Supreme Court dismisses appeal for absent heirs while remanding case for remaining parties in inheritance dispute.

Απόφαση 575 / 2025 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 575/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Αριστείδη Βαγγελάτο, Προεδρεύοντα Αντιπρόεδρο (σύμφωνα με την 1/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου Δήμητρας Ζώη), Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Μαρία-Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή και Παρασκευή Γρίβα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 7η Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ε. Τ., για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της Ελευθερίας Χριστοπούλου, πληρεξουσίας Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1.Ν. Π. του Ν., κατοίκου ..., 2.Π. Α. του Ι., κατοίκου ..., 3.Δ. Κ. του Ι., 4.Δ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., 5.Τ. Κ. του Π., 6.Λ. Ν. του Α., κατοίκου ..., 7.Τ. Κ. του Δ., 8.Σ. Σ. του Γ., κατοίκου ..., 9.Σ. Σ. του Δ., κατοίκου ..., 10.Κ. Ν. του Ι., κατοίκου ..., 11. Τ. Θ. του Χ., κατοίκου ..., 12. Κ. Α. του Ν., ήδη αποβιώσαντος στη θέση του οποίου έχει υπεισέλθει η Ο. Γ. του Β., χήρα του αποβιώσαντος Κ. Α. του Ν., ως μοναδικής εκ διαθήκης κληρονόμου του, 13.Β. Δ. του Α., 14.Π. Δ. του Α., κατοίκου ..., 15.Τ. Δ. του Ν., κατοίκου ..., 16.Γ. Ε. του Ι., κατοίκου ..., 17.Φ. Α. του Β., 18.Μ. Δ. του Χ., 19.Χ. Ν. του Μ., κατοίκου ..., 20.Π. Α. του Κ., κατοίκου ... και 21.Π. Σ. του Χ., κατοίκου ..., εκ των οποίων οι με α/α 1η, 2ος,4η,6ος,8η,9η,10ος,11ος,12η,14ος,15ος,16ος,19ος,20ος και 21η παραστάθηκαν δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Αλεξάνδρας Κωστούλα, η οποία κατέθεσε προτάσεις. Όλοι οι λοιποί δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 2258/2019 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 4653/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί το αναιρεσείον με την από 16-6-2022 αίτησή του και τους από 4-8-2023 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Παρασκευή Γρίβα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. Από τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.1 και 2 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ο ίδιος ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση της αναίρεσης με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος χωρεί στη συζήτηση της υπόθεσης, σαν να ήταν αυτός παρών, υπό την επιφύλαξη όμως ότι η από αυτόν επίσπευση της συζήτησης είχε λάβει χώρα εγκύρως.

Επίσης, με το άρθρο 226 παρ.4 εδ. β' και γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατ' άρθρο 575 εδ. β' ΚΠολΔ, "Αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν απαιτείται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων".

Προϋπόθεση της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής, λόγω της εγγραφής της υπόθεσης στο πινάκιο, είναι ότι ο απολιπόμενος κατά τη νέα δικάσιμο διάδικος είχε επισπεύσει, εγκύρως, τη συζήτηση ή είχε νόμιμα και εμπρόθεσμα κλητευθεί να παραστεί κατά την αρχική δικάσιμο ,κατά την οποία η υπόθεση δεν συζητήθηκε ,εκτός από την εξαιρετική περίπτωση του άρθρου 242 παρ.2 εδ.

τελευταίο ΚΠολΔ (ΑΠ 943/2024,1170/2023,3/2021,805/2019).

Περαιτέρω κατά το άρθρο 94 παρ.1 του ΚΠολΔ στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, κατά δε το άρθρο 96 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά. Με το άρθρο 63 του Ν. 4509/2017 (ΦΕΚ Α 201/22.12.2017) προστέθηκε εδάφιο στην τελευταία αυτή διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 96 του ΚΠολΔ, με την οποία ορίσθηκε ότι ειδικά για τις εργατικές διαφορές η πληρεξουσιότητα (ενώπιον του Αρείου Πάγου) μπορεί να δίνεται με ιδιωτικό έγγραφο, το οποίο φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του διαδίκου από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια ή δημοτική αρχή.

Εξάλλου κατά το άρθρο 104 του ΚΠολΔ για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει η πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο, απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Κατά δε το δεύτερο εδάφιο της τελευταίας αυτής διάταξης το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της. Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι, εάν εκείνος που επισπεύδει τη συζήτηση απουσιάζει ή παρίσταται αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, αυτός θεωρείται δικονομικά απών και κηρύσσεται άκυρη η κλήση αυτού, με την οποία εμφανίζεται ως επιμελούμενος τη συζήτηση, με αποτέλεσμα να μην χωρεί εφαρμογή της τελευταίας διάταξης για συζήτηση της υπόθεσης από τον Άρειο Πάγο σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (ΟλΑΠ8/2018, 39/2005, 9/2003, ΑΠ 140/2023, 1317/2021, 1695/2017).

Στην περίπτωση αυτή, εάν δεν προκύπτει άλλοθεν κλήτευση του απολιπομένου ή μη προσηκόντως παρισταμένου διαδίκου, η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς αυτόν (ΑΠ 1389/2019, 1374/2017, 526/2016). Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΟλΑΠ 39/2005, ΑΠ 518/2021, 18/2020, 1374/2017, 1312/2017, 1603/2017, 526/2016).

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.3 εδ. β του ιδίου Κώδικα, όπως το εδάφιο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 62 του Ν. 4139/2013, σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς (ΑΠ 1691/2022, 794/2022, 566/2022).

Στη προκείμενη περίπτωση η επίσπευση της συζήτησης της ένδικης από 16-6-2022 (αριθμ. έκθ. κατάθ. .../2022) αίτησης αναίρεσης του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ με την επωνυμία << Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ)" που στρέφεται κατά των αναιρεσιβλήτων και κατά της με αριθμ. 4563/2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, για την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 09.01.2024 έλαβε χώρα με την επιμέλεια απάντων των αναιρεσίβλητων, όπως προκύπτει από την νομίμως επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από τους παριστάμενους αναιρεσιβλήτους, με αριθμό ....2023 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της Περιφέρειας Εφετείου Πειραιώς Γ.

Π.

Από το περιεχόμενό της προκύπτει ότι κατόπιν έγγραφης παραγγελίας της δικηγόρου Αθηνών Κωστούλας Αλεξάνδρας, η οποία ενεργούσε ως πληρεξούσια απάντων των αναιρεσίβλητων, επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με κλήση προς συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης για την αρχική δικάσιμο (9-1-2024) επιδόθηκε στο αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ, οπότε και αναβλήθηκε η εκδίκασή της , με εγγραφή της υπόθεσης στη σειρά του οικείου πινακίου ,για τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας (07-01-2025).

Κατά τη συζήτηση της ως άνω αίτησης αναίρεσης στην τελευταία αυτή δικάσιμο, οπότε και αυτή εκφωνήθηκε από τη σειρά της στο οικείο πινάκιο, o τρίτος (3ος), πέμπτος (5ος), έβδομος (7ος), δέκατη τρίτη (13η), δέκατη έβδομη (17η), δέκατος όγδοος (18ος) αναιρεσίβλητοι, Δ. Κ., Τ. Κ., Τ. Κ., Β. Δ., Φ. Α. και Μ. Δ., αντίστοιχα, δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ενώ οι λοιποί αναιρεσίβλητοι οι οποίοι παρέστησαν, εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο Αλεξάνδρα Κωστούλα, που παραστάθηκε με δήλωση (άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ).

Από τα στοιχεία, όμως, της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η ως άνω δικηγόρος, που έδωσε την παραγγελία για τη ανωτέρω επίδοση, είχε πληρεξουσιότητα να επισπεύσει τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και από τους προαναφερόμενους, απολιπόμενους αναιρεσίβλητους, αφού δεν προσκομίζεται έγγραφη περί τούτου εξουσιοδότησή τους ως προς την ως άνω δικηγόρο, με βεβαίωση του γνήσιου της υπογραφής τους από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών(ΚΕΠ) ή άλλη δημόσια ή δημοτική αρχή ή συμβολαιογραφικό προς αυτήν πληρεξούσιο.

Κατά συνέπεια ακύρως επισπεύθηκε η συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης ως προς τους αναιρεσίβλητους αυτούς. Εξάλλου ,δεν προκύπτει και η εκ μέρους του αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ κλήτευση των ως άνω απολιπόμενων αναιρεσίβλητων ,προκειμένου αυτοί να παραστούν κατά την εκδίκαση της αίτησης αναίρεσης κατά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 09-01-2024 κατά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας (07-01-2025).

Συνεπώς, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, εφόσον οι ως άνω απολιπόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν επέσπευσαν νόμιμα της συζήτησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης, ούτε κλητεύθηκαν νομίμως να παραστούν κατά τη συζήτηση, πρέπει να χωρισθεί η υπόθεση ως προς αυτούς, οι οποίοι συνδέεονται με σχέση απλής ομοδικίας με τους λοιπούς παρόντες αναιρεσίβλητους και να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς αυτούς (απολιπόμενους) και συνακόλουθα και οι ασκηθέντες ,με το από 04-08-2023 (αριθμ. έκθ. κατάθ. 104/2023) ιδιαίτερο δικόγραφο, πρόσθετοι λόγοι λόγω του παρακολουθηματικού χαρακτήρα τους(ΑΠ 520/2023, ΑΠ 230/2023), ενώ για τους παριστάμενους προσηκόντως λοιπούς αναιρεσίβλητους πρέπει ο Άρειος Πάγος να χωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης.

2. Η αίτηση αναίρεσης, που ασκήθηκε στο όνομα διαδίκου ήδη αποβιώσαντος κατά την άσκησή της, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη για έλλειψη αναγκαίας διαδικαστικής προϋπόθεσης, δηλαδή του ίδιου του υποκειμένου της διαδικαστικής πράξης (ΑΠ 1138/2021, ΑΠ 729/2019, ΑΠ 533/2018, ΑΠ 1611/2011, ΑΠ 448/2011). Όμως η αίτηση αναίρεσης που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, χωρίς όμως να γνωρίζει το θάνατο του ο αναιρεσείων, δεν είναι άκυρη και νόμιμα χωρεί η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, οι οποίοι καλούνται προς τούτο ή αυτοβούλως εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή, κατ' εφαρμογή των άρθρων 291 και 290 του ΚΠολΔ, και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 27/1987, ΑΠ 533/2018, ΑΠ 433/2017, ΑΠ 86/2016).

Ακόμη, ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση και, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, δεν απαιτείται ιδιαίτερη συζήτηση περί της επανάληψης και η δίκη συνεχίζεται κανονικά (ΑΠ 906/2020, ΑΠ 335/2018, ΑΠ 21/2017, ΑΠ 807/2017).

Αν αντίθετα ο αντίδικος προβάλλει αντιρρήσεις, η κληρονομική ιδιότητα εξετάζεται από το Δικαστήριο παρεμπιπτόντως, με ελεύθερη απόδειξη (ΑΠ 2014/2009, ΑΠ 1550/2008). Σε περίπτωση, δε, απλής ομοδικίας, ο θάνατος του απλού ομοδίκου, επιφέρει βίαιη διακοπή της δίκης μόνον ως προς τον θανόντα διάδικο, ενώ ως προς τους λοιπούς απλούς ομοδίκους η δίκη συνεχίζεται κανονικά (ΑΠ 193/2018, ΑΠ 382/2017).

Στη προκείμενη περίπτωση ,κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων αυτής, η πληρεξούσια δικηγόρος των αναιρεσίβλητων με δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά και με τις από 09.01.2025 προτάσεις της, δήλωσε ότι ο δωδέκατος (12ος) αναιρεσίβλητος Α. Κ. αποβίωσε στις ... και ότι επαναλαμβάνεται η διακοπείσα δίκη από τη σύζυγό του, Ο.

Γ. ,ως μοναδική εκ διαθήκης κληρονόμο του και προσκομίζει την από 30-04-2022 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιαρχείου Δήμου Αθηναίων, το με αριθμ. πρωτ. ...-2022 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, το με αριθμ. ...-2022 πρακτικό δημοσίευσης της από ...-2020 ιδιόγραφης διαθήκης του θανόντος, το με αριθμ. ... Πρακτικό κήρυξης κυρίας της ανωτέρω διαθήκης και τα με αριθμ.

πρωτ. .../2022 πιστοποιητικά του Ειρηνοδικείου Νίκαιας περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης και περί μη αποποίησης κληρονομιάς, αντίστοιχα. Όμως δεν προκύπτει από κάποιο αποδεικτικό μέσο ότι το αναιρεσείον ΝΠΔΔ κατά την άσκηση της ένδικης αναίρεσης και προσθέτων λόγων, γνώριζε το θάνατο του ως άνω διαδίκου.

Επομένως, και σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης μετά των προσθέτων λόγων της είναι έγκυρη και κατά το μέρος που στρέφεται κατά του ως άνω αναιρεσίβλητου που είχε αποβιώσει κατά την άσκησή της. Δεδομένου ότι το παριστάμενο αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ δεν αμφισβητεί τη κληρονομική ιδιότητα της κληρονόμου του ως άνω αποβιώσαντος αναιρεσίβλητου ,η ημερομηνία θανάτου του οποίου αποδεικνύεται από την προσκομιζόμενη οικεία ληξιαρχική πράξη, η διακοπείσα δίκη νομίμως συνεχίζεται από την προαναφερόμενη κληρονόμο του.

3. Με τη κρινόμενη από 16-6-2022 (αριθμ. έκθ. κατάθ. .../2022) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα, αντιμωλία των διαδίκων κατά την διαδικασία των εργατικών διαφορών με αριθμ. 4653/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε τυπικά και ουσιαστικά την από 31-12-2019 έφεση (αριθμ. έκθ. κατάθ. 183/22/2020) των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της εκδοθείσας, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ίδια ως άνω ειδική διαδικασία κατά της με αριθμ. 2258/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία είχε απορριφθεί η από 20-10-2010 (αριθμ.

έκθ. κατάθ. 229910/8569/2010) αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων (και άλλων εναγόντων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα αναιρετική δίκη) και αφού εξαφανίσθηκε η εκκαλούμενη απόφαση έγινε δεκτή εν μέρει κατ' ουσία η αγωγή. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στις 17-6-2022 εντός της νόμιμης προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών από την επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (άρθρο 564παρ.1 ΚΠολΔ), καθότι αυτή επιδόθηκε στο αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ στις 20-05-2022, όπως προκύπτει από την σχετική επισημείωση επί του νομίμως επικαλούμενου και προσκομιζόμενου από το αναιρεσείον, επικυρωμένου αντιγράφου της εν λόγω απόφασης, του επιδόσαντος αυτή δικαστικού επιμελητή Περιφέρειας Εφετείου Πειραιώς Γ.

Π. Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ). Περαιτέρω, με το από 04-08-2023 (αριθμ. έκθ. κατάθ. 104/2023) αυτοτελές δικόγραφο, το οποίο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αντίκλητο δικηγόρο των αναιρεσίβλητων Αλεξάνδρα Κωστούλα (άρθρ.6Α Κώδικα Περί Δικών Δημοσίου, το οποίο προστέθηκε με άρθρο 46 παρ. 3 ν. 4305/2014 σε συνδυασμό με τα άρθρα 143, 128 ΚΠολΔ) [βλ.

τη νομίμως επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από το αναιρεσείον με αριθμ. ...-2023 έκθεση επίδοσης της δικ. επιμελήτριας της Περιφέρειας Εφετείου Αθηνών Ε. Π.] το τελευταίο άσκησε εμπρόθεσμα και παραδεκτά πρόσθετους λόγους, οι οποίοι πρέπει να ερευνηθούν ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο τούτων (577παρ.3 ΚΠολΔ), συνεκδικαζόμενοι με την αίτηση αναίρεσης (άρθρα 246 και 573 παρ1 ΚΠολΔ), (ΑΠ 520/2023, ΑΠ 230/2023, ΑΠ 2067/2022, ΑΠ 1713/2022, ΑΠ 1669/2022, ΑΠ 862/2022).

4. Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (561παρ.2) προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι ενάγοντες (συνολικά 76), στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι 1η, 2ος, 4η, 6ος, 8η, 9η, 10ος, 11ος, 12η ,14ος, 15ος, 16ος, 19ος, 20ος και 21η αναιρεσίβλητοι ήτοι οι Ν. Π., Π. Α., Δ. Μ., Λ. Ν., Σ. Σ., Σ. Σ., Κ. Ν., Τ. Θ., ο ήδη αποβιώσας Κ. Α. (στη θέση του οποίου ήδη υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχος η Ο.

Γ.), Π. Δ., Τ. Δ., Γ. Ε., Χ. Ν., Π. Α. και Σ. Π. ,αντίστοιχα, άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 20-12-2010 (αριθμ. έκθ. κατάθ. 229910/8569/2010) αγωγή κατά του εναγόμενου Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.), με την οποία ισχυρίστηκαν ότι κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2005 έως 31-12-2010 υπηρέτησαν, ως ιατροί, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, στο αρχικώς εναγόμενο κατά τις αναφερόμενες στην αγωγή διακρίσεις.

Ότι το εναγόμενο δεν τους χορήγησε το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας 30% επί του βασικού μισθού τους, το οποίο λαμβάνουν οι επισκέπτριες αδελφές, οι αδελφές νοσοκόμοι και οι μαίες που υπηρετούν στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών (ήδη Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης), βάσει του άρθρου 43 του ν. 1193/1981, όσο και εκείνες που υπηρετούν σε νοσηλευτικά ιδρύματα δημοσίου δικαίου ή κοινής ωφελείας ιδιωτικού δικαίου.

Ότι το εν λόγω επίδομα δικαιούνται βάσει των συνταγματικών αρχών της ισότητας και της ίσης αμοιβής για παρεχόμενη ίσης αξίας εργασία (άρθρα 4 παρ. 1 και 22 παρ. 1 του Συντάγματος), επειδή η εργασία τους ως ιατρών, ως βοηθοί των οποίων εργάζονται οι λαμβάνοντες το ένδικο επίδομα νοσοκόμοι, παρέχεται υπό τις ίδιες ανθυγιεινές συνθήκες εργασίας υπό τις οποίες παρέχεται και η εργασία των τελευταίων.

Με βάση τα ανωτέρω ζήτησαν, όπως παραδεκτά περιορίστηκε το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής τους σε αναγνωριστικό, να αναγνωριστεί ότι το (αρχικώς) εναγόμενο έχει την υποχρέωση: α) να τους καταβάλει τα καθοριζόμενα στην αγωγή, για έκαστο εξ αυτών, χρηματικά ποσά για το χρονικό διάστημα από 1-1-2005 έως 31-12-2010, β) να τους καταβάλει τα μηνιαίως οφειλόμενα ποσά, για την ίδια αιτία, από την ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής έως τη συζήτηση αυτής και β) να εντάξει το επίδομα αυτό στις τακτικές μηνιαίες αποδοχές τους από 1-1-2011 και εφεξής.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ως προς τους προαναφερόμενους ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους υπεισήλθε στη θέση του εναγόμενου Ν.Π.Δ.Δ (ΙΚΑ) ως "οιονεί" καθολικός διάδοχος αυτού το ήδη αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ (Ε.Ο.Π.Υ.Υ). Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την υπ' αριθμ. 2258/2019 οριστική απόφασή του, ως προς τους ως άνω ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους απέρριψε την αγωγή ως αόριστη ως προς το υπό στοιχ.β αίτημά της και ως νομικά αβάσιμη κατά τα λοιπά αιτήματά της.

Κατά της απόφασης αυτής οι ως άνω ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι (καθώς και άλλοι ενάγοντες που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα αναιρετική δίκη) άσκησαν την από 31-12-2019 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθμ.4653/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών με την οποία έγινε τυπικά και ουσιαστικά δεκτή η έφεση και αφού εξαφανίσθηκε η εκκαλούμενη απόφαση εντός των ορίων του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης ,ήτοι μόνο κατά το μέρος που αφορά τα υπό στοιχ.

α και γ αιτήματα της αγωγής, απορρίφθηκε ως αόριστο το τελευταίο αίτημα, έγινε δεκτή εν μέρει ως ουσιαστικά βάσιμη η αγωγή ως προς το πρώτο αίτημα και αναγνωρίσθηκε ως τους ως άνω ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους ότι το δεύτερο εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσείον νομικό πρόσωπο έχει την υποχρέωση να τους καταβάλει το ποσό των 20.955 ευρώ στο καθένα.

Ειδικότερα, με την ως άνω εφετειακή απόφαση κρίθηκε ότι η ένδικη αγωγή είχε ως βάση, κατ' ορθή νομική υπαγωγή των εκτιθέμενων σ' αυτή πραγματικών περιστατικών, τις διατάξεις των άρθρων 648ΑΚ, 8 παρ. 7 Ν. 2470/1997, 2 περ. 1β' Ν. 3235/2004 και 8 παρ.Α 5 Ν. 3205/2003, 13παρ.3 ν. 2703/1999 και όχι τις αναφερόμενες στο δικόγραφο αυτής διατάξεις των άρθρων 40, 41, 43 του Ν. 1193/1981, 1 του Π.Δ. 904/1978 και 2 του Ν. 1160/1981 σε συνδυασμό με άρθρα 4παρ.1 και 22παρ.1β Συντ/τος.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης.

5. Από τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 και 22 παρ. 1β' του Συντάγματος, η δεύτερη των οποίων αποτελεί ειδικότερη εκδήλωση της θεσπιζόμενης με την πρώτη αρχής της ισότητας και εφαρμόζεται επί μισθωτών απασχολουμένων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (ΟλΑΠ 3/1997, 1712/2023,1009/2023, ΑΠ 463/2016, 357/2016, 1227/2013), επιβάλλεται στο νομοθέτη η θέσπιση ίσης αμοιβής για τους εργαζομένους, ανεξαρτήτως φύλου ή άλλης διάκρισης, εφόσον όμως παρέχουν την ίδια ποιοτικώς και ποσοτικώς εργασία, εργαζόμενοι κάτω από τις ίδιες συνθήκες και με τα αυτά προσόντα (ΟλΑΠ 13/2003) και δεν μπορούν να επιχειρηθούν αυθαιρέτως δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος ορισμένης κατηγορίας εργαζομένων που παρέχουν, υπό τις αυτές συνθήκες, όμοια εργασία, εκτός αν η διαφορετική ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη, αλλά επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, οπότε οι εργαζόμενοι για τους οποίους συντρέχουν οι λόγοι αυτοί αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία.

Συνεπώς, αν γίνει με νόμο ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλείεται από τη ρύθμιση αυτή κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση άλλη κατηγορία προσώπων, για την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που δικαιολογεί την ειδική αυτή μεταχείριση, η διάκριση είναι ανίσχυρη ως αντισυνταγματική και προς αποκατάσταση της συνταγματικής αρχής της ισότητας πρέπει να εφαρμοστεί η νομοθετική ρύθμιση και για εκείνους εις βάρος των οποίων έγινε η δυσμενής διάκριση, διότι μόνο με τον τρόπο αυτό αίρεται η κατά παράβαση των ως άνω συνταγματικών διατάξεων δημιουργούμενη ανισότητα. Ο κανόνας όμως αυτός δεν εφαρμόζεται επί συγκεκριμένης, βάσει διάταξης νόμου, παροχής προς ορισμένη κατηγορία μισθωτών σε σχέση με μισθωτούς που ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, όπως είναι αυτοί που έχουν διαφορετικό εργοδότη και διαφορετικούς, ενόψει του είδους της εργασίας τους, όρους απασχόλησης και απολαβών. Ούτε επιτρέπεται η σύγκριση να γίνεται επιλεκτικά με βάση ορισμένη μόνο μισθολογική παροχή, χωρίς συσχετισμό προς το σύνολο των αποδοχών, στο οποίο αυτή περιλαμβάνεται (ΑΠ 1712/2023, 1081/2023).

Περαιτέρω, με το άρθρο 43 του ν. 1193/1981 ορίστηκε ότι "Εις τας επισκεπτρίας αδελφάς, τας αδελφάς νοσοκόμους και τας μαίας των Κλάδων ΑΡ1, ΑΡ2 και ΑΡ3 του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών χορηγείται επίδομα ανθυγιεινής εργασίας εκ ποσοστού 30% επί του βασικού μισθού των." Με τη διάταξη αυτή, το εν λόγω επίδομα ανθυγιεινής εργασίας χορηγήθηκε μόνον στις επισκέπτριες αδελφές, τις αδελφές νοσοκόμες και τις μαίες που υπηρετούν στο Υπουργείο (ήδη) Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ως ιδιαίτερη κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων (ΑΠ 1712/2023,1081/2023, 1009/2023). Η εφαρμογή της εν λόγω διάταξης μπορεί να επεκτείνεται, προς αποκατάσταση της συνταγματικής αρχής της ισότητας, και στους νοσοκόμους και τις αδελφές νοσοκόμες των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι εργάζονται σ' αυτά ως μέλη του νοσηλευτικού τους προσωπικού. Σε αντίθεση, όμως, προς τα ανωτέρω, οι ιατροί του Ι.Κ.Α., ως εκ του είδους και της φύσης της εργασίας που παρέχουν, τελούν υπό διαφορετικές συνθήκες απασχόλησης και απολαβών έναντι των νοσοκόμων του Υπουργείου Υγείας και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων.

Επομένως, ανεξαρτήτως αν η προπαρατεθείσα διάταξη εξακολουθούσε να ισχύει και υπό το καθεστώς του ν. 2470/1997, πάντως, κατά το μέρος που αυτή δεν προέβλεψε ως δικαιούχους του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας και τους ιατρούς του Ι.Κ.Α., δεν αντίκειται στη συνταγματική αρχή της ισότητας, (ΑΠ 946/2023, 1712/2023, 1081/2023,1009/2023).

Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναίρεσης, υπάρχει, όταν ο κανόνας δικαίου είτε ερμηνεύτηκε εσφαλμένα, δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε δεν εφαρμόστηκε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του είτε εφαρμόστηκε ενώ αυτές δεν συνέτρεχαν ή εφαρμόστηκε εσφαλμένα (ΟλΑΠ 4/2005, 7/2006, 2/2013, ΑΠ 64/2022, ΑΠ 19/2022).

Συνεπώς, κατά τις παραπάνω διακρίσεις, η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που οδηγεί σε εσφαλμένο νομικό συλλογισμό και κατ' επέκταση σε εσφαλμένη εφαρμογή του δικαίου, εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου είτε ως εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού της απόφασης (ΟλΑΠ 20/2005, ΑΠ 64/2022, ΑΠ 19/2022).

Στη προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον ΝΠΔΔ προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση, την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο με το να κρίνει ότι η ένδικη αγωγή είναι νόμιμη ως προς το προαναφερθέν υπό στοιχ. α αίτημά της, ερειδόμενη επί των διατάξεων των άρθρων 8 παρ. 7 του Ν. 2470/1997, 13 παρ. 3 του Ν. 2703/1999, 8 παρ.

Α.5 του Ν. 3205/2003 και 2 παρ. 1 εδ. β' του Ν. 3235/2004, κατ' ορθή νομική υπαγωγή των εκτιθέμενων σ' αυτή πραγματικών περιστατικών στις ως άνω διατάξεις και ακολούθως να επιδικάσει και στους ως άνω εκκαλούντες και ήδη αναιρεσίβλητους το επίδομα "νοσοκομειακό και τροφής" για το επίδικο χρονικό διάστημα (1-1-2005 έως 31-12-2010) ως οφειλόμενο, ευθέως εκ του νόμου, παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, που δεν ήταν εφαρμοστέες, ενώ όφειλε να απορρίψει την αγωγή ως προς το υπό στοιχ.

α αίτημά της. Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, έκρινε ότι οι ως άνω ενάγοντες -εκκαλούντες ζήτησαν, με την ένδικη αγωγή, "να τους επιδικαστεί όχι το ανθυγιεινό επίδομα που προβλεπόταν στο άρθρο 43 του ν. 1193/1981 (και μόνο αυτό), όπως εσφαλμένως υπέλαβε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, αλλά το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας το οποίο χορηγείτο κατά το επίδικο χρονικό διάστημα (1-1-2005 έως 31-12-2010) σε όλες τις αναφερόμενες στο αγωγικό δικόγραφο κατηγορίες μισθωτών, ήτοι στο προσωπικό των Νοσοκομείων, των Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας της χώρας, του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), των Κέντρων Υγείας του δημόσιου τομέα κλπ., αλλά και στο νοσηλευτικό προσωπικό του αρχικώς εναγόμενου ΙΚΑ και το οποίο (επίδομα) κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα χαρακτηρίζεται πλέον ως νοσοκομειακό επίδομα>>.

Έτσι κατέληξε ότι <<η κρινόμενη αγωγή, ως προς το αίτημα περί αναγνώρισης οφειλής της ένδικης παροχής για το χρονικό διάστημα από 1-1-2005 έως 31-12-2010, είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 648 ΑΚ, 8 παρ. 7 Ν. 2470/1997, 13 παρ. 3 Ν. 2703/1999, 8 παρ. 5 Ν. 3205/2003 και 2 παρ. β' Ν. 3235/2004[....]. Το γεγονός ότι στην αγωγή παρατέθηκαν νομικές διατάξεις (άρθρο 1 Π.Δ. 904/1978, άρθρο 2 Ν. 1160/1981, 40, 42 και 43 του Ν. 1193/1981), οι οποίες δεν έχουν εφαρμογή εν προκειμένω, αφού με το ισχύον για το κρίσιμο χρονικό διάστημα νομοθετικό καθεστώς έχουν καταργηθεί τα επιδόματα που χορηγούνταν βάσει των διατάξεων αυτών, δεν συνιστά ανεπίτρεπτη μεταβολή της βάσης της αγωγής, αφού η βάση αυτή συγκροτείται από τα πιο πάνω πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν το αίτημά της και όχι από τις νομικές διατάξεις που εσφαλμένως δόθηκαν από τους ενάγοντες - εκκαλούντες".

Κατόπιν των ως άνω παραδοχών το Εφετείο, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή ως προς το ανωτέρω αίτημα και επιδίκασε, μεταξύ άλλων και στους ως άνω εκκαλούντες-ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους το ποσό των (20.955) ευρώ στο καθένα, που αντιστοιχεί στο προβλεπόμενο από τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. Α.5 του Ν. 3205/2003 επίδομα "νοσοκομειακό και τροφής", ήτοι επιδίκασε το εν λόγω επίδομα για το επίδικο χρονικό διάστημα (1-1-2005 έως 31-12-2010) ως οφειλόμενο ευθέως εκ του νόμου (άρθρο 2 παρ. 1 εδ.

β' του Ν. 3235/2004) από 18-2-2004. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 8 παρ.7 ν. 2470/1997, 13παρ.3 ν.2703/1999, 8 παρ. Α.5 του Ν. 3205/2003 και 2παρ.1β ν.3235/2004, τις οποίες εσφαλμένα εφάρμοσε στην προκειμένη περίπτωση, ενώ, υπό τα εκτιθέμενα στην αγωγή πραγματικά περιστατικά, δεν ήταν εφαρμοστέες, καθόσον οι εν λόγω διατάξεις αφορούν το επίδομα "νοσοκομειακό και τροφής", το οποίο είναι ανεξάρτητο και διάφορο του επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας που προέβλεπε η διάταξη του άρθρου 43 του Ν. 1193/1981, η οποία (διάταξη) εξάλλου, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, ανεξαρτήτως αν εξακολουθούσε να ισχύει το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας και υπό το καθεστώς του ν. 2470/1997, δεν μπορούσε να εφαρμοστεί στην ένδικη περίπτωση, διότι πρόκειται για διαφορετικές κατηγορίες μισθωτών, που είχαν διαφορετικό εργοδότη (ήτοι οι ενάγοντες ιατροί είχαν ως εργοδότη το ΙΚΑ και οι αδελφές νοσοκόμοι - υπάλληλοι του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών είχαν ως εργοδότη το Ελληνικό Δημόσιο) και παρέχουν τις υπηρεσίες τους, ενόψει του διαφορετικού είδους της εργασίας τους, υπό διαφορετικούς όρους απασχόλησης και απολαβών.

Ούτε μπορούσε, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, να γίνει σύγκριση μεταξύ των δύο ως άνω κατηγοριών μισθωτών ως προς μόνη τη συγκεκριμένη παροχή (επίδομα ανθυγιεινής εργασίας), απομονούμενη από τα εκατέρωθεν σύνολα των αποδοχών τους. Επομένως, υπό το εκτιθέμενο περιεχόμενο η αγωγή είναι μη νόμιμη. Ενόψει αυτών, ο σχετικός δεύτερος λόγος αναίρεσης, ο οποίος προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που αφορά τους εκκαλούντες και ήδη παρισταμένους αναιρεσιβλήτους και το δεύτερο εφεσίβλήτο και ήδη αναιρεσείον ΝΠΔΔ, καθώς και ως προς την αρρήκτως συνδεόμενη με αυτό διάταξη περί δικαστικών εξόδων, επίσης κατά το μέρος που τους αφορά.

Περαιτέρω, λόγω της αναιρετικής εμβέλειας του γενομένου δεκτού λόγου αναίρεσης, παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης και πρόσθετων λόγων αυτής, που αναφέρονται σε παραβάσεις εκ του αριθμού 8 ,11περ.β, 1 και 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

6. Με τις διατάξεις του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. α' και β' ΚΠολΔ ορίζεται ότι, αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση. Στην αντίθετη περίπτωση παραπέμπει την υπόθεση σε ιδιαίτερη συζήτηση και, αν πρόκειται για τους λόγους που αναφέρονται στους αριθμούς 1, 2, 3, 6 έως 17, 19 και 20 του άρθρου 559, μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση σε άλλο δικαστήριο ισόβαθμο και ομοειδές προς εκείνο το οποίο εξέδωσε την απόφαση που αναιρέθηκε ή στο ίδιο αν είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές.

Από τις διατάξεις αυτές, συνδυαζόμενες και με τη διάταξη της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν, συνάγεται ότι οσάκις μετά την αναίρεση της απόφασης δεν υπάρχει δικονομικά έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης από το δικαστήριο της ουσίας, υπολείπεται δε μόνο η διατύπωση του διατακτικού της απόφασης με βάση το περιεχόμενο της αναιρετικής απόφασης και την έκταση της αναίρεσης αυτής, η παραπομπή σε ισόβαθμο δικαστήριο ουσίας δεν αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο δίκης, αλλά μπορεί η τελειωτική απόφαση για την υπόθεση να εκδοθεί και από τον Άρειο Πάγο (ΟλΑΠ 42/2005, 41/2002, 25/2001, ΑΠ 585/2022, 353/2021, 362/2020, 836/2019).

Στην εξεταζόμενη υπόθεση, εφόσον, κατά τα προεκτιθέμενα, η ένδικη αξίωση των 6ης, 9ου, 15ης, 21ου, 44ης, 45ης, 49ου, 51ου, 54ου, 56ου, 58ου, 60ου, 66ου, 68ου και 73ης εκκαλούντων και ήδη 1ης, 2ου, 4ης, 6ου, 8ης, 9ης, 10ου, 11ου, 12ου,14ου, 15ου, 16ου, 19ου, 20ου, και 21ης αναιρεσίβλητων είναι μη νόμιμη, όπως ορθά έκρινε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και συνεπώς απορριπτέα, δεν υπάρχει στάδιο περαιτέρω εκδίκασης της υπόθεσης και γι' αυτό πρέπει, μετά την μερική αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, να κρατηθεί και δικαστεί η υπόθεση από τον Άρειο Πάγο κατά το αναιρούμενο μέρος και ν 'απορριφθεί κατ' ουσία η έφεση των 6ης, 9ου,15ης, 21ου, 44ης, 45ης, 49ου, 51ου, 54ου, 56ου, 58ου, 60ου, 66ου, 68ου και 73ης εκκαλούντων ήτοι των Ν.

Π., Π. Α., Δ. Μ., Λ. Ν., Σ. Σ., Σ. Σ., Κ. Ν., Τ. Θ., Κ. Α., ήδη αποβιώσαντος ,στη θέση του οποίου όπως προαναφέρθηκε, υπεισήλθε ως καθολική διάδοχος η σύζυγός του Ο. Γ., Π. Δ., Τ. Δ., Γ. Ε., Χ. Ν., Π. Α. και Σ. Π. όσον αφορά το δεύτερο (2ο) εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ".

Οι εν λόγω αναιρεσίβλητοι ως ηττώμενοι διάδικοι πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα του δευτέρου βαθμού δικαιοδοσίας και της προκείμενης αναιρετικής δίκης του αναιρεσείοντος, το οποίο παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού νόμιμου και βάσιμου αιτήματος του τελευταίου (άρθρα 176, 180 παρ. 1, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ)όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό, η οποία όμως θα επιβληθεί μειωμένη, διότι εκπροσωπήθηκε από Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (άρθρα 30 παρ. 1 και 2 ν. 4038/2012 και 19 παρ. 1 περ.

β' ν. 2556/1997 σε συνδυασμό προς το άρθρο 61 παρ. 3 ν. 4194/2013, βλ. σχετ. ΑΠ 667/2024, 1081/2023).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει τον χωρισμό της υπόθεσης ως προς τους τρίτο (3ο), πέμπτο (5ο), έβδομο (7ο), δέκατη τρίτη (13η), δέκατη έβδομη (17η), δέκατο όγδοο (18ο) αναιρεσίβλητους Δ. Κ., Τ. Κ., Τ. Κ., Β. Δ., Φ. Α., Μ. Δ., αντίστοιχα.

Κηρύσσει ως προς αυτούς απαράδεκτη τη συζήτηση της από 16-06-2022 (αριθμ.έκθ.κατάθ..../2022) αίτησης αναίρεσης και των από 04-08-2023 (αριθμ.έκθ.κατάθ. .../2023 πρόσθετων λόγων.

Συνεκδικάζει την από 16-06-2022 (αριθμ. έκθ. κατάθ. .../2022) αίτηση αναίρεσης και τους από 04-08-2023 (αριθμ. έκθ. κατάθ. .../2023) πρόσθετους λόγους ως προς τους λοιπούς παριστάμενους αναιρεσίβλητους.

Αναιρεί την υπ' αριθ. 4653/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών ως προς τους αναιρεσίβλητους αυτούς.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος.

Απορρίπτει κατ' ουσία την από 31-12-2019 (αριθμ. έκθ. κατάθ. ...-2020) έφεση της 6ης, 9ου, 15ης, 21ου, 44ης, 45ης, 49ου, 51ου, 54ου, 56ου, 58ου, 60ου, 66ου, 68ου και 73ης εκκαλούντων, ήτοι Ν. Π., Π. Α., Δ. Μ., Λ. Ν., Σ. Σ., Σ. Σ., Κ. Ν., Τ. Θ., Α. Κ., στη θέση του οποίου έχει υπεισέλθει ως καθολική του διάδοχος η Ο. Γ., Π. Δ., Τ. Δ., Γ. Ε., Χ. Ν., Π. Α. και Σ. Π. όσον αφορά το δεύτερο (2ο) εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας".

Καταδικάζει τους ως άνω αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ, του δευτέρου βαθμού δικαιοδοσίας και της παρούσας αναιρετικής δίκης, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Μαρτίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Απριλίου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ