Supreme Court dismisses appeal for failure to specifically mention evidence, ruling general reference sufficient.

Απόφαση 577 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 577/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χρυσικού), Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού, Αθανάσιο Καγκάνη και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Απριλίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Λ. συζύγου Α. Λ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Άρτεμη Καρύδη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν. Π. του Α. ή Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Ελένης Μπακή και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/1/2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 51/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 79/2012 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11/2/2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής, Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης, ανέγνωσε την από 12/11/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Καμιά ωστόσο διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική μνεία των κατ’ είδος αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη (μάρτυρες, έγγραφα, πραγ/νη, ένορκες βεβαιώσεις κ.λ.π.). Μόνο αν από τη γενική ή και ρητή ακόμη αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει, κατά τρόπο αμφίβολο, (Ολ. Α. Π. 2/2008) ή, κατ’ άλλη έκφραση, αδιστάκτως βέβαιο (Ολ. Α.Π. 13-14-15/2005), ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο από το άρθρ. 559 περ. 11γ αναιρετικός λόγος (ΑΠ 87, 483, 495, 1461/13).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 339 και 390 ΚΠολΔ συνάγεται ότι, οι από τη δεύτερη απ’ αυτές προβλεπόμενες γνωμοδοτήσεις προσώπων που έχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης σε ζητήματα που αφορούν εκκρεμή δίκη, οι οποίες συντάχθηκαν ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου και προσάγονται απ’ αυτόν, δεν συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο αλλά έγγραφο, εκτιμώμενο ελευθέρως από το δικαστήριο, το οποίο αυτό δεν έχει υποχρέωση να το μνημονεύσει ειδικά και κατ’ αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και τα εν γένει αποδεικτικά μέσα (ΟλΑΠ 111/81 ΑΠ 983/2007, ΑΠ 1114/2008).

Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται από την αναιρεσείουσα η από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ αιτίαση με την επίκληση ότι, παρά το νόμο, η προσβαλλομένη απόφαση δεν έλαβε υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού της πορίσματος, την, απ’ αυτήν, προς απόδειξη του αγωγικού της ισχυρισμού, μετ’ επικλήσεως προσκομισθείσα από 29-7-2010 ιδιωτική τεχνική έκθεση του καθηγητή της Σχολής Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου Γ. Μ., με την οποία αυτός, επιβεβαιώνοντας προγενέστερη [από 30-11-2007] σχετική γνωμάτευσή του, αποφαίνεται, ύστερα από σχετική αίτησή της (αναιρεσείουσας) ότι: "η επίδικη κατασκευή κτίστηκε από το 1948 το νωρίτερο μέχρι το 1954 το αργότερο με πιθανότερο χρόνο κατασκευής το 1951", αποδεικνύοντας, με τον τρόπο αυτό, το ψευδές της γενομένης από τον αναιρεσίβλητο σε βάρος της καταμήνυσης "ότι η από 1-5-2003 υπεύθυνη δήλωση αυτής του ν. 1599/86 προς την αρμόδια πολεοδομική αρχή (της Σύρου) με την οποία η ίδια εδήλωνε ότι η εν λόγω επίδικη κατασκευή προϋπήρχε του έτους 1955 δεν ήταν αληθής" και συνακολούθως την ουσιαστική βασιμότητα της ασκηθείσης κατ’ αυτού αγωγής επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης λόγω της ηθικής βλάβης που αυτή (αναιρεσείουσα) υπέστη από την διαπραχθείσα σε βάρος της από τον αναιρεσίβλητο αδικοπραξίας της συκοφαντικής δυσφήμισης.

Ο λόγος αυτός κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος αφού, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, η τελευταία έλαβε υπόψη και το παραπάνω έγγραφο αφενός με τη γενική μνεία της λήψης υπόψη "και όλων ανεξαρτήτως (προφανώς ανεξαιρέτως) των εγγράφων που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι είτε για άμεση απόδειξη είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων" και αφετέρου με τη ρητή αναφορά "στην από 30-11-2007 ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη του καθηγητή του Ε.Μ.Π.

Γ.Μ. με την οποία αυτός αποφαίνεται ότι το εν λόγω κτίσμα δεν είναι αυθαίρετο διότι τούτο κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1948 έως 1954, που (όμως) είναι πλήρως ασαφής ... αντικρουόμενη από τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία και συγκεκριμένα 1) ... 2) ... 3) ..." από τις οποίες (γενική μνεία και ρητή αναφορά) σε συνδυασμό και με το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης, δεν καταλείπεται καμμία αμφιβολία περί του ότι η τελευταία (προσβαλλομένη απόφαση) για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού της πορίσματος έλαβε υπόψη και το έγγραφο στο οποίο αφορά η προβαλλόμενη αιτίαση, αφού αυτό, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπησή του, αποτελεί ακριβή, κατά λέξη, επανάληψη (τόσο ως προς την αιτιολογία όσο και ως προς το συμπέρασμα) της προγενεστέρως, από 30-11-2007, χορηγηθείσας από τον ίδιο γνωμοδότησής του, από τη μη ρητή αναφορά της οποίας (της από 29-7-10).

που άλλωστε δεν απαιτείται, ενόψει του ότι κατά τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, δεν αποτελεί ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο αλλά έγγραφο εκτιμώμενο ελευθέρως από το δικαστήριο (ΟλΑΠ 848/81, ΑΠ 107/10) δεν συνάγεται αναγκαίως ότι τούτο δεν έχει ληφθεί υπόψη (ΑΠ 624/93) όπως αβασίμως υποστηρίζει η αναιρεσείουσα. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι, η δια του ερευνομένου λόγου προβαλλομένη περαιτέρω αιτίαση ότι από την παραπάνω μεταγενέστερη (από 29-7-10) ιδιωτική γνωμοδότηση συνάγεται αντίθετο πόρισμα από εκείνο που δέχθηκε η προσβαλλομένη απόφαση κρίνεται απαράδεκτη καθόσον, με την επίκλησή της πλήττεται η ανέλεγκτη, κατά το αρθ. 561 § 1 ΚΠολΔ, αναιρετικά αξιολόγηση και εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 609/13, ΑΠ 495/13, ΑΠ 1127/13).

Ο από το άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως, για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, ιδρύεται αν το δικαστήριο υπέπεσε σε διαγνωστικό, αναφορικά με την ανάγνωση του εγγράφου, λάθος με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προφανώς διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν, από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά ανέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό. Πράγματι, στην τελευταία περίπτωση, πρόκειται για παράπονο, αναγόμενο στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο. Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως, θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό πόρισμά του αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε και όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει, μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο, αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε ως προς το αποδεικτέο γεγονός (Ολομ.ΑΠ 2/2008, ΑΠ 109/2008, ΑΠ 527/2008). ‘ Εγγραφα, κατά τον προκείμενο λόγο αναιρέσεως, είναι τα κατά τα άρθρα 339 και 342 επ. Κ.Πολ.Δ. αναφερόμενα ως αποδεικτικά έγγραφα, τα παρέχοντα άμεση ή έμμεση απόδειξη.

Με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται από την αναιρεσείουσα η από το άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ αιτίαση με την επίκληση ότι, η προσβαλλομένη απόφαση παραμόρφωσε το περιεχόμενο του νομίμως, μετ’ επικλήσεως, προσκομισθέντος απ’ αυτήν, προς απόδειξη της βασιμότητας της αγωγικής της αξίωσης, εγγράφου και ειδικότερα της από 21-12-11 απόφασης της Τετραμελούς Επιτροπής Διεύθυνσης Πολεοδομίας Σύρου με την οποία, κατ’ αποδοχή σχετικής ενστάσεώς της (αναιρεσείουσας), κρίθηκε ότι "η επίδικη κατασκευή δεν είναι αυθαίρετη ως κατασκευασθείσα μεταξύ των ετών 1948 έως 1954" δεχθείσα (η προσβαλλομένη απόφαση) ότι η εν λόγω επιτροπή "έλαβε υπόψη μόνο την από 30-11-2007 ιδιωτική γνωμοδότηση του καθηγητή του Ε.Μ.Π. Γ. Μ." [η οποία στη συνέχεια αντικρούεται ως πλήρως ασαφής], παραλείποντας την ανάγνωση της κρίσιμης για την έκβαση της δίκης περικοπής, που αναφέρεται "στην προσκόμιση και λήψη υπόψη από την ως άνω επιτροπή του εγγράφου του Ε.Μ.Π. που εκδόθηκε ύστερα από την ΑΠ 4612/5-7-10 αίτηση της αναιρεσείουσας (δηλαδή την από 29-7-10 ιδιωτική πραγμ/σύνη) για τον προσδιορισμό της ηλικίας της κατασκευής με τη μέθοδο της ενανθράκωσης από την οποία προκύπτει η ηλικία κατασκευής μεταξύ των ετών 1948 με 1954".

Ο λόγος αυτός κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος αφού, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, προκύπτει ότι, το αποδεικτικό πόρισμα αυτής διαμορφώθηκε ύστερα από τη συνεκτίμηση των προσκομισθεισών από τους διαδίκους αποδείξεων και συνακόλουθα και του φερομένου ως παραμορφωθέντος εγγράφου, στο οποίο όμως δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο και το οποίο δεν εξαίρει αλλά απλώς αναφέρει όπως αυτό ρητά προκύπτει από την προς αντίκρουση του πορίσματος της εν λόγω επιτροπής διαλαμβανομένη παραδοχή της προσβαλλομένης απόφασης ότι "η παραπάνω τετραμελής επιτροπή αγνόησε όλα τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία και συγκεκριμένα 1) αεροφωτογραφίες του ΓΕΣ του έτους 1960 από τις οποίες προκύπτει ότι το επίδικο κτίσμα δεν υφίστατο το έτος 1960 άρα ούτε το έτος 1955 και 2)επίσημα τοπογραφικά διαγράμματα ...",λόγος άλλωστε για τον οποίο με την [μεταγενεστέρως εκδοθείσα] 2161/14 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς ακυρώθηκε η διαλαμβανομένη στο φερόμενο ως παραμορφωθέν έγγραφο, ως άνω απόφαση της Επιτροπής Εφέσεων.

Κατ’ ακολουθίαν όλων των ως άνω αναφερθέντων και ενόψει της μη προβολής άλλου [αναιρετικού] λόγου προς έρευνα, πρέπει ν’ απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρ. 495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 11-2-13 και με αριθμ. καταθ. 4/2013 αίτηση αναιρέσεως της 79/2012 τελεσιδίκου αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Μαΐου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Μαΐου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ