Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of a debt collection notice due to factual error regarding offset timing.

Απόφαση 565 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 565/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη, Χρήστο Τζανερρίκο και Βασίλειο Μαχαίρα - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Δεκεμβρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Θ. Π. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Λάμπρου Μακρυγιάννη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Τ. Μ. του Υ., 2) Χ. Μ. του Μ., 3) Φ. Μ. του Μ., 4) Λ. Μ. του Μ., κατοίκων ..., 5) Ι. Μ. του Μ., κατοίκου ..., ατομικά και ως νομίμων κληρονόμων του αποβιώσαντος Μ. Μ. του Χ., 6) Ζ. Τ. του Ρ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αλέξανδρο Πρατικάκη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26/4/2014 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2576/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5080/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12/12/2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 5080/2018 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των διαφορών από πιστωτικούς τίτλους, αντιμωλία των διαδίκων. Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή στην ουσία της η από 14-6-2016 και με αριθμό κατάθεσης 2642/2016 έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά της με αριθμό 2576/2015 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία είχε δεχθεί την από 26-4-2014 και με αριθμό κατάθεσης 54391/1532/2014 ανακοπή του αναιρεσείοντος και είχε ακυρώσει την ανακοπτομένη με αριθμό 11547/2014 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η έκδοση της οποίας βασίστηκε στην με αριθμό 5610/2012 αναγνωριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών, για τα αναφερόμενα χρηματικά ποσά, σε κάθε αναιρεσίβλητο. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και αφού δίκασε την πιο πάνω ανακοπή, την απέρριψε. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 564, 566 παρ.1 Κ.Πολ.Δ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ.3 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ. Ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ καθιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" δε, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος καθώς και οι κύριοι ή πρόσθετοι λόγοι έφεσης, που αφορούν αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή μη έχοντα αυτοτέλεια επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ. ΑΠ 3/1997, ΑΠ 1/2019, ΑΠ 933/2018). Ο λόγος αυτός ιδρύεται και όταν από εσφαλμένη εκτίμηση του δικογράφου της αγωγής, το οποίο παραδεκτά ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (άρθρ. 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ), το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τα στηρίζοντα το δικαίωμα και εκτιθέμενα στην αγωγή περιστατικά (ΑΠ 1734/2019, ΑΠ 866/2017, ΑΠ 38/2016).

ΙΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της από 26-4-2014 ανακοπής προκύπτει ότι ο ανακόπτων και ήδη αναιρεσείων εξέθεσε τα ακόλουθα ουσιώδη, για την εκτίμηση των αναιρετικών λόγων, πραγματικά περιστατικά: α) Σε αυτοκινητικό ατύχημα που συνέβη την 20-7-2005 τραυματίστηκε θανάσιμα ο E. M., υιός της πρώτης, αδελφός του δεύτερου, τρίτης, τέταρτης και πέμπτου και εγγονός της έκτης των καθ' ων η ανακοπή και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Ο θανών συνεπέβαινε στο με αριθμό … ΙΧΕ αυτοκίνητο ιδιοκτησίας της συζύγου του αναιρεσείοντος, Ε. Μ., που ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Α.Ε.Γ.Α", το οποίο οδηγούσε ο A. I. , εργαζόμενος, όπως και ο θανών, στην ατομική επιχείρηση του αναιρεσείοντος. β) οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών την από 8-11-2005 και με αριθμό κατάθεσης 189314/4650/2005 αγωγή τους κατά του αναιρεσείοντος, με τη διαδικασία των εργατικών διαφορών και ζήτησαν να τους καταβάλει, για χρηματική τους ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, τα ποσά των 100.000 ευρώ στην πρώτη, των 80.000 ευρώ στους 2ο έως και 5ο, των 50.000 ευρώ στην 6η καθώς και των 100.000 ευρώ στον αρχικώς ενάγοντα Μ.

Μ., πατέρα του θανατωθέντος, αποβιώσαντος την 22-3-2007, τη δίκη ως προς τον οποίο συνέχισαν οι 1η έως και 5ος, ως νόμιμοι κληρονόμοι του. γ) Ωσαύτως άσκησαν κατά της συζύγου του, της παραπάνω ασφαλιστικής εταιρείας και του προστηθέντος από τον αναιρεσείοντα οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινητου, την από 8-11-2005 και με αριθμό κατάθεσης 202303/10304/2005 αγωγή τους στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (διαδικασία διαφορών από αυτοκίνητα), με αίτημα να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να τους καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστος, για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, τα ίδια ακριβώς ως άνω ποσά που ζήτησαν και με την πρώτη αγωγή.

δ) Επί της δεύτερης, με αριθμό κατάθεσης 202303/10304/2005 αγωγής, εκδόθηκε σε δεύτερο βαθμό η με αριθμό 1077/2009 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία υποχρέωσε τους εναγομένους να καταβάλουν στους πέντε (5) πρώτους αναιρεσείοντες το ποσό των 12.000 ευρώ σε καθένα, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αρχικώς ενάγοντος Μ.

Μ. και επιπλέον, ατομικά, τα ποσά των 60.000 ευρώ στην πρώτη, των 30.000 ευρώ σε καθένα των δεύτερου, τρίτης, τέταρτης και πέμπτου και των 15.000 ευρώ στην έκτη. Η απόφαση αυτή αναιρέθηκε μερικά με την με αριθμό 937/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου και η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Εφετείο. Προς τερματισμό δε της αντιδικίας, οι διάδικοι προέβησαν σε εξώδικο συμβιβασμό, υπογράφοντας την από 15-10-2010 εξοφλητική απόδειξη - δήλωση και πρακτικό συμβιβασμού, δυνάμει της οποίας συμφωνίας η ασφαλιστική εταιρεία, ενεργώντας για τον εαυτό της και για λογαριασμό των συνεναγομένων της, κατέβαλε στους αναιρεσίβλητους το συνολικό ποσό των 365.000 ευρώ, το οποίο αυτοί έλαβαν χωρίς επιφύλαξη σε πλήρη και ολοσχερή εξόφληση των κάθε φύσεως απαιτήσεων και αξιώσεών τους από το επίδικο ατύχημα, παραιτούμενοι ρητά κάθε άλλης σχετικής με το ατύχημα αυτό αξίωσης, λαμβάνοντας, αναλυτικά, η πρώτη το ποσό των 90.000 ευρώ, ο έκτος το ποσό των 15.000 ευρώ και καθένας από τους λοιπούς το ποσό των 65.000 ευρώ.

ε) Επί της πρώτης, με αριθμό κατάθεσης 189314/4650/2005 αγωγής εκδόθηκε, σε δεύτερο βαθμό, η με αριθμό 5610/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία αναγνώρισε ότι ο αναιρεσείων οφείλει να καταβάλει το ποσό των 8.000 ευρώ σε καθένα από τους πέντε (5) πρώτους αναιρεσιβλήτους, ως κληρονόμων του αποβιώσαντος Μ. Μ. και επιπλέον ατομικά το ποσό των 40.000 ευρώ στην πρώτη, το ποσό των 10.000 ευρώ σε καθένα των δεύτερου, τρίτης, τέταρτης και το ποσό των 15.000 ευρώ στην έκτη των αναιρεσιβλήτων.

στ) Ότι με βάση την απόφαση αυτή, οι αναιρεσίβλητοι ζήτησαν και πέτυχαν την ανακοπτομένη, με αριθμό 11547/2014 διαταγή πληρωμή του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αποκρύπτοντας ότι ήδη είχαν εισπράξει το συνολικό ποσό των 365.000 ευρώ. Επικαλούμενος ο ανακόπτων και ήδη αναιρεσείων παθητική εις ολόκληρον ενοχή και αντικειμενική ενέργεια της καταβολής, την 15-10-2010, του παραπάνω ποσού, από την συνοφειλέτρια ασφαλιστική εταιρεία, ζήτησε, την ακύρωση της προσβαλλομένης, με αριθμό 11547/2014, διαταγής πληρωμής.

ΙV. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη με αριθμό 2576/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία είχε δεχθεί το μοναδικό λόγο της από 26-4-2014 ανακοπής και είχε ακυρώσει την παραπάνω διαταγή πληρωμής, κράτησε την υπόθεση, δίκασε την ανακοπή και την απέρριψε, δεχόμενο ότι "....Με το περιεχόμενο και αίτημα που έχει η ως άνω ένδικη ανακοπή, αφορά ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής, στηριζόμενη στη διάταξη του άρθρου 632 Κ.Πολ.Δ, ο δε λόγος ανακοπής συνίσταται σε προβαλλόμενους ισχυρισμούς που ανάγονται σε επιγενόμενη από την έκδοση της διαταγής πληρωμής απόσβεση της απαιτήσεως, ο οποίος όμως (λόγος ανακοπής), σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, στην προκειμένη περίπτωση, δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής, αλλά λόγο ανακοπής κατά της εκτελέσεως (άρθρο 933 Κ.Πολ.Δ) η οποία δεν σωρεύεται εν προκειμένω ....".

V. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, λαμβανομένου υπόψη του περιεχομένου της ανακοπής, όπως παραπάνω εκτίθεται, προέβη σε εσφαλμένη εκτίμηση του δικογράφου της (ανακοπής), στο οποίο ο αναιρεσείων εκθέτει σαφέστατα ότι η απόσβεση της απαίτησης των αναιρεσιβλήτων είχε επέλθει την 15-10-2010, πριν από την έκδοση της διαταγής πληρωμής, ενώ η προσβαλλόμενη απόφαση εξέλαβε την ανακοπή με το εντελώς αντίθετο περιεχόμενο, ότι δηλαδή τα αποσβεστικά της απαίτησης γεγονότα είναι μεταγενέστερα του χρόνου έκδοσης της διαταγής πληρωμής και ότι συνιστούν λόγο ανακοπής κατά της εκτέλεσης, η οποία δεν σωρεύτηκε στο δικόγραφό της. Έτσι, όμως, δεν έλαβε υπόψη τα πράγματι εκτιθέμενα στην ανακοπή περιστατικά, που στηρίζουν το λόγο αυτής και την απέρριψε. Επομένως, ο σχετικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Η αναιρετική εμβέλεια του παραπάνω λόγου καταλαμβάνει συνολικά την προσβαλλόμενη απόφαση και, έτσι, παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση και να αναιρεθεί ολικά η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια πρέπει η υπόθεση να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από διαφορετικό δικαστή, από εκείνον που εξέδωσε την απόφαση αυτή (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ). Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων, λόγω της ήττας τους και κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός του (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί, κατά την παρ.3 του άρθρου 495 Κ.Πολ.Δ, η απόδοση στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που καταβλήθηκε για την άσκηση της αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 5080/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί όμως από δικαστή άλλον από αυτόν που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Διατάσσει την απόδοση στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που καταβλήθηκε από αυτόν, για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 12 Ιουνίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 7 Μαΐου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ