Supreme Court dismisses appeal on defamation claims regarding tobacco smuggling allegations against a public official.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal filed by an anonymous company and two individuals against a lower court judgment awarding damages for defamation. The appellants argued that published articles falsely accused them of facilitating tobacco smuggling through customs in Doirani and Niki. The court found the allegations factually accurate based on customs deficiencies and rejected the claim that the defendant aided the smuggling ring. Consequently, the appeal was rejected, and the appellants were ordered to pay the respondent's legal costs.
Legislator headnote
AI generatedArticles 57(a), 59(a), 932 of the Civil Code; Articles 361, 362, 367 of the Penal Code: A defendant is not liable for defamation when published statements accurately reflect established facts regarding official misconduct or smuggling activities, even if the statements are critical of a public official's reputation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 571 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 571/2014
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1. Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "…" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Η. Μ., και 3. Α. Κ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γρηγόριο Δαρμάρο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. .
Του αναιρεσιβλήτου: Α. Ρ. του Π., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Κρυσταλλίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2614/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 4734/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-4-2011 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης, ανέγνωσε την από 15-11-2011 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των δύο λόγων αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 4734/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 681 Δ' ΚΠολΔ και δέχθηκε την από 1-7-2008 έφεση των αναιρεσειόντων κατά της 2614/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή είχε γίνει μερικώς δεκτή η από 15-2-2006 αγωγή του αναιρεσίβλητου για την καταβολή χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης. Το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, διακράτησε την υπόθεση και δικάζοντας επί της αγωγής την δέχθηκε μερικώς και αναγνώρισε ότι οι αναίρεσείοντες υποχρεούνται να καταβάλουν στον αναιρεσίβλητο, εις ολόκληρον ο καθένας, ποσόν 25.000 ευρώ νομιμοτόκως. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της.
Από τα άρθρα 57 εδ. α', 59 εδ. α' και 932 ΑΚ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 361, 362 και 367 ΠΚ, συνάγονται τα εξής: Όποιος παράνομα προσβάλλεται στην προσωπικότητα του, νοούμενη ως το προστατευόμενο από το Σύνταγμα (αρθρ. 2 παρ. 1) σύνολο των αξιών που απαρτίζουν την ουσία του ανθρώπου, και ειδικότερα προσβάλλεται στην προστατευόμενη από το Σύνταγμα (αρθρ. 5 παρ. 2) τιμή ή υπόληψη του, προσβάλλεται δε με δυσφήμηση ή εξύβριση, έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον.
Το δε δικαστήριο μπορεί, επιπλέον, αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, να καταδικάσει τον υπαίτιο προσβολέα να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη του παθόντος. Ο άδικος όμως χαρακτήρας τέτοιας προσβολής με δυσφήμηση ή εξύβριση αίρεται σε περίπτωση που ο προσβολέας προβαίνει στις δυσφημιστικές ή υβριστικές εκδηλώσεις από δικαιολογημένο ενδιαφέρον.
Τέτοιο ενδιαφέρον, που πηγάζει από την προστατευόμενη από το Σύνταγμα (αρθρ. 14) και από την επικυρωμένη με το ΝΔ 53/1974 ΕΣΔΑ (άρθρο 10) ελευθερία του τύπου, έχουν και τα πρόσωπα που άμεσα συνδέονται με τη λειτουργία του τύπου για τη δημοσίευση ειδήσεων και γεγονότων σχετικά με τη συμπεριφορά φυσικών προσώπων, ιδίως δε εκείνων που ασκούν δημόσιο λειτούργημα, ή νομικών προσώπων ή ομάδων προσώπων, που ενδιαφέρουν το κοινωνικό σύνολο ή, έστω, και άλλους.
Παρέπεται ότι τα ως ανωτέρω συνδεόμενοι με τον τύπο πρόσωπα μπορούν να προβαίνουν σε αντίστοιχη δημοσίευση για πληροφόρηση, ενημέρωση και κατατόπιση του κοινού, ακόμη και με οξεία κριτική ή δυσμενείς χαρακτηρισμούς σε βάρος των ως άνω προσώπων ή ομάδων. Ωστόσο, η προαναφερόμενη άρση του άδικου χαρακτήρα της προσβολής με δυσφήμηση ή εξύβριση ανατρέπεται, αν από τον τρόπο που έλαβαν χώρα οι δυσφημιστικές ή υβριστικές εκδηλώσεις προκύπτει σκοπός εξυβρίσεως, δηλαδή σκοπός εκφράσεως καταφρονήσεως από τον προσβολέα προς εκείνον που προσβάλλεται.
Αυτή δε η ανατροπή της άρσεως του αδίκου συνεπάγεται, βέβαια, περιορισμό της ελευθερίας του τύπου, αλλά ο περιορισμός αυτός συγκαταλέγεται σε εκείνους που προβλέπονται, άμεσα μεν στην ΕΣΔΑ (αρθρ. 10), έμμεσα δε πλην σαφώς στο Σύνταγμα (αρθρ. 14 και 15), ως επιτρεπτοί. Περαιτέρω, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμόσθηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή εφαρμόσθηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, σε περίπτωση δε που το δικαστήριο ερεύνησε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των γενόμενων δεκτών πραγματικών περιστατικών.
Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και είναι για το λόγο αυτό αναιρετέα, όταν από το αιτιολογικό της δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά που απαιτούνται για την εφαρμογή της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, και, εξαιτίας αυτού, δεν είναι εφικτός ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο αν ορθά ή όχι εφαρμόστηκε η διάταξη αυτή.
Αντίθετα, ελλείψεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων ή την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, όταν αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια, δεν συνιστούν ανεπαρκή ή ασαφή αιτιολογία. Μόνο τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται με πληρότητα και σαφήνεια στην απόφαση και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοδικείου, που είχε δεχθεί μερικώς την αγωγή του αναιρεσίβλητου, δικάζοντας επί της αγωγής του τελευταίου δέχθηκε ότι τα ενυπόγραφα άρθρα του τρίτου αναιρεσειόντος - τετάρτου εναγομένου στις 9 Σεπτεμβρίου 2005 και στις 1 και 2-10-2005 στην εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ", ιδιοκτησίας της πρώτης αναιρεσείουσας, διευθυντής συντάξεως της οποίας είναι ο δεύτερος αναιρεσείων - τρίτος εναγόμενος, ήταν δυσφημιστικά για το πρόσωπο του αναιρεσίβλητου και προέκυπτε σκοπός εξυβρίσεως τούτου.
Για το σχηματισμό του, αποδεικτικού του πορίσματος το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: "Ο ενάγων άσκησε καθήκοντα Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών από το Μάρτιο του 2004 έως τον Οκτώβριο του 2005. Η πρώτη εναγομένη ανώνυμη εταιρεία...είναι ιδιοκτήτρια της ημερήσιας εφημερίδας "ΤΑ ΝΕΑ", η οποία κυκλοφορεί σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Ο τρίτος εναγόμενος είναι διευθυντής σύνταξης της ανωτέρω εφημερίδας και ο τέταρτος εναγόμενος είναι δημοσιογράφος και συντάκτης της εφημερίδας αυτής. Ο τελευταίος συνέταξε δύο άρθρα που δημοσιεύτηκαν στην εν λόγω εφημερίδα στα φύλλα της 9ης Σεπτεμβρίου και 1η - 2ης Οκτωβρίου 2005 αντίστοιχα, με θέμα το λαθρεμπόριο και ειδικότερα τη δράση κυκλωμάτων λαθρεμπορίας τσιγάρων, αλκοολούχων προϊόντων και πετρελαιοειδών.
Πιο συγκεκριμένα στο υπ' αριθμ. 18335° φύλλο της 9ης Σεπτεμβρίου 2005 της εν λόγω εφημερίδας καταχωρήθηκε στην πρώτη σελίδα αυτού δημοσίευμα με υπέρτιτλο "Απόφαση - σκάνδαλο στα τελωνεία" και αμέσως παρακάτω με μεγάλα γράμματα "Άνοιξαν πόρτες στους λαθρέμπορους". Στο ίδιο κείμενο παραπέμπεται ο αναγνώστης στις σελίδες 10 και 11, με γενικότερο τίτλο "Ελλάδα", όπου δημοσιεύτηκε δισέλιδο άρθρο του τέταρτου εναγομένου με τίτλο "Λαθρεμπόριο με....υπουργική βούλα".
Στον υπότιτλο του άρθρου στη σελίδα 10, αναφέρεται: "σκανδαλώδης απόφαση ευνοεί τις εικονικές εξαγωγές τσιγάρων και καυσίμων". Περαιτέρω, στην εισαγωγική του άρθρου παράγραφο αναφέρεται: "τεράστια τρύπα λαθρεμπορίου τσιγάρων και πετρελαιοειδών, αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων Ευρώ, άνοιξε σε χρόνους καχεξίας των φορολογικών εσόδων το Υπουργείο Οικονομικών και ειδικώς ο τομέας των τελωνείων την ευθύνη των οποίων έχει ο υφυπουργός Αδάμ Ρεγκούζας".
Επίσης πάνω από το τμήμα του άρθρου που βρίσκεται στη δεξιά σελίδα (11) του δισέλιδου, υπάρχει ο ευδιάκριτος τίτλος : "ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ: και κάτω απ' αυτό: Τα κυκλώματα πίεζαν για τα τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης", ενώ στην ίδια σελίδα δημοσιεύεται φωτογραφία, που απεικονίζει τον ενάγοντα υφυπουργό. Στη δεύτερη στήλη, τελευταία παράγραφος στη σελίδα 10, αναφέρεται: "Το σίγουρο είναι ότι η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, που ειδικά σε αυτή τη συγκυρία κάμψης των φορολογικών εσόδων διατυμπανίζει ότι κινείται δυναμικά κατά του λαθρεμπορίου και της φοροδιαφυγής, άνοιξε διάπλατα τις πόρτες στο λαθρεμπόριο και έδειξε ακόμη μια φορά πόσο απέχουν τα λόγια από τα έργα και πόσο υποκριτικοί είναι οι όρκοι υπέρ της διαφάνειας και κατά της διαπλοκής".
Στη σελ. 11 και κάτω από το "Τα κυκλώματα πίεζαν για τα τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης" αναφέρεται: "Μετά τις εκλογές όμως του 2004, τα κυκλώματα των λαθρεμπόρων άρχισαν να πιέζουν το Υπουργείο Οικονομικών να επιτρέψει και πάλι τον εκτελωνισμό προς τα Σκόπια των εξαγωγών τσιγάρων και καυσίμων και από τα άλλα δύο συνοριακά τελωνεία της Νίκης και της Δοϊράνης", καθώς και ότι "Ουσιαστικά δηλαδή με την απόφαση αυτή άνοιγε το δρόμο για τις περίφημες εικονικές εξαγωγές".
Περαιτέρω, στο υπ' αριθμ. … φύλλο της άνω εφημερίδας του Σαββατοκύριακου της 1ης -2ας Οκτωβρίου 2005 το σχετικό δημοσίευμα είχε τίτλο "πύλες λαθρεμπορίου τα τελωνεία". Στη σελίδα 10 και στο πλαίσιο με γενικότερο τίτλο "Το θέμα ΤΡΙΠΟΝΤΟ ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ", ο τέταρτος εναγόμενος συντάσσει άρθρο με το ίδιο θέμα.
Ο κυρίως τίτλος του άρθρου είναι "πύλες λαθρεμπορίου τα τελωνεία με τζίρο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο", ενώ πάνω από τον τίτλο αναγράφεται "βορειοελλαδίτικα κυκλώματα, με βαλκανικές διασυνδέσεις, πολιορκούν τελωνεία και εφορίες με την ανοχή Ρεγκούζα". Στην εισαγωγική του άρθρου παράγραφο αναφέρεται : "μικρές μόνο πτυχές, ίσως τις πιο αθώες, των παραοικονομικών κυκλωμάτων που δρουν στις ζώνες των τελωνείων και των εφοριών ανέδειξαν οι φιλικές εκκλήσεις του υφυπουργού οικονομικών Αδάμ Ρεγκούζα προς τους συναδέλφους του για μείωση του γρηγορόσημου".
Επίσης, στο κέντρο του άρθρου και κάτω ακριβώς από τον τίτλο, δημοσιεύεται γελοιογραφία επώνυμου γελοιογράφου, προστηθέντος πρώτης των εναγομένων, που απεικονίζει τον ενάγοντα υφυπουργό, με τα εξής σύντομα σχόλια :"σίφουνας αυτός ο Ρεγκούζας στον αγώνα κατά της διαφθοράς." "...και να σκεφτείτε, Πρόεδρε, ότι τρέχει με περιορισμένο γρηγορόσημο...".
Στο κυρίως κείμενο του άρθρου αναφέρονται μεταξύ άλλων, τα εξής: "πίσω από αυτές τις απαράδεκτες για ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος "σχέσεις στοργής", κρύβονται απίστευτα λαθρεμπορικά κυκλώματα, τσιγάρων, πετρελαιοειδών, ηλεκτρονικών και άλλων ειδών με βαλκανικές διαστάσεις και τζίρο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο....". "Με προσβάσεις". "Είναι κοινή η πεποίθηση ότι τα λαθρεμπορικά συστήματα συντονίζονται ευθέως με βαθμίδες της διοικητικής μηχανής, έχουν προσβάσεις στις κρίσιμες και αποφασιστικές περιοχές του κράτους, είναι συνδεδεμένα με πρόσωπα "συγγενή" προς τον υφυπουργό Οικονομικών κ.
Αδάμ Ρεγκούζα, σχεδόν υπαγορεύουν τις τοποθετήσεις στελεχών στα κρίσιμα τελωνεία και στις εφορίες κλειδιά", "Βοούν η Θεσσαλονίκη και ο Πειραιάς για πρόσωπα συγκεκριμένα, για αφανείς λογιστές σεσημασμένων λαθρεμπόρων τσιγάρων και προϊόντων πετρελαίου, οι οποίοι κινούνται ταυτόχρονα στην "αυλή" του υφυπουργού Οικονομικών και έχουν καταγραφεί στην Καραγεώργη Σερβίας ως σύμβουλοι και παράγοντες...". "Ασθενείς κρίκοι" "Όπως όλα τα υπάρχοντα στοιχεία βεβαιώνουν, με την αλλαγή κυβέρνησης τον Μάρτιο του 2004 τα συγκεκριμένα λαθρεμπορικά δίκτυα διεύρυναν την επιρροή τους βρήκαν ασθενείς κρίκους στον νεοσυγκροτηθέντα μηχανισμό του κράτους και ενίσχυσαν τη θέση τους με αποτέλεσμα το λαθρεμπόριο να λάβει πρωτοφανείς διαστάσεις, αφαιρώντας πολύτιμα έσοδα από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα δυσπραγούντα δημόσια ταμεία".
Βάση για τη δημοσίευση των ανωτέρω άρθρων αποτέλεσαν τα ακόλουθα περιστατικά: Με την αριθμ. πρωτ. 641/5-3-2003 αναφορά του προς το Ζ' Τελωνείο Θεσσαλονίκης που κοινοποιήθηκε στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και στη Διεύθυνση Τελωνείων Θεσσαλονίκης, ο τότε προϊστάμενος του Τελωνείου Δοϊράνης Ν. Κ., επικαλούμενος το γεγονός ότι το Τελωνείο της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (Π.Γ.Δ.Μ.) που είναι όμορο του Τελωνείου Δοϊράνης, κατόπιν αυστηρής διαταγής των προϊσταμένων του υπηρεσιών, δεν έχει αρμοδιότητα διακίνησης τσιγάρων, υπέβαλε αίτημα όπως αποφεύγεται η εξαγωγή τσιγάρων μέσω του Τελωνείου αυτού της Δοϊράνης και συγχρόνως ζήτησε η αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου να ενημερώσει τα τελωνεία εξαγωγής, προκειμένου να πραγματοποιούν τις εξαγωγές τσιγάρων προς την Π.Γ.Δ.Μ.
μέσω του Τελωνείου Ευζώνων. Με αφορμή την παραπάνω αναφορά ο τότε Γενικός Διευθυντής Τελωνείων Β. Μ. εξέδωσε την αριθμ. Δ 376/43/0019/4-4-2003 Διαταγή του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών προς όλες τις Τελωνειακές Περιφέρειες της χώρας με την οποία ζητούσε τα Τελωνεία που πραγματοποιούν διατυπώσεις εξαγωγής τσιγάρων να ορίζουν ως σημείο εξόδου το Τελωνείο Ευζώνων.
Ακολούθως, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 13-5-2003 στα Ελληνοσκοπιανά σύνορα μεταξύ αντιπροσωπειών τελωνειακών υπαλλήλων Ελλάδας και Π.Δ.Γ.Μ., συμφωνήθηκε η διέλευση τσιγάρων και αλκοολούχων προϊόντων να πραγματοποιείται μόνο από το Τελωνείο των Ευζώνων από Ελληνικής πλευράς και το όμορο Τελωνείο της BOGODORICA από πλευράς Π.Γ.Δ.Μ., και όχι από τα Τελωνεία Δοϊράνης και Νίκης, γιατί τα αντίστοιχα όμορα των δύο τελευταίων αυτών Τελωνεία της Π.Γ.Δ.Μ.
δεν είχαν τέτοια αρμοδιότητα. Η ίδια αυτή συμφωνία εξακολούθησε να ισχύει και μετά την πρώτη συνάντηση των επικεφαλής των Τελωνειακών Διοικήσεων Ελλάδας και Π.Γ.Δ.Μ., που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 3-9-2003, και μετά τη δεύτερη συνάντηση των Γενικών Διευθυντών των Τελωνείων Ελλάδας και Π.Γ.Δ.Μ., που πραγματοποιήθηκε στην Οχρίδα στις 21-4-2004.
Τα ανωτέρω προϊόντα (καπνικά, αλκοολούχα όπως και τα πετρελαιοειδή) υπόκεινται σε Ειδικό φόρο Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) από τον οποίο απαλλάσσονται σε περίπτωση εξαγωγής τους, και όλα τα προαναφερόμενα μέτρα αποφασίσθηκαν και συμφωνήθηκαν στα πλαίσια πρόληψης και καταστολής του λαθρεμπορίου, ο δε καθορισμός της εξαγωγής των προϊόντων υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ.
μόνο από το Τελωνείο Ευζώνων κρίθηκε ότι συνέβαλε καθοριστικά στην αποτροπή λαθρεμπορικών ενεργειών, καθόσον αφενός διέθετε πολυάριθμο προσωπικό και κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή, ώστε να ελέγχονται επισταμένως οι εξαγωγές αυτές με σύγχρονες ασφαλείς μεθόδους και αφετέρου το όμορο Τελωνείο της BOGODORICA της Π.Γ.Δ.Μ.
διέθετε αντίστοιχη αρμοδιότητα και έτσι μειωνόταν σημαντικά ο κίνδυνος διενέργειας λαθρεμπορίου με τη μέθοδο των εικονικών εξαγωγών των ανωτέρω προϊόντων και ακολούθως τη λάθροεπαναεισαγωγή τους στη χώρα και τη διάθεσή τους στην εσωτερική κατανάλωση, χωρίς όμως έτσι να έχει καταβληθεί ο ανωτέρω φόρος και οι λοιποί δασμοί και φόροι, με εντεύθεν συνέπεια την απώλεια μεγάλων φορολογικών εσόδων σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου και αντίστοιχο παράνομο περιουσιακό όφελος των διενεργούντων τις λαθρεμπορικές αυτές πράξεις.
Μετά τις εθνικές εκλογές της 7-3-2004 ο ενάγων διορίστηκε Υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, στις αρμοδιότητες του οποίου υπαγόταν και η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων. Ενώ ίσχυε το παραπάνω καθεστώς, όσον αφορά τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης, κατατέθηκε στο τελευταίο στις 12-5-2004 από την εταιρεία με την επωνυμία "J.M.
DOLHIN TRANSIT STORES S.A." η από 7-5-2004 επιστολή-αίτηση συνοδευόμενη από τέσσερις (4) επιστολές εμπορικών επιχειρήσεων της Π.Γ.Δ.Μ., με την οποία ζητούσαν την επαναφορά των εξαγωγών προϊόντων που υπόκεινται σε Ε.Φ.Κ. από το Τελωνείο Δοϊράνης. Η παραπάνω επιστολή-αίτηση υποβλήθηκε στο Γραφείο του ενάγοντος - Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών με την αριθμ. 1079/17-5-2004 υποβλητική αναφορά του Διευθυντή του Τελωνείου Δοϊράνης Κ.
Α.. Τον Ιούλιο του 2004 ο ενάγων υπό την ως άνω ιδιότητα του, επισκέφθηκε το Τελωνείο Δοϊράνης και συναντήθηκε με τον ανωτέρω Διευθντή του Κ. Α., παρουσία και των τελωνειακών υπαλλήλων Δ. Τ. και Χ. Ω. Στη συνάντηση αυτή ο ενάγων διατύπωσε την πρόθεση του, όπως η εξαγωγή των υποκείμενων σε Ε.Φ.Κ. προϊόντων να μην διενεργείται μόνο από το Τελωνείο Ευζώνων, αλλά και από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης και τούτο με την αιτιολογία ότι πρέπει να βοηθηθεί η διεξαγωγή του εμπορίου, ενώ ο άνω Διευθυντής Κ.
Α., αφού του ανέφερε ότι το μέτρο της μη εξαγωγής των προαναφερομένων προϊόντων από τα Τελωνεία αυτά, είχε ληφθεί επειδή στο παρελθόν είχαν παρουσιαστεί κρούσματα λαθρεμπορίου από το Τελωνείο Νίκης, ζήτησε σε περίπτωση ανοίγματος των εξαγωγών των άνω προϊόντων και από το Τελωνείο Δοϊράνης, την ενίσχυση του προσωπικού και τη διενέργεια έργων υποδομής στο Τελωνείο αυτό, όπως γεφυροπλάστιγγα, ράμπα κλπ, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στους απαιτούμενους ασφαλείς ελέγχους, και κυρίως να υπάρξει συνεννόηση με το όμορο Τελωνείο της Π.Γ.Δ.Μ., ώστε να έχει και αυτό αντίστοιχη αρμοδιότητα.
Χωρίς να προηγηθεί διευθέτηση κανενός των αμέσως ανωτέρω ζητημάτων, ώστε να μειωθούν οι σοβαροί κίνδυνοι λαθρεμπορίας, που αναμφίβολα ελλόχευαν λόγω των προαναφερόμενων ελλείψεων σε προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή και το βασικότερο λόγω της ελλείψεως αντίστοιχης αρμοδιότητας από πλευράς των όμορων Τελωνείων της Π.Γ.Δ.Μ., και για τους οποίους είχε κατά τα άνω ενημερωθεί ο ενάγων, αυτός στις 2-9-2004 επέτρεψε τις εξαγωγές των ως άνω υποκείμενων σε Ε.Φ.Κ., προϊόντων από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης.
Πιο συγκεκριμένα, με την αριθμ. πρωτ. Τ3439/207/Α0019/2-9-2004 Διαταγή του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών (Δ.Υ.Ο.), που υπογράφεται από το Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Β. Σ., ανακλήθηκε η προαναφερόμενη προγενέστερη υπ' αριθμ. πρωτ. Δ 376/43/Α0019/4-4-2003 Δ.Υ.Ο., με την οποία δεν επιτρέπονταν οι εξαγωγές των ανωτέρω προϊόντων από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης, αλλά μόνο απ' αυτό των Ευζώνων και επαναφέρθηκε η προϊσχύουσα κατάσταση, ειδικότερα δε, ορίστηκε ότι τα Τελωνεία που πραγματοποιούσαν, διατυπώσεις εξαγωγής μπορούν να χρησιμοποιούν ως σημεία εξόδου και του;
μεθοριακούς σταθμ.ούς Νίκης και Δοϊράνης, πέραν του Τελωνείου Ευζώνων. Μετά την έκδοση της τελευταίας αυτής ΔΥΟ (Τ3439/207/Α0019/2-9-2004) και μέχρις ότου έλαβε χώρα το πρώτο ως άνω δημοσίευμα (9-9-2005), ο τότε Διευθυντής του Τελωνείου Δοϊράνης Κ. Α. υπέβαλε προς το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών με κοινοποίηση στο Γραφείο του Υφυπουργού-ενάγοντος, τέσσερις (4) αναφορές και ειδικότερα τις αριθμ. 352/18-2-2005, 798/5-4-2005, 1028/6-5-2005 και 1677/27-7-2005, στις οποίες περιγράφει τα προβλήματα που προέκυψαν με τις εξαγωγές τσιγάρων στο εν λόγω Τελωνείο, ζητώντας τη λύση τους και ειδικότερα αναφέρεται στην έλλειψη προσωπικού και ζητεί την ενίσχυση του με πέντε (5) υπαλλήλους, στην έλλειψη της απαραίτητης για τις άνω εξαγωγές υλικοτεχνικής υποδομής, στην εξακολούθηση της απαγόρευσης από πλευράς του ομόρου Τελωνείου της Π.Γ.Δ.Μ.
της εισόδου τέτοιων προϊόντων, καθώς και στο κρίσιμο γεγονός ότι τα έμφορτα με τσιγάρα φορτηγά που εξέρχονταν από το Τελωνείο Δοϊράνης βεβαιώνονταν "ως κενά φορτίου" από το όμορο Τελωνείο της Π.Γ.Δ.Μ. Πράγματι, μετά την ανωτέρω απόφαση του ενάγοντος ως αρμοδίου για τα Τελωνεία Υφυπουργού, με την οποία επιτράπηκε η εξαγωγή των ανωτέρω υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ.
προϊόντων από τα Τελωνεία Δοϊράνης και Νίκης και μέχρι τις 9-9-2005 (οπότε έλαβε χώρα η δημοσίευση του πρώτου ως άνω επίμαχου άρθρου) βεβαιώθηκε από το Τελωνείο Δοϊράνης η έξοδος από τη χώρα είκοσι (20) φορτηγών αυτοκινήτων, τα οποία ήταν φορτωμένα με τσιγάρα προς την Π.Γ.Δ.Μ. και είχαν διασαφησθεί από το Τελωνείο Αταλάντης με είκοσι τέσσερις (24) διασαφήσεις εξαγωγής.
Και τα είκοσι ως άνω φορτηγά που βεβαιώθηκαν από το Τελωνείο Δοϊράνης ότι μεταφέρουν τσιγάρα καταχωρήθηκαν την ίδια ημέρα εξαγωγής τους στο όμορο Τελωνείο της Π.Γ.Δ.Μ. ως "κενά φορτίου"....Το γεγονός αυτό καθιστούσε ορατό και σφόδρα πιθανό τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθούν τα ως άνω Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης ως κατ' εξοχήν σημεία διενέργειας λαθρεμπορικών πράξεων, όπως είχε επισημανθεί από τους αρμοδίους υπηρεσιακούς παράγοντες και δη το Διευθυντή του Τελωνείου Δοϊράνης Κ.
Α. και τον Οικονομικό Επιθεωρητή Χ. Κ. Ειδικότερα, ο τελευταίος, ο οποίος είχε επισκεφθεί το Τελωνείο Δοϊράνης και είχε πραγματοποιήσει συνάντηση και με τον προϊστάμενο του όμορου Τελωνείου της Π.Γ.Δ.Μ., με το υπ' αριθμ. ΕΜΠ 73/7-4-2005 έγγραφο του προς το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών επισήμανε σαφέστατα τον ως άνω κίνδυνο και πιο συγκεκριμένα ανέφερε ότι "επειδή όμως γνωρίζαμε ότι το όμορο Τελωνείο της FYROM δεν έχει επίσημα τουλάχιστον την αρμοδιότητα για την είσοδο καπνικών προϊόντων, γεγονός που επισημαίνει με την αριθμ. 352/18-2-2005 αναφορά του και ο Προϊστάμενος του Τελωνείου Δοϊράνης, επισκεφθήκαμε μαζί και με τον τελωνειακό υπάλληλο Δημήτριο Τ.
ΔΕ/Α, που γνωρίζει τη γλώσσα τους, το απέναντι σκοπιανό Τελωνείο, όπου σε σχετική ερώτηση μας, ο Προϊστάμενος του, αφού συμβουλεύθηκε το ηλεκτρονικό αρχείο της υπηρεσίας του, μας πληροφόρησε ότι έχουν καταχωρημένες μεν τις εισόδους των φορτηγών τις αντίστοιχες με τις εξόδους από τη χώρα μας ημερομηνίες, αλλά με την ένδειξη ότι είναι κενά φορτίου.
Αυτό σημαίνει ότι τα τσιγάρα μπήκαν στη FYROM χωρίς να δηλωθούν και επομένως είναι ορατός ο κίνδυνος να επαναεισαχθούν κρυφά στη χώρα μας ή σε άλλη χώρα της Ε.Ε. με κάποιον από τους πολλούς τρόπους που μηχανεύονται οι λαθρέμποροι". Κατά συνέπεια, οι ως άνω επικρατούσες συνθήκες στα Τελωνεία Δοϊράνης και Νίκης, με την έλλειψη προσωπικού και έργων υποδομής για τη διενέργεια ενδελεχώς ελέγχων με σύγχρονες ασφαλείς μεθόδους α και την έλλειψη αντίστοιχης αρμοδιότητας των όμορων Τελωνείων της Π.Γ.Δ.Μ., λόγω της οποίας τα ανωτέρω προϊόντα δεν δηλώνονταν κατά την είσοδο τους στη χώρα αυτή, αλλά τα αντίστοιχα φορτηγά μεταφοράς τους καταγράφοντας ως κενά φορτίου, δεν διασφάλιζαν την πρόληψη, αποτροπή και καταστολή της διενέργειας λαθρεμπορίου, αφού μπορούσαν να τις εκμεταλλευθούν κατάλληλα οι λαθρέμποροι για την ανάπτυξη λαθρεμπορικών ενεργειών, όπως, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, είχε επισημανθεί και από τους ανωτέρω αρμοδίους υπηρεσιακούς παράγοντες.
Στα πλαίσια αυτά και με βάση τα ανωτέρω δεδομένα έλαβαν χώρα, όπως προαναφέρθηκε, στις 9-9-2005 και στις 1-2/10-2005 τα επίμαχα δημοσιεύματα, στα οποία ο τέταρτος εναγόμενος συντάκτης τους, εκτός από τα διαλαμβανόμενα σ' αυτά περιστατικά, σχετικά με το ισχύον μέχρι τις 2-9-2004 καθεστώς εξαγωγών εμπορευμάτων υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ.
από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης, την ανατροπή του καθεστώτος αυτού με την ανωτέρω απόφαση του ενάγοντος, παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις των άνω υπηρεσιακών παραγόντων και χωρίς να ληφθεί κανένα μέτρο θωράκισης στα συγκεκριμένα Τελωνεία έναντι του λαθρεμπορίου, τις μετά την απόφαση αυτή του ενάγοντος εξαγωγές με φορτηγά τσιγάρων από το Τελωνείο Δοϊράνης που βεβαιώνονταν ως κενά φορτίου από το αντίστοιχο τελωνείο της Π.Γ.Δ.Μ., την επισήμανση του πράγματι ελλοχεύοντος σοβαρού κινδύνου ευρείας δράσης λαθρεμπορικών κυκλωμάτων από τα εν λόγω Τελωνεία, ενόψει των ανωτέρω αναφερθεισών επικρατουσών συνθηκών, καθώς και την ανάπτυξη με αφορμή το εν λόγω σημαντικό ζήτημα, που άπτεται του δημοσίου συμφέροντος, της γνώμης που ο ίδιος (τέταρτος εναγόμενος) είχε διαμορφώσει και την άσκηση κριτικής εναντίον του ενάγοντος για το εν λόγω θέμα, περαιτέρω ο συντάκτης αυτός (τέταρτος εναγόμενος) προβαίνει σε ισχυρισμούς και κρίσεις (οι τελευταίες συνδεόμενες και σχετιζόμενες άμεσα με το ανωτέρω γεγονός της αποφάσεως του ενάγοντος περί διακίνησης και εξόδου προϊόντων υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ.
από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης κατά τρόπο ώστε ουσιαστικώς να προσδιορίζουν την ποιοτική και ποσοτική του βαρύτητα), που είναι ικανά να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος και ενέχουν περιεχόμενο δυσφημιστικό, καταφρονητικό και προσβλητικό της προσωπικότητας του. Ειδικότερα, ο τέταρτος εναγόμενος δεν αρκέστηκε σε κρίσεις πρόσφορες και αναγκαίες για την αποδοκιμασία της άνω αποφάσεως του ενάγοντος και την άσκηση ακόμη και οξείας κριτικής για την απόφαση του αυτή και τις συνέπειες της, αλλά διαλαμβάνει ως άνω κρίσεις και ισχυρισμούς ευθείς αλλά και υπαινικτικούς κατά τους οποίους ο ενάγων, ως Υφυπουργός Οικονομικών, έλαβε την ανωτέρω απόφαση δεχόμενος πιέσεις από κυκλώματα λαθρεμπορίας στις οποίες ενέδωσε ικανοποιώντας τις παράνομες και επιβλαβείς για ο δημόσιο συμφέρον επιδιώξεις τους, ότι η απόφαση του αυτή υπαγορεύθηκε υπό συνθήκες αδιαφάνειας (παρά τα αντίθετα περί τούτου λόγια) προς διευκόλυνση λαθρεμπορικών πράξεων από τα συγκεκριμένα Τελωνεία της χώρας, ότι με τη γνώση του ή τουλάχιστον με την ανοχή του δρούσαν λαθρεμπορικά κυκλώματα συνδεδεμένα με "συγγενή" του πρόσωπα και κινούμενα στην "αυλή του", τα οποία άφηνε να δρουν, λειτουργώντας ως "ασθενής κρίκος" προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των λαθρεμπόρων.
Αυτά ιδιαίτερα προκύπτουν από τις ακόλουθες φράσεις: "λαθρεμπόριο με....υπουργική βούλα", "σκανδαλώδης απόφαση ευνοεί τις εικονικές εξαγωγές τσιγάρων και καυσίμων", "η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών άνοιξε διάπλατα τις πόρτες στο λαθρεμπόριο", "τρίποντα γαλάζιας διαφθοράς", "βορειοελλαδιτικα κυκλώματα, με βαλκανικές διασυνδέσεις, πολιορκούν τελωνεία και εφορίες με την ανοχή Ρεγκούζα", η παράθεση της ανωτέρω γελοιογραφίας στο επίμαχο δεύτερο δημοσίευμα, "πίσω από αυτές τις...σχέσεις στοργής κρύβονται απίστευτα λαθρεμπορικά κυκλώματα τσιγάρων ...με βαλκανικές, διαστάσεις και τζίρο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, το χρόνο", "βοούν η Θεσσαλονίκη και ο Πειραιάς για πρόσωπα συγκεκριμένα, για αφανείς λογιστές σεσημασμένων λαθρεμπόρων τσιγάρων και προϊόντων πετρελαίου οι οποίοι κινούνται ταυτόχρονα στην αυλή του υφυπουργού Οικονομικών (ενάγοντος) και έχουν καταγραφεί...ως σύμβουλοι, και παράγοντες".
Έτσι από το ανωτέρω περιεχόμενο των δημοσιευμάτων προκύπτει ότι ο τέταρτος εναγόμενος συντάκτης τους, συνδέει ευθέως την απόφαση του ενάγοντος ως Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, να επιτραπεί εκ νέου από τα τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης η εξαγωγή τσιγάρων, με τη δράση λαθρεμπορικών κυκλωμάτων εξαγωγής τσιγάρων, ότι δηλαδή με την απόφαση αυτή εν γνώσει ή τουλάχιστον με την ανοχή του ενάγοντος διευκολύνθηκαν τα παραπάνω λαθρεμπορικά κυκλώματα.
Και ναι μεν η ανωτέρω απόφαση του ενάγοντος, ενόψει των προαναφερομένων επικρατουσών συνθηκών στα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης, κρίθηκε από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών ότι πράγματι αντικειμενικά δεν συνέβαλε στον περιορισμό και την πάταξη λαθρεμπορικών φαινομένων και στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος και για το λόγο αυτό άλλωστε μετά την παραίτηση του ενάγοντος στις 7-10-2005, ο διάδοχος του Υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Αντώνιος Μπέζας έσπευσε αμέσως να την ανακαλέσει και προς τούτο εξέδωσε την αριθμ.
πρωτ. Τ. 4593/422/Α0019/3-11-2005 Διαταγή, με την οποία και με σκοπό την "προστασία δημοσιονομικών συμφερόντων" (όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σ' αυτή), επανακαθορίστηκαν τα συνοριακά Τελωνεία από τα οποία επιτράπηκε η έξοδος εμπορευμάτων που επιβαρύνονται με Ε.Φ.Κ. και ειδικότερα για την Π.Γ.Δ.Μ. ορίστηκε μόνο το Τελωνείο Ευζώνων και όχι αυτά της Νίκης και Δοϊράνης, πλην όμως, οι ειδικότερα ανωτέρω αναφερόμενοι και εμπεριεχόμενοι στα επίμαχα δημοσιεύματα ισχυρισμοί και κρίσεις του τέταρτου εναγομένου-συντάκτη κατά τους οποίους συνδέει, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, ευθέως τη λήψη της απόφασης από τον ενάγοντα ως Υφυπουργού Οικονομικών να επιτραπεί, εκ νέου από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης η εξαγωγή προϊόντων υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ., με την ηθελημένη διευκόλυνση μετά από πιέσεις στις οποίες ενέδωσε της διενέργειας λαθρεμπορίου από τα συγκεκριμένα αυτά Τελωνεία της χώρας και την ανεμπόδιστη τουλάχιστον ανοχή από πλευράς του της δράσης λαθρεμπορικών κυκλωμάτων, τα οποία συνέδραμε με την απόφαση του προς εξυπηρέτηση των παρανόμων συμφερόντων τους, δεν αποδείχθηκε ότι ανταποκρίνονται στην αλήθεια, αφού άλλωστε δεν παραθέτει, ούτε μέχρι τώρα επικαλείται συγκεκριμένα συμβάντα, που να τεκμηριώνουν τα όσα πιο πάνω του καταμαρτυρεί για την ως άνω σύνδεση του με λαθρεμπορικά κυκλώματα και την ηθελημένη ή τουλάχιστον με την ανοχή του διευκόλυνση της διενέργειας λαθρεμπορίου.
Αντίθετα η αλήθεια είναι ότι με την ανωτέρω απόφαση του ο ενάγων επεδίωξε την ενδυνάμωση των Ελληνικών Εξαγωγών και την εξάλειψη του φαινομένου της εκτροπής του εμπορίου από την Ελλάδα, το οποίο κατά την πολιτική του άποψη είχε επιφέρει η απαγόρευση της διακίνησης των ανωτέρω προϊόντων από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης...Οι ανωτέρω αναληθείς για τον ενάγοντα ισχυρισμοί περιελήφθησαν με πρόθεση από τον τέταρτο εναγόμενο - συντάκτη τους στα επίμαχα άρθρα, ενώ ο τρίτος εναγόμενος ως διευθυντής σύνταξης γνώριζε το περιεχόμενό τους και με πρόθεση επέτρεψε τη δημοσίευσή τους.
Οι ισχυρισμοί δε αυτοί, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, μπορούσαν να βάψουν την τιμή και την υπόληψη του ενάγοντος και την οποία πράγματι έβλαψαν και επέφεραν, παράνομα και υπαίτια προσβολή της προσωπικότητας αυτού. Συνακόλουθα πληρούται στην ένδικη περίπτωση η υπόσταση της απλής δυσφημήσεως, όχι όμως και της συκοφαντικής δυσφημήσεως, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται με την αγωγή του ο ενάγων...Η ευθύνη από την προϊστορούμενη δυσφημιστική και προσβλητική της προσωπικότητας του ενάγοντος συμπεριφοράς, δεν αίρεται από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και ειδικότερα από το δημοσιογραφικό καθήκον, απορριπτόμενου ως ουσιαστικά αβασίμου του εκ του άρθρου 367 παρ. 1 στοιχ.
γ' του ΠΚ ισχυρισμού των εναγομένων, που προτάθηκε παραδεκτά και νόμιμα προωτοδίκως και επαναφέρεται με το δεύτερο λόγο της υπό κρίση εφέσεώς τους, καθόσον ο αναλυτικά προαναφερόμενος τρόπος με τον οποίο ο τέταρτος εναγόμενος εκφράστηκε στα επίμαχα δημοσιεύματα και με τον οποίο επέτρεψε ο τρίτος εναγόμενος να δημοσιευτούν, δεν ήταν πραγματικά αναγκαίος για να αποδοθεί, όπως έπρεπε αντικειμενικά το περιεχόμενο των σκέψεων του προς προστασία του δικαιολογημένου ενδιαφέροντος, αναφορικά με την εκπλήρωση του καθήκοντος ενημέρωσης της κοινής γνώμης για το θέμα της ως άνω αποφάσεως του ενάγοντος και των συνεπαγομένων κινδύνων διενέργειας λαθρεμπορίου μέσω των ανωτέρω Τελωνείων Νίκης και Δοϊράνης, αλλά οι ανωτέρω εναγόμενοι αν και γνώριζαν την έλλειψη της αναγκαιότητας του τρόπου αυτού εν τούτοις τον χρησιμοποίησαν για να βλάψουν την τιμή και υπόληψη του ενάγοντος και να προσβάλουν την προσωπικότητά του, προκύπτοντος ως εκ τούτου ειδικού σκοπού εξυβρίσεως, όπως βάσιμα καθ' υποφοράν στην αγωγή του αντιπροτείνει ο ενάγων, ο οποίος σε κάθε περίπτωση παραδεκτά προβάλλει τον ισχυρισμό αυτό με τις προτάσεις του ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατ' άρθρο 527 περ. 1 ΚΠολΔ ως εφεσίβλητος προς υπεράσπιση κατά της εφέσεως.
Ειδικότερα, ο ειδικός σκοπός εξύβρισης προκύπτει από τη μη χρησιμοποίηση ηπιότερων λέξεων και φράσεων με τις οποίες μπορούσε ο τέταρτος εναγόμενος να διατυπώσει τις αποδοκιμαστικές σκέψεις του για την άνω απόφαση του ενάγοντος, ασκώντας το δημοσιογραφικό του καθήκον για ενημέρωση του κοινού και άσκηση ελέγχου και οξείας αλλά θεμιτής κριτικής, καθώς και από την προσφυγή στους ανωτέρω ισχυρισμούς και κρίσεις που ενέχουν έντονη αμφισβήτηση της ηθικής και κοινωνικής αξίας του ενάγοντος και εκδηλώνουν την καταφρονητική πρόθεση του άνω εναγομένου προς αυτόν, και πιο συγκεκριμένα θα μπορούσε να εκφραστεί με την αναφορά ότι με την άρση μόνον από την πλευρά της Ελλάδας της απαγόρευσης εξόδου από τα Τελωνεία Νίκης και Δοϊράνης προϊόντων υποκειμένων σε Ε.Φ.Κ χωρίς τη λήψη κανενός αναγκαίου μέτρου ενίσχυσης του προσωπικού και της υλοτεχνικής υποδομής και χωρίς αντίστοιχη τέτοια άρση από πλευράς της Π.Γ.Δ.Μ., τα όμορα Τελωνεία της οποίας δεν βεβαιώνουν την έξοδο τέτοιων προϊόντων, αλλά κατέγραφαν τα εξερχόμενα έμφορτα με τέτοια προϊόντα φορτηγά, ως κενά φορτίου, δημιουργώνται ισχυρές προϋποθέσεις και ανοίγονται "διόδοι" για τα κυκλώματα λαθρεμπορίας, που καραδοκούν για να εκμεταλλευτούν κάθε ευνοϊκή γι'αυτά κατάσταση και μηχανεύονται πολλούς τρόπους επίτευξης των παράνομων και εξαιρετικά επιζήμιων για τα δημοσιονομικά συμφέροντα της χώρας μας, σκοπών τους, προκειμένου να χρησιμοποιήσουν την άρση αυτή ως μοναδικά κατάλληλη ευκαιρία διενέργειας λαθρεμπορίου, με συνέπεια έτσι να υφίσταται εξαιρετικά μεγάλος και ορατός κίνδυνος τέλεσης λαθρεμπορικών πράξεων από τα ανωτέρω Τελωνεία, δυνατότητα που παρασχέθηκε αντικειμενικά με τη μη παρέχουσα επαρκή προστασία των ως άνω συμφερόντων, απόφαση του ενάγοντος. (Το τελευταίο τούτο θεμιτώς θα μπορούσε να αναφερθεί αφού και η ανακλητική της ως άνω αποφάσεως του ενάγοντος υπ' αριθμ.Τ 4593/ 422/ Α0019/ 3-11-2005 ΔΥΟ περιλαμβάνει επίσημα τέτοια αναφορά)".
Με βάση δε τις ως άνω παραδοχές και εκτιμήσεις και ενόψει της αντικειμενικής ευθύνης της πρώτης των αναίρεσε ιόντων ως ιδιοκτήτριας, του δευτέρου τούτων ως διευθυντή συντάξεως και του τρίτου ως συντάκτη των επιλήψιμων δημοσιευμάτων, το Εφετείο έκρινε περαιτέρω ότι συντρέχουν στο πρόσωπο τους τα αντικειμενικά και υποκειμενικά στοιχεία της αδικοπραξίας, με την ειδικότερη μορφή του εγκλήματος της απλής δυσφημήσεως του άρθρου 362 Π.Κ., που τελέσθηκε με όργανο τον τύπο, χωρίς να συντρέχει λόγος άρσεως του άδικου χαρακτήρα της πράξεως, σύμφωνα με το άρθρο 367 Π Κ, και επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη, που έκρινε ότι υπέστη από την αδικοπραξία αυτή, το ποσό των 25.000 ευρώ, δεχόμενο την έφεση των αναίρεσε ιόντων ως προς το ύφος του ποσού της χρηματικής ικανοποιήσεως, ενόψει του ότι πρωτοδίκως είχε επιδικασθεί για την αιτία αυτή ποσόν 40.000 ευρώ.
Κρίνοντας έτσι, το Εφετείο δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τις προδιαληφθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις τις οποίες εφάρμοσε, ούτε στέρησε την απόφαση του από νόμιμη βάση, εξαιτίας ελαττώματος αιτιολογίας, αφού, με τις ανωτέρω παραδοχές, διέλαβε επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων και τη μη εφαρμογή του άρθρου 367 ΠΚ για τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα.
Ειδικότερα, δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ της παραδοχής της προσβαλλομένης αποφάσεως ότι οι επικρατούσες συνθήκες στα τελωνεία Δοϊράνης και Νίκης, με την έλλειψη προσωπικού και έργων υποδομής για τη διενέργεια ενδελεχών ελέγχων με σύγχρονες ασφαλείς μεθόδους και την έλλειψη αντίστοιχης αρμοδιότητας των όμορων τελωνείων της Π.Γ.Δ.Μ., λόγω της οποίας τα καπνικά, τα αλκοολούχα και τα πετρελαιοειδή προϊόντα δεν δηλώνονταν κατά την είσοδο τους στη χώρα αυτή, αλλά τα αντίστοιχα φορτηγά μεταφοράς τους καταγράφονταν ως κενά φορτίου, δεν διασφάλιζαν την πρόληψη, αποτροπή και καταστολή της διενέργειας λαθρεμπορίου, αφού μπορούσαν να τις εκμεταλλευθούν κατάλληλα οι λαθρέμποροι για την ανάπτυξη λαθρεμποριών ενεργειών, όπως είχε επισημανθεί και από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, αφενός, και της περαιτέρω παραδοχής της ότι είναι ψευδής ο ισχυρισμός που διαλαμβάνεται στα επίμαχα δημοσιεύματα πως με τη βούληση ή τουλάχιστον την ανοχή του ενάγοντος - αναιρεσίβλητου διευκολύνθηκε η διενέργεια λαθρεμπορίου από τα τελωνεία Δοϊράνης και Νίκης, που ο ίδιος επέτρεψε να λειτουργήσουν, αφετέρου, αφού και οι δύο έννοιες, με διαφορετική βεβαίως διαβάθμιση η καθεμία, υπονοούν συμμετοχή του τελευταίου στη διενέργεια του λαθρεμπορίου, και τέτοια συμπεριφορά από την πλευρά του δεν δέχθηκε το Εφετείο, αλλά αντιθέτως ότι με την ενέργεια του αυτή, δηλαδή την επαναλειτουργία των τελωνείων Νίκης και Δοϊράνης, επιδίωξε την ενδυνάμωση των ελληνικών εξαγωγών και την εξάλειψη του φαινομένου της εκτροπής του εμπορίου από την Ελλάδα.
Τέλος, η χρήση στα επίμαχα αυτά δημοσιεύματα των φράσεων που αναφέρθηκαν εκτενώς παραπάνω, και ειδικότερα, μεταξύ άλλων, "λαθρεμπόριο με υπουργική βούλα", "τρίποντα γαλάζιας διαφθοράς", "κυκλώματα με βαλκανικές διασυνδέσεις πολιορκούν τελωνεία και εφορίες με την ανοχή Ρεγκούζα", "πίσω από αυτές τις ... σχέσεις στοργής κρύβονται απίστευτα λαθρεμπορικά κυκλώματα τσιγάρων", "βοούν η Θεσσαλονίκη και ο Πειραιάς για πρόσωπα συγκεκριμένα, για αφανείς λογιστές σεσημασμένων λαθρεμπόρων τσιγάρων και προϊόντων πετρελαίου, οι οποίοι κινούνται ταυτόχρονα στην αυλή του Υφυπουργού Οικονομικών και έχουν καταγραφεί...
ως σύμβουλοι και παράγοντες", καταδεικνύει την πρόθεση του συντάκτη να προσβάλει ειδικά την τιμή και την υπόληψη του αναιρεσίβλητου, εκδηλώνοντας πλήρη περιφρόνηση προς το πρόσωπο του, τον τρόπο δε αυτό, που υπερβαίνει τη θεμιτή και οξεία κριτική, υιοθέτησε ο δεύτερος αναιρεσείων και επέτρεψε να δημοσιευθούν τα σχετικά αυτά άρθρα.
Επομένως, οι περί του αντιθέτου εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ απορρέοντες πρώτος και δεύτερος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, είναι αβάσιμοι.
Πρέπει λοιπόν να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολο της, να καταδικασθούν δε οι αναιρεσείοντες ως ηττώμενοι διάδικοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου (άρθρο 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 18-4-2011 αίτηση των α) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "….", β) Η. Μ., και γ) Α. Κ. για αναίρεση της 4734/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.
Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου και την ορίζει στο ποσόν των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Φεβρουαρίου 2014.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Μαρτίου 2014.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ