Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to lack of standing and procedural time limits in inheritance dispute.

Απόφαση 55 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 55/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: χ, που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος Νικόλαος Χατζίνας με την από 23-10-2007 δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ δηλώνει ότι η ανωτέρω απεβίωσε την 15-2-2004 και κληρονομήθηκε από τα τέκνα της: 1. χ1 και 2. χ2, τους οποίους και εκπροσωπεί, και οι οποίοι συνεχίζουν την διακοπείσα βιαίως δίκη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ψ1, 2. ψ2, 3. ψ3, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου ψ, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Κουλουρίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., 4. ψ4, ως μοναδικής εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου ψ5, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Παπαδημητρόπουλο, 5. ψ6 και 6. ψ7, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου ψ8 οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σταύρο Κοσκινά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-1-1989 αγωγή της αρχικής διαδίκου χ και την από 24-5-1989 ανταγωγή των αρχικών διαδίκων: 1.ψ, 2. ψ9, 3. ψ10, 4. ψ8 και 5. ψ5, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1873/1989, 537/1991, 1361/1997, 2154/1997 προδικαστικές, 4122/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1020/2002 προδικαστική, 412/2003 οριστική του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αρχική αναιρεσείουσα χ με την από 3-9-2003 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού ανέγνωσε την από 29-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η αναιρεσείουσα χ, όπως προκύπτει από την ........ ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Μελισσίων Αττικής, απεβίωσε στις 15.2.2004, οι δε μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της χ1 και χ2, γνωστοποίησαν δια του πληρεξουσίου των δικηγόρου το ως άνω γεγονός με δήλωσή τους, που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του παρόντος δικαστηρίου, ενώ, περαιτέρω, δήλωσαν ότι επαναλαμβάνουν τη διακοπείσα λόγω του θανάτου δίκη (άρθρα 286 περ. α', 287 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ). Επομένως, νομίμως συνεχίζεται η δίκη μεταξύ των ανωτέρω και των αναιρεσιβλήτων.

Η κρινόμενη αναίρεση απαραδέκτως στρέφεται κατά της πρώτης, δεύτερης και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, ως προς τους οποίους η αναιρεσείουσα νίκησε στο Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ως στερούμενη εννόμου συμφέροντος (άρθρο 556 παρ. 2 ΚΠολΔ), ενόψει, όπως παρακάτω εκτίθεται μεταξύ των αναιρεσιβλήτων υπάρχει απλή και όχι αναγκαστική ομοδικία, και ως εκ τούτου είναι, ως προς αυτούς, απορριπτέα ως απαράδεκτη.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1β εδ. τελ. ΚΠολΔ, αν η πρωτόδικη απόφαση είναι εν μέρει οριστική, δεν επιτρέπεται έφεση ούτε κατά των οριστικών διατάξεών της πριν εκδοθεί οριστική απόφαση για την όλη δίκη. Ο κανόνας όμως αυτός κάμπτεται στην περίπτωση κατά την οποία υπάρχει απλή ομοδικία και η πρωτόδικη απόφαση είναι οριστική ως προς ένα ή μερικούς ομοδίκους, μη οριστική δε ως προς τους λοιπούς, διότι από τις διατάξεις των άρθρων 74, 75 παρ. 1 και 2, 76 και 517 εδ.

β' ΚΠολΔ προκύπτει ότι στην περίπτωση αυτή η έναντι κάθε ομοδίκου οριστική διάγνωση έχει αυτοτέλεια και η ως προς αυτόν κρίση περατώνει έναντι αυτού τη δίκη. Έκτοτε συνεπώς η απόφαση είναι ως προς αυτόν εκκλητή και πριν ακόμη εκδοθεί οριστική απόφαση έναντι των λοιπών ομοδίκων. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 74 έως 78 ΚΠολΔ, 785 επ., 1113, 1884 επ.

ΑΚ, συνάγεται ότι μεταξύ των συγκληρονόμων ή συγκληροδόχων δεν δημιουργείται σχέση αναγκαστικής ομοδικίας, αλλά απλής ως προς την κληρονομική μερίδα που ανήκει στον καθένα, γιατί η αξίωση καθενός ως προς τη μερίδα αυτή, είτε προσδιορίζεται κατ' ιδανικό μέρος, είτε αναφέρεται σε κληρονομιαίο πράγμα, δεν αποτελεί αδιαίρετο δίκαιο, που να επιβάλει τη συμμετοχή στη δίκη όλων των συνδικαιούχων (πρβλ Ολ.

ΑΠ 902/1982). Στην προκειμένη περίπτωση, με τους δύο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, κατ' ορθή υπαγωγή, λόγους αναιρέσεως, σε σχέση με τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους, προβάλλεται από την αναιρεσείουσα η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεσή της κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως λόγω εκπροθέσμου ασκήσεώς της ως προς ορισμένους των εναγομένων.

Από την επισκόπηση της από 17.1.1989 αγωγής της αναιρεσείουσας κατά των δέκα έξι εναγομένων, προκύπτει ότι ζήτησε αυτή να αναγνωρισθεί έναντι των πέντε πρώτων εναγομένων το κατά ποσοστό 1/6 εξ αδιαιρέτου κληρονομικό της δικαίωμα επί των αναφερομένων σ' αυτή ακινήτων και έναντι των λοιπών εναγομένων το δικαίωμα κυριότητάς της επ' αυτών και να διαταχθεί η από αυτά αποβολή των εναγομένων και η εγκατάσταση σ' αυτά της αναιρεσείουσας κατά το ως άνω ιδανικό της μερίδιο.

Από την εκδοθείσα εν μέρει οριστική και εν μέρει μη οριστική 1873/1989 απόφαση - πράξη του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, προκύπτει ότι αυτή, εκτός των τριών πρώτων εναγομένων, απέρριψε ως αόριστη την αγωγή και έταξε αποδείξεις ως προς την ανταγωγή των πέντε πρώτων εναγομένων. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο απέρριψε την από 21.8.2001 έφεση κατά της συνεκκαλουμένης 1873/1989 εν μέρει οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ως προς τους τέταρτο εφεσίβλητο, πέμπτο των αρχικώς εναγομένων, και έκτο και εβδόμη αυτών, ως μοναδικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων του τετάρτου των αρχικώς εναγομένων, ως απαράδεκτη λόγω εκπροθέσμου ασκήσεώς της από την αναιρεσείουσα, διότι από της δημοσιεύσεως της 1873/1989 εν μέρει οριστικής αποφάσεως, που είχε απορρίψει ως αόριστη την αγωγή ως προς τους ανωτέρω, μέχρι της ασκήσεως της από 21.8.2001 εφέσεως, είχε παρέλθει η προθεσμία των τριών ετών, που ορίζει η διάταξη του άρθρου 518 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Επομένως, το Εφετείο σύμφωνα με το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη λόγω εκπροθέσμου ασκήσεως την έφεση και οι δύο ως άνω λόγοι αναιρέσεως που υποστηρίζουν τα αντίθετα, θεωρώντας ότι υφίσταται αναγκαστική ομοδικία μεταξύ των αρχικώς εναγομένων, είναι αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3.9.2003 αίτηση της χ κατά της 412/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους ήδη αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, οριζόμενα, λόγω της ξεχωριστής νομικής παραστάσεως αυτών, σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ για την πρώτη, δεύτερη και τρίτη, σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ για την τετάρτη και σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ για τον πέμπτο και έκτη τούτων.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ