Supreme Court allows appeal against defamation judgment due to procedural error in calculating appeal deadline.

Απόφαση 576 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 576/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χρυσικού), Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού, Αθανάσιο Καγκάνη και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Απριλίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ανώνυμης Ποδοσφαιρικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΠΑΕ ΠΑΝΑΙΤΩΛΙΚΟΣ Γ.Φ.Σ.", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΜΙΛΕΟΝ ΑΕ ΕΜΠΟΡΙΚΗ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ, ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Φ. Κ. του Λ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Κωστακόπουλο με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/2/2010 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 109/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 62/2014 του Μονομελούς Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29/10/2014 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης ανέγνωσε την από 1/4/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την μετ’ επικλήσεως από τους αναιρεσείοντες προσκομιζομένη υπ’ αριθμ. ...9-1-15 έκθεση επιδόσεως της αρμοδίας δικαστικής επιμελητρίας του Πρωτοδικείου Αγρινίου ..., ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση, από 29-10-14 και με αριθμ. καταθ. 28/14, αίτησης αναίρεσης με την υπ’ αυτήν πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε από τους επισπεύδοντες την τελευταία, αναιρεσείοντες στον αναιρεσίβλητο. Εφόσον όμως ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου ούτε κατέθεσε την από τη διάταξη του άρθρου 242 § 2 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρ. 573 § 1 ΚΠολΔ) δήλωση, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία του (άρθ. 576 § 1 ΚΠολΔ).

Το άρθρο 681Δ’ του Κ.Πολ.Δ. που προστέθηκε με το άρθρο 9 παρ. 10 του Ν. 2145/1993 και τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 παρ.12 του Ν. 2328/1995, ορίζει στη μεν παρ. 1 ότι: "κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 666 παρ. 1, 667, 671 παρ. 1-3, 672 και 673 - 676 δικάζονται από το καθ’ ύλη αρμόδιο δικαστήριο οι πάσης φύσεως διαφορές που αφορούν σε αποζημιώσεις οποιασδήποτε μορφής περιουσιακής ζημίας ή ηθικής βλάβης, που προκλήθηκε δια του τύπου ή με ραδιοφωνικές ή τηλεοπτικές εκπομπές, ως και οι συναφείς προς αυτές αξιώσεις προστασίας της προσωπικότητας των προσβληθέντων", στη δε παρ. 5 εδ.

α ότι "η προθεσμία ανακοπής ερημοδικίας είναι οκτώ (8) ημέρες, ενώ της έφεσης της αναψηλάφησης και της αναίρεσης δεκαπέντε (15) ημέρες, εάν εκείνος που δικαιούται να ασκήσει αυτά τα ένδικα μέσα διαμένει στην Ελλάδα και τριάντα (30) ημέρες εάν διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη". Η ευρύτητα με την οποία έχει διατυπωθεί η ανωτέρω διάταξη του άρθρου 681 Δ’ παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.

καθιστά σαφές ότι, στην καθοριζομένη απ’ αυτήν ειδική διαδικασία των άρθρων 666 επ. του Κ.Πολ.Δ. υπάγονται όλες ανεξαιρέτως οι διαφορές που αποσκοπούν στην αποκατάσταση οποιασδήποτε μορφής περιουσιακής ζημίας ή στην ικανοποίηση της ηθικής βλάβης, καθώς και οι αξιώσεις προστασίας των ατόμων εκείνων, η περιουσία ή η προσωπικότητα των οποίων προσβλήθηκε από δημοσίευμα ή τηλεοπτική ή ραδιοφωνική εκπομπή του εντύπου ή ηλεκτρονικού τύπου, ασχέτως προς την ιδιότητα του εναγομένου, ο οποίος, εφόσον ο νόμος δεν διακρίνει, μπορεί να είναι οποιοδήποτε πρόσωπο, του οποίου η εκδηλωθείσα συμπεριφορά ή οποιαδήποτε συμμετοχική δράση οδήγησε στην πρόκληση προσβολής της προσωπικότητας του ενάγοντος.

Οι προαναφερόμενες διατάξεις εφαρμόζονται αναλόγως και επί προσβολών της προσωπικότητας, οι οποίες συντελούνται στο διαδίκτυο (internet) μέσω ηλεκτρονικών ιστιοσελίδων (περιοδικών), που λειτουργούν ως διεθνές μέσο διακίνησης πληροφοριών, ενόψει του ότι για τις προσβολές αυτές δεν υπάρχει ιδιαίτερο θεσμικό πλαίσιο και η αντιμετώπισή τους δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο με την αναλογική εφαρμογή της ήδη υπάρχουσας νομοθεσίας για τις προβολές της προσωπικότητας μέσω του εντύπου (εφημερίδες, περιοδικά) ή του ηλεκτρονικού (τηλεόραση, ραδιόφωνο) τύπου, αφού και η ραγδαίως αναπτυσσομένη διαδικτυακή πληροφόρηση, που προσφέρεται από το internet σε πολυμεσική μορφή (multimedia), καθιστά την χρήση αυτού (internet) εκτός από "ομιλητή" και "αποδέκτη" πληροφοριών προσιτών με τον τρόπο αυτό σε κάθε πολίτη.

Από τις παραπάνω διατάξεις του άρθρου 681 Δ’ του Κ.Πολ.Δ σε συνδυασμό με εκείνην του άρθρου 518 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι, η προθεσμία της εφέσεως κατά των αποφάσεων που εκδόθηκαν κατά την ως άνω ειδική διαδικασία του άρθρου 681 Δ’ του Κ.Πολ.Δ. (διαφορές που αφορούν σε προσβολές από δημοσιεύματα ή ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές), είναι δεκαπέντε (15) ημέρες, εάν εκείνος που δικαιούται να ασκήσει αυτήν διαμένει στην Ελλάδα (ΑΠ 2013/05 ΑΠ 1 142/05, ΑΠ 1447/05) αρχομένη από την επόμενη ημέρα της επιδόσεως της αποφάσεως που περατώνει τη δίκη.

Η παρέλευση της κατά νόμο αυτής προθεσμίας συνεπάγεται έκπτωση του διαδίκου από το δικαίωμα προς άσκηση εφέσεως (άρθρο 151 του Κ.Πολ.Δ ), εάν δε, παρά ταύτα, ασκηθεί έφεση, το δικαστήριο, κατ’ άρθρο 532 του Κ.Πολ.Δ., απορρίπτει αυτήν ως απαράδεκτη, και αυτεπαγγέλτως (Α.Π. 241/2006). Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο (Ολ.ΑΠ 2/2001, ΑΠ 2001/09) ενώ οι ακυρότητες από το ουσιαστικό δίκαιο ελέγχονται μέσω του λόγου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 1518/08, ΑΠ 558/08). Με τον παραπάνω, από το αρθ.559 αρ.14 ΚΠολΔ, λόγο ελέγχονται, πλην άλλων, το παραδεκτό άσκησης των ενδίκων μέσων (ΑΠ 933/14, ΑΠ371/08) καθώς και των προσθέτων λόγων έφεσης (Ολ.ΑΠ 2091/86).

Με το μοναδικό λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται από τους αναιρεσείοντες η, από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, παρά το νόμο, η προσβαλλομένη απόφαση δεν απέρριψε ως εκπρόθεσμη, κηρύσσοντας το σχετικό απαράδεκτο, την από τον αναιρεσίβλητο ασκηθείσα έφεση κατά της 109/2012 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, η οποία έκανε εν μέρει δεκτή, ως και ουσιαστικά βάσιμη, την κατά του τελευταίου (αναιρεσιβλήτου) εγερθείσα και κατά την προβλεπομένη από τη διάταξη του άρθρου 681Δ §1 ΚΠολΔ ειδική διαδικασία εκδικασθείσα (βλ. 4ο φύλλο ως άνω πρωτοδίκου αποφάσεως) αγωγή τους περί επιδικάσεως χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω της προκληθείσας σ’ αυτούς ηθικής βλάβης από τη δημοσίευση στην εκδιδομένη από τον αναιρεσίβλητο - εναγόμενο τοπική εφημερίδα του Αγρινίου "..." των αναφερομένων σ’ αυτήν δυσφημιστικών δημοσιευμάτων, δεχθείσα (εσφαλμένως) ότι η προς άσκηση εφέσεως κατά της εν λόγω αποφάσεως προθεσμία είναι η οριζομένη στη διάταξη του άρθρου 518 ΚΠολΔ (30νθήμερη από την επίδοση της αποφάσεως) αντί αυτής (των 15 ημερών) που ορίζεται στη διάταξη του άρθρου 681Δ ΚΠολΔ.

Ο λόγος αυτός πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος αφού, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτει η αυτεπαγγέλτως ερευνωμένη αλλά και παραδεκτώς από τους αναιρεσείοντες προταθείσα (βλ. από 9-12-13 δευτεροβάθμιες προτάσεις αυτών), εκπρόθεσμη άσκηση της παραπάνω εφέσεως του αναιρεσιβλήτου ενόψει του ότι αυτή έλαβε χώρα την 18-5-2012 (βλ.

σχ. 80/2012 έκθεση του αρμοδίου γραμματέα) ενώ η επίδοση προς τον, διαμένοντα στην ημεδαπή, αναιρεσίβλητο - εκκαλούντα της επί της ενδίκου αγωγής των αναιρεσειόντων εκδοθείσας, κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 681Δ ΚΠολΔ, 109/2012 αποφάσεως του Μον/λους Πρωτοδικείου Αγρινίου έγινε [κατά την προκύπτουσα από την ...25.4.12 έκθεση επιδόσεως της αρμοδίας δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αγρινίου Α.

Γ. σχετική βεβαίωση] την 25.4.2012, δηλαδή η άσκηση της έλαβε χώρα μετά την πάροδο της 15νθήμερης [από την επίδοση της εκκαλουμένης αποφάσεως] προθεσμίας, που προβλέπεται από την εφαρμοστέα στην κρινομένη περίπτωση, ενόψει του χαρακτήρα της καταχθείσας προς κρίση διαφοράς, ως αφορώσας σε αποζημίωση ηθικής βλάβης προκληθείσας δια του τύπου, διάταξη του άρθρου 681Δ ΚΠολΔ, αποκλεισμένης συνακολούθως, της εφαρμογής της εσφαλμένως κριθείσας με την προσβαλλομένη απόφαση ως εφαρμοστέας διατάξεως του άρθρου 518 ΚΠολΔ, που καθορίζει την προθεσμία άσκησης της εφέσεως σε τριάντα ημέρες.

Κατ’ ακολουθίαν αυτών πρέπει, δεκτού γενομένου ως και ουσιαστικά βασίμου του παραπάνω από το άρθρ. 559 αρ. 14 ΚΠολΔ λόγου πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί προς περαιτέρω εκδίκαση η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 § 3 ΚΠολΔ), διατασσομένης της επιστροφής του παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρο 495 § 4 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του ηττηθέντος αναιρεσιβλήτου (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 62/2014 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Στερεάς Ελλάδος.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο Μον/λες Εφετείο Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, συγκροτούμενο από διαφορετικό, από εκείνο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, δικαστή.

Διατάσσει την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 7 Μαΐου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ