Supreme Court reverses appeal court for failure to specify facts proving lack of good faith in public land acquisition.

Απόφαση 1267 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1267/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: ..., και 2. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βύρωνα Βοσκίδη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που εδρεύει στην Αθήνα και από τον Προϊστάμενο της κτηματικής Υπηρεσίας του Ν. Θεσσαλονίκης. Εκπροσω-πήθηκε από τον πληρεξούσιο Κων/νος Λαϊνά, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-12-2006 ανακοπή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9103/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 1388/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19-8-2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 25-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ, κατά την έννοια του άρθ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. έλλειψη ή ανεπάρκεια ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσης, υπάρχει όταν η αιτιολογία δεν καλύπτει όλα τα κεφάλαια της δίκης ή όταν από το αιτιολογικό της απόφασης δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 3127/03, σε συνδυασμό με το άρθρο 1042 ΑΚ, προκύπτει ότι για να αποκτήσει κάποιος κυριότητα σε ακίνητο του δημοσίου με έκτακτη χρησικτησία, απαιτούνται αδιατάρακτος νομή επί 30 έτη του πράγματος και καλή πίστη που πρέπει να υπάρχουν κατά το χρόνο που αποκτάται η νομή.

Ειδικότερα, ως προς το στοιχείο της καλής πίστης, αυτό συντρέχει όταν ο χρησιδεσπόζων, έστω και αν γνωρίζει ότι το ακίνητο ανήκει στην κυριότητα τρίτου, όμως, με βάση τα εκάστοτε συντρέχοντα περιστατικά, έχει κατά την κτήση της νομής την πεποίθηση, η οποία δεν οφείλεται σε βαριά αμέλεια, ότι απέκτησε την κυριότητα.

Το δικαστήριο της ουσίας πρέπει να εξειδικεύει στην απόφασή του τα περιστατικά που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν την έννοια της καλής πίστης ή την έλλειψή της, χωρίς να αρκεί η απλή χρήση του όρου αυτού, αν όμως περιορισθεί στο τελευταίο, υποπίπτει στην πλημμέλεια του άρθ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, αφού έτσι η απόφασή του στερείται νόμιμης βάσης, για έλλειψη της απαιτουμένης κατά τις περιστάσεις αιτιολογίας, ως προς την συνδρομή ή μη του συγκεκριμένου αυτού όρου εφαρμογής της εν λόγω διατάξεως.

Εν προκειμένω, οι αναιρεσείοντες-ανακόπτοντες, προβάλλουν τον ισχυρισμό ότι απέκτησαν την κυριότητα των επιδίκων τμημάτων, για τα οποία τους επιβλήθηκε αποζημίωση για αυθαίρετη χρήση τους ως ανήκοντα στο Δημόσιο, βάσει του άρθρου 4 του Ν. 3197/03 (έκτακτη χρησικτησία με αδιατάρακτο 30ετή νομή και καλή πίστη) και επομένως κακώς εκδόθηκε σε βάρος τους η εκκαλούμενη πρωτόδικη απόφαση.

Το εφετείο, ως εκ της αποφάσεώς του προκύπτει, δέχθηκε ως νόμιμο τον ισχυρισμό αυτό, τον ερεύνησε στην ουσία και στη συνέχεια τον απέρριψε, με την παραδοχή "ότι ο ανακόπτων όταν κατέλαβε τα επίδικα οικοπεδικά τμήματα γνώριζε καλώς ότι αυτά ήταν ανταλλάξιμα κτήματα, ανήκοντα στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου και κατά συνέπεια βρισκόταν σε κακή πίστη".

Έτσι που έκρινε, το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού δεν εξειδικεύει σ'αυτήν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αποκλείουν την ύπαρξη της καλής πίστης στο πρόσωπο των ανακοπτόντων, κατά τα αναφερόμενα στην μείζονα σκέψη (πρόταση) αυτού του συλλογισμούν και επομένως ο, εκ του άρθ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, 2ος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Συνακόλουθα δε, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο ως ηττηθέν στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1388/2008 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων οριζόμενα σε τριακόσια πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 26 Απριλίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ