Supreme Court dismisses appeal and orders retrial due to missing critical procedural documents from the parties.

Απόφαση 54 / 2025 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 54/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασημίνα Υφαντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Ευτύχιο Νικόπουλο και Φωτεινή Μηλιώνη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Φεβρουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "….." και το διακριτικό τίτλο "…..", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Ο. του Χ., κατοίκου ….. ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Της Προσθέτως Παρεμβαίνουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "…...." και τον διακριτικό τίτλο "…..", που εδρεύει στην ….. Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως διαχειρίστριας των απαιτήσεων της εταιρείας ειδικού σκοπού με την επωνυμία "…...", που εδρεύει στο ….. και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "….." και το διακριτικό τίτλο "…..", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Παναγούλη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/5/2012 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο ….. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 228/2016 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 280/2019 του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28/4/2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της Προσθέτως Παρεμβαίνουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγονται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου α) η από 28.4.2021 αίτηση αναίρεσης της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "….." κατά του αναιρεσιβλήτου Γ. Ο. του Χ. και κατά της με αριθ. 280/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου και β) η υπέρ της αναιρεσείουσας και κατά του αναιρεσιβλήτου από 28.12.2023, ασκηθείσα το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου με αυτοτελές δικόγραφο, "Αυτοτελής Πρόσθετη Παρέμβαση" της εταιρείας με την επωνυμία "…., με διακριτικό τίτλο "....", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, αδειοδοτηθείσα από την Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με τον νόμο 4354/2015, δυνάμει της υπ` αριθ. 207/1/29.11.2016 απόφασης της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία ενεργεί με την ιδιότητά της ως μη δικαιούχος και μη υπόχρεος διάδικος, διαχειρίστρια των απαιτήσεων της αλλοδαπής εταιρείας ειδικού σκοπού με την επωνυμία "...", που εδρεύει στο ….

της .... με αριθμό καταχώρισης στο μητρώο εταιρειών της ... 657125, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία (ανωτέρω εταιρεία ειδικού σκοπού) κατέστη ειδικός διάδοχος της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...." που εδρεύει στην Αθήνα, με Γ.Ε.ΜΗ ….29160000, νόμιμα εκπροσωπουμένης, καθολικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", με Γ.Ε.ΜΗ …01000, νόμιμα εκπροσωπουμένης, λόγω διάσπασης της τελευταίας με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητάς της και σύσταση της πρώτης τραπεζικής εταιρείας.

Η αίτηση αναίρεσης και η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της μεταξύ τους συνάφειας (αρθρ. 246 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 262/2022, ΑΠ 303/2021, ΑΠ 600/2021).

Από τη διάταξη του άρθρου 80 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι τρίτος μπορεί να ασκήσει σε εκκρεμή μεταξύ άλλων δίκη πρόσθετη παρέμβαση για την υποστήριξη κάποιου διαδίκου, μέχρι να εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση, συνεπώς για πρώτη φορά και ενώπιον του Αρείου Πάγου, περιοριζόμενος σε μόνη την υποστήριξη ή αντίκρουση των λόγων της αναίρεσης, εφόσον έχει έννομο συμφέρον.

Έννομο συμφέρον για την άσκηση της πρόσθετης παρέμβασης υφίσταται, όταν με την πρόσθετη παρέμβαση μπορεί να προστατευθεί δικαίωμα του παρεμβαίνοντος ή να αποτραπεί η δημιουργία σε βάρος του νομικής υποχρέωσης, που είτε απειλούνται από τη δεσμευτικότητα και την εκτελεστότητα της απόφασης που θα εκδοθεί είτε υπάρχει κίνδυνος προσβολής τους από τις αντανακλαστικές συνέπειές της, ως τρίτος δε, κατά την έννοια της ίδιας διάταξης του άρθρου 80 ΚΠολΔ, νοείται εκείνος ο οποίος δεν είχε προσλάβει την ιδιότητα του διαδίκου με οποιονδήποτε τρόπο στην αρχική δίκη ή σε στάδιο προηγούμενης δίκης επί της υπόθεσης (ΑΠ 1329/2017, ΑΠ 611/2013, ΑΠ 1171/2012).

Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 83 ΚΠολΔ, αν η ισχύς της απόφασης στην κύρια δίκη εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις εκείνου που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση προς τον αντίδικό του, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 76 μέχρι 78. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι αποφασιστικό κριτήριο για το χαρακτηρισμό της πρόσθετης παρέμβασης ως αυτοτελούς είναι η επέκταση της ισχύος της απόφασης, δηλαδή των υποκειμενικών ορίων του δεδικασμένου, της εκτελεστότητας και της διαπλαστικής ενέργειας αυτής στις έννομες σχέσεις του τρίτου προς τον αντίδικό του.

Το δικονομικό δικαίωμα της άσκησης αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης παρέχεται όχι λόγω της πιθανής εκδήλωσης δυσμενών ενεργειών της απόφασης σε βάρος τρίτου, αλλά λόγω της δεσμευτικότητας αυτών που θα κριθούν στην ήδη εκκρεμή δίκη, όσον αφορά στις σχέσεις του παρεμβαίνοντος προς τον αντίδικό του, χωρίς να υπάρχει δυνατότητα άλλης διαδικασίας.

Με την άσκηση της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης ο παρεμβαίνων, χωρίς να εισάγει στη δίκη μια νέα έννομη σχέση, αντιδικεί για την ήδη εκκρεμή έννομη σχέση, η διάγνωση της οποίας επισύρει την επέκταση της ισχύος της απόφασης. Η ασκούμενη κατά το άρθρο 83 ΚΠολΔ αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση δημιουργεί περιορισμένου περιεχομένου επιγενόμενη αναγκαία ομοδικία του παρεμβαίνοντος με το διάδικο υπέρ του οποίου η παρέμβαση, στο μέτρο που ο παρεμβαίνων θεωρείται κατά πλάσμα δικαίου ως αναγκαίος ομόδικος με τις παρεχόμενες δικονομικές εξουσίες αυτού, χωρίς όμως να έχει στη διάθεσή του διαδικαστικές ευχέρειες που προσιδιάζουν αποκλειστικά στο πρόσωπο του κυρίου διαδίκου (ΑΠ 1485/2006, ΑΠ 91/2005).

Ως αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση πρέπει να θεωρηθεί και εκείνη, την οποία ασκεί αυτός που έγινε διάδοχος του διαδίκου όσο διαρκούσε η δίκη ή μετά το πέρας αυτής (άρθρο 225 παρ. 2 ΚΠολΔ), αφού το δεδικασμένο από τη δίκη ισχύει υπέρ και κατά αυτού κατά το άρθρο 325 αριθ. 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 1564/2017, ΑΠ 1731/2011). Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1 περ.

γ του ν. 4354/2015 "Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων....", "Τα δικαιώματα που απορρέουν από τις μεταβιβαζόμενες λόγω πώλησης απαιτήσεις δύνανται να ασκούνται μόνο μέσω των εταιριών διαχείρισης της παρούσας παραγράφου. Οι μεταβιβαζόμενες απαιτήσεις από δάνεια και πιστώσεις λογίζονται ως τραπεζικές και μετά τη μεταβίβασή τους.

Οι εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων ευθύνονται για όλες τις υποχρεώσεις απέναντι στο Δημόσιο και σε τρίτους, οι οποίες βαρύνουν τις εταιρίες απόκτησης απαιτήσεων και απορρέουν από τις μεταβιβαζόμενες απαιτήσεις". Επίσης, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του άνω νόμου 4354/2015, "Οι Εταιρίες Διαχείρισης νομιμοποιούνται, ως μη δικαιούχοι διάδικοι, να ασκήσουν κάθε ένδικο βοήθημα και να προβαίνουν σε κάθε άλλη δικαστική ενέργεια για την είσπραξη των υπό διαχείριση απαιτήσεων, καθώς και να κινούν, παρίστανται ή συμμετέχουν σε προπτωχευτικές διαδικασίες εξυγίανσης, πτωχευτικές διαδικασίες αφερεγγυότητας, διαδικασίες διευθέτησης οφειλών και ειδικής διαχείρισης των άρθρων 61 επ.

του ν. 4307/2014 (Α` 246). Εφόσον οι Εταιρίες συμμετέχουν σε οποιαδήποτε δίκη με την ιδιότητα του μη δικαιούχου διαδίκου, το δεδικασμένο της απόφασης καταλαμβάνει και τον δικαιούχο της απαίτησης". Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 76 παρ. 4 ΚΠολΔ, η άσκηση των ενδίκων μέσων από κάποιον από τους αναγκαίους ομοδίκους έχει αποτέλεσμα και για τους άλλους.

Έτσι, αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος άσκησε ένδικο μέσο, θεωρούνται από το νόμο ως ασκήσαντες αυτό και οι ομόδικοί του παρόλο που αδράνησαν, έστω και αν έχει παρέλθει ως προς αυτούς η προθεσμία άσκησης του ενδίκου μέσου (ΑΠ 307/2024, ΑΠ 554/2005). Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 576 παρ. 2 και 3 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας στη δίκη επί της αίτησης αναίρεσης, αν κάποιος από τους αναγκαίους ομοδίκους δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, πλην, όμως, έχει κλητευτεί νομίμως είτε από τον αντίδικό του, είτε από αναγκαίο ομόδικο, τότε η συζήτηση χωρεί νομίμως και ως προς τον απολειπόμενο αυτόν αναγκαίο ομόδικο (ΑΠ 756/2017, ΑΠ 681/2016), αφού, αν και δεν παραστάθηκε, θεωρείται ότι αντιπροσωπεύεται από τον αναγκαίο ομόδικό του (ΑΠ 307/2024, ΑΠ 883/2021).

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την εκφώνηση από τη σειρά τους στο πινάκιο α) της από 28.4.2021 αίτησης αναίρεσης της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." κατά του αναιρεσιβλήτου Γ. Ο. του Χ. και β) της από 28.12.2023 με αυτοτελές δικόγραφο ασκηθείσας "Αυτοτελούς Πρόσθετης Παρέμβασης" της εταιρείας "..." υπέρ της αναιρεσείουσας και κατά του αναιρεσιβλήτου, εμφανίστηκε μόνο η προσθέτως παρεμβαίνουσα, ενώ δεν εμφανίστηκαν οι λοιποί διάδικοι, ούτε εκπροσωπήθηκαν με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο.

Από την υπ` αριθ. 2986γ/18.12.2023 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Ναυπλίου, με έδρα το Πρωτοδικείο ... Δ. Γ., που προσκομίζει και επικαλείται η προσθέτως παρεμβαίνουσα, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 28.4.2021 αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε, επιμελεία της αναιρεσείουσας, νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο και συνεπώς η επίσπευση της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης γίνεται με επιμέλεια της αναιρεσείουσας.

Περαιτέρω, από την υπ' αριθ. 4168θ/11.1.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών, με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών, Α. Γ. και την υπ' αριθ. 3036γ/12.1.2024 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Ναυπλίου, με έδρα το Πρωτοδικείο ... Δ. Γ., που προσκομίζει και επικαλείται η προσθέτως παρεμβαίνουσα, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση από 28.12.2023 αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε, επιμελεία της προσθέτως παρεμβαίνουσας, νομότυπα και εμπρόθεσμα στην υπέρ ης και στον καθ' ου η πρόσθετη παρέμβαση, αντίστοιχα.

Επομένως, κατ' εφαρμογή των όσων εκτέθηκαν στη μείζονα νομική σκέψη, θα πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία τους, δικάζοντας σαν να ήταν παρόντες και αυτοί (άρθρο 576 παρ. 1,2 ΚΠολΔ), θεωρουμένης της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." ότι αντιπροσωπεύεται από την αναγκαία ομόδικο και ειδική διάδοχό της, δεδομένου ότι στον φάκελλο της δικογραφίας υπάρχει το υπ' αριθ.

…./24.6.2020 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Β. Β., με το οποίο η αναιρεσείουσα παρέσχε την εντολή και πληρεξουσιότητα στον δικηγόρο Αθηνών Α.Κ. του Γ., που υπογράφει την αίτηση αναίρεσης, να ασκεί ένδικα μέσα, να παρίσταται και να την εκπροσωπεί σε όλα γενικώς τα Ελληνικά Δικαστήρια κάθε βαθμού και δικαιοδοσίας.

Από τη διάταξη του άρθρου 254 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της κατ` αναίρεση δίκης, κατ` άρθρο 573 ΚΠολΔ, κατά την οποία το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περαιωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, συνάγεται ότι η επανάληψη της συζήτησης διατάσσεται και όταν δεν έχουν προσκομισθεί από τους διαδίκους κρίσιμα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, χωρίς τα οποία είναι ανέφικτη η έκδοση της απόφασης. (ΑΠ 1461/2023, ΑΠ 1321/2021, ΑΠ 1241/2020, ΑΠ 412/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τον φάκελο της δικογραφίας, δεν έχουν προσκομισθεί, από τους διαδίκους κρίσιμα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης και συγκεκριμένα: α) η αίτηση για την έκδοση της υπ' αριθ. 218/2012 ανακοπτομένης διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... β) η υπ' αριθ. 218/2012 ανακοπτομένη διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου ...

γ) η από 2.5.2012 και με αριθ. καταθ. 309/ΤΜ 309/2012 ανακοπή, δ) η εκδοθείσα επ' αυτής υπ' αριθ. 228/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... ε) η με αριθ. καταθ. 202/2017 έφεση της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." κατά της τελευταίας απόφασης και στ) οι προτάσεις των διαδίκων και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, καθισταμένης εντεύθεν ανέφικτης της έκδοσης απόφασης.

Γι` αυτό πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης προς τον σκοπό προσαγωγής των ως άνω εγγράφων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της προκειμένης υπόθεσης προς τον σκοπό να προσκομισθούν, με επιμέλεια των διαδίκων, τα έγγραφα που αναφέρονται στο σκεπτικό.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Ιανουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ