Supreme Court partially allowed appeal against car rental and insurance companies regarding traffic accident liability allocation.

Απόφαση 560 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 560/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Σ. Δ. του Ε., 2. Σ. Σ. του Δ. και 3. Σ. Ε. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους Παναγιώτη Θαλάσση και Μανώλη Παπαδομανωλάκη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Lion Rental A.E." που εδρεύει στην ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Α.Α.Ε." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Σφέτσου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις, 3. Γ. Ξ. του Α., κατοίκου ..., 4. Α. Γ., κατοίκου ..., αμφότεροι οι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 5. Του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως εκ του νόμου διαδόχου της εδρεύουσας στον ..., ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERAL UNION-ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΕΕΓΑ" νόμιμα εκπροσωπούμενης, λόγω οριστικής ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-4-2008 και με αριθ.κατάθ.278/30-4-2008 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 94/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 218/2012 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-9-2013 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Χυτήρογλου ανέγνωσε την από 16-12-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της 5ης των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιός επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, ερευνάται αν ο διάδικος, ο οποίος δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ.252, και 251/11-10-2013 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Χανίων ... ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αναιρέσεως επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους εκ των αναιρεσιβλήτων Γ.

Ξ. και Γ. Α. (3ο και 4ο αντιστοίχως) από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση αναιρεσείοντες, με κλήση όπως παραστούν κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο. Όμως, αυτοί δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο του παρόντος δικαστηρίου κατά την άνω δικάσιμο και επομένως επιτρεπτώς εξετάζεται η βασιμότητα της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία αυτών (576 παρ. 2 ΚΠολΔ) Με την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 30/2013 αίτηση ζητείται η αναίρεση της 218//2012 απόφασης του Εφετείου Κρήτης η οποία εκδόθηκε κατά την διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητα .- Με την από 29-4-2008 αγωγή των οι ενάγοντες, ήδη αναιρεσείοντες, ζητούν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, η μεν πρώτη ως ιδιοκτήτρια του ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου που ο οδηγός του προκάλεσε τροχαίο ατύχημα εξαιτίας του οποίου τραυματίστηκε θανάσιμα ο υιός του πρώτου και αδελφός των λοιπών, η δεύτερη ως εκείνη που είχε ασφαλίσει έναντι ζημιών τρίτων το αυτοκίνητο, οι τρίτος και τέταρτος, ως οδηγός και κύριος της μοτοσικλέτας ... που ενεπλάκη στο ατύχημα και συνέβαλε στο επελθόν αποτέλεσμα του θανάτου του συγγενούς των αναιρεσειόντων, και η πέμπτη, ως η ασφαλιστική εταιρεία που είχε αναλάβει την ασφάλιση της μοτοσυκλέτας του τελευταίου, να υποχρεωθούν καθένας εις ολόκληρο, τους καταβάλουν τα σαυτήν αναφερόμενη χρηματικά ποσά ως αποζημίωση της ζημίας που υπέστησαν και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης .

Επί της αγωγής αυτής η οποία συνεκδικάστηκε και με την παρεπίμπτουσα που άσκησαν η ιδιοκτήτρια του ... ΙΧΕ αυτοκινήτου εταιρεία και η ασφαλίζουσα αυτό, κατά του οδηγού και κατόχου της ... μοτοσικλέτας και της ασφαλιστικής του εταιρείας, εκδόθηκε, αρχικά η 94/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου που έκρινε αποκλειστικά υπαίτιο τον οδηγό του στην πρώτη των καθών ασφαλισμένου αυτοκινήτου, και, μετά από εφέσεις από τα διάδικα μέρη, η προσβαλλομένη απόφαση του Εφετείου Κρήτης, η οποία, αφού εξαφάνισε την απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, έκρινε συνυπαίτιο κατά ποσοστό 70%, τον οδηγό τού, στην πρώτη των εναγομένων, ανήκοντος αυτοκινήτου και κατά 30% τον παθόντα.

Ο αναιρετικός λόγος εκ του αρθ. 559 αρ.19 Κ.Πολ.Δ για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν τον πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος εφαρμόστηκε, (υπαγωγικώς συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ ' αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. Ι ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του ιδίου, έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε Θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ως αποδειχθέντα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 του ν. ΓΠΝ/1911, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ. Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση έγιναν δεκτά από την προσβαλλομένη απόφαση κατά το ενδιαφέρον μέρος τα εξής : "Στις 4-7-2007 και περί ώρα 16:30 ο Κ. Σ., υιός του πρώτου και αδελφός της δεύτερης και τρίτης των εναγόντων της κύριας αγωγής, οδηγούσε την με αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα, ιδιοκτησίας του και εκινείτο επί της οδού Κισσάμου της πόλεως Χανίων στο ύψος περίπου της συμβολής της με την οδό Βάσου και απέναντι από το ξενοδοχείο "ΑΚΑΛΙ" στο ρεύμα κυκλοφορίας με κατεύθυνση από Χανιά προς Κίσσαμο (από ανατολικά προς δυτικά).

Η οδός Κισσάμου είναι διπλής κατεύθυνσης, με μια λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και με διπλή διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο ρευμάτων. Το συνολικό πλάτος του οδοστρώματος της εν λόγω οδού είναι 14,50 μέτρα, ενώ στη δεξιά πλευρά του ρεύματος κυκλοφορίας προς Κίσσαμο, όπου έβαινε ο Κ. Σ., υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα.

Η κυκλοφορία των οχημάτων κατά τον παραπάνω χρόνο ήταν πυκνή, ενώ το όριο ταχύτητας προσδιορίζεται σε 50 χιλιόμετρα την ώρα, κατ' άρθρο 20 παρ. Ι ΚΟΚ, διότι πρόκειται για κατοικημένη περιοχή. Ο οδηγός της ως άνω μοτοσικλέτα ς Κ. Σ. εκινείτο με αυξημένη ταχύτητα, χωρίς ωστόσο να έχει διαπιστωθεί το ακριβές ύψος της ταχύτητάς του, που πάντως υπερέβαινε κατά πολύ το παραπάνω ανώτατο όριο των 50 χιλιομέτρων, όπως θα αναφερθεί παρακάτω.

Μεταξύ των ως άνω σταθμευμένων αυτοκινήτων στο δεξιό άκρο του ρεύματος κυκλοφορίας προς Κίσσαμο, ήταν και το με αρ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της πρώτης εναγόμενης εταιρείας, το οποίο είχε μισθώσει από αυτήν και οδηγούσε ο Γάλλος υπήκοος B. R.-H. του A., ήταν δε ασφαλισμένο στη δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία.

Τέλος, στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας από Κίσαμο προς Χανιά (από δυτικά προς ανατολικό) εκινείτο με κανονική ταχύτητα η με αρ. κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα, που οδηγούσε ο τρίτος εναγόμενος (Ξ. Γ.) ιδιοκτησίας του τέταρτου εναγόμενου (Α. Γ.) και ήταν ασφαλισμένη στην πέμπτη εναγόμενη ασφαλιστική Εταιρεία, στη θέση της οποίας υπεισήλθε εκ του νόμου, ως καθολικός διάδοχος της, το Επικουρικό Κεφάλαιο, λόγω οριστικής ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της.

Κατά τον παραπάνω χρόνο και στο ως άνω ύψος της οδού Κισσάμου ο οδηγός του με αρ. κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου προκειμένου να εξέλθει από τη θέση στάθμευσης και να κινηθεί στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Κίσσαμο αφού κατέστησε γνωστή την πρόθεσή του αυτή χρησιμοποιώντας το αριστερό φλας, πραγματοποίησε ελιγμό προς τα αριστερό, χωρίς προηγούμενα να ελέγξει επαρκώς την κίνηση των οχημάτων που κινούνταν στο ίδιο με αυτόν ρεύμα κυκλοφορίας (προς Κίσσαμο) για να βεβαιωθεί ότι μπορούσε να το πράξει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού με αποτέλεσμα να μην αντιληφθεί και να αποκλείσει την πορεία της με αρ. ...

δίκυκλης μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο Κ. Σ.. Ο τελευταίος, εξαιτίας της αυξημένης ταχύτητας του δεν είχε κανένα χρονικό περιθώριο να αντιδράσει, ενεργώντας κάποιο αποφευκτικό ελιγμό όπως τροχοπέδηση ή ελιγμό προς τα αριστερά καθόσον είχε περιθώριο 3,5 μέτρα περίπου εντός του ρεύματος του, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το ως άνω αυτοκίνητο και συγκεκριμένα προσέκρουσε το εμπρόσθιο μέρος της μοτοσικλέτας του στο εμπρόσθιο αριστερό μέρος του αυτοκινήτου.

Εξαιτίας της σύγκρουσης αυτής το σώμα του οδηγού της μοτοσικλέτας Κ. Σ. εκτινάχτηκε με ορμή από τη μοτοσικλέτα σε απόσταση 15 περίπου μέτρα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, ενώ η μοτοσικλέτα του εξετράπη της πορείας της προς τα αριστερά ανεξάρτητα από αυτόν και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Μετά την εκτίναξη αυτή το σώμα του προσέκρουσε με σφοδρότητα στην κανονικά κινούμενη στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Χανιά με αριθμό κυκλοφορίας ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα που οδηγούσε ο Ξ. Γ. και συγκεκριμένα στο κάτω αριστερό μέρος της και ακινητοποιήθηκε στο σημεία αυτό, το οποίο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα της τροχαίας ως τελική θέση οδηγού της ... μοτοσικλέτας. Στη συνέχεια η δίκυκλη μοτοσικλέτα που οδηγούσε ο Ξ. Γ. ανετράπη και αφού, σύρθηκε στο οδόστρωμα σε απόσταση 10 μέτρων κατά μήκος του ρεύματος Κυκλοφορίας της (προς Χανιά), προσέκρουσε στη μοτοσικλέτα του Κ.

Σ., που είχε στο μεταξύ εισέλθει στο ρεύμα του. Το σημείο αυτό σύγκρουσης των δύο μοτοσικλετών αναφέρεται στο σχεδιάγραμμα της τροχαίας ως σημείο σύγκρουσης δεύτερο, και απεικονίζεται σε απόσταση 10 μέτρων από την τελική θέση του οδηγού Κ. Σ. και σε απόσταση 9 μέτρων διαγώνια από το σημείο σύγκρουσης της μηχανής του με το παραπάνω αυτοκίνητο (σημείο σύγκρουσης πρώτο).

Το γεγονός ότι το σώμα του Κ. Σ. εκτινάχθηκε από τη μοτοσικλέτα του στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και σε απόσταση 15 μέτρα περίπου, από το σημείο που συγκρούστηκε με το παραπάνω αυτοκίνητο, προκύπτει από τις παραπάνω αναφερόμενες στο σχεδιάγραμμα της τροχαίας αποστάσεις των 9 μέτρων (διαγωνίως) μεταξύ του πρώτου και δεύτερου σημείου σύγκρουσης και των 10 μέτρων σε ευθεία μεταξύ του δεύτερου σημείου σύγκρουσης και της τελικής θέσης του σώματος του Κ.

Σ.. Σημειώνεται, ακόμα, ότι την εκτίναξη του σώματος του τελευταίου την ανέκοψε η βίαιη πρόσκρουσή του με τη μοτοσικλέτα του Ξ. Γ.. Εξαιτίας της βίαιης πρόσκρουσης στη μοτοσικλέτα του Ξ. Γ. του σώματος του Κ. Σ., ο τελευταίος τραυματίστηκε θανάσιμα, καθώς υπέστη βαρύτατες κρανιοεγκεφολικές κακώσεις εξαιτίας των οποίων επήλθε ακαριαία ο θάνατός του.

Η αυξημένη ταχύτητα με την οποία εκινείτο ο τελευταίος, η οποία υπερέβαινε κατά πολύ το παραπάνω όριο των 50 χιλιομέτρων, προκύπτει από την προανακριτική κατάθεση του οδηγού Ξ. Γ., ο οποίος κατέθεσε ότι ο θανών είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα και δεν πρόλαβε να αντιδράσει, από την παραπάνω απόσταση των 15 μέτρων, σε συνδυασμό με την σφοδρότητα που προσέκρουσε στη μοτοσικλέτα του Ξ.

Γ.. Αντιθέτως ο τελευταίος εκινείτο κανονικά στο ρεύμα κυκλοφορίας του προς τα Χανιά με ταχύτητα 40 χιλιόμετρα περίπου την ώρα, η οποία δεν υπερέβαινε το παραπάνω όριο. Το ως άνω τροχαίο ατύχημα και ο συνεπεία αυτού θανάσιμος τραυματισμός του Κ. Σ. οφείλεται σε συνυπαιτιότητα και των δύο οδηγών των παρακάτω οχημάτων και ειδικότερα στην επέλευση του συνετέλεσε κατά ποσοστό 70% η αμέλεια του αλλοδαπού οδηγού του ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου .ο οποίος, από έλλειψη της προσοχής και σύνεσης, την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει κατά την οδήγηση του πιο πάνω αυτοκινήτου και την οποία κάτω από τις ίδιες οδικές συνθήκες και περιστάσεις θα κατέβαλε κάθε μέσος συνετός οδηγός προκειμένου να εξέλθει από το δεξιό άκρο του ρεύματος κυκλοφορίας προς Κίσσαμο, όπου είχε σταθμεύσει, πραγματοποίησε ελιγμό προς τα αριστερά, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει επαρκώς την Κίνηση των οχημάτων, στο εν λόγω ρεύμα κυκλοφορίας και να βεβαιωθεί ότι μπορεί να το πράξει χωρίς κίνδυνο των λοιπών οδηγών, που κινούνταν πίσω του, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, την κατεύθυνση και την ταχύτητα τους, με αποτέλεσμα να αποκλείσει το ρεύμα πορείας της με αρ. ...

μοτοσικλέτα ς που οδηγούσε ο Κ. Σ. με την ίδια κατεύθυνση και να συγκρουστούν μεταξύ τους (αρθ. 12 1 και 21 1 του Ν. 2696/1999). Συνυπαίτιος, όμως, κατά ποσοστό 30% είναι και ο ίδιος ο θανών, οδηγός της με αρ. ... μοτοσικλέτας, καθόσον, κινούμενος επί της παραπάνω οδού, όπου η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή, ανέπτυξε ταχύτητα, που υπερέβαινε το ως άνω όριο των 50 χιλιομέτρων της ώρας, εξαιτίας της οποίος δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει αποφευκτικό ελιγμό, με αποτέλεσμα να επιπέσει στο παραπάνω αυτοκίνητο και στη συνέχεια στην κινούμενη κανονικά στο αντίθετο ρεύμα μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο Ξ.

Γ..

Συνεπώς, η παραπάνω αμελής συμπεριφορά του οδηγού τού με αρ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου και του οδηγού της μοτοσικλέτας Κ. Σ. συνδέεται αιτιωδώς, τόσο με τη σύγκρουση των οδηγούμενων από αυτούς οχημάτων, όσο και με την επακολουθήσασα σύγκρουση των δύο παραπάνω μοτοσικλετών στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, διότι αυτή, (αμελής συμπεριφορά), κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ήταν ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει το θανάσιμο τραυματισμό του Κ.

Σ. και πράγματι τον επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση, απορριπτόμενου, έτσι, του ισχυρισμού των δύο πρώτων εναγομένων και, ήδη εκκαλούντων, περί διακοπής μετά την πρώτη σύγκρουση του αιτιώδους συνδέσμου ως προς το θανατηφόρο αποτέλεσμα. Εξάλλου, με βάση τα ως άνω περιστατικά δεν αποδείχθηκε ότι το ατύχημα και ο θανάσιμος τραυματισμός του Κ.

Σ. οφείλεται και σε αμέλεια του Ξ. Γ., διότι, αυτός, κατά τη στιγμή και υπό τις συνθήκες που έγινε το ατύχημα εκινείτο, μέσα στο ρεύμα κυκλοφορίας του με κανονική ταχύτητα και δεν είχε κανένα χρονικό περιθώριο να αντιδράσει, καθόσον η εκτίναξη και η πτώση του σώματος του Κ. Σ. στη μοτοσικλέτα του ήταν γεγονός απροσδόκητο και εξαιρετικά απρόβλεπτο ενώ άλλωστε, από την εν λόγω σύγκρουση ανατράπηκε η μοτοσικλέτα του και επέπεσε μαζί με αυτόν στο οδόστρωμα.

Περαιτέρω, ο Ξ. Γ., (τρίτος εναγόμενος), κατά το χρόνο του ατυχήματος εστερείτο άδειας ικανότητας οδηγού, πλην όμως, η έλλειψη άδειας δεν συνδέεται αιτιωδώς με το ατύχημα και το αποτέλεσμά του, καθόσον αυτός δεν ήταν ανίκανος και μη εξοικειωμένος στην οδήγηση μοτοσικλέτας και γνώριζε να οδηγεί, όπως δε προαναφέρθηκε η μη αντίδρασή - του δεν οφειλόταν σε άγνοια του τρόπου αντίδρασης και αποφυγής του ατυχήματος, αλλά στην αιφνίδια και απρόβλεπτη εκτίναξη και πτώση του σώματος του θανόντος στη μοτοσικλέτα του, εξαιτίας της οποίας δεν είχε το χρόνο να αντιδράσει.

Επομένως, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη απόφασή του έκρινε ότι για το ένδικο ατύχημα δεν υπήρξε συνυπαιτιότητα του Ξ. Γ., (τρίτου εναγομένου), και απέρριψε την κύρια αγωγή, κατά το μέρος που στρεφόταν κατά των τρίτου, τέταρτου και πέμπτου των εναγομένων ως αβάσιμη στην ουσία της, καθώς και την παρεμπίπτουσα αγωγή των δύο πρώτων εναγομένων της κύριας αγωγής ως αβάσιμη στην ουσία της, δεν έσφαλε, ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και οι περί του αντιθέτου λόγοι των εφέσεων είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Όσον αφορά όμως την κρίση της εκκαλουμένης ότι το ένδικο ατύχημα οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αλλοδαπού οδηγού και για το λόγο αυτό απέρριψε την σε βάρος του οδηγού B. R. -H. του A. ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την προταθείσα από τις δύο πρώτες εναγόμενες ένσταση συνυπαιτιότητας του ως άνω θανόντος ως προς την επέλευση του ατυχήματος έσφαλε, ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων, και ο σχετικός λόγος της ως άνω υπό στοιχείο Α' έφεσης είναι βάσιμος κατ' ουσίαν.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο θανών κατά το χρόνο που έγινε το ατύχημα φορούσε μεν το κράνος του, πλην, όμως, δεν το είχε ασφαλίσει με αποτέλεσμα αυτό να φύγει κατά την πτώση του από τη μοτοσικλέτα (Βλ. την από 4-7-2007 έκθεση αυτοψίας του Τμήματος Τροχαίας Χανίων). Κατά συνέπεια, υπήρξε συντρέχον πταίσμα του θανόντος στην πρόκληση βαρύτατων κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων εξαιτίας των οποίων ως μόνης ενεργούς αιτίας επήλθε ακαριαία ο θάνατος του, διότι αν είχε ασφαλίσει το κράνος του και αυτό δεν έφευγε από το κεφάλι του κατά την πτώση, η έκταση του τραυματισμού του θα ήταν μικρότερη και ενδεχομένως να μην επερχόταν ο θάνατός του.

Επομένως, ενόψει του ως άνω υφιστάμενου συντρέχοντος πταίσματος του θανόντος ως προς την πρόκληση και την έκταση του τραυματισμού του, που εκτιμάται σε ποσοστό 30% πρέπει να γίνει μερικώς δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη, η σχετική ένσταση (άρθρο 300 ΑΚ) την οποία προέβαλλαν επικουρικά οι πρώτη και δεύτερη των εναγομένων της υπό στοιχείο α' αγωγή ς, όπως ορθά έκρινε και το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφαση του, και να απορριφθεί ως κατ' ουσίαν αβάσιμος ο περί του αντιθέτου σχετικός λόγος της υπό στοιχείο Α έφεσης των εναγόντων ...".

Από το περιεχόμενο της άνω απόφασης προκύπτει ότι το Δικαστήριο διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, ως προς το ζήτημα της συντρέχουσας αμέλειας του θανόντος υιού και αδελφού των αναιρεσειόντων, το οποίο εκτιμήθηκε κατά τον προσδιορισμό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης και συνυπολογίστηκε στα έξοδα κηδείας που τους επιδίκασε .

Ειδικότερα, δεν διευκρινίζεται στην απόφαση η απόσταση στην οποία βρισκόταν η μοτοσικλέτα του θανόντος όταν ο οδηγός του αυτοκινήτου επιχείρησε ελιγμό προς τα αριστερά, στην προσπάθειά του να εξέλθει χώρου στάθμευσης, παρεμβαίνοντας έτσι στην πορεία του, ώστε, να καταστεί δυνατό να διαπιστωθεί αν αυτός, (θανών), ως οδηγός της μοτοσικλέτας είχε την δυνατότητα να επιχειρήσει αποφευκτικό ελιγμό, είτε, προς τα αριστερά, (αφού από την δεξιά πλευρά υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα), είτε, με τροχοπέδηση, τον οποίο, (αποφευκτικό ελιγμό) σύμφωνα με την απόφαση δεν δυνήθηκε να επιχειρήσει εξαιτίας της μη συνετής οδήγησής του και της αυξημένης ταχύτητάς του.

Επιπλέον, δεν προσδιορίζεται το όριο της ταχύτητας, ώστε να είναι εφικτός ο έλεγχος της ύπαρξης υπαίτιας και παράνομης και εκ μέρους του συμπεριφοράς η οποία να συνδέεται αιτιωδώς με το επελθόν αποτέλεσμα. Επίσης, ασαφείς και ελλιπείς είναι οι αιτιολογίες της προσβαλλομένης απόφασης σχετικά με την συνυπαιτιότητα του παθόντος ως προς την πρόκληση και έκταση του τραυματισμού του, αφού κατά τις παραδοχές της απόφασης ..."ότι πρέπει να συνυπολογιστεί και η μη εκ μέρους του σφράγιση του κράνους του το οποίο .

αν δεν έφευγε από το κεφάλι του κατά την πτώση η έκταση του τραυματισμού του θα ήταν μικρότερη και ενδεχομένως να μη επερχόταν ο θάνατός του ..." αφού το επελθόν αποτέλεσμα προκύπτει ως ενδεχόμενο ώστε να μη προκύπτει με σαφήνεια και πληρότητα η αιτιώδης συνάφεια της παραλείψεώς αυτής του παθόντος με το επελθόν αποτέλεσμα .

Με βάση τα ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτός ο εκ του αριθμού 19 αρθ.559 Κ.Πολ.Δ λόγος αναιρέσεως με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση κατά το μέρος που δέχθηκε την ύπαρξη συνυπαιτιότητας του παθόντος στο επελθόν αποτέλεσμα σε σχέση με την συμπεριφορά του οδηγού, του με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της πρώτης των αναιρεσιβλήτων, που ήταν ασφαλισμένο στην δεύτερη αυτών, παρελκομένης της έρευνάς των λοιπών λόγων αφού η αναιρετική εμβέλεια του, καλύπτει στο σύνολό τους τα προσβαλλόμενα κεφάλαια της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ώστε να καθίσταται αλυσιτελής η εξέταση των Αναιρεθεί δε κατά τούτο η προσβαλλόμενη απόφαση και παραπεμφθεί στο ίδιο δικαστήριο συντιθέμενο από διαφορετικούς δικαστές προς περαιτέρω εκδίκαση .

Διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου, η οποία δικαιολογείται ως εκ της εκτάσεως της παραδοχής της αιτήσεως αναιρέσεως, στους αναιρεσείοντες και καταδικαστούν οι εκ των αναιρεσιβλήτων, (πρώτη και δεύτερη), στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων που κατέθεσαν προτάσεις (183 Κ.Πολ.Δ) .

-Αντίθετα, η αναίρεση κατά το μέρος που απευθύνεται εναντίον των τρίτου τέταρτου και πέμπτου των αναιρεσιβλήτων (Ξ. Γ.. Α. Γ. και Επικουρικού Κεφαλαίου το οποίο υπεισήλθε μετά την ανάκληση της αδείας της ασφαλιστικής εταιρείας GENERAL UNION -ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΣΗ ΑΕΕΓΑ) πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη αφού οι λόγοι που περιέχονται στην αίτηση αναίρεσης πλήττουν την απόφαση κατά το μέρος που έκρινε ότι συνυπαίτιος του ατυχήματος ήταν ο οδηγός του αυτοκινήτου και όχι ο οδηγός της μοτοσικλέτας Ξ. Γ. . Η απλή αναφορά στο αναιρετήριο ότι δεν περιέχονται σαφείς αιτιολογίες, ως προς την επίδραση που είχε στο επελθόν αποτέλεσμα, η κίνηση της μηχανής του αποβιώσαντος οδηγού της στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και η πρόσκρουσή της στην μοτοσικλέτα του Ξ. Γ., συνιστά αιτίαση με την οποία πλήττεται η παραδοχή της απόφασης, ως προς το ποσοστό συνυπαιτιότητας του αποβιώσαντα οδηγού, ήτοι, ότι αυτός λόγω της μεγάλης ταχύτητας που είχε αναπτύξει δεν μπόρεσε να επιχειρήσει αποφευκτικό ελιγμό και όχι η συμπεριφορά του άνω οδηγού Ξ. Γ..

Συνεπώς, θα πρέπει να απορριφθεί ως προς τους συγκεκριμένους αναιρεσίβλητους η αίτηση αναιρέσεως και καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του εξ' αυτών Επικουρικού Κεφαλαίου το οποίο παρέστη και κατέθεσε προτάσεις (183 Κ.πολ.Δ) .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 218 /2012 απόφαση του Εφετείου Κρήτης κατά το μέρος που αφορά την πρώτη και δεύτερη των αναιρεσιβλήτων, εταιρείες "LION RENTAL A.E και : "ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Α.Α.Ε".

Διατάσσει την απόδοση των 048021 048023, 048022 παραβόλων του Δημοσίου στους αναιρεσείοντες,-

Καταδικάζει τους εκ των αναιρεσιβλήτων LION RENTAL A.E και ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Α.Α.Ε στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων ευρώ (3000).-

Απορρίπτει την με αύξοντα αριθμό 30/2013 αίτησης αναίρεσης κατά το μέρος που απευθύνεται εναντίον των Ξ. Γ., Α. Γ. και Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατύχημα Αυτοκινήτων .-

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του εκ των ανωτέρω, Επικουρικού Κεφαλαίου Ασφάλισης Ευθύνης από Ατύχημα Αυτοκινήτων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2700) .-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ