Supreme Court dismisses appeal against dismissal of claim for unilateral detrimental change of employment terms due to lack of specific qualifications.

Απόφαση 570 / 2024 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 570/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 1 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Δημοτικής Επιχείρησης (Ν.Π.Ι.Δ.) με την επωνυμία "Δημοτική Επιχείρηση Υδρεύσεως Αποχετεύσεως Μείζονος Περιοχής …(Δ.Ε.Υ.Α.Μ…..)", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στο … και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ. 2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Τριαντάφυλλου Εμμανουηλίδη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Π. Σ. του Κ., κατοίκου …, που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ. 2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Αναστασίας Παπαθανασίου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-5-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν η 14/2019 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 231/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητά το αναιρεσείον με την από 9-6-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Ιωάννης Δουρουκλάκης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Υπόκειται προς κρίση η από 9-6-2021 με αρ. εκθ. καταθ. 51/30-6-2021 αίτηση αναιρέσεως, κατά της με αρ. 231/14-5-2021 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, με την οποία απερρίφθη ως αβάσιμη κατ' ουσία η από 18-7-2019 έφεση του εναγομένου ΝΠΙΔ-ήδη αναιρεσείοντος, κατά της με αρ.14/2019 πρωτοδίκου αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει ως βάσιμη κατ' ουσία η από 29-5-2018 αγωγή του ενάγοντος, ήδη αναιρεσιβλήτου και με την οποία ζήτησε, επικαλούμενος την μεταξύ αυτού και του εναγομένου σύμβαση εξαρτημένης εργασίας και την εκ μέρους του με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου … μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, να αναγνωριστεί α) ότι ο υποβιβασμός του από τη θέση του Γενικού Διευθυντή στις θέσεις του υπευθύνου γραφείου και προϊσταμένου άρδευσης, συνιστά μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της συμβάσεως εργασίας του, β) να υποχρεωθεί το εναγόμενο να του καταβάλει κυρίως από τη σύμβαση εργασίας επικουρικά κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού το συνολικό ποσό των 41.170 ευρώ, ως επίδομα θέσης, με το νόμιμο τόκο και γ) το ποσό των 5.000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη με το νόμιμο τόκο.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 109 παρ. 2 ν. 3852/2010, "Το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των επιχειρήσεων που συγχωνεύονται μεταφέρεται στη νέα επιχείρηση και κατατάσσεται σε αντίστοιχες θέσεις, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της. Ο χρόνος υπηρεσίας του προσωπικού στις επιχειρήσεις που συγχωνεύονται λαμβάνεται υπόψη για όλες τις μισθολογικές και ασφαλιστικές συνέπειες".

Ως αντίστοιχες θέσεις, στις οποίες κατατάσσονται οι μεταφερόμενοι από τις συγχωνευθείσες δημοτικές επιχειρήσεις, νοούνται κατά το αληθές νόημα της εν λόγω διατάξεως οι αντίστοιχες των τυπικών προσόντων αυτών βάσει του οικείου κανονισμού και όχι κατ' ανάγκην οι αντίστοιχες κατά την διοικητική οργάνωση και ιεραρχία της επιχειρήσεως, έστω και εάν τούτο συνεπάγεται μισθολογική μείωση των κατατασσομένων, η οποία, εάν συμβαίνει, δεν συνιστά βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας, ενόσω μάλιστα δεν υφίσταται στον εν λόγω νόμο πρόβλεψη αποφυγής μισθολογικής μειώσεως του μεταφερομένου προσωπικού, ούτε από την οικεία αιτιολογική έκθεση προκύπτει τέτοιος σκοπός του νομοθέτη, ενώ τουναντίον γίνεται ρητή αναφορά στον "ουσιαστικό περιορισμό των λειτουργικών δαπανών και οικονομιών κλίμακας σε οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους".

Η εν λόγω ερμηνεία επιρρωνύεται και από την μεταγενεστέρως δια του άρθρου 76 ν. 4443/2016 προστεθείσα στον ως άνω ν. 3852/2010, αφορώσα την επουσιωδώς αποκλίνουσα της συγχωνεύσεως επιχειρήσεων περίπτωση της λύσεως αυτών, διάταξη κατά την οποία "Το μεταφερόμενο προσωπικό κατατάσσεται σε προσωποπαγείς θέσεις, αντίστοιχες των τυπικών προσόντων του, με απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου...

λαμβανομένης υπόψη της προϋπηρεσίας του για κάθε μισθολογική, βαθμολογική και ασφαλιστική συνέπεια". Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 111 παρ. 2,118 αρ. 4 και 216 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία θεμελιώνουν κατά νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση αυτής από τον ενάγοντα κατά του εναγόμενου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα.

Η έκθεση στο δικόγραφο της αγωγής των πραγματικών περιστατικών, τα οποία πρέπει να είναι όσα είναι νομικώς ικανά και αναγκαία για τη θεμελίωση του δικαιώματος, η προστασία του οποίου ζητείται, και τα οποία πρέπει να αναφέρονται με τέτοια σαφήνεια, ώστε να εξατομικεύουν την επίδικη έννομη σχέση και να μην καταλείπεται αμφιβολία περί της αξιώσεως, η οποία απορρέει από αυτά, είναι απαραίτητη για να υφίσταται η δυνατότητα, το μεν δικαστήριο να κρίνει τη νομική βασιμότητα της αγωγής και να διατάξει τις δέουσες αποδείξεις, ο δε εναγόμενος να δύναται να αμυνθεί κατά της αγωγικής αξιώσεως που θεμελιώνεται επ' αυτών με ανταπόδειξη ή ένσταση.

Η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα, αποτελεί παράβαση που ελέγχεται με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσης του για τη νομική επάρκεια της αγωγής και την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου αξίωσε περισσότερα ή διαφορετικά στοιχεία από τα απαιτούμενα κατά νόμο κρίνοντας αυτήν ως αόριστη ή αντίθετα αρκέσθηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα κατά νόμο στοιχεία κρίνοντας αυτήν ως ορισμένη (ΑΠ 1790/2023, 574/2023).

Εν προκειμένω, με την από 29-5-2018 αγωγή του αναιρεσιβλήτου, επί της οποίας έχουν εκδοθεί η υπ' αριθμόν 14/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου και επί εφέσεως της αναιρεσείουσας κατ' αυτής η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ο αναιρεσίβλητος, επικαλούμενος ότι υπηρετούσε υπό την ιδιότητά του, ως μηχανολόγου-μηχανικού, ως Γενικός Διευθυντής της Δημοτικής Επιχειρήσεως Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως …, η οποία συγχωνεύθηκε με απορρόφηση από την αναιρεσείουσα, και ότι, ενώ έπρεπε να τοποθετηθεί ως μεταφερόμενο προσωπικό στην αντίστοιχη θέση του Γενικού Διευθυντή της αναιρεσείουσας, εν τούτοις κατά το διάστημα από Ιουλίου 2013 μέχρι Μαΐου 2018 τοποθετήθηκε στις υποδεέστερες θέσεις του υπευθύνου γραφείου και προϊσταμένου άρδευσης με συνέπεια να μειωθεί ο μισθός του και να υποστεί ηθική βλάβη, εζήτησε την επιδίκαση αποζημιώσεως και χρηματικής βλάβης κατά τα ειδικότερον αναφερόμενα στην αγωγή.

Υπό το ως άνω όμως περιεχόμενο η εν λόγω αγωγή ήταν αόριστη, διότι, ενώ συμφώνως προς τα ανωτέρω το μεταφερόμενο προσωπικό έπρεπε να τοποθετηθεί σε θέση αντίστοιχη των τυπικών προσόντων του και όχι κατ' ανάγκην σε αντίστοιχη κατά την διοικητική οργάνωση και ιεραρχία της επιχειρήσεως θέση, εν τούτοις δεν διελάμβανε ποία ήταν τα τυπικά προσόντα, τα οποία προβλέπονταν βάσει του οικείου κανονισμού της αναιρεσείουσας για την τοποθέτηση σε μία εκάστη των θέσεων, στις οποίες τοποθετήθηκε ο αναιρεσίβλητος, και σε εκείνη του Γενικού Διευθυντού, ώστε να θεμελιούται η αγωγική βάση περί μονομερούς βλαπτικής μεταβολής.

Η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, η οποία δεν διέκρινε την αοριστία της αγωγής και μετ' εξέταση της ουσίας της υποθέσεως απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατ' επικύρωση της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, με την οποία η αγωγή είχε γίνει εν μέρει δεκτή, παρεβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις προαναφερόμενες διατάξεις και κατά το μέρος αυτό είναι βάσιμος ο εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως.

Πρέπει επομένως, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως, οι οποίοι καλύπτονται από την αναιρετική εμβέλεια του ανωτέρω κριθέντος ως βάσιμου, να αναιρεθεί η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση και συμφώνως προς τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 ΚΠολΔ να γίνει δεκτή η έφεση, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση, να απορριφθεί ως απαράδεκτη η αγωγή, καθ' ο μέρος έγινε δεκτή από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας και της προκειμένης δίκης (άρθρα176,183,191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 231/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Δέχεται την έφεση.

Εξαφανίζει την εκκαλουμένη με αρ. 14/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση.

Απορρίπτει την από 29-5-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 40/27-6-2018 αγωγή.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος Ν.Π.Ι.Δ, την οποία ορίζει, για μεν τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας στο ποσό των χιλίων τριακοσίων (1.300) ευρώ, για δε την προκειμένη αναιρετική δίκη, στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Απριλίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ