21 του Κ.Δ. της 26.6/10.7.1944 "Περί Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου": "Ο νόμιμος και ο της υπερημερίας τόκος πάσης του Δημοσίου οφειλής ορίζεται εις 6% ετησίως, πλην αν άλλως ωρίσθη διά συμβάσεως ή ειδικού νόμου. Ο ειρημένος τόκος άρχεται από της επιδόσεως της αγωγής".

Ακολούθως, με τη διάταξη του άρθρου 45 Ν. 4607/2019 (ΦΕΚ Α' 65/24.4.2019) ορίσθηκε ότι: "Το ύψος του νόμιμου επιτοκίου και του επιτοκίου υπερημερίας κάθε οφειλής του Δημοσίου ισούται προς το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), που ισχύει κατά την ημερομηνία άσκησης του ένδικου βοηθήματος, πλέον τριών (3,00) εκατοστιαίων μονάδων ετησίως.

Το επιτόκιο του προηγούμενου εδαφίου δεν μεταβάλλεται, κατά το μέρος που αφορά το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), πριν από την εκάστοτε σωρευτική μεταβολή αυτού κατά μία (1,00) εκατοστιαία μονάδα, με σχετική βάση υπολογισμού του το επιτόκιο που ισχύει κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος Τα ανωτέρω δεν ισχύουν για:

α)...β)...γ)...Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων αυτών, όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά ή παραπομπή στο ύψος του οφειλόμενου από το Δημόσιο νόμιμου επιτοκίου ή και του επιτοκίου υπερημερίας, νοείται το επιτόκιο του παρόντος" (παρ. 1). "Στην περίπτωση των ένδικων βοηθημάτων κατά του Δημοσίου, τόκος οφείλεται, σε κάθε περίπτωση, μόνο από την επίδοση των σχετικών δικογράφων από τον διάδικο στον Υπουργό Οικονομικών ή στο αρμόδιο όργανο του Δημοσίου ή της Αρχής που προβλέπεται από τον νόμο σε ειδικές κατηγορίες υποθέσεων..." (παρ. 2).

Με την ως άνω ρύθμιση του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019 τροποποιήθηκε το πλαίσιο για την τοκοφορία των οφειλών του Δημοσίου, με μείωση του επιτοκίου από το έως τότε ισχύον έξι τοις εκατό (6%) ετησίως, στο ύψος που ορίζεται στην εν λόγω νέα διάταξη, επειδή, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου, το (προ)ισχύον νόμιμο επιτόκιο για τις οφειλές του Δημοσίου (ύψους 6% ετησίως), εκτός του γεγονότος ότι κρίνεται ιδιαίτερα υψηλό για τις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες λόγω του αμετάβλητου χαρακτήρα του, δεν προσαρμόζεται στο εκάστοτε χρηματοοικονομικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα τη σοβαρή επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, λαμβανομένου υπόψη και του ρυθμού απονομής δικαιοσύνης και επίσης, με την ρύθμιση αυτή ενοποιήθηκε η έως τώρα υφιστάμενη νομοθεσία και καθιερώνεται ενιαίος τρόπος υπολογισμού του οφειλόμενου από το Δημόσιο τόκου (νόμιμου και υπερημερίας), για τις σχετικές οφειλές αυτού, ανεξάρτητα από την αιτία τους, με αναφορά στο επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), το οποίο ισχύει κατά την ημερομηνία άσκησης του ενδίκου βοηθήματος (γένεση επιδικίας), πλέον των προτεινόμενων εκατοστιαίων μονάδων (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 1303/2022).

Περαιτέρω, από τη διάταξη της παρ. 3 του ιδίου άρθρου 45 του ανωτέρω Ν. 4607/2019, που ορίζει ότι οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται και σε όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, σε οποιοδήποτε βαθμό και στάδιο, για το μέρος κατά το οποίο οι αξιώσεις για τόκο ανάγονται και υπολογίζονται σε χρόνο μετά την πρώτη του επόμενου μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο νόμος αυτός δημοσιεύθηκε την 24η Απριλίου 2019, συνάγεται ότι στις υποθέσεις, οι οποίες είναι εκκρεμείς σε οποιοδήποτε βαθμό και στάδιο, συνεπώς και ενώπιον του Αρείου Πάγου, κατά την 24η Απριλίου 2019, το επιτόκιο οφειλών του Δημοσίου μέχρι και τις 30.4.2019 θα υπολογίζεται σε ποσοστό 6% ετησίως, σύμφωνα με την προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 21 του Δ/τος της 26.6/10.7.1944 και από 1.5.2019 θα υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019 (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 407/2023, ΑΠ 1303/2022).

Οι ανωτέρω διατάξεις εφαρμόζονται και για τον ΕΦΚΑ, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 62 παρ. 3 Θ' του Ν. 4387/2016, που ορίζει ότι ο ΕΦΚΑ έχει τα ουσιαστικά, δικονομικά και οικονομικά προνόμια του Δημοσίου (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 1554/2023, ΑΠ 643/2023, ΑΠ 407/2023). Με τον έκτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, το αναιρεσείον ΝΠΔΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την διάταξη του άρθρου 21 του από 26.6/10.7.1944 διατάγματος "Περί Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου", η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα και εσφαλμένα δεν εφάρμοσε την εφαρμοστέα διάταξη του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019, που έχει ισχύ και για τον ΕΦΚΑ και έτσι το υποχρέωσε να καταβάλει τόκο, για το μετά την 1-5-2019 χρονικό διάστημα, με επιτόκιο 6% ετησίως και όχι με το επιτόκιο του άρθρου 45 Ν. 4607/2019, που εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς δίκες.

Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, αφού η νέα ως άνω ρύθμιση του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019, έχοντας ημερομηνία έναρξης ισχύος την 24.4.2019, ίσχυε τόσο κατά τον χρόνο συζήτησης της έφεσης του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου (24-3-2022), όσο και κατά το χρόνο δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης (11/10/2022) και καταλάμβανε και την εκκρεμή στις 24-4-2019 ένδικη αξίωση της αναιρεσίβλητης, για επιδίκαση τόκου, κατά το μέρος που η αξίωση αυτή ανάγεται και υπολογίζεται σε χρόνο μετά την πρώτη του επόμενου μήνα από την έναρξη ισχύος του εν λόγω νόμου και, συνεπώς, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του παρέλειψε να εφαρμόσει την διάταξη του άρθρ. 45 Ν. 4607/2019, που ήταν εφαρμοστέα και για τον ΕΦΚΑ, για το μετά την 1-5-2019 χρονικό διάστημα, αν και ήταν υποχρεωμένο να το κάνει και αυτεπαγγέλτως, σύμφωνα με την αμέσως προηγηθείσα νομική σκέψη, έσφαλε ως προς την εφαρμογή του νόμου, κατά το μέρος που η κρίση του αυτή (περί τοκοδοσίας) αφορά στο χρονικό διάστημα μετά την 1-5-2019, αφού από τότε και μεταγενέστερα ο οφειλόμενος από το Δημόσιο και, συνεπώς, και από τον ΕΦΚΑ τόκος υπολογίζεται με βάση τη νεότερη και ειδική ρύθμιση του άρθρ. 45 Ν. 4607/2019 και όχι κατά το άρθρο 21 του "Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου", το οποίο δεν είναι εφαρμοστέο για το χρονικό αυτό διάστημα.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 176 έως 183 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ως προς την τελική κατανομή των δικαστικών εξόδων των διαδίκων καθιερώνεται η αρχή της ήττας. Επομένως, η καταψήφιση στη δικαστική δαπάνη του διαδίκου που νικήθηκε, δεν έχει ανάγκη ειδικής αιτιολογίας και είναι συνέπεια της αρχής της ήττας, αφού η ρύθμιση των δικαστικών εξόδων ανατέθηκε στην κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, η οποία είναι ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (ΑΠ 667/2024, ΑΠ 1055/2021, ΑΠ 461/2021).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης, κατά το κύριο σκέλος του, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, αποδίδεται από το αναιρεσείον ΝΠΔΔ στην προσβαλλόμενη απόφαση, η από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (και όχι και από τους αριθμούς 9, 14 και 19, όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο) πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή μη κατονομαζόμενου νόμου, απέρριψε λόγο έφεσης του, με τον οποίο προέβαλε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα τον καταδίκασε στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της ενάγουσας -ήδη αναιρεσίβλητης στο υπέρογκο ποσό των 3.800 ευρώ.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί, όπως προεκτέθηκε, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την επιβολή των δικαστικών εξόδων σε βάρος του ηττηθέντος διαδίκου, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 563 παρ.2 του ΚΠολΔ και 27 παρ. 2 εδ. γ` και δ` του ν. 4938/2022 "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών" προκύπτει, ότι στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου υπάγονται: α)αιτήσεις αναιρέσεως υπέρ του νόμου και β) αιτήσεις αναιρέσεως που παραπέμπονται σε αυτή για εκδίκαση με κοινό πρακτικό του Προέδρου και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ή με ομόφωνη απόφαση του δικάζοντος τμήματος ή με απόφαση της τακτικής Ολομέλειας.

Η παραπομπή μπορεί να γίνει για όλους ή για ορισμένους μόνο λόγους αναιρέσεως, αν σε κάθε περίπτωση κριθεί ότι πρόκειται για ζήτημα με γενικότερο ενδιαφέρον ή ότι τούτο είναι αναγκαίο, για την ενότητα της νομολογίας(ΑΠ 357/2021). Εξ άλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 22 του Ν.3693/1957 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των περί Νομικού Συμβουλίου του Κράτους διατάξεων", που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 ΕισΝΚΠολΔ, "1.

Επί δικών μετά του Δημοσίου η περιλαμβανομένη εις τας αποδοτέας προς τον νικώντα διάδικον δαπάνας αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου του μειούται μέχρι του ημίσεος του ελαχίστου ορίου της διατιμήσεως εκάστης ενεργείας, μη δυναμένη πάντως να υπερβή δι` όλας τας καθ` έκαστον βαθμόν δικαιοδοσίας πράξεις τας δώδεκα χιλιάδας χαρτίνας δραχμάς. 2.

Εις τας δίκας μετά του Δημοσίου τα δικαστικά έξοδα συμψηφίζονται όλα: α) όταν αμφότεροι οι διάδικοι είναι υπαίτιοι και β) όταν έκαστος διάδικος εν μέρει νικήση και εν μέρει ηττηθή. 3. Αι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται και εις δίκας εν αις διάδικος είναι Υπουργός ή Νομάρχης ή πρόσωπον του οποίου η νομική υπηρεσία διεξάγεται διά του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους", κατ' εξουσιοδότηση δε του άρθρου 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 εκδόθηκε η 134423/8-12-1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών " Αναπροσαρμογή δικαστικών εξόδων" (ΦΕΚ Β'11/1993), που αναπροσάρμοσε το ανωτέρω χρηματικό όριο στο ποσό των 100.000 δραχμών.

Τέλος, στο αναφερόμενο στην Διοικητική Οργάνωση του e-ΕΦΚΑ άρθρο 62 παρ. 3 περ. Β', Γ', Δ', Ε', Ζ', Η' και Θ' του ανωτέρω συστατικού του ΕΦΚΑ Ν. 4387/2016 (όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4445/2016), ορίζονται και τα ακόλουθα: ""3. Επίσης στον Ε.Φ.Κ.Α. λειτουργούν: Α) ...Β) Γραφείο Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α.

το οποίο λειτουργεί, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες περί ΝΣΚ διατάξεις, με το υφιστάμενο, κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, στα Γραφεία Νομικού Συμβούλου των εντασσομένων στον Ε.Φ.Κ.Α. Φορέων, Κλάδων, Τομέων, Λογαριασμών, κύριο προσωπικό του ΝΣΚ, στο οποίο προστίθενται ένας (1) Αντιπρόεδρος του ΝΣΚ δύο (2) Νομικοί Σύμβουλοι του Κράτους, τέσσερις (4) Πάρεδροι ΝΣΚ και οκτώ (8) Δικαστικοί Πληρεξούσιοι ΝΣΚ, κατ` αντίστοιχη αύξηση των οργανικών θέσεων Αντιπροέδρων ΝΣΚ, Νομικών Συμβούλων του Κράτους, Παρέδρων και Δικαστικών Πληρεξουσίων του ΝΣΚ.

Προϊστάμενος του Γραφείου τούτου ορίζεται Αντιπρόεδρος του ΝΣΚ, με Αναπληρωτή του Αντιπρόεδρο ή Νομικό Σύμβουλο του ΝΣΚ. Στην αρμοδιότητα του Γραφείου Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α. ανήκει η νομική υπεράσπιση των συμφερόντων του Ε.Φ.Κ.Α. ενώπιον κάθε Δικαστηρίου και Αρχής, ιδίως δε: α) Η δικαστική υποστήριξη και εκπροσώπηση του Ε.Φ.Κ.Α.

στις δικαστικές υποθέσεις που δεν έχουν ανατεθεί στα Τμήματα της Διεύθυνσης Νομικών Υποθέσεων, κατά τα οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους, και ιδίως οι υποθέσεις που αφορούν στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α., κατά την παράγραφο 1 περιπτώσεις Α` και Ε` του άρθρου 53 Κλάδους, Τομείς και Λογαριασμούς των Φορέων, Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.

και Ο.Γ.Α., στην ασφάλιση και συνταξιοδότηση δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών του άρθρου 4 και της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του παρόντος, καθώς και στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών (Κ.Ε.Α.Ο.). β)... γ)... δ) ..ε)...Στο πιο πάνω Γραφείο λειτουργεί Τριμελής Επιτροπή κατά τις διατάξεις περί ΝΣΚ, ενώπιον της οποίας εισάγονται εισηγήσεις επί όλων των υποθέσεων του Ε.Φ.Κ.Α..

Εφόσον την υπόθεση χειρίζεται δικηγόρος συντάσσεται έγγραφη προεισήγηση από αυτόν. Ο δικηγόρος αυτός, δύναται, εάν συντρέχει σημαντικός, κατά την κρίση του Προεδρεύοντος της Τριμελούς Επιτροπής, λόγος, να παρίσταται χωρίς δικαίωμα ψήφου και να αναπτύσσει την προεισήγησή του. Γ) Διεύθυνση Νομικών Υποθέσεων (Δ.Ν.Υ.), υπαγόμενη απευθείας στον Διοικητή του Ε.Φ.Κ.Α., υπό την εποπτεία του Γραφείου Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α.

και προϊστάμενο τον εκάστοτε προϊστάμενο αυτού. Στη Διεύθυνση υπάγονται οι δικηγόροι με έμμισθη εντολή που μεταφέρονται στον Ε.Φ.Κ.Α., σύμφωνα με την περίπτωση α` της παραγράφου 1 του άρθρου 71 του παρόντος και τοποθετούνται ή ανακατανέμονται στα Τμήματα στα οποία διαρθρώνεται η Δ.Ν.Υ. με πράξη του Διοικητή του Ε.Φ.Κ.Α., λαμβανομένης υπόψη της προηγούμενης εμπειρίας τους.

Η Διεύθυνση Νομικών Υποθέσεων διαρθρώνεται ως εξής: 1. Τμήμα Α` με αρμοδιότητα τη νομική υποστήριξη των δικαστικών και εξώδικων υποθέσεων που αφορούν στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α. κατά την παράγραφο 1 περιπτώσεις Α` και Ε` του άρθρου 53, Κλάδους, Τομείς, και Λογαριασμούς των Φορέων, Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ. και Ο.Γ.Α.

στην ασφάλιση και συνταξιοδότηση δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών του άρθρου 4 και της παραγράφου 2 του άρθρου 53, καθώς και στο κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών (Κ.Ε.Α.Ο.). Η αρμοδιότητα αυτή ασκείται από τους παραπάνω δικηγόρους και από το κύριο προσωπικό του Ν.Σ.Κ. που υπηρετεί στο γραφείο Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α., μετά από ανάθεση από τον Προϊστάμενο του Γραφείου αυτού. 2.

Τμήμα Β` με αρμοδιότητα τη νομική υποστήριξη των δικαστικών και εξώδικων υποθέσεων που αφορούν στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α., κατά την παράγραφο 1, περίπτωση Δ` του άρθρου 53 του παρόντος, Κλάδους, Τομείς και Λογαριασμούς του Ο.Α.Ε.Ε. 3. Τμήμα Γ` με αρμοδιότητα τη νομική υποστήριξη των δικαστικών και εξώδικων υποθέσεων που αφορούν στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α.

κατά την παράγραφο 1 περίπτωση Γ` του άρθρου 53 του παρόντος, Κλάδους, Τομείς και Λογαριασμούς του Ε.Τ.Α.Α. 4. Τμήμα Δ` με αρμοδιότητα τη νομική υποστήριξη των δικαστικών και εξώδικων υποθέσεων που αφορούν στο, εντασσόμενο, κατά την παράγραφο 1, περίπτωση ΣΤ` του άρθρου 53, στον Ε.Φ.Κ.Α., Ν.Α.Τ., συμπεριλαμβανομένου του Κεφαλαίου Δυτών αυτού, και του Κεφαλαίου Ανεργίας- Ασθένειας Ναυτικών (ΚΑΑΝ), στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α., κατά την παράγραφο 1, περιπτώσεις Β` και Ζ` του άρθρου 53, Κλάδους, Τομείς και Λογαριασμούς των Φορέων Ε.Τ.Α.Π. - Μ.Μ.Ε.

και Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω., καθώς και στον εντασσόμενο στον Ε.Φ.Κ.Α., κατά την παράγραφο 1 περίπτωση Η` του άρθρου 53, Ε.Τ.Α.Τ. 5. Τμήμα Διοικητικής Υποστήριξης με τις εξής αρμοδιότητες: α. Γραμματειακή υποστήριξη του Γραφείου του Νομικού Συμβούλου και της Διεύθυνσης Νομικών Υποθέσεων. β.... ζ. Διαχείριση των πρακτικών ή πράξεων της Τριμελούς Επιτροπής του Γραφείου Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α., του Επιστημονικού Συμβουλίου και των υποβαλλομένων από τους δικηγόρους του Ε.Φ.Κ.Α.

προεισηγήσεων. η. Έκδοση εξουσιοδοτήσεων για την παράσταση δικηγόρων του Ε.Φ.Κ.Α. στα ποινικά Δικαστήρια, έκδοση αποφάσεων για πρόσληψη συνεργαζομένων δικηγόρων κατά περίπτωση με το Γραφείο Νομικού Συμβούλου ή τα Υποκαταστήματα του Ε.Φ.Κ.Α. θ...Του Τμήματος Α` προΐσταται ένας εκ των υπηρετούντων στο Γραφείο Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α., Νομικός Σύμβουλος του Κράτους, ο οποίος ορίζεται από τον Προϊστάμενο του Γραφείου αυτού και στον οποίο δύναται να εκχωρηθεί η αρμοδιότητα ανάθεσης των υποθέσεων στους δικηγόρους του Τμήματος Α`.

Των Τμημάτων Β`, Γ` και Δ` της ίδιας Διεύθυνσης προΐστανται οι ήδη υπηρετούντες Προϊστάμενοι των Δ.Ν.Υ. ή Νομικοί Σύμβουλοι των εντασσόμενων Φορέων, άλλως και σε περίπτωση μη ύπαρξης αυτών οι αρχαιότεροι στον Άρειο Πάγο έμμισθοι δικηγόροι των αντίστοιχων Φορέων που εντάσσονται στον Ε.Φ.Κ.Α., οι οποίοι αναθέτουν τις υποθέσεις στους λοιπούς δικηγόρους...

Δ) Μέχρι να ολοκληρωθεί η εκδίκαση σε οποιονδήποτε βαθμό των εκκρεμών ενώπιον παντός Δικαστηρίου δικαστικών υποθέσεων των εντασσομένων στον Ε.Φ.Κ.Α. Φορέων, Κλάδων, Τομέων, Λογαριασμών, Κεφαλαίων και λοιπών, αυτές διεκπεραιώνονται από τα μέλη του κύριου προσωπικού του Ν.Σ.Κ., καθώς και από τους δικηγόρους με έμμισθη εντολή ή κατά περίπτωση, στους οποίους έχουν ανατεθεί.

Οι δικηγόροι αυτοί παρίστανται από 1.1.2017 και συνεχίζουν χωρίς διακοπή τις σχετικές δίκες για λογαριασμό πλέον του Ε.Φ.Κ.Α. ασκώντας όλες τις διαδικαστικές ενέργειες, πράξεις και ένδικα μέσα και βοηθήματα επ` ονόματι του Φορέα αυτού. Ε) Με απόφαση του Διοικητή του Ε.Φ.Κ.Α. που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Προϊσταμένου του Γραφείου του Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α., μπορεί να απασχολούνται δικηγόροι, στους οποίους ανατίθεται κατά περίπτωση ο χειρισμός δικαστικών και εξωδίκων υποθέσεων του Γραφείου Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α.

και των Τοπικών Υπηρεσιών του Ε.Φ.Κ.Α., με αμοιβή για κάθε υπόθεση ξεχωριστά. Ο αριθμός των δικηγόρων αυτών δεν μπορεί να υπερβαίνει τον αριθμό που ορίζεται με απόφαση του Διοικητή του Ε.Φ.Κ.Α. που εκδίδεται μέχρι 31 Μαρτίου κάθε έτους και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Φ.Κ.Α..

Μέχρι την έκδοση της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου συνεχίζεται η ανάθεση υποθέσεων του Ε.Φ.Κ.Α. στους υφιστάμενους κατά περίπτωση δικηγόρους των εντασσομένων Φορέων. ΣΤ).. Ζ) Συνιστάται στον Ε.Φ.Κ.Α. Επιστημονικό Συμβούλιο, το οποίο συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και απαρτίζεται από τον προϊστάμενο του Γραφείου Νομικού Συμβούλου του Ε.Φ.Κ.Α.

ως Πρόεδρο με αναπληρωτή του τον αρχαιότερο Νομικό Σύμβουλο του Κράτους στο Γραφείο, και μέλη του δύο (2) εκ των υπηρετούντων σε αυτό Νομικών Συμβούλων του Κράτους ή Παρέδρων, με αναπληρωτές τους, Νομικούς Συμβούλους ή Παρέδρους του Γραφείου, καθώς επίσης και τους Προϊσταμένους των Α`, Β`, Γ και Δ` Τμημάτων της Δ.Ν.Υ., με αναπληρωτές, του μεν προϊσταμένου του Α` Τμήματος, Νομικό Σύμβουλο του Κράτους ή Πάρεδρο του πιο πάνω Γραφείου, των δε Προϊσταμένων των λοιπών Τμημάτων, έμμισθο παρ` Αρείω Πάγω ή παρ` Εφέταις δικηγόρο τούτων.

Αρμοδιότητα του Επιστημονικού Συμβουλίου είναι η παροχή οδηγιών για την τηρητέα πορεία επί κάθε δικαστικής ή εξώδικης υπόθεσης αρμοδιότητας των Τμημάτων της Δ.Ν.Υ., που παραπέμπεται σε αυτό από τον Διοικητή του Ε.Φ.Κ.Α. λόγω εξαιρετικής σημασίας. Στο Επιστημονικό Συμβούλιο είναι δυνατόν να καλούνται από τον Πρόεδρό του να συμμετέχουν χωρίς ψήφο, μέλη του Ν.Σ.Κ.

που υπηρετούν στο Γραφείο Νομικού Συμβούλου και δικηγόροι του Ε.Φ.Κ.Α. με έμμισθη εντολή που διαθέτουν εμπειρία και εξειδίκευση στο υπό συζήτηση θέμα. Με την απόφαση συγκρότησης του Επιστημονικού Συμβουλίου ορίζεται και η γραμματέας αυτού. Η) Οι λειτουργοί του ΝΣΚ, καθώς και οι δικηγόροι με έμμισθη εντολή που υπηρετούν στο Γραφείο ΝΣΚ και στην ΔΝΥ του Ε.Φ.Κ.Α.

αντίστοιχα, έχουν, με μόνη την ιδιότητά τους αυτή, και χωρίς τη χρήση άλλου αποδεικτικού στοιχείου την πληρεξουσιότητα που απαιτείται από το νόμο για την παράσταση και υπεράσπιση του Ε.Φ.Κ.Α. ενώπιον όλων των Δικαστηρίων και Αρχών και ενεργούν όλες τις διαδικαστικές πράξεις, ασκούν όλα τα ένδικα μέσα και βοηθήματα και γενικά προβαίνουν σε οποιαδήποτε ενδεικνυόμενη νόμιμη ενέργεια μέχρι την αμετάκλητη περαίωση των υποθέσεων που τους έχουν ανατεθεί.

Θ) Ο Ε.Φ.Κ.Α. έχει τα ουσιαστικά, δικονομικά και οικονομικά προνόμια του Δημοσίου, απαλλάσσεται δε από κάθε τέλος, φόρο, παράβολο και κράτηση για την παράστασή του και εκπροσώπησή του ενώπιον παντός Δικαστηρίου και Αρχής, καθώς και για την άσκηση οποιουδήποτε ενδίκου βοηθήματος και μέσου ή άλλης διαδικαστικής πράξης ενώπιον τούτων.".

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον ίδιο ανωτέρω πέμπτο λόγο της αίτησης αναίρεσης κατά το επικουρικό σκέλος του, το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1(όχι δε και από τους αριθμούς 9, 14 και 19, που επικαλείται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 22 του ν. 3693/1957, του άρθρου 5 παρ. 12 του ν. 1738/1987 και της κατ' εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσας ΚΥΑ 134423/1992 και του ν. 4387/1986, οι οποίες προβλέπουν μειωμένη δικαστική δαπάνη και για το ίδιο, ως διάδοχο του αρχικού διαδίκου ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, αφού τυγχάνει Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), που εποπτεύεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) και συνεπώς δικαιούται να του επιβληθεί μειωμένη δικαστική δαπάνη κατά το άρθρο 22 του ν. 3693/1957, ακόμα και όταν εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο με έμμισθη εντολή, που καταλαμβάνει οργανική θέση σε αυτό ή από εξωτερικό συνεργαζόμενο δικηγόρο, με βάση ειδική συμφωνία συνεργασίας και έτσι εσφαλμένα το Εφετείο απέρριψε λόγο της έφεσής του, με τον οποίο παραπονείτο γιατί το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν εφάρμοσε τις διατάξεις αυτές και του επέβαλλε ως δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης το ποσό των 3.800 ευρώ.

Όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την υπ' αριθ. 9243/2020 απόφασή του καταδίκασε το πρώτο εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας- αναιρεσίβλητης, τα οποία καθόρισε στο ποσό των 3.800 ευρώ. Κατά της απόφασης αυτής παραπονέθηκε το αναιρεσείον με την έφεσή του και το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του απέρριψε το σχετικό λόγο της έφεσης, κατά το αντίστοιχο επικουρικό σκέλος του, με το αιτιολογικό ότι το αναιρεσείον δεν δικαιούται να του επιβληθεί μειωμένη δικαστική δαπάνη κατά το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 του ν. 3693/1957, γιατί δεν εκπροσωπήθηκε από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και μόνο το γεγονός ότι ορισμένο ΝΠΔΔ απολαμβάνει, βάσει διατάξεως νόμου, τις απαλλαγές, τις ατέλειες και τα προνόμια του Δημοσίου, δεν δικαιολογεί την εφαρμογή της διατάξεως αυτής, που δεν αποτελεί προνόμιο ή απαλλαγή αλλά διάταξη αναφερόμενη στην δικαστική υπεράσπιση από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

Για το κρίσιμο ανωτέρω ζήτημα, δηλαδή γενικότερα αν έχουν εφαρμογή οι ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 22 του ν. 3693/1957 και ειδικότερα αν στο αναιρεσείον ΝΠΔΔ επιβάλλονται μειωμένα δικαστικά έξοδα, σε περίπτωση ήττας του ή αντιστοίχως, με βάση την συνταγματική αρχή της ισότητας, επιδικάζονται επίσης μειωμένα έξοδα σε περίπτωση νίκης του, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 του ν. 3693/1957, όταν εκπροσωπείται στο δικαστήριο όχι από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, αλλά από πληρεξούσιο δικηγόρο του με σύμβαση έμμισθης εντολής ή από πληρεξούσιο δικηγόρο διορισμένο με απόφαση του Διοικητή του ύστερα από εισήγηση του Προϊσταμένου του Γραφείου του Νομικού Συμβούλου, για χειρισμό συγκεκριμένης υπόθεσης με αμοιβή, έχουν εκδοθεί αντίθετες αποφάσεις του Αρείου Πάγου.

Ειδικότερα σε ορισμένες αποφάσεις με διάδικο το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, κρίνεται ότι πρέπει να επιβληθούν μειωμένα έξοδα στον ηττηθέντα διάδικο είτε "κατά τα άρθρα 62 παρ. 3 περ. θ' του ν. 4387/2016 (όπως η παρ. αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 31 ν. 4445/2016) και 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρ. 52 αρ. 18 Εισ.Ν.ΚΠολΔ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρ. 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αρ. 2 της 134423/ 8.12.1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης", δηλαδή με το αιτιολογικό ότι κατά το άρθρο 62 παρ. 3 περ.

θ' του ν. 4387/2016 πρέπει να επιβληθούν μειωμένα δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, γιατί ο e-ΕΦΚΑ έχει τα ουσιαστικά, δικονομικά και οικονομικά προνόμια του Δημοσίου(ενδεικτικά ΑΠ 409/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 1820/2022, ΑΠ 833/2022, ΑΠ 74/2022, ΑΠ 54/2022, ΑΠ 259/2020), είτε γιατί ο e-ΕΦΚΑ "ακόμα και αν εκπροσωπείται από δικηγόρο του με έμμισθη εντολή διεξαγάγει ουσιαστικά τις υποθέσεις του δια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, στην εποπτεία του οποίου υπάγονται και οι δικηγόροι, που απασχολούνται σε αυτό με έμμισθη εντολή και συνεπώς απολαμβάνει ...μειωμένη δικαστική δαπάνη, όπως αυτή προσδιορίζεται στις ανωτέρω διατάξεις"(ΑΠ 249/2025), ενώ σε άλλες αποφάσεις κρίνεται ότι δεν πρέπει να επιβληθούν μειωμένα έξοδα στον ηττηθέντα διάδικο γιατί "η νομική υπεράσπιση της ένδικης υπόθεσής του(ενν. e-ΕΦΚΑ) δεν διεξήχθη από αντιπρόσωπο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ώστε να έχει εφαρμογή η ανωτέρω διάταξη (του άρθρου 22 παρ. 1 ν. 3693/1957) περί μειωμένης δικαστικής δαπάνης" (ενδεικτικά ΑΠ 667/2024, ΑΠ 165/2024, ΑΠ 1081/2023, ΑΠ 546/2023, ΑΠ 234/2022, ΑΠ 923/2021, ΑΠ 847/2021).

Κατόπιν τούτων ανακύπτει ζήτημα γενικοτέρου ενδιαφέροντος, καθ` όσον τούτο αφορά όχι μόνο την παρούσα υπόθεση, αλλά και ικανό αριθμό συναφών υποθέσεων με διάδικο τον e-ΕΦΚΑ και συνεπώς, για τον λόγο αυτό αλλά και γιατί τούτο είναι αναγκαίο για την ενότητα της νομολογίας πρέπει, κατά την ομόφωνη απόφαση των μελών του Δικαστηρίου τούτου, η υπόθεση να παραπεμφθεί, κατά τις διατάξεις των άρθρων 563 παρ. 2 εδ.

β` του Κ.Πολ.Δ. και 27 παρ. 2 εδ. γ` και δ` του Οργανισμού των Δικαστηρίων και Καταστάσεως Δικαστικών Λειτουργών (ν. 4938/2022), στην Πλήρη Πολιτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, προκειμένου να κριθεί το νομικό αυτό ζήτημα που ανέκυψε, δηλαδή αν έχουν οι εφαρμογή οι ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 22 του ν. 3693/1957 στο αναιρεσείον ΝΠΔΔ, ως προς την επιβολή της δικαστικής δαπάνης, όταν αυτό εκπροσωπείται στο δικαστήριο όχι από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, αλλά από πληρεξούσιο δικηγόρο του με σύμβαση έμμισθης εντολής ή από πληρεξούσιο δικηγόρο διορισμένο με απόφαση του Διοικητή του ύστερα από εισήγηση του Προϊσταμένου του Γραφείου του Νομικού Συμβούλου, για χειρισμό συγκεκριμένης υπόθεσης με αμοιβή και ιδίως αν επιβάλλονται ή όχι σε αυτό μειωμένα δικαστικά έξοδα, σε περίπτωση ήττας του ή αντιστοίχως, με βάση την συνταγματική αρχή της ισότητας, αν επιδικάζονται σε αυτό επίσης μειωμένα έξοδα σε περίπτωση νίκης του, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 και 3 του ν. 3693/1957.

Κατόπιν των ανωτέρω, κατά παραδοχή του παραπάνω κριθέντος ως βασίμου έκτου λόγου αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το κεφάλαιο των τόκων. Περαιτέρω, ενόψει του ότι η υπόθεση δεν χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση ως προς το κεφάλαιο αυτό, πρέπει αυτή, κατ' εφαρμογή του άρθρου 580 παρ. 3 εδ.

α' του ΚΠολΔ, να κρατηθεί και να δικασθεί από το παρόν αναιρετικό τμήμα και στη συνέχεια να γίνει δεκτή η έφεση του πρώτου εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, να κρατηθεί και να δικαστεί η έφεση και, κατά παραδοχή αυτής, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση κατά το ανωτέρω μέρος της, να δικαστεί η αγωγή της ενάγουσας-ήδη αναιρεσίβλητης κατά την βάση της από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό και να υποχρεωθεί το αναιρεσείον, που συνεχίζει την δίκη ως οιονεί καθολικός διάδοχος του αρχικά εναγομένου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, να καταβάλει στην ενάγουσα το επιδικασθέν (με την πρωτόδικη απόφαση, που επικυρώθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μη αναιρούμενο μέρος) ποσό των 92.586,19 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση στις 8-11-2007 της 40.140/2007 αγωγής ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και μέχρι την εξόφληση, με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως για το διάστημα έως και τις 30-4-2019 και με το επιτόκιο του άρθρου 45 ν. 4607/2019 για το διάστημα από 1-5-2019 και εφεξής.

Διάταξη για τα δικαστικά έξοδα δεν θα περιληφθεί στην απόφαση αυτή ως προς την ανωτέρω αίτηση αναίρεσης, γιατί εκκρεμεί προς εξέταση ο παραπεμφθείς στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ανωτέρω πέμπτος κατά το επικουρικό σκέλος λόγος αναίρεσης.

Β) Επί της από ...2023 αίτησης αναίρεσης και του από ... πρόσθετου λόγου αναίρεσης της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "...".

Από τη διάταξη του άρθρου 68 ΚΠολΔ προκύπτει ότι για τη νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης αρκεί καταρχήν ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της επίδικης ουσιαστικής έννομης σχέσης, ότι δηλαδή ο ίδιος είναι φορέας του ασκούμενου επίδικου δικαιώματος και ο εναγόμενος της αντίστοιχης υποχρέωσης. Για τον έλεγχο της νομιμοποίησης το δικαστήριο οφείλει να αρκεσθεί στους εμπεριεχόμενους στο εισαγωγικό δικόγραφο ισχυρισμούς. Αρκεί, δηλαδή, μόνον ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός είναι ο φορέας του δικαιώματος και ο εναγόμενος ο φορέας της αντίστοιχης υποχρεώσεως ή ότι αυτοί είναι τα υποκείμενα της έννομης σχέσης, που φέρεται προς κρίση. Αν οι αγωγικοί ισχυρισμοί δεν αιτιολογούν ένα τέτοιο σύνδεσμο ενάγοντος και εναγομένου, η αγωγή θα είναι ανομιμοποίητη και θα απορριφθεί ως απαράδεκτη. Αν, όμως, οι αγωγικοί ισχυρισμοί αιτιολογούν μεν τον ως άνω σύνδεσμο αλλά αποδεικνύεται η αναλήθεια των ισχυρισμών αυτών, τότε η αγωγή θα απορριφθεί όχι για έλλειψη νομιμοποίησης, αλλά ως αβάσιμη για ανυπαρξία του επίδικου δικαιώματος ή της επίδικης υποχρεώσεως. Ποια πρόσωπα είναι οι -κατά κανόνα- φορείς συγκεκριμένων δικαιωμάτων ή υποχρεώσεων ορίζεται από το ουσιαστικό δίκαιο που επιτρέπει την άσκηση της αγωγής.

Συνεπώς, η από μέρους του εναγομένου προβαλλόμενη έλλειψη ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης δεν συνιστά ένσταση, αλλά άρνηση της βάσης της αγωγής (ΑΠ 1408/2024, AΠ 783/2021, ΑΠ 266/2021, ΑΠ 260/2020, ΑΠ 59/2019). Ο αναιρετικός έλεγχος της νομιμοποιήσεως γίνεται με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι κατά τον ΚΠολΔ η νομιμοποίηση των διαδίκων νοείται ως η εξουσία διεξαγωγής συγκεκριμένης δίκης για συγκεκριμένη έννομη σχέση. Επειδή λοιπόν το ουσιαστικό δίκαιο καθορίζει το αντικείμενο της έννομης σχέσης αλλά και τους φορείς, η τυχόν εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για το ζήτημα της νομιμοποίησης κάποιου διαδίκου σημαίνει ότι το σφάλμα αυτό οφείλεται σε παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (ΑΠ 1408/2024, ΑΠ 266/2021, ΑΠ 260/2020, ΑΠ 59/2019).

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις αυτές ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και όχι εκείνο του αριθμού 14 του ίδιου Κώδικα, ο οποίος ανακύπτει μόνο όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν εκτίθενται τα στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον για την άσκησή της (ΑΠ 1408/2024ΑΠ 1542/2022, ΑΠ 1278/2017, ΑΠ 632/2014).

Στην προκείμενη περίπτωση, αναφορικά με τη νομιμοποίηση των δευτέρου και τρίτου των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων ΕΟΠΥΥ και 5ης ΔΥΠε αντιστοίχως, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα: "Η εκκαλούσα της υπό στοιχείο (α) έφεσης(ήδη αναιρεσείουσα) με το μοναδικό λόγο της έφεσής της, παραπονείται για την απόρριψη εκ μέρους του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου της ένδικης αγωγής ως απαράδεκτης ως προς τους δεύτερο και τρίτο των εναγομένων λόγω "έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτών".

Ο λόγος της έφεσης αυτός είναι απορριπτέος ως ουσία αβάσιμος διότι ενόψει των ανωτέρω ρυθμίσεων και με βάση το χρόνο έκδοσης των επίδικων τιμολογίων, (κατά τα έτη 2005 και 2006, που αφορούν προμήθειες υλικών που εκτελέστηκαν πριν την 31-12-2014), οι σχετικές αξιώσεις βάρυναν τον ΕΟΠΥΥ ως καθολικό διάδοχο του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, ήδη όμως μετά την 30-6-2017 τον ΕΦΚΑ ως καθολικό διάδοχο των ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων του ΕΟΠΥΥ.

Αβάσιμος κρίνεται και ο ισχυρισμός της εκκαλούσας ότι τεκμαίρεται η βούληση του νομοθέτη να υπάρχει σωρευτική αναδοχή χρέους του Ι.Κ.Α. με την οποία να δημιουργείται παθητική εις ολόκληρον ενοχή του Ι.Κ.Α., του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., της 4ης Δ.Υ.Π.Ε και του Ε.Φ.Κ.Α., αντιθέτως η παθητική νομιμοποίηση των ανωτέρω ΝΠΔΔ κρίνεται κατά περίπτωση κατά το ισχύον κατά το κρίσιμο χρόνο νομοθετικό πλαίσιο...Για τον ίδιο λόγο και οι συναφείς, πρώτος λόγος, καθώς και τα σχετικά σκέλη των πέμπτου και έκτου λόγων έφεσης, του εκκαλούντος της υπό στοιχείο (β) έφεσης του ΝΠΔΔ e - ΕΦΚΑ, όπως αυτοί εκτιμώνται, με τους οποίους προτείνεται ένσταση ελλείψεως παθητικής νομιμοποίησης του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ και ήδη ΕΦΚΑ, λόγω του ότι η αγωγή αφορά αποκλειστικά και μόνο τον πρώην κλάδο υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ήδη αποσχισμένο και ενταγμένο στον ΕΟΠΥΥ από 1-1-2012, ο οποίος αποτελεί καθολικό διάδοχο του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ για όσες αγωγές ασκήθηκαν το 2011 κατά του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, ενώ τυγχάνει μοναδικός φορέας, που νομιμοποιείται παθητικά επί αγωγών που ασκήθηκαν από 1.1.2012 και μετά, πρέπει να απορριφθούν ως ουσία αβάσιμοι".

Με βάση τις ανωτέρω αιτιολογίες, το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, που κρίνοντας ομοίως είχε απορρίψει ως απαράδεκτη την αγωγή ως προς το δεύτερο και το τρίτο των εναγομένων λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτών. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 97 περ. 1α του Ν. 4486/2017, και την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, τις οποίες ορθά δεν εφάρμοσε, διότι δεν συνέτρεχαν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους.

Και τούτο διότι, εφόσον, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, η αναιρεσείουσα είχε ληξιπρόθεσμη απαίτηση κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ποσού 92.586,19 ευρώ με βάση τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, από τις αναφερόμενες στην απόφαση 135 άκυρες συμβάσεις πώλησης οστομικού υλικού στο ΙΚΑ, οι οποίες συνάφθηκαν και εκτελέστηκαν από 14-10-2004 έως 28-9-2005 και δεν είχαν εξοφληθεί μέχρι τις 30-6-2017, τόσο από το ΙΚΑ, όσο και από τον οιονεί καθολικό διάδοχό του εναγόμενο ΕΟΠΥΥ, στον οποίο μεταβιβάστηκαν οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, και παρέμειναν σε αυτόν και μετά το Ν. 4238/2014, αφού δεν μεταβιβάστηκαν στις Δ.Υ.Πε., νομιμοποιείται παθητικά στην παρούσα δίκη, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, μόνον το πρώτο αναιρεσίβλητο νομικό πρόσωπο (e-ΕΦΚΑ), στον οποίο οι υποχρεώσεις αυτές μεταφέρθηκαν και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του, χωρίς να παύσει μεταγενέστερα η νομιμοποίηση αυτού, δυνάμει του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, δεδομένου ότι η σχετική ρύθμιση δεν αφορά στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ και κατά το άρθρο 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/2017, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ, αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκος Ναύτου, πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ, οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον ΕΟΠΥΥ, αλλά δεν μεταφέρθηκαν μετά τις 30-6-2017 προς εξόφληση στο ΕΦΚΑ, γιατί εξαιρέθηκαν ρητά, και ως εκ τούτου εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον ΕΟΠΥΥ και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης και ο μοναδικός πρόσθετος λόγος αναίρεσης, εξεταζόμενοι ως σύνολο, με τους οποίους η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι.

Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθεί η ανωτέρω αίτηση αναίρεσης και ο πρόσθετος λόγος αυτής, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παράβολου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να συμψηφιστούν ολικά τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας και των δεύτερου και τρίτου των αναιρεσιβλήτων ΝΠΔΔ, γιατί η ερμηνεία των ανωτέρω κανόνων δικαίου, που εφαρμόστηκαν, ενόψει των συνεχών νομοθετικών μεταβολών, ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρο 179 ΚΠολΔ). Στη σχέση της αναιρεσείουσας και του πρώτου αναιρεσιβλήτου e-ΕΦΚΑ δεν θα περιληφθεί διάταξη για τα δικαστικά έξοδα με την απόφαση αυτή, γιατί η σχετική διάταξη συνδέεται με το παραπεμφθέν στην Ολομέλεια ανωτέρω ζήτημα και θα κριθεί με βάση όσα γίνουν δεκτά με την απόφαση, που θα εκδοθεί από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Απορρίπτει την από ...2023 αίτηση αναίρεσης και τον από ... πρόσθετο λόγο αυτής της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "...", για αναίρεση της υπ' αριθ. 5118/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

-Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

-Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας και των δευτέρου και τρίτου των αναιρεσιβλήτων ΝΠΔΔ.

-Απορρίπτει τους πρώτο, δεύτερο, τρίτο, τέταρτο, πέμπτο κατά το κύριο σκέλος, έβδομο και όγδοο λόγους την από 23-1-2023 αίτησης του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ) για αναίρεση της ιδίας υπ' αριθ. 5118/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών..

-Δέχεται τον έκτο λόγο της ιδίας ανωτέρω αίτησης αναίρεσης. -

Αναιρεί την υπ' αριθ. 5118/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

-Κρατεί και δικάζει την από 19-3-2021 έφεση του αναιρεσείοντος-πρώτου εναγομένου.

-Δέχεται την έφεση. -Εξαφανίζει την εκκαλουμένη 9243/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

-Δέχεται την από 9-3-2017 αγωγή της αναιρεσίβλητης ως προς το μέρος αυτό.

-Υποχρεώνει το αναιρεσείον - πρώτο εναγόμενο ΝΠΔΔ, να καταβάλει στην ενάγουσα - αναιρεσίβλητη, το επιδικασθέν (με την ως άνω υπ' αριθ. 9243/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά το μη αναιρούμενο μέρος) ποσό των ενενήντα δύο χιλιάδων πεντακοσίων ογδόντα έξι ευρώ και δέκα εννέα λεπτών(92.586,19 ευρώ), με το νόμιμο τόκο από την επίδοση στις 8-11-2007 της 40.140/2007 αγωγής της ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και μέχρι την εξόφληση, με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως για το χρονικό διάστημα έως τις 30-4-2019 και με το επιτόκιο του άρθρου 45 ν. 4607/2019 για το χρονικό διάστημα από 1-5-2019 και εφεξής. Και -

Παραπέμπει στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας πέμπτο κατά το επικουρικό σκέλος λόγο της ιδίας ανωτέρω αίτησης αναίρεσης. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Δεκεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 2 Απριλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ