Supreme Court dismisses appeal for retrial based on changed legal interpretations of conscientious objection laws.

Sygn. akt: WZ 8/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący)‎SSN Edward Matwijów (sprawozdawca)‎SSN Jan Bogdan RychlickiProtokolant : Anna Krawiec w sprawie A. P. po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 7 maja 2014 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt: …3/14, oddalające wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia 3 grudnia 1974 r., sygn. akt: … 138/74 p o s t a n o w i ł:

1. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, 2. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego.

UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia 3 grudnia 1974 r., wydanym w sprawie o sygnaturze … 138/74, A. P. został skazany na karę trzech lat pozbawienia wolności za występek określony w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz.U. Nr 44, poz. 220 ze zm.).W dniu 6 maja 2013 r., obrońca A. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego powołanym wyżej wyrokiem. Powołując się na podstawę określoną w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wniósł o uchylenie tego wyroku i uniewinnienie skazanego.W uzasadnieniu wniosku obrońca wskazał, że wyrok z dnia 3 grudnia 1974 r. zapadł w odmiennych warunkach geopolitycznych i podejściu ówczesnych władz do odmowy pełnienia służby wojskowej.

Zdaniem autora wniosku, pomimo że art. 70 pkt 1 Konstytucji PRL z 1952 r. gwarantował obywatelowi wolność sumienia i wyznania, brak było uregulowań prawnych, które uwzględniałyby światopogląd obywatela z powodu wyznawanej religii i pozwalały na odmowę pełnienia służby wojskowej bez konsekwencji.Postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W., sygn. akt … 3/14, oddalił wniosek obrońcy A. P. o wznowienie postępowania.W uzasadnieniu takiej decyzji, Wojskowy Sąd Okręgowy w W. stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek nowych dowodów nieznanych przedtem sądowi, wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono, zdaniem sądu, aby zachodziła tego rodzaju współzależność pomiędzy zgłoszonymi dowodami, a zasadnością przypisania A. P. przestępstwa z art. 188 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL.Nie mają też znaczenia dla wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które zapadły w sprawie przeciwko innemu państwu i nie dotyczyły wnioskodawcy.Na to postanowienie zażalenie wniósł A. P., który domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia 3 grudnia 1974 r.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie jest zasadne.Uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zdaniem Sądu Najwyższego, prowadzi do wniosku, iż sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił fakty i dowody, na które powołał się wnioskodawca.

Aktualne uregulowania prawne dotyczące osób, które z uwagi na swoje przekonania religijne, ukształtowany światopogląd, odmawiają pełnienia służby wojskowej, w przeciwieństwie do niewątpliwie znacznie rygorystycznej interpretacji regulacji wynikających z treści art. 188 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, z którego to przepisu został skazany wnioskodawca, nie stanowią nowego faktu lub dowodu uzasadniającego wznowienie postępowania karnego w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Odmowa pełnienia służby wojskowej w różnych jej postaciach była i nadal jest czynem zabronionym.Nie uzasadnia również wznowienia postepowania argumentacja, na którą powołał się obrońca, wskazując na § 3 art. 540 k.p.k.Sąd Najwyższy w pełni podziela w tym zakresie argumenty Sądu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, bez potrzeby ponownego ich przytaczania.Podstawą wznowienia postępowania karnego, o której mowa w art. 540 § 3 k.p.k., mogą być rozstrzygnięcia organów międzynarodowych, które zapadły w sprawie i w odniesieniu do osoby, która złożyła wniosek o wznowienie.Z tych też powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.