Supreme Court quashes appealable judgment for failure to state victim's knowledge time in slander case.

Απόφαση 1412 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1412/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 103/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία Γαλάνη-Λεοναρδοπούλου, Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη και Γεώργιο Αναστασάκο-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανασίου Ακριτίδη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντα - κατηγορουμένου Δ. Β. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κορφιάτη, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθ.89, 304/2016 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών και με πολιτικώς ενάγοντα τον Κ. Σ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εμφανίστηκε χωρίς πληρεξούσιο δικηγόρο.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 21 Μαρτίου 2016 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 441/2016.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντα, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κατ’ άρθρον 363 Π.Κ. συκοφαντική δυσφήμηση η οποία υπάρχει όταν κάποιος με οποιονδήποτε τρόπο ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον, γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψή του, το γεγονός δε αυτό είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές, διώκεται, κατ’ άρθρον 368 παρ. 1 μόνο ύστερα από έγκληση.

‘ Εγκληση είναι η δήλωση βουλήσεως του παθόντος προς την αρμοδία δικαστική αρχή ότι επιθυμεί την δίωξη της κατ’ αυτού τελεσθείσης αξιοποίνου πράξεως, αποτελεί δε διαδικαστική προϋπόθεση για την νομότυπο γένεση της ποινικής δίκης. Ούτω κατ’ άρθρον 117 παρ. 1 ΠΚ "όταν ο νόμος απαιτεί έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιόποινης πράξης, το αξιόποινο εξαλείφεται αν ο δικαιούχος δεν υποβάλει την έγκληση μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που έλαβε γνώση για την πράξη που τελέστηκε και για το πρόσωπο που την τέλεσε ή για έναν από τους συμμετόχους της".

Ως γνώση θεωρείται η πληροφόρηση του δικαιούχου σε έγκληση κατά τρόπο πλήρη, σαφή και συγκεκριμένο περί των πραγματικών περιστατικών, με βάση τα οποία κατόρθωσε να μορφώσει πλήρη γνώμη για την πράξη, δηλαδή μόλις ο δικαιούμενος λάβει γνώση όλων των στοιχείων που απαιτούνται για την τελεσθείσα πράξη.

Η τρίμηνη προθεσμία είναι αποκλειστική και για τον υπολογισμό της λαμβάνεται υπόψη και η ημέρα της γνώσεως, λήγει δε όταν παρέλθει η τελευταία ημέρα του τρίτου μηνός που αντιστοιχεί αριθμητικώς με την ημέρα ενάρξεως. Εξάλλου για την πληρότητα της αιτιολογίας της καταδικαστικής αποφάσεως για αδίκημα, για το οποίο η ποινική δίωξη ασκείται μόνον κατόπιν εγκλήσεως, όπως εις την περίπτωση της συκοφαντικής δυσφημήσεως, πρέπει να αναφέρεται ο χρόνος της γνώσεως της πράξεως και του δράστου από τον παθόντα ως και τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την γνώση αυτή, όταν η έγκληση υπεβλήθη μετά την πάροδο του τριμήνου από της γνώσεως.

Αν λείπει τέτοια αιτιολογία, αν, δηλαδή, στην απόφαση δεν εκτίθενται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα σχετικά με τον χρόνο γνώσεως πραγματικά περιστατικά, δημιουργείται ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του ΚΠΔ. Στην προκείμενη περίπτωση ο αναιρεσείων καταδικάσθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση 304 και 89/2016 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών σε ποινή φυλάκισης επτά (7) μηνών για συκοφαντική δυσφήμηση σε βάρος του πολιτικώς ενάγοντος Κ.

Σ., που τελέσθηκε στις 22-12-2008, δηλαδή, σε χρόνο που υπερβαίνει τους τρεις (3) μήνες αναδρομικώς από την υποβολή της εγκλήσεως από τον παθόντα, που έγινε στις 4-11-2010. Στην απόφαση, όμως, δεν περιέχεται καμμία αιτιολογία για το χρόνο που ο παθών έλαβε γνώση για την τέλεση της πράξης και το πρόσωπο του δράστη, παραθέτοντας τα σχετικά προς τούτο πραγματικά περιστατικά, που να δικαιολογούν την υποβολή της εγκλήσεως μετά πάροδο δύο (2) περίπου ετών.

Μόνη η παραδοχή της προσβαλλόμενης απόφασης και μάλιστα, στο διατακτικό αυτής, κατά τρόπο επιγραμματικό, ότι ο εγκαλών έλαβε γνώση, στις 4-11-2010, των σχετικών γεγονότων που στοιχειοθετούν την αντικειμενική υπόσταση της διωκόμενης πράξης της συκοφαντικής δυσφήμησης, που έλαβε χώρα στις 22-12-2008, δεν πληροί τις προϋποθέσεις της επιβαλλόμενης από το Σύνταγμα και τον ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας (άρθρα 93 παρ. 3 Σ.

και 139 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, βάσιμος ο πρώτος αναιρετικώς λόγος από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ ΚΠΔ, καθ’ ο μέρος με αυτόν αποδίδεται η πιο πάνω πλημμέλεια στην απόφαση. Πρέπει, λοιπόν, κατά παραδοχή του λόγου αυτού, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ, παρέλκει, μετά από αυτά η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων.

Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο, όμως, από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως την υπόθεση (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την απόφαση 304 και 89/2016 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως την υπόθεση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 4 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ