Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of prosecution for issuing unpaid checks without proper claim.

Απόφαση 560 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 560/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ανδρέα Μοσχανδρέου, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Ναυπλιώτη, Δημήτριο Κιτρίδη, Αθανάσιο Μπρίλλη και Πλαστήρα Αναστασάκη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Μαρκή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Στουραΐτη, για αναίρεση της 940/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, με πολιτικώς ενάγουσα την Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Κ. Φ. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΙΔΗ" και τον διακριτικό τίτλο "FUJICO HELLAS A.E", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία στο ακροατήριο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Στέφανος Βέρροιος.

Το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος, ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 5 Σεπτεμβρίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1592/2005.

Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους των διαδίκων που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 79 παρ. 1 του Ν. 5960/1933 "περί επιταγής", όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 1325/1972, όποιος εκδίδει επιταγή που δεν πληρώθηκε από τον πληρωτή γιατί δεν είχε σ' αυτόν αντίστοιχα διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο της εκδόσεως της επιταγής ή της πληρωμής, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών.

Η αξιόποινη αυτή πράξη διωκόταν αρχικά αυτεπαγγέλτως, αλλά μετά την ισχύ (από 4-6-1996) του Ν. 2408/1996 στο άρθρο 4 παρ. 1 περ. Α' του οποίου ορίζεται ότι προστίθεται στο άρθρο 1 του άρθ. 79 του ν. 5060/1933 η παρ. 5 κατά την οποία "η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση του κομιστή της επιταγής που δεν πληρώθηκε", η ποινική της δίωξη χωρίς μόνο μετά από έγκληση.

Περαιτέρω με την παρ. 1 του άρθρου 22 του Ν. 2721/1999 προστέθηκε εδάφιο στην πιο πάνω παρ. 5, κατά το οποίο "για πράξεις που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2 του ιδίου άρθρου, για τις οποίες κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου έχει ασκηθεί αυτεπαγγέλτως ποινική δίωξη, η διαδικασία συνεχίζεται αν εκείνος που δικαιούται σε έγκληση δηλώσει ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του κατηγορουμένου" ενώ στην παρ. 2 εδ.

α' του πιο πάνω άρθρου 22 ορίζεται ότι "αν δήλωση που προβλέπεται στην παρ, 1γ' του άρθρου 4 του Ν. 1408/1996 δεν υποβληθεί μέσα σε έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καθώς και σε περίπτωση ανάκλησης της έγκλησης, η ποινική δίωξη παύει οριστικά". Από τα παραπάνω συνάγεται ότι δικαιούχος της έγκλησης μπορεί να είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε, όταν εμφανίσθηκε η επιταγή στον πληρωτή και όχι οποιοσδήποτε άλλος που έγινε κομιστής της επιταγής εξ αγωγής, καθόσον ο χρόνος τελέσεως του εγκλήματος είναι εκείνος της εμφανίσεως της επιταγής και η έγκληση χορηγείται στον παθόντα κομιστή που την εμφανίζει και διαπιστώνεται η αδυναμία ικανοποίησης του, λόγω της έλλειψης των διαθεσίμων κεφαλαίων του εκδότη.

Η λύση αυτή συμπορεύεται με τη γενική διάταξη του άρθρου 118 παρ. 1 Π.Κ. που ορίζει ότι "το δικαίωμα της έγκλησης ανήκει στον άμεσα παθόντα από την αξιόποινη πράξη αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά με ειδική διάταξη". Έτσι στο εν λόγω έγκλημα αμέσως ζημιωθεί που δικαιούται και αποζημίωσης κατά το άρθρο 914 ΑΚ, είναι μόνον ο νόμιμος κομιστής της επιταγής κατά το χρόνο εμφανίσεώς της και βεβαιώσεως και μη πληρωμής της (Ολομ.

ΑΠ 18/2004, 30/2003), ενώ από την πιο πάνω διάταξη της παρ. 5 του Ν. 5960/1933 δεν προκύπτει σαφής βούληση του νομοθέτη να επεκτείνει το δικαίωμα εγκλήσεως και στον εξ ανάγκης υπόχρεο προς πληρωμή, ο οποίος έγινε κομιστής της επιταγής αφού προηγουμένως την εξόφλησε. Και ναι μεν η περιουσιακή βλάβη του τελευταίου (από την εξόφληση της επιταγής) ανάγεται αιτιοκρατικά στην έλλειψη κεφαλαίων για την κάλυψη της επιταγής όμως αυτή δεν είναι απόφαση κατά πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια του πιο πάνω εγκλήματος αλλά της εξ αναγωγής ευθύνης του, η οποία προβλέπεται ειδικά από το νόμο (Ολομ.

ΑΠ 30/2003). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως διαπιστώθηκε από την παραδεκτή επισκόπηση των σχετικών εγγράφων της δικογραφίας από τον Άρειο Πάγο οι επίδικες, μη πληρωθείσες τρεις (3) τραπεζικές επιταγές και συγκεκριμένα: 1)η υπ' αριθ... επιταγή ποσού 1.725.027 δρχ. πληρωτέα την 31-7-2001, 2)η υπ' αριθ. ... επιταγή, ποσού δρχ. 2.000.000 πληρωτέα την 30-8-2001 και 3)η υπ' αριθ. ...

επιταγή ποσού δρχ. 2.000.000 πληρωτέα την 30-9-2001 εκδόθηκαν στην Πάτρα στις 31-7-2001, 30-8-2001 και 30-9-2001 αντίστοιχα από τον αναιρεσείοντα-κατηγορούμενο με πληρώτρια την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και σε χρέωση του σ' αυτήν τηρούμενου υπ' αριθ. 41030681 λογαριασμού του σε διαταγή της εγκαλούσης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Κ.Φ.

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ-ΕΙΔΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΙΔΗ" με διακριτικό τίτλο FUJICO HELLAS AE, η οποία τις μετεβίβασε με οπισθογράφηση λόγω ενεχύρου στην δανείστρια της Τράπεζα "ALFA BANK". Έτσι η ενεχυρούχος δανείστρια Τράπεζα "ALFA BANK" απέκτησε με την ως άνω οπισθογράφηση αυτοτελή και ανεξάρτητη νομική θέση έναντι της ενεχυριάστριας οπισθογράφου ως άνω εταιρείας (εγκαλούσης) συνιστάμενη, με βάση το ενέχυρο, στο δικαίωμα είσπραξης των ως άνω επιταγών και μάλιστα στο όνομά της και γι' αυτό, ούσα κατά τα άνω , κομίστρια των άνω επιταγών κατά τους χρόνους εμφάνισης και μη πληρωμής τους, αυτή μόνη δικαιούνταν σε υποβολή της εγκλήσεως για παράβαση από τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο του ως άνω άρθρου 79 του Ν. 5960/1933, την οποία όμως αυτή δεν υπέβαλε (αλλά την υπέβαλε η μη δικαιούμενη προς τούτο ως άνω εγκαλούσα).

Με το να απορρίψει επομένως το Τριμελές Εφετείο Πατρών με την προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 940/2005 απόφασή του τον αυτοτελή ισχυρισμό που υπέβαλε ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος δια του εκπροσώπου του δικηγόρου κατά την εκδίκαση της υποθέσεως ότι η παραπάνω εγκαλούσα εταιρεία δεν είχε το δικαίωμα της εγκλήσεως γιατί αυτή ήταν εξ αναγωγής κομίστρια και ότι τελευταίος εξ οπισθογραφήσεως κομιστής λόγω ενεχύρου ήταν η ως άνω Τράπεζα (ALFA BANK) η οποία και είχε εμφανίσει τις κρίσιμες επιταγές προς πληρωμή στην πληρώτρια Τράπεζα και να προχωρήσει ακολούθως στην καταδίκη του για πράξη, η οποία διώκεται κατ' έγκληση, χωρίς να υπάρχει νόμιμη έγκληση (από πρόσωπο που δικαιούται σ' αυτήν), εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προδιαληφθείσες διατάξεις ενώ, περαιτέρω, υπερέβη την εξουσία του κατά τους βάσιμους σχετικούς από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε' και Η' λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως. Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να κηρυχθεί απαράδεκτη η κατά του κατηγορουμένου - αναιρεσείοντος ποινική δίωξη λόγω μη υποβολής, μέσα στη νόμιμη προθεσμία, εναντίον του της κατά νόμον εγκλήσεως εκ μέρους του δικαιουμένου εις αυτήν (άρθρα 517 παρ. 2 σε συνδ.

με 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' στ' ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 940/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Κηρύσσει απαράδεκτη την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ... επί του ότι: Στην Πάτρα στις 31-7-2001, 30-8-2001 και 30-9-2001 με πολλές πράξεις του που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος, με πρόθεσή του εξέδωσε έγκυρες επιταγές που δεν πληρώθηκαν γιατί στον πληρωτή στον οποίο τις εξέδωσε δεν είχε κατατεθειμένα αντίστοιχα κεφάλαια κατά τον χρόνο της πληρωμής τους. Συγκεκριμένα εξέδωσε σε διαταγή της εγκαλούσας εταιρείας "ΑΦΟΙ Κ. Φ. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ-ΕΙΔΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΙΔΗ" με διακριτικό τίτλο FUJICO HELLAS AE νομίμως εκπροσωπουμένης από τον Γ. Φ. του Κ. τις παρακάτω επιταγές: 1)την υπ' αριθ... επιταγή, εκ δραχμών 1.725.027, πληρωτέα την 31-7-2001, 2)την υπ' αριθ. ... επιταγή ποσού δραχμών 2.000.000, πληρωτέα την 30/8/2001 και 3)την υπ' αριθ. ... επιταγή, ποσού δραχμών 2.000.000, πληρωτέα την 30-9-2001, με πληρώτρια Τράπεζα την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και σε χρέωση του σ' αυτή τηρούμενου υπ' αριθμό 41030681 λογαριασμού, οι οποίες εμφανίσθηκαν εμπρόθεσμα για πληρωμή, οι μεν δύο πρώτες επιταγές της 2/8/01 και 3/9/01 αντίστοιχα, η δε τρίτη επιταγή την 3/10/01 και δεν πληρώθηκαν, γιατί δεν υπήρχε διαθέσιμο αντίκρισμα στις τράπεζες όπου αυτές εμφανίσθηκαν ήτοι στην ALFA ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ και την EUROBANK ERGASIAS AE, γεγονός που γνώριζε ο κατηγορούμενος.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαρτίου 2006.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Μαρτίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ