Supreme Court allows appeal against traffic accident verdict due to procedural error regarding priority signs.

Απόφαση 551 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 551/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εμπορικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεολόγο Ποιμενίδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Λίντα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-6-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 250/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5015/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25-8-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Ευστάθιο Νίκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 25-8-2020 (Γ.Α.Κ.13173/ ΕΑΚ 1462 /27-08-2020) αίτηση αναίρεσης, κατά της με αριθμό 5015/2020 τελεσίδικης απόφασης του δικάσαντος, ως Εφετείου, Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε, κατ' αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία περιουσιακών διαφορών (614 επ. ΚΠολΔ), έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), προ πάσης επιδόσεως, εντός της προβλεπόμενης από το άρθρο 564 παρ. 3 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015) διετούς (καταχρηστικής) προθεσμίας, που αρχίζει από την γενόμενη, στις 19-5-2020, δημοσίευση της περατώνουσας τη δίκη προσβαλλόμενης απόφασης.

Πρέπει, συνεπώς, να ερευνηθεί προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ). Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα (ΑΠ 309/2019). Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 του ν. ΓΠΝ/1911, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ. Εξάλλου, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος (ΑΠ 309/2019, ΑΠ 52/2016, ΑΠ 848/2015, ΑΠ 869/2013), ενώ μόνη η τήρηση των ελαχίστων υποχρεώσεων που επιβάλλει ο ΚΟΚ, στους οδηγούς των οχημάτων κατά την οδήγησή τους, δεν αίρει την υποχρέωσή τους να συμπεριφέρονται και πέραν των ορίων τούτων, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν για την αποτροπή ζημιογόνου γεγονότος ή τη μείωση των επιζήμιων συνεπειών (ΑΠ 309/2019, ΑΠ 1500/2002, ΑΠ 1070/2001).

Περαιτέρω, από το άρθρο 12 και 19 του Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ), ορίζονται υποχρεώσεις και κανόνες προς τους οποίους πρέπει να συμμορφώνεται ο οδηγός κάθε οχήματος, προκειμένου να αποφεύγονται, κατά το δυνατόν, ατυχήματα πεζών και οχημάτων. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 12 παρ. 1, ορίζεται ότι "οι χρησιμοποιούντες τις οδούς, πρέπει, να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά, η οποία είναι ενδεχόμενο, μεταξύ άλλων, να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα, ενώ οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή τους".

Επίσης, α) κατά το άρθρο 19 παρ. 1 "ο οδηγός του οδικού οχήματος, επιβάλλεται να έχει τον έλεγχο του οχήματός του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελέσει τους απαιτούμενους χειρισμούς", β) κατά το άρθρ. 19 παρ. 2, "ο οδηγός επιβάλλεται να έχει τον έλεγχο του οχήματός του και πρέπει να έχει την επιβαλλόμενη από τις περιστάσεις ταχύτητα, η οποία μπορεί να είναι και κατώτερη της προβλεπόμενης από το νόμο, κυρίως σε κατοικημένες περιοχές και έχει υποχρέωση να τη μειώνει μέχρι διακοπής της πορείας του, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν, κατά δε την παρ. 3, "ιδιαίτερα ο οδηγός επιβάλλεται να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του σε τμήματα της οδού με περιορισμένο πεδίο ορατότητας..., πλησίον των ισόπεδων οδικών κόμβων...".

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του Ν. 2696/ 1999-ΚΟΚ για την εφαρμογή του Κώδικα αυτού, νοείται ως ισόπεδος οδικός κόμβος νοείται "κάθε ισόπεδη συμβολή, διακλάδωση ή διασταύρωση οδών, συμπεριλαμβανομένων και των ελεύθερων χώρων που σχηματίζονται από αυτές". Εξάλλου, παραχώρηση προτεραιότητας κατά το ίδιο άρθρο 2 του ΚΟΚ είναι "η υποχρέωση οδηγού οχήματος να μη συνεχίσει ή επαναλάβει την κίνηση ή τους ελιγμούς του, εάν, ενεργώντας κατ' αυτόν τον τρόπο μπορεί να υποχρεώσει τους οδηγούς άλλων οχημάτων να μεταβάλλουν απότομα την κατεύθυνση ή την ταχύτητα των οχημάτων τους...". (ΑΠ 309/2019, ΑΠ 144/2017).

Ακολούθως, με τη διάταξη του άρθρου 26 παρ. 1 και 5 του ιδίου κώδικα ορίζεται ότι "ο οδηγός που πλησιάζει σε ισόπεδο οδικό κόμβο υποχρεούται να καταβάλει ιδιαίτερη προσοχή για να μην προκαλέσει επί του κόμβου κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας, ρυθμίζοντας την ταχύτητα του οχήματός του, ώστε να μπορεί να διακόψει την πορεία αυτού για να διέλθουν τα οχήματα που έχουν προτεραιότητα, στους κόμβους δε χωρίς τέτοια σήμανση η προτεραιότητα ανήκει σ' αυτόν που έρχεται από τα δεξιά...".

Τέλος, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης όταν δεν προκύπτουν επαρκώς από τις παραδοχές της τα περιστατικά που είναι αναγκαία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, για την κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με το χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 1/1999, ΑΠ309/2019).

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις, αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ' αυτές συμπεράσματος, γιατί το δικαστήριο προβαίνει στην κρίση του αυτή, ανέλεγκτα (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτόν είναι αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Από την επιτρεπτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το δικάσαν κατ'έφεση Πρωτοδικείο, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, ως προς το ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας, δέχθηκε τα ακόλουθα: Στις 3.2.2017, ημέρα Παρασκευή και περί ώρα 13:20, ο Δ. Π. του Ι. εκινείτο επί της οδού Μοναστηρίου Δ.

Αμπελοκήπων - Μενεμένης και συγκεκριμένα στο ρεύμα κυκλοφορίας με κατεύθυνση από το κέντρο της πόλης προς τα δυτικά, οδηγώντας το με στοιχεία κυκλοφορίας ... ΙΧ Φ. αυτοκίνητο κυριότητας της ενάγουσας της και ήδη εκκαλούσας ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...". Στον αυτό χρόνο, ο A. N. , εκινείτο επί της οδού Χρ.

Δέλλα Δ. Αμπελοκήπων - Μενεμένης και ειδικότερα στο ρεύμα κυκλοφορίας με κατεύθυνση προς την οδό Μοvαστηρίου, οδηγώντας το με στοιχεία κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, το οποίο ήταν ασφαλισμένo ως προς τηv αστική ευθύvη έvαvτι τρίτωv από τηv κυκλοφορία του στηv εvαγομέvη της ως άvω αγωγής και ήδη εφεσίβλητη, αvώvυμη ασφαλιστική εταιρία με τηv επωvυμία "....".

Σημειωτέοv δε ότι στοv τόπο του ατυχήματος, ήτοι στοv ισόπεδο οδικό κόμβο, τον οποίο σχηματίζουν η οδός Μοvαστηρίου και η οδός Χρ. Δέλλα, η πρώτη είναι οδός διπλής κυκλοφορίας, μεταξύ τωv ρευμάτωv κυκλοφορίας της οποίας παρεμβάλλετaι διαχωριστική vησίδα, με τρεις λωρίδες αvά ρεύμα κυκλοφορίας, η οποία σημαίvεται με κατά μήκος διαγράμμιση επί του οδοστρώματος συvιστaμέvη σε μοvή διακεκομμέvη διαχωριστική γραμμή μεταξύ τωv λωρίδωv κυκλοφορίας και η οδός Χρήστου Δέλλα είναι οδός διπλής κατευθύvσεως, με μία λωρίδα αvά ρεύμα κυκλοφορίας, η οποία κατά τον τόπο του ατυχήματος δεv σημαιvόταv καθ' οιοvδήποτε τρόπο (ρυθμιστικοί της κυκλοφορίας φωτειvοί σηματοδότες, διαγράμμιση επί του οδοστρώματος, ρυθμιστικές της κυκλοφορίες πιvακίδες), καθώς η τοποθετηθείσα προ του χρόvου του ατυχήματος επί της οδού Χρ.

Δέλλα και στη συμβολή αυτής με τηv οδό Μοvαστηρίου ρυθμιστική της κυκλοφορίας πιvακίδα τύπου Ρ - 2 (STOP) δεv ήταv στη θέση της από άyvωστη αιτία. Επίσης, όσοv αφορά τηv οδό Μοvαστηρίου, ήδη με υπ' αριθμ. 114/1987 απόφαση της Διεύθυvσης Τροχαίας Θεσσαλοvίκης (Τμήμα Συvτοvισμού & Ε.Ε.Ο.) και ακολούθως με τηv υπ' αριθμ. 257/2009 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του τότε Δήμου Μεvεμέvης, η ως άvω οδός χαρακτηρίσθηκε κατ' άρθρο 52 §§ 1 και 7 του Ν. 2.094/1992 ("Κ.Ο.Κ.") ως οδός προτεραιότητας έναντι όλωv τωv τεμvουσώv αυτήv οδών, πλην όμως δεν αποδεικνύεται ότι σε οποιονδήποτε χρόνο τοποθετήθηκε επί της οδού Μοvαστηρίου και εντός των ορίων της αρμοδιότητας του Δήμου Μεvεμέvης η σχετική ρυθμιστική της κυκλοφορίες πινακίδα τύπου Ρ - 3, και συνεπώς ουδέποτε ολοκληρώθηκε η διαδικασία χαρακτηρισμού αυτής της οδού ως έχουσας προτεραιότητα έναντι των λοιπών.

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 52 §§ 1, 7 του ίδιου νόμου (οι οποίες επαναλαμβάνονται και στον νυν εν ισχύ Κ.Ο.Κ.) τα μέτρα για την ομαλή και ασφαλή διεξαγωγή της οδικής κυκλοφορίας και ιδιαίτερα αυτά, τα οποία, αφορούν την προτεραιότητα των οδών και την επιβολή περιορισμών και απαγορεύσεων της κυκλοφορίας λαμβάνονται με αποφάσεις του Νομαρχιακού ή Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου ή από τις κατά τόπο αρμόδιες Αστυνομικές Διευθύνσεις ή Διευθύνσεις Τροχαίας και ισχύουν από την τοποθέτηση των οικείων πινακίδων σήμανσης, των σηματοδοτών ή των διαγραμμίσεων στο οδόστρωμα, εκτός αν κατά τον χρόνο ισχύος των μέτρων αυτών η κυκλοφορία ρυθμίζεται από τροχονόμους (........) και, συνεπώς, για την προτεραιότητα σε ισόπεδο οδικό κόμβο, ο οποίος δεν εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 26 § 5 στοιχ.

α-δ, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι μία εκ των οδών είναι περισσότερο κεντρική, εφόσον αυτή δεν έχει χαρακτηρισθεί ως οδός προτεραιότητας κατά την διαδικασία και τις προϋποθέσεις οι οποίες προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 52 του αυτού, ως άνω, νόμου (........). Στο χρονικό δε σημείο κατά το οποίο αμφότερα τα οχήματα προσέγγιζαν τον τόπο του ατυχήματος, ήτοι τον προαναφερόμενο οδικό κόμβο, όπου δεν υπήρχαν εν λειτουργία ρυθμιστικοί της κυκλοφορίας φωτεινοί σηματοδότες ή σχετική διαγράμμιση επί του οδοστρώματος ή οποιαδήποτε ρυθμιστική της κυκλοφορίας πινακίδα, αυτά εισήλθαν ταυτόχρονα στον κόμβο, με αποτέλεσμα το με στοιχεία κυκλοφορίας ...

Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο να παρεμβληθεί στην πορεία του με στοιχεία κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, το οποίο προσέκρουσε με το εμπρόσθιο τμήμα του στο δεξιό του πρώτου ως άνω αυτοκινήτου. Αποκλειστικός υπαίτιος του ως άνω επελθόντος αυτοκινητικού ατυχήματος ήταν ο Δ. Π., ως οδηγός του με στοιχεία κυκλοφορίας ...

Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου, γενομένου δεκτού του ισχυρισμού της εναγομένης περί αποκλειστικής υπαιτιότητάς του ως προς την επέλευση του ατυχήματος ως βασίμου κατ' ουσίαν. Ειδικότερα, η υπαιτιότητά του συνίστατο σε αμέλεια, καθόσον, λόγω έλλειψης της προσοχής, την οποία όφειλε και μπορούσε να επιδείξει, οδηγούσε χωρίς σύνεση και χωρίς να έχει τεταµένη την προσοχή του, ώστε να δύναται να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήµατος που οδηγούσε υπό τις οποιεσδήποτε συνθήκες, εξέλαβε εσφαλµένα ότι είχε προτεραιότητα έναντι των κινουµένων επί της οδού Χρ.

Δέλλα και παραβίασε την εκ δεξιών προτεραιότητα του µε στοιχεία κυκλοφορίας ... Ι.ΧΕ. αυτοκινήτου και παρεµβλήθηκε στην πορεία του, µε αποτέλεσµα το τελευταίο να προσκρούσει µε το εµπρόσθιο τµήµα αυτού στο εµπρόσθιο δεξιό του ως άνω αυτοκινήτου, κατά τα προεκτεθέντα. Ήτοι δε συµµορφώθηκε µε τις διατάξεις των άρθρων 12 § 1 εδ.

α και β, 13 § 2 εδ. α και 26 §§ 1 και 4 εδ. α Ν. 2696/1999 (Κ.Ο.Κ.), οι οποίες ορίζουν την προσήκουσα οδική συµπεριφορά κατά τις προαναφερόµενες συνθήκες, η δε παράβαση αυτών είχε ως αποτέλεσµα τη σύγκρουση µε την οποία συνδέεται αιτιωδώς. Ειδικότερα, εάν ο Δ. Π. συµπεριφερόταν επιµελώς, θα οδηγούσε µε σύνεση και µε τεταμένη την προσοχή του και θα πραγματοποιούσε επισταµένο έλεγχο των κινουµένων επί της οδού Χρ.

Δέλλα οχηµάτων, οπότε θα αντιλαµβανόταν την παρουσία του µε στοιχεία κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου στο οδόστρωµα και την πορεία αυτού δεν θα εισερχόταν στον ισόπεδο οδικό κόµβο προτού το τελευταίο διέλθει και δεν θα λάµβανε χώρα το ατύχηµα. Έπρεπε, συνεπώς, να απορριφθεί η από 6.6.2017 αγωγή ως αβάσιµη κατ' ουσίαν.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πρωτοβάθµιο δικαστήριο. το οποίο µε την εκκαλουµένη απόφασή του, έστω και µε διάφορη αιτιολογία απέρριψε την από 6.6.2017 µε αριθµό καταθέσεως 7483/19.6.2017 αγωγή, κατέληξε σε ορθό αποτέλεσµα και διατακτικό. Πρέπει, συνεπώς να απορριφθεί ως βάσιµος και κατ' ουσίαν ο σχετικός λόγος εφέσεως και, µετά ταύτα, η έφεση στο σύνολό της........".

Υπό τις παραδοχές αυτές με βάση τις οποίες το Εφετείο έκρινε ότι η σύγκρουση των ως άνω οχημάτων οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του Δ. Π., οδηγού του με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Φ. αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας της ήδη αναιρεσείουσας συνισταμένη σε ό, τι λεπτομερώς ανωτέρω περιγράφεται, διέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες αναφορικά με τα ασκούντα ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ζητήματα και ειδικότερα αναφορικά με την υπαίτια συμπεριφορά του ως άνω οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου και την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ αυτής και της προκλήσεως του ατυχήματος καθώς και την έλλειψη υπαίτιας συμπεριφοράς του οδηγού του με αριθμό κυκλοφορίας ...

Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία, οι οποίες δεν καθιστούν δυνατό τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των εφαρμοσθεισών από εκείνο ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 914, 300 και 330 εδ. β' του Α. Κ. και 12 παρ.1 και 26 παρ. 1, 4 και 5 του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ), στερώντας έτσι, κατά τούτο, την απόφασή του νόμιμης βάσεως.

Ειδικότερα, το ως Εφετείο, δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε κυριαρχικώς ως αποδειχθέντα ότι: α) η οδός Μοναστηρίου, επί της οποίας εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητο, είναι οδός διπλής κατευθύνσεως μεταξύ των ρευμάτων κυκλοφορίας της οποίας παρεμβάλλεται διαχωριστική νησίδα, με τρεις (3) λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, σημαινόμενη με κατά μήκος διαγράμμιση επί του οδοστρώματος συνισταμένη σε μονή διακεκομμένη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των λωρίδων κυκλοφορίας και β) η οδός Χρήστου Δέλλα, επί της οποίας εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ...

Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, είναι οδός διπλής κατευθύνσεως με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, η οποία, κατά τον χρόνο του ατυχήματος δεν σημαινόταν καθ' οιονδήποτε τρόπο (ρυθμιστικοί της κυκλοφορίας φωτεινοί σηματοδότες διαγράμμιση επί του οδοστρώματος ρυθμιστικές της κυκλοφορίας πινακίδες) καθ' όσον η τοποθετηθείσα, πριν από το ατύχημα, επ' αυτής και στη συμβολή της με την οδό Μοναστηρίου πινακίδα, τύπου Ρ-2 (STOP), δεν ήταν στη θέση της από άγνωστη αιτία.

Δέχθηκε, δηλαδή, ότι πριν από το ατύχημα και μέχρι την, για άγνωστο, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως λόγο αφαίρεση της πινακίδας που είχε τοποθετηθεί επί της οδού Χρήστου Δέλλα και στη συμβολή αυτής με την οδό Μοναστηρίου, ο κινούμενος επί της οδού Χρήστου Δέλλα ώφειλε να ακινητοποιήσει το όχημά του μπροστά από την πινακίδα STOP, που υπήρχε στην πορεία του και στη συμβολή της οδού αυτής με την οδό Μοναστηρίου και να παραχωρήσει προτεραιότητα στα οχήματα που εκινούντο επί της τελευταίας αυτής οδού (Μοναστηρίου).

Ακολούθως και με την αιτιολογία ότι, λόγω της μη υπάρξεως, κατά τον χρόνο του ατυχήματος της προαναφερόμενης πινακίδας στο συγκεκριμένο ισόπεδο κόμβο και της συνακόλουθης ελλείψεως σημάνσεως στον κόμβο αυτό, η προτεραιότητα ανήκει σε αυτόν που έρχεται από δεξιά, κατ7 άρθρο 26 παρ. 5 εδ. α. του Κ.Ο.Κ., έκρινε ότι αποκλειστικά υπαίτιος για την πρόκληση του ατυχήματος είναι ο ανωτέρω οδηγός του κινούμενου επί της οδού Μοναστηρίου φορτηγού αυτοκινήτου, ο οποίος εκλαμβάνοντας εσφαλμένα ότι είχε προτεραιότητα έναντι του εκ δεξιών του κινουμένου, επί της οδού Χρήστου Δέλλα, ως άνω επιβατηγού αυτοκινήτου, παραβίασε την εκ δεξιών προτεραιότητα του τελευταίου αυτού οχήματος παρεμβαλλόμενος στην πορεία του.

Παρά το γεγονός όμως ότι, όπως προκύπτει από το σύνολο των παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως η, κατά τον χρόνο του ατυχήματος έλλειψη της προαναφερόμενης ρυθμιστικής της κυκλοφορίας των οχημάτων πινακίδας STOP από τη συμβολή της οδού Χρήστου Δέλλα με την οδό Μοναστηρίου, ήταν απολύτως συγκυριακή και πρόσκαιρη, οφειλόμενη όχι σε απόφαση των αρμοδίων αρχών, αλλά σε άγνωστο τυχαίο γεγονός δεν αιτιολογείται το αναγκαίο για τον προσδιορισμό του βαθμού της αμέλειας των εμπλακέντων στο ένδικο τροχαίο ατύχημα οδηγών της γνώσεως ή μη της ανυπαρξίας κατά τον χρόνο του ατυχήματος σημάνσεως στο σημείο εκείνο, άλλως της εύλογης πεποιθήσεώς τους ως προς αυτήν (σήμανση), ενόψει και των προεκτεθέντων χαρακτηριστικών εκάστης οδού, και συνακολούθως ως προς την υποχρέωση παραχωρήσεως προτεραιότητας.

Σε κάθε περίπτωση, δεν αιτιολογείται αν η "απουσία" της πινακίδας STOP σχετιζόταν με τυχόν αποχαρακτηρισμό της οδού Μοναστηρίου, ως οδού προτεραιότητας όπως είχε καθιερωθεί με την τοποθέτηση της πινακίδας STOP επί της κάθετης με αυτήν οδού Χρήστου Δέλλα ή με οποιαδήποτε τροποποίηση εκ μέρους των αρμοδίων αρχών του καθεστώτος προτεραιότητας στο συγκεκριμένο οδικό κόμβο, στο χρονικό διάστημα που διέρρευσε από την αφαίρεση της προαναφερόμενης πινακίδας.

Επομένως ο μοναδικός λόγος της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του όρθρου 559 του Κ,Πολ.Δικ., είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατά παραδοχήν, συνεπώς, του μοναδικού αναιρετικού λόγου πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, σ' αυτήν (άρθρο 495 παρ. 3 εδάφ. ε' του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1, άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 που ισχύει, κατ' άρθρ. 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1-1-2016). Τέλος, η αναιρεσίβλητη εταιρία, που νικήθηκε στη δίκη αυτή, πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5015/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο Δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Διατάζει την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που έχει καταθέσει. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων ευρώ (2.700 ευρώ).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Απριλίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ