Supreme Court dismisses appeal due to defendant's absence and rejects health capacity arguments.

Απόφαση 549 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 549/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καθής η κλήση : Λ. συζ. Ι. Μ., το γένος Λ. Π., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσίβλητου-καλούντος: Σ. Λ. Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Γουβέλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-4-1997 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 53/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 19/2007 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση την τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα με την από 17-3-2008 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 273/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε τη συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επαναφέρει προς συζήτηση ο καλών με την από 6-10-2010 κλήση του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την από 2-11-2009 έκθεση της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 576 παρ. 1, 2 και 3, 568 παρ. 1 και 4, 498 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά την συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί κάποιος διάδικος, το δικαστήριο οφείλει να εξετάσει αν επισπεύδει αυτός την συζήτηση ή, όταν την επισπεύδει άλλος, αν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, σε αποφατική δε περίπτωση να κηρύξει απαράδεκτη την συζήτηση ως προς όλους τους διαδίκους.

Στην προκειμένη περίπτωση από την υπ' αριθμ. 573/25.2.2011 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Λιβαδειάς ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 6/10/2010 κλήσεως, μαζί με την κάτω από αυτή από 22/10/2010 πράξη της Προέδρου του Γ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, διά της οποίας ορίσθηκε δικάσιμος για την συζήτηση της από 17/3/2008 αιτήσεως της Λ. συζ. Ι. Μ. για αναίρεση της 19/2007 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας, η 4/5/2011, νομίμως και εμπροθέσμως επεδόθη προς την αναιρεσείουσα με την επιμέλεια του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος, διά του πληρεξουσίου του δικηγόρου Αθηνών Νικολάου Γουβέλη, επισπεύδει την συζήτηση. Πλην όμως αυτή, όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του παρόντος δικαστηρίου, δεν εμφανίσθηκε κατά την συζήτηση στην ανωτέρω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από την οικεία της σειρά στο πινάκιο, ούτε κατέθεσε σχετική δήλωση, σύμφωνα με τα άρθρα 573 παρ. 1 και 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία της, ως εάν να ήταν και αυτή παρούσα, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασης τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού η δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984). Ο λόγος δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε τυπικό ή ουσιαστικό λόγο (ΟλΑΠ 12/1991).

Στην προκείμενη περίπτωση, με το μοναδικό, κατά το πρώτο μέρος του και κατ' ορθή εκτίμησή του, λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας, ότι βελτίωση της υγείας της διαθέτιδας μητέρας της, που είχε κατά το έτος 1971 προσβληθεί από υδροκέφαλο και ατροφία του εγκεφάλου δεν ήταν δυνατή με την πάροδο του χρόνου και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό ώστε να αποκτήσει αυτή πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, προκειμένου ώστε να προβεί σε σύνταξη έγκυρης δημόσιας διαθήκης μετά από δώδεκα έτη, ισχυρισμό που η ίδια πρόβαλε με λόγο έφεσής της στο Εφετείο.

Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, εφόσον το Εφετείο, με την παραδοχή, ότι "Συνεπώς από το παραπάνω στοιχείο δεν μπορεί να οδηγηθεί το Δικαστήριο στην κρίση ότι και μετά από δώδεκα χρόνια, δηλαδή κατά τον κρίσιμο χρόνο σύνταξης της επίμαχης διαθήκης, η άνω διαθέτιδα έπασχε από ατροφία του εγκεφάλου, γεροντική άνοια και οργανικό ψυχοσύνδρομο, με συνέπεια τον ολικό περιορισμό της λειτουργίας της βουλήσεώς της, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται η ενάγουσα" και περαιτέρω με την παραδοχή, ότι "η διαθέτης κατά τον κρίσιμο χρόνο της σύνταξης της διαθήκης της είχε πλήρη συνείδηση των πράξεων της και πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα έτσι ώστε η δήλωση της βούλησής της να είναι καθόλα έγκυρη και ισχυρή", έλαβε υπόψη τον αμέσως πιο πάνω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας και τον απέρριψε ρητά ως ουσιαστικά αβάσιμο.

Με τον ίδιο πιο πάνω λόγο της αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 10 εδάφ. β' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο παρέλειψε να διατάξει τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης ως προς το εάν "υπήρχε ή όχι πιθανότητα αποκατάστασης της πνευματικής υγείας της διαθέτιδας ή βελτίωση σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχει πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και να συντάξει δημόσια διαθήκη κατά τον επίδικο χρόνο". Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον, κατά το χρόνο της δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης (14-5-2007), είχε ήδη καταργηθεί η προμνημονευόμενη διάταξη. Και αυτά ανεξάρτητα από το ότι η συμπλήρωση των αποδείξεων με τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εναπόκειται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 368§1 Κ.Πολ.Δ., στην κυριαρχική και μη ελεγχόμενη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο εκτιμά ελεύθερα την ανάγκη της χρησιμοποίησης του αποδεικτικού αυτού μέσου και δεν υποχρεούται να δικαιολογήσει την απορριπτική κρίση του, εκτός αν τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης ζητήσει κάποιος διάδικος και το δικαστήριο εκτιμά ότι χρειάζονται ειδικές (ιδιάζουσες) γνώσεις επιστήμης ή τέχνης εκτίμηση που δεν περιέχεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17.3.2008 αίτηση της Λ. συζ. Ι. Μ. για αναίρεση της 19/2007 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 3 Απριλίου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ