Supreme Court allows appeal against lower court dismissal of appeal due to lack of legal interest.

Απόφαση 555 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 555/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στην προκειμένη περίπτωση από τον Προϊστάμενο της ΔΟΥ ΦΑΕΕ Αθηνών, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Ευθύμιο Τσάκα, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Μ. Κ. του Κ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-11-2004 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14259/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 1787/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάει το αναιρεσείον με την από 6-8-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 26-2-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως. Για την πιστοποίηση των παραπάνω συντάχθηκε αυτό το πρακτικό.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθμ. 3929Γ/10-11-2014 έκθεση επιδόσεως του αρμοδίου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..., την οποία επικαλείται και προσκομίζει το αναιρεσείον, ακριβές αντίγραφο της από 6-8-2014 αιτήσεως για αναίρεση της 1787/2011 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την πράξη καταθέσεως, ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (9-3-2015), επιδόθηκε στην αναιρεσίβλητη νομίμως και εμπροθέσμως. Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την παραπάνω αναφερόμενη δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση με τη σειρά από το πινάκιο, ούτε έχει καταθέσει δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν ήσαν παρόντες οι διάδικοι, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 1787/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία απερρίφθη κατ' ουσίαν η από 13-8-2009 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 14259/2009 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία είχε απορρίψει ως απαράδεκτη ελλείψει εννόμου συμφέροντος την από 19-11-2004 ανακοπή του τελευταίου κατά πίνακα κατατάξεως, κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της αναιρεσίβλητης.

Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ.) Από τις διατάξεις των άρθρων 972 § 1 και 974 έως 979 ΚΠολΔ προκύπτει ότι με την ανακοπή που ασκείται κατά του πίνακα κατατάξεως προβάλλονται αιτιάσεις που αφορούν στην ορθότητα αυτού (πίνακα κατατάξεως), που μπορούν να στηρίζονται είτε στο ουσιαστικό δίκαιο, αναγόμενες στη γένεση ή την ύπαρξη της απαιτήσεως του καθ'ου η ανακοπή η οποία έχει αναγγελθεί, είτε στο δικονομικό δίκαιο και αναφέρονται στον προνομιούχο χαρακτήρα και την τάξη της κατατάξεως.

Έννομο συμφέρον, για άσκηση ανακοπής κατά πίνακα κατατάξεως, έχει όποιος αμφισβητεί την ύπαρξη της απαιτήσεως εκείνου, κατά του οποίου στρέφει την ανακοπή του, ή προβάλλει ότι προηγείται του τελευταίου, που κατετάγη στον πίνακα, και επιδιώκει την αποβολή του και την κατάταξη στην θέση του, στρέφεται δε κατά των δανειστών των οποίων προσβάλλεται η κατάταξη (άρθρ. 972§2 εδ.β' ΚΠολΔ).

Το δικαστήριο, που δικάζει την ανακοπή, περιορίζεται μέσα στα όρια του αιτήματος αυτής και ερευνά την προσβαλλομένη απαίτηση και την κατάταξη του καθ' ου η ανακοπή, δεδομένου δε ότι η διαδικασία της κατατάξεως είναι ενιαία, όχι όμως και αδιαίρετη, η ισχύς και το δεδικασμένο της αποφάσεως περιορίζεται μεταξύ των διαδίκων και δεν επιδρά στους μη μετασχόντες της δίκης άλλους δανειστές.

Εάν ευδοκιμήσει η ανακοπή, στο αποδεσμευόμενο ποσό θα καταταγεί ο ανακόπτων, χωρίς να ωφελείται άλλος δανειστής, που δεν άσκησε ανακοπή. Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων 321, 325 περ.1, 974, 978 παρ. 1 εδ. α, 2 και 979 παρ.2 ΚΠολΔ προκύπτει: α) Ότι η τυχαία κατάταξη (στον πίνακα διανομής πλειστηριάσματος) γίνεται οριστική, αν εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση σε δίκη μεταξύ του κυρίως ή τυχαίως καταταγέντος πιστωτή και του οφειλέτη, με την οποία του επιδικάζεται η απαίτηση, για την οποία έχει καταταγεί.

β) Ότι, αντιθέτως, εάν κριθεί τελεσιδίκως ότι ο κυρίως και τυχαίως καταταγείς πιστωτής δεν έχει απαίτηση κατά του οφειλέτη, η μεν κατάταξή του θεωρείται μη γενόμενη, την θέση του καταλαμβάνει-χωρίς άλλη διαδικασία- ο επικουρικώς καταταγείς πιστωτής, (εφόσον βεβαίως δεν εκκρεμεί κατ' αυτού ανακοπή). γ) Ότι, παρά την τελεσίδικη επιδίκαση της απαιτήσεως στον κυρίως καταταγέντα πιστωτή και τη δημιουργία σχετικού δεδικασμένου μεταξύ αυτού και του οφειλέτη, τόσον ο επικουρικώς καταταγείς, όσο και καθένας από τους επόμενους αυτών στην κατάταξη πιστωτές- ως μη δεσμευόμενοι από το ρηθέν δεδικασμένο-δικαιούνται να αμφισβητήσουν την ουσιαστική βασιμότητα της απαιτήσεως του κυρίως καταταγέντος.

Κατά μείζονα δε λόγο καθένας από τους προαναφερθέντες, δικαιούται να αμφισβητήσει την απαίτηση του κυρίως καταταγέντος, πριν από την έκδοση (τελεσίδικης) αποφάσεως στη δίκη μεταξύ του τελευταίου και του οφειλέτη. Βαρύνεται όμως, στην περίπτωση αυτή, ο αμφισβητών την απαίτηση του κυρίως καταταγέντος να ασκήσει κατ' αυτού (και κατά του πίνακα) σχετική ανακοπή και, εάν δεν πράξει τούτο, δεν μπορεί να ωφεληθεί και να καταλάβει την θέση του κυρίως καταταγέντος στον πίνακα, ακόμα και αν αυτός (κυρίως καταταγείς) ηττηθεί σε δίκη επί ανακοπής που άσκησε άλλος (επόμενος στην κατάταξη) πιστωτής, ο οποίος, ως εκ τούτου έχει προφανές έννομο συμφέρον να προσβάλλει με ανακοπή (έστω και μόνο) την κατάταξη του κυρίως και τυχαίως καταταγέντος, εάν φρονεί ότι μόνον αυτού η απαίτηση είναι ελαττωματική ή και εντελώς αναληθής.

Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: "Με επίσπευση της τρίτης των καθ' ων η ανακοπή ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ζ.

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ" και δυνάμει της υπ' αριθμ. 505/1-10-2003 έκθεσης αναγκαστικής κατάσχεσης κινητής περιουσίας του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..., για την ικανοποίηση απαίτησής της ποσού 20.402 ευρώ, σ' εκτέλεση της 19872/2003 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης κατασχέθηκε αναγκαστικά η περιγραφόμενη σ' αυτήν κινητή περιουσία της οφειλέτου της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "JURBY INTERNATIONAL ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ Α.Ε." και εκπλειστηριάσθηκε με βάση την 94868/2003 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού της ανωτέρω συμβολαιογράφου η ως άνω κινητή περιουσία, ενώπιον της ανωτέρω συμβολαιογράφου, ως επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου, έναντι πλειστηριάσματος ποσού 21.130 ευρώ.

Στην υπάλληλο του πλειστηριασμού είχαν αναγγελθεί νόμιμα: 1) Με την υπ' αριθ. 47250/30-10-2003 αναγγελία της η Δ. Ο. Υ. ΦΑΕΕ Αθηνών για ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις εις βάρος της οφειλέτου ποσού 22.602,13 ευρώ, 2) η δευτέρα των καθ' ων η ανακοπή (εφεσίβλητος) Μ. Κ. για απαίτησή της ύψους 4.837,17 ευρώ πλέον τόκων και εξόδων, 3) η επισπεύδουσα ανώνυμη εταιρεία για την ως άνω απαίτηση της πλέον τόκων και εξόδων και 4) η "ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ERGASIAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΊΑ", για απαίτηση ύψους 877.806,26 ευρώ πλέον τόκων.

Η υπάλληλος του πλειστηριασμού, συνέταξε τον προσβαλλόμενο υπ αριθ. 95849/2003 πίνακα κατάταξης δανειστών, με τον οποίο, αφού προαφαίρεσε το ποσό των 4.374,16 ευρώ για τα έξοδα εκτέλεσης, κατέταξε στο υπόλοιπο ποσό των 16.755,84 ευρώ: α) Την εφεσίβλητη Μ. Κ. για το ποσό των 4.387,17 ευρώ προνομιακά τυχαία με τον όρο τελεσιδίκου επιδικάσεως της απαιτήσεώς της, σύμφωνα με τα άρθρα 31 και 32 του Ν. 1545/1985 για πλήρη ικανοποίηση της απαιτήσεώς της, β) την επισπεύδουσα για 12.368,67 ευρώ ως έχουσα νόμιμο ενέχυρο επί των εισκομισθέντων στο μίσθιο κατασχετών κινητών πραγμάτων του μισθωτού σύμφωνα με τα άρθρα 604-607 του ΑΚ, για μερική ικανοποίηση της απαιτήσεώς της.

Ορίστηκε δε, στον παραπάνω πίνακα κατάταξης ότι σε περίπτωση μη τελεσιδικίας της απαιτήσεως της Μ. Κ., το ποσό των 4.387,17 ευρώ θα το λάβει η επισπεύδουσα "Ζ. ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ" ως έχουσα νόμιμο ενέχυρο επί των εισκομισθέντων στο μίσθιο κατασχετών κινητών πραγμάτων του μισθωτού, για μερική ικανοποίηση της απαιτήσεώς της.

Οι λοιπές αναγγελθείσες απαιτήσεις δεν κατατάχθηκαν λόγω μη επάρκειας του πλειστηριάσματος. Με τον λόγο της ανακοπής του κατά της δευτέρας των καθ' ων το ανακόπτον, τον οποίο και μόνο επαναφέρει με την έφεση του αυτό, είχε προβάλει ότι η αναγγελία της και η κατάταξη αυτής δεν ήταν νόμιμη, ισχυριζόμενο ότι αυτή δεν ήταν δανείστρια της καθ' ης η εκτέλεση, αμφισβητώντας την απαίτηση για την οποία κατετάγη στον προσβαλλόμενο πίνακα και τον προνομιακό της χαρακτήρα.

Σε σχέση, όμως, με την επισπεύδουσα ανώνυμη εταιρεία, τρίτη των καθ' ων, το ανακόπτον ρητά εξέθετε στην ανακοπή του ότι στρέφεται κατ' αυτής "... ως εντολέα του δικηγόρου Ι. Σ., πρώτου των καθ' ων, υπέρ του οποίου προαφαρούνται τα έξοδα εκτέλεσης", δηλαδή δεν είχε αποκρούσει την κατάταξη της τελευταίας ούτε ως προς την ύπαρξη της απαίτησής της, ούτε ως προς την ορισθείσα επικουρικότητα της κατάταξής της, με συνέπεια να μην αποτελεί αντικείμενο ερεύνης της ανακοπής η απαίτηση και η κατάταξη αυτής, αφού αυτά τα ζητήματα βρίσκονταν εκτός των ορίων του αιτήματος και του αντικειμένου της ανακοπής.

Εφόσον, συνεπώς, το εκκαλούν δεν επικαλέστηκε ύπαρξη πλημμελειών ως προς την απαίτηση της επικουρικότητας της κατάταξης σε περίπτωση αποβολής της δευτέρας των καθ' ων από τον πίνακα κατάταξης, δεν θα ήταν δυνατόν στο απελευθερούμενο αυτό ποσό να καταταγεί οριστικά το εκκαλούν, διότι αυτό θα προσέβαλε την δυνατότητα της επικουρικής κατάταξης της τρίτης των καθ' ων, σε περίπτωση μη τελεσιδικίας της απαιτήσεως της δευτέρας των καθ' ων η ανακοπή, καθιστώντας δυσμενέστερη την θέση της τρίτης των καθ' ων, ανεπίτρεπτα, αφού η τελευταία θα υφίστατο βλάβη από την ανακοπή που απευθύνθηκε κατά άλλου δανειστή (δευτέρας των καθ' ων).

Με βάση τα παραπάνω, εφόσον αποκλείεται η δυνατότητα κατατάξεως του ανακόπτοντος, η ανακοπή είναι απορριπτέα ελλείψει εννόμου συμφέροντος". Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παρά τον νόμο απέρριψε την ανακοπή του αναιρεσείοντος ως απαράδεκτη, ελλείψει εννόμου συμφέροντος και υπέπεσε στην από τον αριθ.14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Τούτο δε, διότι -με βάση τα προεκτεθέντα- η ως άνω επικουρικώς καταταγείσα θα καταλάβει τη θέση της κυρίως και τυχαίως καταταγείσης δανείστριας ήτοι της αναιρεσίβλητης στον πίνακα κατατάξεως μόνο στην περίπτωση που σε δίκη μεταξύ αυτής και του οφειλέτη κριθεί τελεσιδίκως ότι η σχετική απαίτηση "έπαυσε να υπάρχει", όχι όμως και αν γίνει δεκτός ο ισχυρισμός του ανακόπτοντος- αναιρεσείοντος ότι η απαίτηση που ανήγγειλε και για την οποία κατετάγη η αναιρεσίβλητη είναι ανύπαρκτη για τους αναφερόμενους στην ανακοπή λόγους, οπότε στο αποδεσμευόμενο ποσό θα καταταγεί το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο, χωρίς να ωφελείται άλλος δανειστής που δεν άσκησε ανακοπή.

Είναι, συνεπώς, .βάσιμος ο σχετικός μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει. να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρ. 176,183,189§1,191§2 ΚΠολΔ), η αμοιβή όμως του πληρεξούσιου δικηγόρου του θα επιδικασθεί μειωμένη, όπως στο διατακτικό ειδικότερα, δηλαδή κατά τα οριζόμενα στο άρθρ. 22§§1 και 3 ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρ. 52§18 ΕισΝΚΠολΔ, σε συνδυασμό και με τα άρθρ. 5§12 ν.1738/1987 και 2 της υπ' αριθ. 134423/1992 απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 1787/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 05 Μαΐου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ