Supreme Court quashes appealable court verdict due to failure to consider witness testimony affecting credibility of sole eyewitness.

Απόφαση 552 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 552/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.Γ. Π. του Η., κατοίκου ..., 2. Της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "…" και τον διακριτικό τίτλο "…." που εδρεύει στην ….και εκπροσωπείται νόμιμα, οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Βασιλακάκη και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Α.-Κ.-Σ. Π. του Χ., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ντοκατζή και κατέθεσε προτάσεις, 2. Της ανώνυμης ασφαλιστικής και αντασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ Α.Α.Α.Ε." που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λάζαρο Χατζηθέμελη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 22969/2009 αγωγή του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων και την 45508/3-11-2009 ανακοίνωση δίκης-παρεμπίπτουσα αγωγή της 2ης ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11534/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2084/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-10-2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Χαράλαμπος Καλαματιανός ανέγνωσε την από 10-1-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και δεύτερου λόγου (κατά την δεύτερη αιτίαση αυτού) και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του 1ου των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 236/22-10-2012 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η 2084/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, η οποία αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως αυτή προκύπτει από την επιτρεπτή, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων.

Με την από 10-6-2009 αγωγή ο πρώτος αναιρεσίβλητος εξέθεσε ότι κατά τον αναφερόμενο σ" αυτή τόπο και χρόνο έλαβε χώρα, υπό τις διαλαμβανόμενες σ' αυτή συνθήκες, αυτοκινητικό ατύχημα, οφειλόμενο σε αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, ήδη πρώτου αναιρεσείοντος, οδηγού του υπ' αρ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε.

αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της δεύτερης εναγομένης, ήδη δεύτερης αναιρεσείουσας, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην τρίτη εναγομένη, ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη, ασφαλιστική εταιρεία με συνέπεια να τραυματισθεί αυτός και να υποστεί υλικές ζημίες η οδηγούμενη από αυτόν μοτοσικλέτα του.

Ζήτησε δε, μετά από παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος του από καταψηφιστικού σε εν μέρει αναγνωριστικό να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, έκαστος εις ολόκληρο, να του καταβάλουν 59.280,15 ευρώ και να αναγνωρισθεί ότι είναι υποχρεωμένοι να του καταβάλουν 400.000 ευρώ, νομιμοτόκως, για θετική και αποθετική ζημία, για την πρόκληση αναπηρίας και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Η δεύτερη αναιρεσίβλητη με το από 27-7-2009 δικόγραφο ανακοίνωσης δίκης με προσεπίκληση σε παρέμβαση των αναιρεσειόντων, ενωμένο με παρεμπίπτουσα αγωγή, ζήτησε να αναγνωρισθεί η υποχρέωση των τελευταίων να της καταβάλουν οποιοδήποτε ποσό θα υποχρεωνόταν να καταβάλει σε περίπτωση ευδοκίμησης της κύριας αγωγής, διότι ο πρώτος τούτων, κατά το χρόνο του ατυχήματος δεν είχε άδεια ικανότητας οδήγησης.

Επ' αυτών εκδόθηκε η 11534/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία α) κρίθηκε απαράδεκτη η προσεπίκληση, β)αφού κρίθηκε αποκλειστικά υπαίτιος του ατυχήματος ο πρώτος των αναιρεσειόντων, έγινε εν μέρει δεκτή η κύρια αγωγή και επιδικάσθηκαν τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσά, και γ) έγινε δεκτή η παρεμπίπτουσα αγωγή.

Κατά της πρωτόδικης απόφασης άσκησαν εφέσεις α) οι αναιρεσείοντες την υπ' αρ.εκθ.κατ. 3271/2010, β) ο πρώτος αναιρεσίβλητος την υπ'αρ.εκθ. κατ. 2622/2010 και γ) η δεύτερη αναιρεσίβλητη την υπ'αρ.κατ. 3348/2010. Επ' αυτών εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία, αφού κρίθηκε αποκλειστικά υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος ο πρώτος των αναιρεσειόντων, α) απορρίφθηκαν κατ' ουσίαν οι εφέσεις των αναιρεσειόντων και της δεύτερης αναιρεσίβλητης, β) έγινε δεκτή κατ'ουσίαν η έφεση του πρώτου των αναιρεσιβλήτων, έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και επιδικάσθηκαν στον ως άνω ενάγοντα- πρώτο αναιρεσίβλητο τα ποσά των 45.000 ευρώ και 49,191,65 ευρώ, με αναγνωριστική και καταψηφιστική διάταξη, αντιστοίχως.

Επειδή από τα άρθρα 335 και 338 έως 341 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του ως προς τη βασιμότητα ή μη των από τους διαδίκους προβαλλόμενων πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο αναίρεσης του άρθρου 559 αριθμ. 11 του ΚΠολΔ υπό την αποκλειστική όμως προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης κατά την έννοια του άρθρου 335 του ΚΠολΔ αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.ΑΠ 42/2002) Από αυτά παρέπεται ότι, για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο α) το φερόμενο ως μη ληφθέν υπόψη αποδεικτικό μέσο, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητα του, β) ο ισχυρισμός προς απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου αυτό προσκομίστηκε και το περιεχόμενο αυτού, ώστε να είναι δυνατό να κριθεί αν αυτός είναι ουσιώδης και το αποδεικτικό μέσο ήταν κρίσιμο για την απόδειξη ή ανταπόδειξη αυτού γ) το περιεχόμενο του αποδεικτικού μέσου και δ) ο νόμιμος τρόπος που αυτό προσκομίστηκε στο δικαστήριο της ουσίας. (Α.Π. 333/2009).

Παγίως γίνεται δεκτό ότι δεν θεμελιώνει λόγο αναίρεσης η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να μνημονεύσει στην απόφαση του ποια αποδεικτικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν στην απόφαση του για άμεση και ποια για έμμεση απόδειξη. Η γενική αναφορά της λήψεως υπόψη όλων των αποδείξεων που προσκομίσθηκαν με επίκληση δεν αποκλείει την ίδρυση του άνω λόγου αναίρεσης για κάποιο αποδεικτικό μέσο που έχει ουσιώδη σημασία στην έκβαση της δίκης όταν από το περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη.

Αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του προβλεπόμενου από την άνω διάταξη λόγου αναίρεσης (Ολ. Α.Π. 2/2008, Α.Π.322/2011). Ωστόσο, προκειμένου περί των μνημονευόμενων στο άρθρο 270 § 2 Κ.Πολ.Δ. ένορκων βεβαιώσεων (σχετ. και άρθρα 650 § 1 και 671 § 1 του ίδιου Κώδικα), οι οποίες δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των αποδεικτικών εγγράφων, ούτε των μαρτύρων, αλλά αποτελούν αυτοτελές (ιδιαίτερο) αποδεικτικό μέσο, η παράλειψη ειδικής αναφοράς της δικαστικής αποφάσεως σ' αυτές καταφάσκει την εν του άρθρου 559 αρ. 11γ' Κ.Πολ.Δ.

απορρέουσα αναιρετική πλημμέλεια (βλ. Α.Π. 767/2011, ΑΠ 1253/2010). Η ένορκη βεβαίωση, ως αυτοτελές, ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, διάφορο εκείνου του μάρτυρα, δεν εμπίπτει στο πραγματικό του άρθρου 411 ΚΠολΔ, και με την έννοια αυτή είναι δικονομικώς επιτρεπτή η ένορκη βεβαίωση προσώπου που εξετάσθηκε ως μάρτυρας στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τις κατατεθείσες στην έκκλητη δίκη προτάσεις τους, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του περιεχομένου τους, οι αναιρεσείοντες επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, μεταξύ άλλων αποδεικτικών στοιχείων, και τις ενώπιον του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Νικ. Γοριδάρη δοθείσες την 21-9-2011 από τους Ν.

Κ. και Β. Μ. υπ' αριθμ. 4772 και 4773/21-9-2011, αντιστοίχως, ένορκες βεβαιώσεις. Οι βεβαιώσεις αυτές αναφέρεται ότι δόθηκαν ύστερα από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αναιρεσιβλήτων, κατά την 16-9-2011 με τις υπ' αρ. .../16-9-2011 και .../16-9-2011εκθέσεις επίδοσης και είχαν προσκομισθεί για απόδειξη του (ουσιώδους) ισχυρισμού των αναιρεσειόντων περί αποκλειστικής υπαιτιότητας άλλως συντρέχουσας υπαιτιότητας του πρώτου των αναιρεσιβλήτων στην επέλευση του αυτοκινητικού ατυχήματος, στο οποίο ενεπλάκησαν η δίκυκλη μοτοσικλέτα αυτού και το Ι.Χ.Ε.

αυτοκίνητο της δεύτερης αναιρεσείουσας, που οδηγούσε ο πρώτος αναιρεσείων, με συνέπεια τον τραυματισμό του πρώτου αναιρεσιβλήτου. Εξ αυτών, στην 4272/2011 βεβαίωση ο μάρτυς Ν. Κ. βεβαιώνει μόνο την ακρίβεια και το αληθές της από 2-9-2011 "ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΙΤΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΜΕ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΑ", εγγράφου που αυτός συνέταξε και το οποίο συμπεριλαμβάνεται στα έγγραφα που προσκόμισαν οι διάδικοι με επίκληση και τα οποία έλαβε υπόψη το Εφετείο, όπως ρητώς αναφέρεται στην προσβαλλομένη.

Συνεπώς, τα διαλαμβανόμενα στην ως άνω ένορκη βεβαίωση δεν ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Αντιθέτως, στην 4273/20011 ένορκη βεβαίωση η μάρτυς Β. Μ. καταθέτει περιστατικά, τα οποία θέτουν σε αμφισβήτηση την αξιοπιστία του φερομένου ως μοναδικού αυτόπτη μάρτυρα Θ. Χ., στην ένορκη προανακριτική κατάθεση του οποίου στηρίχθηκε, όπως ρητώς αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο προκειμένου να κρίνει τον πρώτο αναιρεσείοντα αποκλειστικώς υπαίτιο του επίδικου ατυχήματος. Συγκεκριμένα καταθέτει ότι από το σημείο όπου φέρεται ότι βρισκόταν ο εν λόγω μάρτυς δεν υπάρχει ορατότητα προς το σημείο της επίδικης σύγκρουσης, γεγονός που ασκεί επιρροή στην προκειμένη δίκη. Παρά ταύτα, το Εφετείο δεν αναφέρει καθόλου στην απόφαση του, αν έλαβε υπόψιν την ένορκη αυτή βεβαίωση για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος. Ως εκ τούτου, υπέπεσε στην εκτεθείσα αναιρετική πλημμέλεια και, άρα, ο πρώτος και ο δεύτερος (κατά την 2η αιτίαση αυτού)λόγοι του αναιρετηρίου, με τους οποίους αποδίδεται στην απόφαση η σχετική αιτίαση, είναι βάσιμοι κατά τούτο και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει, κατά παραδοχή των ως άνω λόγων αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια των οποίων στο σύνολο της προσβαλλόμενης απόφασης, καθιστό αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών διατυπουμένων με την ένδικη αίτηση λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα των αναιρέσει όντων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων( άρθρα 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.), τα οποία ορίζει στο ποσό των 3.000 ευρώ, ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στους καταθέσαντες ( άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Αναιρεί την 2084/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.-

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση της στο αυτό Εφετείο Θεσσαλονίκης, αποτελούμενο από άλλους δικαστές.-

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

-Διατάσσει την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στους καταθέσαντες.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Φεβρουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαρτίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ