Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of engineer's claim for statutory fees under Greek construction law.

Απόφαση 224 / 2014 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 224/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη, Νικόλαο Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως υποκαταστάτου των μελών του α) Ε. Κ. του Ε., ) Β. Λ., κατοίκων ..., το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αγγελική Ζηβοπούλου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Βασιλάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/12/2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάστηκε με την προφορικά ασκηθείσα στο ακροατήριο προφορική παρέμβαση. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5347/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 296/2011 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 25/4/2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Καρέλλου ανέγνωσε την από 28/11/2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η σύμβαση με την οποία ανατίθεται σε μηχανικό η εκπόνηση μελέτης και η επίβλεψη οικοδομικού έργου φέρει το χαρακτήρα της μισθώσεως έργου , βάσει της οποίας ο μηχανικός αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο, εκπονώντας την αναληφθείσα μελέτη και επιβλέποντας τις οικοδομικές εργασίες και δικαιούται να λάβει τη συμφωνημένη αμοιβή , που δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τη νόμιμη.

Αν δεν συμφωνήθηκε αμοιβή δικαιούται τη νόμιμη, που καθορίζεται από το Π.Δ. 696/1974, όπως μεταγενεστέρως τροποποιήθηκε. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 2,3,92 και 98 του Π.Δ. 696/1974 ,όπως αντικαταστάθηκαν με τα άρθρα, 12,46 και 47 του Π.Δ. 515/1989 και ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο , προκύπτουν τα ακόλουθα : 1) Η αμοιβή για την εκπόνηση των μελετών των αναφερομένων στο άρθρο 1 κατηγοριών έργων (συγκοινωνιακών, υδραυλικών και κτιριακών) και εργασιών καθορίζεται κατά τμήματα και κεφάλαια, με ένα από τους ακόλουθους τρόπους:

α) Σε ποσοστό επί τοις εκατό του προϋπολογισμού, β) Κατά μονάδα έργου γ) Κατ' αποκοπή ή ανάλογα με το χρόνο απασχόλησης, και δ) Κατά ειδικό τρόπο που καθορίζεται στις επιμέρους διατάξεις του διατάγματος αυτού (άρθρο 2 παρ. 1). Οι αμοιβές για τις μελέτες, που υπολογίζονται με βάση τον προϋπολογισμό του έργου, προκύπτουν από τον προβλεπόμενο τύπο (άρθρο 2 παρ. 2).

Ο προϋπολογισμός με τον οποίο υπολογίζεται η αμοιβή κάθε έργου είναι αυτός που εξάγεται με τις ποσότητες όλων των κονδυλίων αυτού, όπως αυτός εγκρίνεται από τον εργοδότη, σύμφωνα με αναλυτική προσμέτρηση, ειδικά δε για την έκδοση οικοδομικών αδειών, ο προϋπολογισμός εξάγεται είτε βάσει αναλυτικού προϋπολογισμού, είτε σύμφωνα με τιμές μονάδος που καθορίζονται με υπουργική απόφαση, η οποία λαμβάνει υπόψη το κόστος κατασκευής, όπως εξάγεται από τον αντικειμενικό προσδιορισμό της αξίας του ακινήτου (άρθρο 3 παρ. 1 και 6).Η αμοιβή επίβλεψης κτιριακών έργων (αρχιτεκτονικών, φέρουσας κατασκευής και εγκαταστάσεων) χωρίς τη σύνταξη επιμέτρησης ορίζεται σε ποσοστό πραγματοποιηθείσας δαπάνης των εκτελεσθεισών εργασιών, με βάση το γενικό τύπο του άρθρου 2 (άρθρο 92 παρ.1).

Την αμοιβή, συμφωνημένη ή νόμιμη ,για την εκπόνηση μελέτης και την επίβλεψη του έργου, σύμφωνα με το άρθρο 1 Π.Δ. 48/1994, δύναται να αξιώσει είτε το Τεχνικό Επιμελητήριο, ως υποκαθιστάμενο στα δικαιώματα του μηχανικού, κατά τις διατάξεις του Β.Δ. της 30/31.5.1956 και του άρθρου 2 παρ. 2 του π.δ. 242 /1984, είτε ο ίδιος ο μελετητής και επιβλέπων μηχανικός .

Στο δικόγραφο δε της αγωγής με την οποία ζητείται αμοιβή για μελέτη και επίβλεψη κτιριακών έργων, πρέπει σύμφωνα με τα άρθρα 118,216 και 680 Κ.Πολ.Δ. να περιέχονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη θεμελίωση της αγωγής, ήτοι τη σύμβαση μεταξύ μηχανικού και εργοδότη, κατά τα ουσιώδη στοιχεία της, το έργο που συμφωνήθηκε να εκτελεσθεί, την εκτέλεση και παράδοση του έργου που ανατέθηκε (μελέτη και επίβλεψη) και την αμοιβή που συμφωνήθηκε ή από το νόμο προκύπτει, καθώς και όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το νόμο για τον προσδιορισμό της αμοιβής του.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται ,αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. " Πράγματα " κατά την έννοια της παραπάνω διατάξεως θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως, αντενστάσεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το αναιρεσείον με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως , από το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ, μέμφεται το Εφετείο ότι δεν έλαβε υπόψη πράγματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και προτάθηκαν με το δικόγραφο της αγωγής και συγκεκριμένα , ενώ με αυτή ζητούσε την καταβολή της νόμιμης αμοιβής των υποκαθισταμένων από αυτό (ενάγον ) πολιτικών μηχανικών Ε.

Κ. και Β. Λ., για την τροποποιητική μελέτη και επίβλεψη του επίδικου έργου από αυτούς, όπως η αμοιβή αυτή προσδιορίζεται με βάση τις διατάξεις των άρθρων 3, 6,85 παρ. 1,93 και 95 παρ. 4 β του Π.Δ. 696 /1994 , σε συνδυασμό με αυτές του Π.Δ. 515/1989, το Εφετείο δέχθηκε ότι για "τη συμφωνημένη αμοιβή" και ειδικότερα αυτή του εμβαδομετρικού υπολογισμού του έργου δεν υπάρχει σχετικό (επικουρικό) αίτημα.

Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, καθόσον, όπως από την παραδεκτή επισκόπηση της αγωγής ( άρθρο 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. ) προκύπτει, το αναιρεσείον δεν επικαλείται συμφωνία για αμοιβή μεταξύ των ως άνω μηχανικών και της εργοδότριας εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης και επομένως, δεν ζητεί συμφωνημένη αμοιβή ,αλλά (ζητεί) τη νόμιμη αμοιβή, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις του Π.

Δ. 696 /1974, εκθέτοντας σ' αυτή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το νόμο για τον προσδιορισμό της αμοιβής των υποκαθισταμένων από το αναιρεσείον μηχανικών.

Συνεπώς, θα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 296/2011 απόφαση του Εφετείου Πειραιά.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές .

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ