Supreme Court dismisses appeal for inadmissibility of counter-plea raised via written submissions instead of appeal document.

Απόφαση 574 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 574/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χρυσικού), Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού, Αθανάσιο Καγκάνη και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Απριλίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Φ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ανδρέα Γούναρη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τεχνικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΡΓΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΑΤΡΩΝ Α.Τ.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Τζαμαλούκα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7/3/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 815/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 775/2008 μη οριστική και 854/2010 οριστική του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21/3/2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Ζευγώλης ανέγνωσε την από 3/11/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, έστω κι αν αποτελούν λόγους έφεσης, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984).

Εξάλλου, αν από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι ο ισχυρισμός εξετάσθηκε και απορρίφθηκε ως απαράδεκτος ή κατ’ ουσίαν, ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμος (Ολ.ΑΠ 12/1991). Το ίδιο συμβαίνει και όταν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό, διότι προτάθηκε παραδεκτά και ήταν ορισμένος και νόμιμος ή συμπληρώθηκε νομίμως (ΑΠ 1877/1983).

Για τη βασιμότητα δε του ανωτέρω λόγου αναιρέσεως επισκοπείται και το δικόγραφο της αγωγής, των προτάσεων ή της εφέσεως. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ, η από το άρθρο 416 ΑΚ ένσταση, που ορίζει ότι "η ενοχή αποσβήνεται με καταβολή", μπορεί να προβληθεί το πρώτον με την προσθήκη στις προτάσεις του εναγομένου ή ακόμη και ενώπιον του εφετείου, αν αποδεικνύεται με δικαστική ομολογία του αντιδίκου του.

Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση, διότι το Εφετείο, αφενός μεν έλαβε υπόψη μη προταθέντα από την εναγομένη ισχυρισμό, και συγκεκριμένα δέχθηκε ότι αυτή του κατέβαλε το ποσό των 113.237,65 ευρώ προς εξόφληση της οφειλόμενης σ' αυτόν εργολαβικής αμοιβής, ενώ με τις πρωτόδικες προτάσεις της ισχυρίσθηκε ότι κατέβαλε σ' αυτόν μόνον το ποσό των 101.721,69 ευρώ, ώστε να μην έχει προβληθεί παραδεκτή ένσταση για το πέραν του ποσού αυτού ποσόν των 11.515,96 ευρώ, αφετέρου δε, δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του, περί έγγραφης ομολογίας της αναιρεσίβλητης που αναιρεί τη βασιμότητα της προταθείσας ένστασης εξοφλήσεως κατά ποσό ύψους 13.515,96 ευρώ.

Εν προκειμένω, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτουν τα εξής: Η εναγομένη (ήδη αναιρεσίβλητη) με τις έγγραφες προτάσεις της ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ισχυρίσθηκε ότι κατέβαλε στον ενάγοντα (ήδη αναιρεσείοντα) σταδιακά, κατά τις αναφερόμενες αναλυτικά ημερομηνίες, σε μετρητά και με επιταγές τις οποίες εισέπραξε, το συνολικό ποσό των 98.984,69 ευρώ, έναντι της αμοιβής του για την εκτέλεση του ανατεθέντος σ' αυτόν έργου, πλέον δε του ποσού αυτού και 2.737,00 ευρώ που κατέβαλε για λογαριασμό του στην αρμόδια ΔΟΥ, ως παρακράτηση του οφειλόμενου απ' αυτόν φόρου επί καθαρών ποσών επί των τιμολογίων που αυτός κατά καιρούς είχε εκδώσει, ώστε οι συνολικές καταβολές προς αυτόν να διαμορφώνονται σε 101.721,69 ευρώ.

Τον ίδιο ισχυρισμό προέβαλε ενώπιον του ίδιου ως άνω Δικαστηρίου, ο οποίος καταχωρήθηκε στα πρακτικά του τελευταίου. Ακολούθως, με την προσθήκη στις προτάσεις της ενώπιον του ίδιου ως άνω Δικαστηρίου ισχυρίσθηκε, ότι πέραν του ως άνω ποσού, κατέβαλε στον ενάγοντα για την ίδια αιτία, μετά την άσκηση της ένδικης αγωγής και το ποσό των 11.515,96 ευρώ, προς πλήρη εξόφλησή του, σύμφωνα με την από 21-5-2005 απόδειξη, την οποία υπέγραψε ο ενάγων, τον ισχυρισμό δε αυτό, για συνολικές καταβολές προς τον ενάγοντα, ποσού 113.237,65 ευρώ (101.721,69+11.515,96), επανέφερε νομίμως με τις προτάσεις της η εναγομένη ενώπιον του Εφετείου, προς αντίκρουση της έφεσης του ενάγοντος κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που απέρριψε την αγωγή του.

Εξάλλου, από τις προτάσεις και την προσθήκη σ' αυτές του ενάγοντος ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, προκύπτει ότι αυτός ομολογεί το σύνολο των ως άνω καταβολών, ισχυριζόμενος περαιτέρω ότι έχει κοστολογήσει και τιμολογήσει το εκτελεσθέν έργο σε μεγαλύτερο του καταβληθέντος ποσόν. Επομένως το Εφετείο, με το να δεχθεί με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι είναι βάσιμος ο ισχυρισμός της εναγομένης για καταβολές προς τον ενάγοντα 113.236,65 ευρώ προς εξόφληση της εργολαβικής αμοιβής του, δηλαδή ότι πέραν του ποσού των 101.721,69 ευρώ, έχει καταβληθεί σ' αυτόν και το ποσό των 11.515,96 ευρώ, καθόσον, ως προς το συνολικό αυτό ποσόν προκύπτει ομολογία του ενάγοντος που περιέχεται στις προτάσεις του, δεν έλαβε υπόψη απαραδέκτως προταθέντα ισχυρισμό εξοφλήσεως, ως προς το τελευταίο αυτό ποσό, αφού, ενόψει της αποδεικνυόμενης ομολογίας του ενάγοντος, μπορούσε να προταθεί ο ισχυρισμός αυτός και μετά την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, τα αντίθετα δε υποστηριζόμενα με τον άνω λόγο αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, από τον αριθ. 8 περ.

α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμα. Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, από τον αριθ. 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος, διότι ο φερόμενος ως μη ληφθείς υπόψη ισχυρισμός, που επανέφερε ο αναιρεσείων και στο Εφετείο με σχετικό λόγο εφέσεως, συνιστά αιτιολογημένη άρνηση της περί εξοφλήσεως της εργολαβικής αμοιβής του ενάγοντος ένστασης της αναιρεσίβλητης κατά το συνολικό ποσό των 113.236,65 ευρώ, ενώ παράλληλα συνιστά επιχείρημα σχετικά με την εκτίμηση των αποδείξεων και αποδεικτικό μέσο περί του αβασίμου της καταβολής του παραπάνω ποσού.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 269 παρ. 2, 527 παρ. 3, 529, 339 και 352 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι στη δευτεροβάθμια δίκη είναι, κατ’ εξαίρεση, παραδεκτή η προβολή για πρώτη φορά πραγματικών ισχυρισμών που αποτελούν ενστάσεις ή αντενστάσεις, αν κατά την κρίση του δικαστηρίου δεν προτάθηκαν εγκαίρως από δικαιολογημένη αιτία, ή προέκυψαν για πρώτη φορά μεταγενέστερα, ή αποδεικνύονται με δικαστική ομολογία του αντιδίκου, η οποία υπάρχει όταν περιέχει ουσιώδες πραγματικό γεγονός επιζήμιο γι’ αυτόν, ή από έγγραφα τα οποία προσκομίζονται για πρώτη φορά στο Εφετείο.

Όμως, ενόψει και της διατάξεως του άρθρου 520 του ΚΠολΔ, η από τον εκκαλούντα, κατ' εξαίρεση, παραδεκτή προβολή στην κατ' έφεση δίκη νέων πραγματικών ισχυρισμών, που συνιστούν ένσταση ή αντένσταση, [τέτοιο δε ισχυρισμό συνιστά και η αντένσταση του ενάγοντος στην ένσταση του εναγομένου περί εξοφλήσεως του επίδικου χρέους (άρθρα 416 και 422 ΑΚ)], πρέπει να γίνεται μόνο με το δικόγραφο της έφεσης ή των πρόσθετων λόγο έφεσης και όχι με τις προτάσεις, οσάκις οι πρόσθετοι λόγοι εφέσεως ασκούνται παραδεκτώς μόνο με ιδιαίτερο δικόγραφο (ΑΠ 698/1990).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Έτσι, μέσω του λόγου αυτού, ελέγχεται η εσφαλμένη απόρριψη ως απαραδέκτου νέου ισχυρισμού το πρώτον προταθέντος ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (Ολομ.Α.Π. 43/1996).

Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων προβάλλει την εκ του άρθρου 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ. αιτίαση ότι το Εφετείο, παρά το νόμο, απέρριψε ως απαράδεκτο τον προσβληθέντα με τις έγγραφες προτάσεις του ενώπιόν του ισχυρισμό, σύμφωνα με τον οποίο, από το ποσό των 101.516,96 ευρώ που η εναγομένη ισχυρίσθηκε πρωτοδίκως ότι του κατέβαλε προς εξόφληση της αμοιβής του για την εκτέλεση του επίδικου έργου, ποσόν 2.000 ευρώ αφορά την εκτέλεση άλλου έργου που του είχε αναθέσει, και συγκεκριμένα εργασίες που πραγματοποίησε στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, τούτο δε ομολογεί η εναγομένη με τις προτάσεις που κατέθεσε ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, γι' αυτό και ζητεί να αφαιρεθεί το τελευταίο αυτό ποσόν από το συνολικώς καταβληθέν, διότι μόνο το υπόλοιπο αφορά εξόφληση του επίδικου χρέους.

Ενόψει των ανωτέρω, και δεδομένου ότι ο προβληθείς εκ μέρους του αναιρεσείοντος ισχυρισμός συνιστούσε αντένσταση στην προσβληθείσα πρωτοδίκως ένσταση της εναγομένης περί εξοφλήσεως του επίδικου χρέους, εφόσον, κατά το αναιρετήριο, η επίκληση του ισχυρισμού αυτού και της από το άρθρο 269 παρ.2 έδαφ. γ’ ΚΠολΔ προβλεπόμενης προϋποθέσεως έγινε με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου, ο ισχυρισμός αυτός είναι απαράδεκτος, αφού εν προκειμένω, η ένδικη υπόθεση δικάζεται κατά την τακτική διαδικασία και ως εκ τούτου, μπορούσε να προταθεί μόνον με το δικόγραφο της εφέσεως ή ιδιαίτερο δικόγραφο πρόσθετων λόγων, όχι δε και με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος.

Επομένως, το Εφετείο, με το να απορρίψει τον ανωτέρω ισχυρισμό ως απαράδεκτο, διότι δεν προτάθηκε παραδεκτά και δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ, δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια και συνεπώς, ο δεύτερος από τη διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η από 21-3-2011 αίτηση του Φ. Κ. του Δ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 854/2010 απόφασης του Εφετείου Πατρών και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-3-2011 αίτηση του Φ. Κ. του Δ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 854/2010 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 04 Μαΐου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 07 Μαΐου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ