Appeal dismissed because the challenged judgment was not final regarding a necessary co-litigant who did not appear.

Απόφαση 568 / 2020 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 568/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Αναστασία Περιστεράκη, Λάμπρο Καρέλο, Ζαμπέτα Στράτα-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 22 Ιανουαρίου 2020 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Α. του Σ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ανδρέα Γούναρη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ Των αναιρεσίβλητων:1. Ε. Κ. του Μ., 2. Μ. συζ. Ε. Κ. το γένος Δ. Λ., κατοίκων ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χριστόφορο Παπαϊωάννου, 3.Β. Κ. του Ν., κατοίκου ..., που δεν παραστάθηκε, 4.Μ. Κ. του Α., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Παναγιώτη Πετρόπουλο

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-3-2014 αγωγή των ήδη 1ου και 2ης αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 59/2016 οριστική ίδιου Δικαστηρίου, 104/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, δικάζοντος ως Εφετείο. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-2-2019 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την κρινόμενη από 19/2/2019 ( με αριθμό κατάθεσης 20/2019 ) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 104/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, η οποία εκδόθηκε ερήμην του τρίτου εφεσιβλήτου και ήδη τρίτου αναιρεσιβλήτου και αντιμολία των λοιπών διαδίκων και με την οποία απορρίφθηκε η από 25 /8/2016 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 59/2016 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Αγρινίου, η οποία είχε δεχθεί την από 15/3/2014 αγωγή των δύο πρώτων εφεσιβλήτων και ήδη δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων κατά του εκκαλούντος - ήδη αναιρεσείοντος - και του τρίτου εφεσιβλήτου - ήδη τρίτου αναιρεσιβλήτου περί παροχής της αναγκαίας διόδου προς το δρόμο για την εξυπηρέτηση του περίκλειστου ακινήτου αυτών.

2. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παράγραφος 2 του ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παράγραφος 4 εδάφια β',γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατ' άρθρο 576 εδάφιο β' ΚΠολΔ, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως, μετά το τέλος της συνεδρίασης, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, εκτός από την εξαιρετική περίπτωση του άρθρου 242 παράγραφος 2 εδάφιο τελευταίο του ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση, προκύπτει από την προσκομιζόμενη από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθμ. ...

έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αγρινίου Ε. Γ. Κ., ότι η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης κατά της 104 /2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου επισπεύσθηκε με φροντίδα του αναιρεσείοντος, ο οποίος προς το σκοπό αυτό επέδωσε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον τρίτο αναιρεσίβλητο ακριβές αντίγραφο του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης με πράξη κατάθεσης της στη γραμματεία του ως άνω δικαστηρίου και προσδιορισμένο χρόνο συζήτησης της στο Γ τμήμα του Αρείου Πάγου, με αριθμό πινακίου 20, στη δικάσιμο της 18/9/2019, κατά την οποία ο ως άνω αναιρεσίβλητος κλήθηκε να παραστεί Κατά τη δικάσιμο αυτή, όπως προκύπτει από τα σχετικά πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου, δεν παρέστη ο τρίτος αναιρεσίβλητος και η υπόθεση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 22/1/2020, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, κατά την οποία ο ως άνω αναιρεσίβλητος όφειλε να παραστεί χωρίς άλλη κλήση, αφού η αναβολή της υπόθεσης από το πινάκιο, με δεδομένο ότι είχε νόμιμα κλητευθεί κατά την αρχική δικάσιμο, επέχει θέση κλήτευσής του για τη νέα δικάσιμο.

Όμως, ο ως άνω αναιρεσίβλητος δεν παρέστη ούτε κατά τη δικάσιμο αυτή στο ακροατήριο του δικαστηρίου κατά τη νόμιμη εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά της από το πινάκιο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου, γι' αυτό πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση σαν να ήταν και αυτός παρών.

3. Από τις διατάξεις των άρθρων 553 παράγραφος 1 και 554 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου (καθώς και του Πρωτοδικείου, που εκδόθηκε σε έφεση κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου ) υπόκειται σε αναίρεση, μόνο αφότου έπαυσε να είναι προσβλητή με ανακοπή ερημοδικίας, είτε διότι παρήλθε η κατ' άρθρο 503 αριθμός 1 ΚΠολΔ, δεκαπενθήμερη, προς άσκηση αυτής, προθεσμία από την επίδοση της ερήμην απόφασης, είτε διότι ο δικαιούμενος στην άσκηση της (ερημοδικασθείς) διάδικος παραιτήθηκε νομίμως από το δικόγραφο του ασκηθέντος ενδίκου μέσου της ανακοπής ή από το σχετικό δικαίωμα, καθόσον έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 553 παράγραφος 1β' ΚΠολΔ (ΑΠ 241/2015, ΑΠ 1464/2010, ΑΠ 1428/2008, ΑΠ 839/2008 ).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό της διάταξης του άρθρου 553 παράγραφος 1 β' με αυτή του άρθρου 76 παράγραφος 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι,σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, η οριστική απόφαση προσβάλλεται παραδεκτώς με αναίρεση μόνο όταν καταστεί τελεσίδικη ως προς όλους τους ομοδίκους. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 76 παράγραφος 1 και 501 ΚΠολΔ σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή ερημοδικίας έχει ο ερημοδικασθείς αναγκαίος ομόδικος, έστω και αν αυτός θεωρείται ότι αντιπροσωπεύθηκε στη δίκη από τους παρόντες αναγκαίους ομοδίκους του (ΑΠ 855/2015, ΑΠ 241/2015 ),το δικαίωμα του δε τούτο δεν εξαρτάται από την τυχόν παράλειψη του δικαστηρίου να ορίσει προς τούτο παράβολο προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας (ΑΠ 338/2017, ΑΠ 326/2009 ).

Το έννομο συμφέρον του απόντος ομοδίκου προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας, καθώς και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού αυτής κρίνει μόνο το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή ερημοδικίας, δεν μπορεί δε να τις κρίνει παρεμπιπτόντως ο Άρειος Πάγος κατά την έρευνα περί του εάν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη (Ολ.

ΑΠ15/2001). Σε περίπτωση που αποδεικνύεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει καταστεί τελεσίδικη ως προς ένα των αναγκαίων ομοδίκων η αναίρεση απορρίπτεται, ως απαράδεκτη, ως προς όλους και όχι μόνο ως προς αυτόν, ως προς τον οποίο δεν αποδεικνύεται η τελεσιδικία (ΑΠ 241/2015, ΑΠ 746/2009). Τέλος, κατά το άρθρο 1012 του ΑΚ, αν το ακίνητο στερείται την αναγκαία δίοδο προς τον δρόμο έχει δικαίωμα ο κύριος του να απαιτήσει δίοδο από τους γείτονες έναντι ανάλογης αποζημίωσης, και κατά το άρθρο 1013 του ίδιου Κώδικα η κατεύθυνση της διόδου, η έκταση του δικαιώματος για την χρήση της και η αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί καθορίζονται με δικαστική απόφαση.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι αν μεταξύ του περίκλειστου ακινήτου και της οδού προς την οποία ζητείται η δίοδος παρεμβάλλονται περισσότερα ακίνητα, η ως άνω αγωγή πρέπει να απευθύνεται εναντίον όλων των ιδιοκτητών των ενδιάμεσων ακινήτων, διότι δεν μπορεί να διεξαχθεί η δίκη με μερικούς μόνον από αυτούς χωρίς τη συμμετοχή όλων, συνδεόμενων μεταξύ τους με τον δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας (άρθρο 76 παράγραφος 1 περίπτωση γ' ΚΠολΔ ).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παράγραφος 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι δύο πρώτοι αναιρεσίβλητοι με την ένδικη από 15/3/2014 αγωγή τους ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αγρινίου κατά του αναιρεσείοντος, των τρίτου και τετάρτου των αναιρεσίβλητων και της Ε.

συζύγου Δ. Δη., ισχυρίστηκαν ότι είναι συγκύριοι του περιγραφόμενου σε αυτήν ακινήτου, το οποίο είναι περίκλειστο στερούμενο της αναγκαίας διόδου, εφόσον μεταξύ αυτού και του βορείως τούτου διερχόμενου δημοσίου αγροτικού δρόμου παρεμβάλλονται οι ιδιοκτησίες του αναιρεσείοντος και του τρίτου αναιρεσιβλήτου, ενώ μεταξύ αυτού και του νοτίως τούτου διερχόμενου δημόσιου αγροτικού δρόμου παρεμβάλλονται οι ιδιοκτησίες του τέταρτου αναιρεσιβλήτου και της Ε.συζύγου Δ.

Δ. Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησαν να υποχρεωθούν ο αναιρεσείων (πρώτος εναγόμενος) και ο τρίτος αναιρεσίβλητος (δεύτερος εναγόμενος) να τους παράσχουν διαμέσου του γειτονικού και συνεχόμενου ενδιάμεσου ακινήτου τους την αναγκαία για την εξυπηρέτηση του περίκλειστου ακινήτου τους δίοδο εωσότου συναντηθεί με τον δημόσιο αγροτικό δρόμο, που διέρχεται σε όλο το μήκος της βόρειας πλευράς του ακινήτου τους, άλλως να υποχρεωθούν ο τέταρτος αναιρεσίβλητος (τρίτος εναγόμενος) και η τέταρτη εναγομένη Ε.

σύζυγος Δ. Δ. να τους παράσχουν δίοδο διαμέσου των γειτονικών και συνεχόμενων ενδιάμεσων ακινήτων τους, εωσότου συναντηθεί με τον δημόσιο αγροτικό δρόμο που διέρχεται σε όλο το μήκος της νότιας πλευράς των ακινήτων αυτών, με καταβολή στους εναγόμενους ανάλογης αποζημιώσεως. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 59/2016 οριστική απόφαση του προαναφερόμενου δικαστηρίου, η οποία δέχθηκε την αγωγή ως προς τον αναιρεσείοντα (πρώτο εναγόμενο) και τον τρίτο αναιρεσίβλητο ( δεύτερο εναγόμενο ) και την απέρριψε ως προς τους ετέρους δύο εναγόμενους, ασκήθηκε δε κατ' αυτής (απόφασης) έφεση από τον αναιρεσείοντα, την οποία απηύθυνε εναντίον όλων των υπολοίπων διαδίκων, και εκδόθηκε η 104/2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, η οποία απέρριψε την έφεση, ερήμην του δεύτερου εναγομένου - τρίτου αναιρεσιβλήτου, τον οποίο θεώρησε ως αντιπροσωπευόμενο από τον αναγκαίο ομόδικο του πρώτο εναγόμενο - εκκαλούντα.

Κατά της τελευταίας αυτής απόφασης άσκησε την ένδικη αίτηση αναίρεσης ο εκκαλών, που ηττήθηκε, πλην όμως δεν αποδεικνύεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη και ως προς τον ερημοδικασθέντα ως άνω τρίτο αναιρεσίβλητο ( αναγκαίο ομόδικο του αναιρεσείοντος ), αφού αυτός δικαιούται κατά τα προεκτεθέντα στη μείζονα σκέψη, να την προσβάλει με ανακοπή ερημοδικίας (χωρίς το δικαίωμα του αυτό να εξαρτάται από την παράλειψη της προσβαλλόμενης απόφασης να ορίσει παράβολο για την άσκηση της ), καθόσον δεν αποδεικνύεται από τα έγγραφα της δικογραφίας, ούτε, άλλωστε, και γίνεται σχετική επίκληση από τους παριστάμενους, είτε επίδοση προς αυτόν της προσβαλλόμενης ως άνω απόφασης και παρέλευση της προς άσκηση ανακοπής ερημοδικίας προθεσμίας είτε παραίτηση αυτού από το σχετικό δικαίωμα.

Κατ' ακολουθίαν αυτών και σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη η ένδικη αίτηση αναίρεσης κρίνεται, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα, απορριπτέα ως απαράδεκτη, καθόσον ασκείται κατά απόφασης, η οποία δεν έχει καταστεί τελεσίδικη ως προς όλους τους αναγκαίους ομοδίκους. Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί, κατ' άρθρο 495 παράγραφος 3 ΚΠολΔ, η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου των τριακοσίων (300) ευρώ, που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα, λόγω της ήττας του.

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων διαδίκων πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολο τους, ως εκ του δυσερμηνεύτου των διατάξεων που εφαρμόστηκαν, σε σχέση με τον χαρακτήρα της υφιστάμενης μεταξύ των διαδίκων της προσβαλλόμενης απόφασης ομοδικίας και της συνδεόμενης με αυτή παραδεκτής ή μη άσκησης του ένδικου μέσου της αναίρεσης σε περίπτωση ερημοδικίας κάποιου από αυτούς, ως προς τον οποίο δεν προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει καταστεί τελεσίδικη (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19.2.2019 αίτηση για αναίρεση της 104/2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.