Supreme Court dismisses Minister's appeal on inheritance distribution, ruling courts not ministers for partition feasibility.

Απόφαση 557 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθ 557/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο-εισηγητή και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 11 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Υπουργού Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιό του Άννα Πρεβενά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Ε. Α. του Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Αθηνάς Κωστήρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 22453/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 1982/2015 Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6-3-2015 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσίβλητου ζήτησε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Mε την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 1928/2015 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα [ΚΠολΔικ 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή [ΚΠολΔικ 577 παρ. 1] και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της [ΚΠολΔικ 577 παρ. 3 ΚΠολΔικ]. Πρέπει να σημειωθεί ότι η κρινόμενη αίτηση ασκήθηκε από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος, παραδεκτά, είχε ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, υπό την ιδιότητα του ασκούντος την εποπτεία επί περιουσιών που καταλείπονται υπέρ κοινοφελών σκοπών και ιδρυμάτων και ο οποίος άσκησε έφεση κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, χωρίς να την απευθύνει και κατά του εναγομένου κοινωφελούς Ιδρύματος , συγκυρίου του διανεμητέου ακινήτου, την οποία απλώς κοινοποίησε προς αυτό.

Εφόσον , επομένως, το κοινωφελές Ίδρυμα δεν ήταν διάδικο στη δίκη, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, παραδεκτώς δεν απευθύνεται η αναίρεση και κατ' αυτού [ΚΠολΔικ 558]. Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 29 παρ. 4 και 71 παρ. 2 του Α.Ν. 2039/1939 <<περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καικωδικοποιήσεως των νόμων περί εκκαθαρίσεως και διοικήσεως των εις το Κράτος και υπέρ κοινωφελών σκοπών καταλειπομένων κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών>>, όπως η παρ. 4 του άρθρου 29 αυτού προστέθηκε με το άρθρο 5 του Ν.Δ. 520/1941, οι οποίες περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο Β' αυτού, που ρυθμίζει τα της εκκαθαρίσεως καταλειπομένων κληρονομιών κ.λπ., όταν στην κληρονομία περιλαμβάνονται κινητά ή ακίνητα που ανήκουν στον κληρονομούμενο και σε άλλους εξ αδιαιρέτου, το Δημόσιο, αν η αυτούσια διανομή αυτών καθίσταται ανέφικτη, περί του οποίου αποφαίνεται ο Υπουργός των Οικονομικών, μετά από σύμφωνη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Εθνικών Κληροδοτημάτων, προβαίνει στην εκποίηση του συνόλου των κινητών ή ακινήτων, που ενεργείται κατά τις διατάξεις αυτού (ΑΝ 2039/1939).

Οι διατάξεις, όμως, αυτές, που δεν καταργήθηκαν με το άρθρο 1 του Εισαγωγικού Νόμου ΚΠολΔικ, έχουν εφαρμογή, εν όψει και των διατάξεων των άρθρων 800 του Α.Κ., 480 παρ. 3 και 484 παρ. 1 του ΚΠολΔικ, όταν υπάρχει συναίνεση όλων των κοινωνών, δηλαδή επί της εξώδικης διανομής, η οποία αποτελεί, σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις, τρόπο εκκαθάρισης των καταλειπομένων ακινήτων και κινητών.

Επομένως, επί δικαστικής διανομής, εν όψει και των διατάξεων των άρθρων 8, 87 παρ. 1 και 94 παρ. 3 και 4 του Συντάγματος και 1 του ΚΠολΔικ, δεν παρέχεται από τον παραπάνω Α.Ν. αρμοδιότητα στον Υπουργό των Οικονομικών να αποφανθεί αυτός για το ανέφικτο της αυτούσιας διανομής των κληρονομιαίων πραγμάτων (κινητών ή ακινήτων), αλλά γι' αυτό αποφαίνεται το κατά τις τελευταίες διατάξεις αρμόδιο τακτικό πολιτικό δικαστήριο που επιλήφθηκε της αγωγής διανομής .

Η άποψη αυτή δεν είναι αντίθετη ούτε στο γράμμα ούτε στο όλο πνεύμα του Α.Ν. 2039/1939 και ιδιαίτερα στη διάταξη του άρθρου 29 παρ. 4 αυτού, ώστε να αποκλείεται, στην περίπτωση που αναφέρθηκε η προσφυγή στα τακτικά δικαστήρια, η απαγόρευση της οποίας, θα ήταν προφανώς αντίθετη προς τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγματος.

Με τα δεδομένα αυτά, το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, επικυρώνοντας την πρωτόδικη [απόφαση], δέχτηκε ότι στην προκείμενη περίπτωση, που αφορά δικαστική διανομή ακινήτου, του οποίου συγκύριοι είναι το κοινωφελές ίδρυμα με την επωνυμία <<...>> και ο αναιρεσίβλητος, αρμόδιο να αποφασίσει για το ανέφικτο της αυτούσιας διανομής αυτού ήταν το Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου ασκήθηκε η ένδικη αγωγή του τελευταίου [αναιρεσιβλήτου] και όχι ο Υπουργός των Οικονομικών, δεν παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία τις προαναφερόμενες διατάξεις και, επομένως οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης της κρινόμενης αίτησης, με τους οποίους, και με την επίκληση του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ , υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Κατ' ακολουθία πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου κατά το νόμιμο αίτημα αυτού [ΚΠολΔικ 176, 183, 191 παρ. 2 και 22 ν.3693/1957].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 6-3-2015 αίτηση για αναίρεση της 1982/2015 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων [300] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Απριλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Απριλίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ