Supreme Court orders retrial because appellant failed to sue deceased defendant's heirs after learning of death.

Απόφαση 310 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 310/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αβροκόμη Θούα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Κυριάκο Οικονόμου και Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Σ. Λ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αγγελική Καϊσίδου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων - καθών η κλήση: 1) εταιρείας με την επωνυμία ...., που εδρεύει στις νήσους ..., με πραγματική όμως έδρα στον …, η οποία εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Π. Λ. του Γ., κατοίκου ..., 3) Β. Ι. του Σ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου του αρχικού αναιρεσιβλήτου Σ. Ι. του Β., κατοίκου ... και 4) Α. Ι. του Σ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου του αρχικού αναιρεσιβλήτου Σ. Ι. του Β., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν άπαντες από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Βαλσαμή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-11-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4700/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 269/2016 του Εφετείου Πειραιώς.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13-9-2016 αίτησή του.

Η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με την από 18-4-2018 κλήση του αναιρεσείοντος - καλούντος.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο παρόν δικαστήριο φέρεται προς κρίση η από 13.9.2016 αίτηση αναίρεσης του Σ. Λ. του Ι. κατά των: 1) εταιρείας με την επωνυμία " ... INC". 2) Π. Λ. του Γ. και 3) του Σ. Ι. του Β.. Αρχικά ασκήθηκε η από 28.11.2011 αγωγή του αναιρεσείοντος κατά των αναιρεσιβλήτων και σχετικά εκδόθηκε η με αριθμό 2398/4700/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η οποία την απέρριψε. Ο ως άνω ενάγων άσκησε έφεση και συναφώς εκδόθηκε η υπ' αριθ.269/2016 (δημοσίευση 26.5.2016) απόφαση του Εφετείου Πειραιώς- Ναυτικό Τμήμα, η οποία διέταξε τα σ' αυτή αναφερόμενα. Ειδικότερα, απέρριψε την έφεση κατά του δεύτερου και τρίτου των εφεσιβλήτων, και την έκανε δεκτή κατ' ουσίαν ως προς την πρώτη τούτων και απέρριψε την αγωγή ως προς αυτήν. Κατ' αυτής ασκήθηκε η ως άνω αναίρεση την 15.9.2016 με την κατάθεσή της νομίμως στο Εφετείο Πειραιώς (βλ. .../2016 έκθεση κατάθεσης της). Η εκδίκαση της αναίρεσης προσδιορίστηκε να συζητηθεί αρχικά την 25.9.2017 με πράξη της Προέδρου του Α' Πολιτικού Τμήματος. Κατά την παραπάνω δικάσιμο, δηλώθηκε ο θάνατος του εκ των αναιρεσιβλήτων Σ. Ι., το δε δικαστήριο τούτο με σημείωση του Προέδρου του στο οικείο πινάκιο, απεφάνθη υπέρ της βίαιης διακοπής της δίκης (βλ. υπ' αριθ.62/2017 πρακτικό). Ήδη ο αναιρεσείων επαναφέρει την υπόθεση για περαιτέρω συζήτηση, με την από 18.4.2018 κλήση του.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 34,35ΑΚ και εκείνες των άρθρων 62, 73, 286 επ.313 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (573παρ.1ΚΠολΔ), προκύπτει ότι, αν κάποιος διάδικος αποβιώσει κατά τη διάρκεια της δίκης και μέχρι το τέλος της προφορικής συζήτησης μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση και εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη της γνωστοποίησης του θανάτου στον αντίδικο του αποβιώσαντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι τη νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες.

Σε περίπτωση που ο διάδικος αποβιώσει μετά το πέρας της προφορικής συζήτησης, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση ή πολύ περισσότερο μετά την έκδοση της τελευταίας, δεν υπάρχει στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή της δίκης. Στην περίπτωση αυτή, τα ένδικα μέσα που ασκούνται κατά της οριστικής απόφασης, άρα και η αίτηση αναίρεσης, πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558ΚΠολΔ,κατά των καθολικών διαδόχων του αποβιώσαντος.

Αν απευθύνονται κατά του τελευταίου, είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναιρεσείων είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση. Η ακυρότητα δε αυτή, ως αναγόμενη στην έλλειψη της κατά το άρθρο 62εδ.α ΚΠολΔ διαδικαστικής προϋπόθεσης της ικανότητας να είναι κάποιος διάδικος, λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως, κατ' άρθρο 73 ΚΠολΔ (ΑΠ 401/2018,1323/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, συνομολογείται άλλωστε και από τον αναιρεσείοντα, η κρινόμενη αναίρεση που ασκήθηκε στις 15-9-2016, στρέφεται προσωπικά και κατά ανύπαρκτου προσώπου δηλαδή, κατά του έχοντος ήδη (από 31-7-2016) (από 1-8-2016 Ληξιαρχική πράξη θανάτου Ληξιαρχείου Πειραιώς) αποβιώσει, Σ. Ι., ενώ ο ίδιος (αναιρεσείων) δεν εκθέτει τόσο στο δικόγραφο της αναίρεσης, όσο και σε αυτό της από 18-4-2018 κλήσης του ότι αγνοούσε τον ήδη (μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης και πριν την άσκηση της αναίρεσης επελθόντα θάνατο του αντιδίκου του. Μετά ταύτα, ενόψει της προεκτεθείσας διαδικαστικής πορείας της υπόθεσης, προκειμένου να διευκρινισθεί η βασική για την εγκυρότητα της αναίρεσης, κατά το μέρος που στρέφεται κατά του αποθανόντος διαδίκου, προϋπόθεση, της γνώσης ή μη του αναιρεσείοντος του γεγονότος του θανάτου αυτού, συντρέχει περίπτωση κατά τη διάταξη του άρθρου 254 ΚΠολΔ (που εφαρμόζεται κατ' άρθρο 573 παρ.1 αυτού και στην αναιρετική διαδικασία) επανάληψης της συζήτησης της υπόθεσης (στο σύνολο της) στο ακροατήριο, ανακαλουμένης της μη οριστικής απόφασης περί βίαιης διακοπής της δίκης, λόγω μη συνδρομής, σε κάθε περίπτωση, των προϋποθέσεων αυτής.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο, για τον αναφερόμενο στο σκεπτικό λόγο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Φεβρουαρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Μαρτίου 2020.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου