Supreme Court dismisses appeal due to death of plaintiff, causing automatic termination of the lawsuit under Greek Civil Procedure Code.

Απόφαση 560 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 560/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (Τ.Π.κ.Δ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Γεωργιάδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. Τ. του Χ., 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS AE" και ήδη "Τράπεζα Eurobank AE" και δ.τ. "Eurobank", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΝΕΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΑΕ", 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "CREDICOM CONSUMER FINANCE ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 5) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ AE", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" και 6) αλλοδαπής εταιρείας με την επωνυμία "MERCEDES BENZ BANK POLSKA SA Υποκατάστημα Ελλάδος", που εδρεύει στη Νέα Κηφισιά Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων η 3η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Σαρρή, που δήλωσε στο ακροατήριο και με τις κατατεθείσες προτάσεις του την ως άνω μεταβολή της επωνυμίας της αναιρεσίβλητης εταιρείας, για τον 1ο εμφανίστηκε στο ακροατήριο ο δικηγόρος Ζαννής Σιδέρης και δήλωσε ότι ο εν λόγω αναιρεσίβλητος (Σταύρος Τσάκαλης του Χαραλάμπους) απεβίωσε την 1-12-2021 και κατέθεσε την με αριθμ.

πρωτ. ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου Βύρωνος, ενώ οι 2η, 4η, 5η και 6η δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-7-2013 αίτηση του ήδη αποβιώσαντος 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαυρίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 472/2014, όπως μεταρρυθμίστηκε με την 253/2018, οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 9671/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 4-9-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ζωή Καραχάλιου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο το αναιρεσείον και η 3η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της 3ης αναιρεσίβλητης ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 288, 289, 290, 291 και 292 του ΚΠολΔ, οι οποίες εφαρμόζονται και στην αναιρετική διαδικασία (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι η πολιτική δίκη διακόπτεται εάν μέχρι του τέλους της συζητήσεως, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση, αποβιώσει κάποιος από τους διαδίκους, ότι η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του θανάτου με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξεως, ότι η εν λόγω γνωστοποίηση γίνεται από πρόσωπο δικαιούμενο να επαναλάβει τη δίκη ή από τον μέχρι τον χρόνο του θανάτου πληρεξούσιο δικηγόρο του θανόντος και ότι η επανάληψη της διακοπείσης δίκης δύναται να γίνει εκουσίως με ρητή δήλωση ή σιωπηρώς από τον διάδικο υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή (ΑΠ 628/2022).

Ως διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος (κληρονόμος του), ο οποίος υπεισέρχεται αυτοδικαίως στην έννομη σχέση της δίκης (ΑΠ 1281/2021, ΑΠ 1181/2021, ΑΠ 1251/2021). Τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο της διακοπής της δίκης, λόγω θανάτου άλλου διαδίκου, με τους προβλεπόμενους στο άρθρο 287 παρ. 1 τρόπους, μπορεί να την κάνει και ο αναγκαίος ομόδικος του θανόντος, όχι όμως και ο απλός ομόδικος αυτού (Α.Π. 891/2023,1667/2022).

Eπίσης, σύμφωνα με το άρθρο 288 ΚΠολΔ σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας ο θάνατος ενός από τους ομοδίκους ή άλλο γεγονός του άρθρου 286 ΚΠολΔ που επέρχεται στο πρόσωπο ενός ομοδίκου, έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους (ΑΠ 796/2021). Κατά το άρθρο 76 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αναγκαστική ομοδικία υπάρχει, εκτός των άλλων περιπτώσεων και όταν η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους.

Οι αναφερόμενοι στην αίτηση του οφειλέτη για δικαστική ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, περισσότεροι πιστωτές τελούν μεταξύ τους σε σχέση οιονεί αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 76 επ. του ΚΠολΔ. Και τούτο, διότι ο οφειλέτης, αναφέροντας στην αίτησή του περισσότερους πιστωτές, επιθυμεί την έναντι όλων ρύθμιση των χρεών του και την απαλλαγή του από αυτά.

Άλλωστε, το δικαστήριο, σε περίπτωση ρύθμισης, θα ορίσει καταβολές σε όλους τους πιστωτές και όχι σε ορισμένους από αυτούς (ΑΠ 1166/2022, ΑΠ 967/2021, ΑΠ 436/2018, ΑΠ 1978/2017, ΑΠ 1049/2017). Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ) και από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (ΤΠΚΔ), άσκησε την από 4-9-2020 (αριθμ. έκθ. κατ. 60946/110/7-9-2020) αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 9671/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας), που απέρριψε την έφεσή του κατά της 472/2014 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Λαυρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η από 23-7-2013 αίτηση του πρώτου αναιρεσίβλητου Σ.

Τ. για ρύθμιση των οφειλών του, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, προς το αναιρεσείον και τους λοιπούς αναιρεσίβλητους πιστωτές του. Κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας ορισθείσα δικάσιμο της 3-11-2023, παραστάθηκαν το αναιρεσείον με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η τρίτη αναιρεσίβλητη "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS A.E." και ήδη "Τράπεζα Eurobank ΑΕ", ενώ οι λοιποί αναιρεσίβλητοι (2η, 4η, 5η και 6ο ), ήτοι η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "CREDICOM CONSUMER FINANCE", η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε" και το υποκατάστημα της αλλοδαπής εταιρείας με την επωνυμία "MERCEDES BENZ BANK POLSKA" δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε υποβλήθηκε ως προς αυτούς δήλωση, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης (άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ.

παρ. 1 ΚΠολΔ) Ωστόσο, επειδή οι απολειπόμενοι διάδικοι έχουν κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα από το επισπεύδον τη συζήτηση αναιρεσείον για να παραστούν κατά την ως άνω δικάσιμο (βλ. τις προσκομιζόμενες μετ' επικλήσεως υπ' αριθμ. ... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Δ.

Π.. Α., αντιστοίχως), το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Ο πρώτος αναιρεσίβλητος Σ. Τ., δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε υποβλήθηκε ως προς αυτόν δήλωση, ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση της υπόθεσης (άρθρα 242 παρ.2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Εμφανίσθηκε, όμως, στο ακροατήριο ο δικηγόρος Ζαννής Σιδέρης, ο οποίος δήλωσε και καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, ότι ο πρώτος αναιρεσίβλητος Σ. Τ. απεβίωσε, μετά την άσκηση της ένδικης αναίρεσης, την 1-12-2021, προσκόμισε δε τη σχετική με αριθμό πρωτοκόλλου ... ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου του Δήμου Βύρωνα Αττικής.

Η γνωστοποίηση προς τους διαδίκους της προκείμενης δίκης του θανάτου του πρώτου αναιρεσίβλητου, νομίμως έγινε από τον ως άνω δικηγόρο, με τον προαναφερόμενο, προβλεπόμενο στο άρθρο 287 παρ. 1 του ΚΠολΔ, τρόπο (προφορική δήλωση στο ακροατήριο), καθότι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου της προσβαλλόμενης απόφασης, ήταν μέχρι το θάνατό του πληρεξούσιος δικηγόρος του και τον είχε εκπροσωπήσει στη δευτεροβάθμια δίκη (άρθρο 101 ΚΠολΔ).

Μετά τον δηλωθέντα θάνατο του πρώτου αναιρεσίβλητου και δεδομένου ότι η, μεταξύ των πιστωτών (αναιρεσείοντος και αναιρεσίβλητων), κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, ομοδικία είναι αναγκαστική, υπό την έννοια των διατάξεων των άρθρων 76 επ. του ΚΠολΔ., και εφόσον δεν έχει δηλωθεί συνέχιση της δίκης από τους νόμιμους κληρονόμους του ως άνω θανόντος, έχει επέλθει βιαία διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους κατ' άρθρο 288 του ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ βιαίως διακοπείσα τη δίκη ως προς όλους τους διαδίκους, λόγω θανάτου του πρώτου αναιρεσίβλητου Σ. Τ. του Χ..

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Μαρτίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Απριλίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ