Supreme Court allows partial appeal regarding spousal moral damages for paralysis caused by tortfeasor's actions.

Απόφαση 553 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 553/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ Η ΕΘΝΙΚΗ, που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Σ. Μ. Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Παναγιώτου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 31/5/2007 και 21/5/2007 αγωγές και τις από 16/7/2007 παρεμπίπτουσες αγωγές των ανωτέρω διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:61/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 429/2012 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-8-2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 15-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 19-8-2013 αιτήσεως γι αναίρεση εν μέρει της 429/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Το άρθρο 932 ΑΚ ορίζει ότι "σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης". Από την άνω διάταξη προκύπτει ότι σε περίπτωση προσβολής της υγείας προσώπου, φορέας της σχετικής αξιώσεως για χρηματική ικανοποίηση είναι ο υποστάς άμεσα την ηθική βλάβη παθών, κατά του οποίου στρέφεται η αδικοπραξία.

Τρίτα πρόσωπα, που ανήκουν συνήθως στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον του θύματος της αδικοπραξίας, έστω και αν αυτά υφίστανται ψυχικό πόνο από την αδικοπραξία, που στρέφεται κατά του οικείου τους, κατά κανόνα θεωρούνται τρίτος και δεν καθίστανται και αυτά φορείς της σχετικής αξιώσεως για χρηματική ικανοποίηση, όπως ο ίδιος κανόνας συμβαίνει με τους τρίτους, που υφίστανται περιουσιακή ζημία από την σε βάρος οικείου τους τελεσθείσα αδικοπραξία, εκτός αν συντρέχει εξαιρετική περίπτωση (άρθρα 928 εδ.β', και 929 εδ.β'ΑΚ).

Τα τρίτα αυτά πρόσωπα κείνται εκτός του πεδίου προστασίας του προσβαλλόμενου κανόνα δικαίου. Περαιτέρω, κατά την έννοια του εδαφίου 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η ευθεία παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου συντελείται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφαρμόζει τέτοιο κανόνα, καίτοι, κατά της παραδοχές της σχετικής αποφάσεώς του, δεν υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αντιθέτως όταν αυτό δεν εφαρμόζει τέτοιο κανόνα, παρά το ότι, κατά τις παραδοχές αυτές, υπάρχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις της εφαρμογής αυτού.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ προκύπτει ότι θεμελιώνεται λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν το από τις αποδείξεις πόρισμα του δικαστηρίου, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, είναι ανεπαρκές ή αντιφατικό, ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο ακυρωτικός έλεγχος της ορθής ή μη υπαγωγής των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο της ουσίας στον προσήκοντα κανόνα ουσιαστικού δικαίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: "Στις 22-6-2005 και περί ώρα 06.00 ο πρώτος εναγόμενος Κ. Τ., οδηγώντας το φορτηγό αυτοκίνητό του, ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, εκινείτο στην επαρχιακή οδό Κομοτηνής - Αρωγής Ν.Ροδόπης με κατεύθυνση από Αρωγή προς Κομοτηνή και ότι σε αριστερή για την πορεία του στροφή από έλλειψη της προσοχής του εξετράπη της πορείας του προς αριστερά και προσέκρουσε με το εμπρόσθιο μέρος του σε εκτός του οδοστρώματος παρακείμενο χωμάτινο όγκο.

Από την πρόσκρουση αυτή τραυματίστηκε η καθήμενη στο πίσω κάθισμα του φορτηγού συνεπιβάτιδα Π. Π., σύζυγος του ενάγοντος (αναιρεσιβλήτου) Σ. Ν., η οποία έπαθε σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, κακώσεις στην αυχενική μοίρα και οσφυϊκή μοίρα, συνεπεία των οποίων υπέστη, λόγω της εγκάρσιας διατομής του νωτιαίου μυελού, εξ ολοκλήρου παράλυση (πλήρη παραπληγία) στα κάτω άκρα κ.λπ., ευρισκόμενη ήδη σε πλήρη ακινησία.

Λόγω της αναπηρίας της αυτής και της καθηλώσεώς της σε αναπηρικό αμαξίδιο, ματαιώθηκε η σεξουαλική ζωή του ενάγοντος με ότι συνεπάγεται για έναν άνδρα και δη νέο, που ήταν αυτός (30 ετών), "ο περιορισμός" αυτός της ατομικής και οικογενειακής του ζωής.

Συνεπώς ο τελευταίος έχει υποστεί κατά την κρίση του δικαστηρίου άμεση ηθική βλάβη, αφού από την αναπηρία αυτή της συζύγου του επήλθε στον ίδιο άμεση ζημία, που τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με την αδικοπραξία και δικαιούται εύλογης χρηματικής ικανοποίησης ποσού 12.000 ευρώ, που μετά συνεκτίμηση και των λοιπών κατά νόμο στοιχείων, κατά το άρθρο 932 ΑΚ, κρίνει εύλογο".

Με αυτές τις παραδοχές το Εφετείο παρεβίασε την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, με το να δεχθεί ότι ο αναιρεσείων από την ανωτέρω αναπηρία της συζύγου του υπέστη άμεση ζημία με τη ματαίωση της σεξουαλικής ζωής του με αυτήν. Άρα όλοι οι λόγοι αναιρέσεως, που εκτιμώνται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποιήσεως, που επιδίκασε το Εφετείο για την ηθική βλάβη που φέρεται ότι υπέστη ο αναιρεσίβλητος από τη ματαίωση της σεξουαλικής του ζωής με τη σύζυγό του Π. Π., κρατηθεί δε η υπόθεση κατά τούτο προς περαιτέρω εκδίκαση από το παρόν Δικαστήριο, κατά το άρθρο 580 παρ.3 εδ.γ'ΚΠολΔ.

Στη συνέχεια πρέπει να γίνει δεκτό ότι, υπό το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα, η από 31-5-2007 (αριθ.κατ.ΕΓα77/07) αγωγή του αναιρεσιβλήτου είναι μη νόμιμη και άρα ορθά το Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης με την 61/2008 εκκαλουμένη απόφαση κατέληξε στην ίδια κρίση. Κατ'ακολουθίαν, η από 5-1-2009 (αριθ.κατ.12/2009) έφεση του αναιρεσιβλήτου είναι κατά τούτο αβάσιμη και πρέπει να απορριφθεί.

Τα δικαστικά έξοδα του δεύτερου βαθμού δικαιοδοσίας και ενώπιον του Αρείου Πάγου κρίνονται συμψηφιστέα στο σύνολό τους, επειδή η ερμηνεία του ανωτέρω κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε, ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρα 183, 179 ΚΠολΔ). Τέλος πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα (αρθρ.495 παρ.4 εδ.ε'ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 429/2012 απόφαση του Εφετείου Θράκης κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιο.

Κρατεί την υπόθεση και δικάζει κατά τούτο την από 5-1-2009 (αριθ.κατ.12/2009) έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της 61/2008 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης.

Δέχεται τυπικά και απορρίπτει κατ'ουσία κατά τούτο την εν λόγω έφεση.

Συμψηφίζει στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη των διαδίκων, ενώπιον του Εφετείου και του Αρείου Πάγου.

Διατάζει να επιστραφεί το παράβολο στην αναιρεσείουσα με αριθμούς διπλοτύπων 043541, 043542, 043543, (ΤΑΧΔΙΚ) και 1598449, 1598450, 1598451 (Δημοσίου).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ