Appeal allowed partially for failure to consider specific expert report on road junction construction defects.

Απόφαση 566 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 566/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Π. Μ. και 2) Κ. Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Λύτρα.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Μαρία Σκαρλατάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-7-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 2-11-2012 ανταγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 138/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 75/2015 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-9-2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 3-11-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος και να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και ως προς τα δύο μέρη του. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ ιδρύεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Με τη διάταξη αυτή, που αποτελεί εκδήλωση της αρχής της συζητήσεως (άρθρο 106 ΚΠολΔ), διασφαλίζεται η συμμόρφωση προς τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, ώστε να λαμβάνονται υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νομίμως προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι και μόνον αυτά.

Ο λόγος όμως είναι αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους. Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λ.π.), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολογήσεως εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη.

Ωστόσο, ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν, παρά τη διαβεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι έλαβε υπόψη όλα τα προσκομισθέντα και επικληθέντα αποδεικτικά μέσα, ο Άρειος Πάγος, συνεκτιμώντας και το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης, καταλήγει ότι δεν καθίσταται οπωσδήποτε βέβαιο ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη το συγκεκριμένο αποδεικτικό έγγραφο, το οποίο, αν το είχε λάβει υπόψη, θα είχε καταλήξει σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα (ΑΠ 1351/2002, 26/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες μέμφονται το Εφετείο ότι, προκειμένου να καταλήξει στην κρίση του περί ουσιαστικής αβασιμότητας της ανταγωγής τους για τη δαπάνη ανακατασκευής του κόμβου κυκλοφοριακής συνδέσεως του πρατηρίου υγρών καυσίμων, που κατασκεύασε για λογαριασμό τους ο αναιρεσίβλητος, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις έγγραφο που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν αυτοί κατά την ενώπιον του Εφετείου συζήτηση, και συγκεκριμένα την από 27-7-2009 έκθεση αυτοψίας της Τεχνικής Υπηρεσίας του Νομαρχιακού Διαμερίσματος Έβρου, από την οποία προέκυπταν, κατά τους αναιρεσείοντες, τα ουσιώδη ελαττώματα του κατασκευασθέντος κόμβου αλλά και οι υποδείξεις της αρμόδιας Υπηρεσίας για την άρση τους, προκειμένου να τους χορηγηθεί βεβαίωση καλής κατασκευής, στην αποκατάσταση των οποίων προέβησαν με δικές τους δαπάνες.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ότι ήταν ουσιαστικά αβάσιμη η ανταγωγή της αναιρεσείουσας για τη δαπάνη ανακατασκευής του κόμβου κυκλοφοριακής συνδέσεως του πρατηρίου υγρών καυσίμων, που κατά τους ισχυρισμούς τους είχε κατασκευάσει πλημμελώς ο αναιρεσίβλητος, όπως είχε αποφανθεί ομοίως και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκληθείσα απόφαση.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση βεβαιώνεται ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό της αποδεικτικής του κρίσεως έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, πλην των άλλων, και "... τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι ..." σχετικά δε με τις παραδοχές του ότι δεν αποδείχθηκαν τα περί κακοτεχνιών του κόμβου κυκλοφοριακής σύνδεσης, αλλά αντιθέτως αποδείχθηκε η κατασκευή αυτού από τον ενάγοντα σύμφωνα με τη σχετική απόφαση της Υπηρεσίας και πριν από την παράδοση του έργου το Δεκέμβριο 2008, το Εφετείο προβαίνει σε ανάλυση και σχολιασμό των αποδείξεων, στις οποίες κυρίως στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα, και ειδικότερα στην από 22-7-2009 αίτηση του μηχανικού των αναιρεσειόντων Α.

Κ. προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Νομαρχιακού Διαμερίσματος Έβρου, προκειμένου να του χορηγηθεί βεβαίωση ότι το έργο έχει κατασκευασθεί καλώς και σύμφωνα με τη σχετική απόφαση της Δ.Τ.Υ.Ν.Δ. Έβρου και ότι έχει ληφθεί πρόνοια για την αποχέτευση των ομβρίων υδάτων, την από 20-9-2011 έκθεση του ίδιου μηχανικού και την υπ’ αριθμ.

Η - .../9-8-2010 βεβαίωση από την ίδια Διεύθυνση για τη σωστή κατασκευή του κόμβου. Ειδικότερα, το Εφετείο ως προς το κονδύλιο αυτό της ανταγωγής των αναιρεσειόντων δέχθηκε τα ακόλουθα: "Όπως προέκυψε από την από 20-9-2011 έκθεση του μηχανικού Α. Κ., ... η κατασκευή της κυκλοφοριακής σύνδεσης, η οποία είχε εγκριθεί με την υπ’ αριθμ.

Η - .../13-11-2006 απόφαση της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών, είχε ήδη εκτελεστεί και ολοκληρωθεί από τον ενάγοντα πριν την παράδοση του έργου. Στις 22-7-2009 κατατέθηκε από τον ... μηχανικό Α. Κ. αίτηση στη Δ.Τ.Υ.Ν.Δ. Έβρου, με την οποία ζητούσε βεβαίωση της Υπηρεσίας ότι η κυκλοφοριακή σύνδεση της πιο πάνω εγκατάστασης έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με την άνω απόφαση ...

και έχει ληφθεί πρόνοια για την αποχέτευση των νερών της βροχής. Τον Ιούλιο του 2010 έγινε αυτοψία και χορηγήθηκε η υπ’ αριθμ. Η - .../9-8-2010 βεβαίωση από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών περί σωστής κατασκευής του κόμβου. Επομένως, τα περί κακοτεχνιών του κόμβου της κυκλοφοριακής σύνδεσης δεν αποδείχθηκαν, ενώ αντίθετα αποδείχθηκε η σωστή κατασκευή αυτού από τον ενάγοντα, απορριπτομένου του σχετικού αιτουμένου από τους εναγομένους κονδυλίου των 34.611,56 ευρώ".

Από τη γενική αυτή βεβαίωση του Εφετείου, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, δεν καθίσταται βέβαιο, αλλά αντιθέτως καταλείπονται αμφιβολίες και δισταγμοί, για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και το αναφερόμενο στις αιτιάσεις του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως αποδεικτικό έγγραφο, το οποίο παραδεκτά προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι αναιρεσείοντες κατά τη δευτεροβάθμια δίκη, όπως προκύπτει από τις προτάσεις τους, και συγκεκριμένα την από 27-7-2009 έκθεση αυτοψίας της Διευθύνσεως Τεχνικών Υπηρεσιών του Νομαρχιακού Διαμερίσματος Έβρου, την οποία προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν προς απόδειξη της ανταγωγής τους για ουσιώδη ελαττώματα του έργου.

Για το αποδεικτικό αυτό έγγραφο σε καμμία μνεία ή σχολιασμό προέβη το Εφετείο, όπως έπραξε για τα λοιπά αποδεικτικά έγγραφα, παρά την ιδιάζουσα αποδεικτική του σπουδαιότητα, δεδομένου ότι αυτό, υπό το εκτιθέμενο στο αναιρετήριο περιεχόμενό του, δύναται να χρησιμεύσει για τη συναγωγή τεκμηρίου ως προς την ουσιαστική βασιμότητα της ανταγωγής αναφορικά με το κονδύλιο της δαπάνης για την αποκατάσταση του ως άνω ουσιώδους ελαττώματος του έργου.

Έτσι όμως το Εφετείο, υπέπεσε στην πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικού μέσου, που οι αναιρεσείοντες είχαν νομίμως επικαλεστεί και προσκομίσει, και είναι εντεύθεν βάσιμος ο εκ της άνω διατάξεως πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς το κονδύλιο της ανταγωγής που αφορά στη δαπάνη ολοκλήρωσης του κόμβου κυκλοφοριακής σύνδεσης του πρατηρίου υγρών καυσίμων, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση για νέα εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό, παρέλκει δε κατόπιν τούτου η έρευνα του δευτέρου λόγου της ίδιας αιτήσεως ως προς αμφότερα τα μέρη. Ο αναιρεσίβλητος, ως ηττώμενος διάδικος, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρο 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, η επιστροφή του οικείου παραβόλου στους αναιρεσείοντες, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει για το λόγο που αναφέρεται στο σκεπτικό την 75/2015 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την εκδίκαση της υποθέσεως στο αυτό δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων και τα ορίζει στις δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 5 Απριλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Απριλίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ