Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
SDI 45/17 KI-generiert

Supreme Court revokes disciplinary decision due to unconstitutional procedural bar on self-filing cassation by lawyers.

Geschäftsnummer SDI 45/17
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Teilweise gutgeheissen (Partially Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court ordered a retrial and annulled a prior decision based on a now-voided procedural rule preventing lawyers from filing cassation in their own cases. The court found that the original ruling relied on Article 526 § 2 of the Criminal Procedure Code, which the Constitutional Court had declared unconstitutional as an excessive formalism violating the right to a fair trial. Consequently, the disciplinary matter was remitted to the Bar Council for reconsideration, while the state bore the costs of the retrial.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 526 § 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 K.R.P.: The Supreme Court must revoke a final decision based on a now-voided procedural provision that unconstitutionally restricts a lawyer's right to file a cassation in their own case, remitting the matter for reconsideration.

Schlagwörter

KI-generiert
unconstitutional procedural bar lawyer self-filing cassation right to fair trial retrial of disciplinary case remittal to Bar Council

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 526 § 2 k.p.k.
Złożona przez obwinionego kasacja nie respektuje przepisu art. 526 § 2 k.p.k., nakładającego na obwinionego tzw.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
- Kodeks postępowania karnego, w zakresie, w jakim wyłącza możliwość sporządzenia i podpisania kasacji we własnej sprawie przez adwokata bądź radcę prawnego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 31 ust. 1 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu
zasadom lojalności i koleżeństwa - i za to na podstawie § 31 ust. 1 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu w zw.
art. 81 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
art. 81 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
art. 120 k.p.k
art. 526 § 2 k.p.k
Złożona przez obwinionego kasacja nie respektuje przepisu art. 526 § 2 k.p.k., nakładającego na obwinionego tzw.
art. 84 § 3 k.p.k
Przepisy art. 84 § 3 k.p.k.
art. 531 § 1 k.p.k
W tej sytuacji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., pozostawił kasację bez rozpoznania.W dniu 10 kwietnia 2017 r.
art. 542 § 2 k.p.k
Wskazując jako podstawę wniosku przepis art. 542 § 2 k.p.k.

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Sygn. akt SDI 45/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący)‎SSN Dorota Rysińska‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie adwokata A.Z.,‎obwinionego z § 31 i in. Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,‎w dniu 8 czerwca 2017 r.,‎wniosku obrońcy obwinionego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego ‎z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SDI 16/13, na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k.

1. wznawia postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2013 r., w sprawie o sygn. akt SDI 16/13 i uchyla to orzeczenie, 2. sprawę w przedmiocie wniesionej kasacji od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 8 grudnia 2012 r., przekazuje do ponownego rozpoznania Prezesowi Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury , 3. wydatkami postępowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 14 grudnia 2011 r., Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w […] uznał obwinionego A.Z. za winnego wykroczenia dyscyplinarnego z § 31 ust. 1 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu, popełnionego w dniu 12 czerwca 2010 r., ‎w trakcie obrad Wyborczego Zgromadzenia Szczecińskiej Izby Adwokackiej, gdy publicznie, podczas zgłaszania kandydatów do wyboru na funkcję Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w […] oświadczył niezgodnie z prawdą, że adwokat M. M. nie posiada zdolności wyborczej do żadnych organów adwokatury ze względu na to, że jego nazwisko znajduje się na liście tajnych współpracowników opublikowanych w „[…]” z dnia 5 lipca 2010 r. oraz, że zaświadczenie IPN, że adwokat ten nie był tajnym współpracownikiem SB nie ma żadnego znaczenia, bowiem powszechnie wiadomo, że jeżeli ktoś nadal współpracuje z tajnymi służbami to jego akt nie ma w IPN, co w konsekwencji odczytane mogło być, że współpracował on ze Służbą Bezpieczeństwa PRL ‎i aktualnie współpracuje z Tajnymi Służbami RP, nie posiadając i nie przedstawiając na tą okoliczność żadnych dowodów, przy czym działania te nie były przejawem krytyki, a spowodowały naruszenie dobrego imienia adwokata M.

M. w środowisku Izby […], a w konsekwencji stanowiło przejaw uchybienia przez adwokata A.Z. zasadom lojalności i koleżeństwa - i za to na podstawie § 31 ust. 1 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. 2002, Nr 123, poz. 1058 ze zm.) wymierzono mu karę pieniężną w wysokości 40 stawek podstawowej składki […] Izby Adwokackiej. Ponadto na podstawie § 31 ust. 1 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.

Prawo o adwokaturze, Sąd ten orzekł podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości środowiska adwokackiego poprzez jego opublikowanie w wydawnictwie Adwokatury Polskiej, tj. kwartalniku „Palestra” na koszt obwinionego.Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł obwiniony. Po jego rozpoznaniu, Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury , orzeczeniem z dnia 8 grudnia 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.Orzeczenie Sądu odwoławczego zaskarżył kasacją obwiniony. Prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, zarządzeniem z dnia 12 marca 2013 r., wezwał obwinionego do złożenia w terminie siedmiu dni kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę będącego adwokatem lub radcą prawnym, pod rygorem uznania pisma procesowego z dnia 7 marca 2013 r. zwanego kasacją za bezskuteczne.

W wykonaniu tego wezwania obwiniony złożył kasację, którą podpisał adw. R. K. Następnie kasację przekazano do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r., Sąd Najwyższy uznał jednak, iż w związku z tym, że warstwa gramatyczna kasacji (w szczególności narracja prowadzona w pierwszej osobie liczby pojedynczej) sugeruje, że obszerne jej fragmenty zostały sporządzone nie przez obrońcę, adw. R. K., ale przez samego obwinionego, adw. A.Z., co znalazło potwierdzenie w piśmie obwinionego z dnia 27 marca 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, w którym obwiniony stwierdził jednoznacznie, że „przedkłada w załączeniu ponownie swoją skargę podpisaną dodatkowo przez adwokata - obrońcę”, to w rezultacie brak formalny kasacji nie został usunięty w terminie określonym w art. 120 k.p.k.

Złożona przez obwinionego kasacja nie respektuje przepisu art. 526 § 2 k.p.k., nakładającego na obwinionego tzw. przymus adwokacko – radcowski. Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo wskazał, że spełnienie wymogu przymusu adwokacko – radcowskiego polega nie tylko na podpisaniu, ale i na sporządzeniu kasacji przez profesjonalnego obrońcę lub pełnomocnika. Przepisy art. 84 § 3 k.p.k. oraz art. 526 § 2 k.p.k. mówią wyraźnie ‎"o sporządzeniu i podpisaniu" kasacji przez obrońcę, a więc to on ma ją zarówno napisać, jak i podpisać.

Samo podpisanie się adwokata (…) pod skargą sporządzoną przez stronę nie spełnia powyższego wymogu i nie czyni tym samym kasacji prawnie skuteczną. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 531 § 1 k.p.k., pozostawił kasację bez rozpoznania.W dniu 10 kwietnia 2017 r. obrońca obwinionego adw. A.Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 8 grudnia 2012 r., i rozpoznanie kasacji obwinionego. Wskazując jako podstawę wniosku przepis art. 542 § 2 k.p.k. w zw. z art. 95n ustawy prawo o adwokaturze, na uzasadnienie swego żądania powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2016 r., w sprawie ze skargi konstytucyjnej A.Z. (sygn. akt SK 2/15), który stwierdził niekonstytucyjność przepisu art. 526 § 2 k.p.k. w zakresie, w jakim wyłączał możliwość sporządzenia i podpisania kasacji we własnej sprawie przez adwokata lub radcę prawnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy obwinionego choć sformułowany jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 8 grudnia 2012 r., w istocie dotyczy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2013 r., i jako taki zasługuje na uwzględnienie.Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., w sprawie o sygn.

SK 2/15 (Dz. U. 2016 r., poz. 1243), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 526 § 2 k.p.k. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, w zakresie, w jakim wyłącza możliwość sporządzenia i podpisania kasacji we własnej sprawie przez adwokata bądź radcę prawnego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku (pkt 6.5.) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że: „Dokonana przez Trybunał ocena prawna wymagania formułowanego na podstawie art. 526 § 2 k.p.k. prowadzi do wniosku, że formalne ograniczenie praw adwokatów bądź radców prawnych w zakresie wnoszenia kasacji we własnej sprawie jest przejawem nadmiernego formalizmu proceduralnego.

Stanowi przez to nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sprawiedliwej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Trybunał stwierdził, że obowiązek ustanowienia innego profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia i podpisania kasacji wnoszonej we własnej sprawie przez adwokata bądź radcę prawnego można uznać za przydatny z punktu widzenia celu przymusu adwokackiego, jakim jest zapewnienie formalnej i merytorycznej poprawności kasacji. Nie jest jednak niezbędny dla realizacji tego celu. Oprócz tego w nadmierny sposób ogranicza prawo do wystąpienia z kasacją w imieniu adwokata bądź radcy prawnego."Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności kasacji, zaś wniosek o wznowienie nie dotyczy postępowania dyscyplinarnego, ale tego postępowania sądowego, które zakończyło się pozostawieniem kasacji bez rozpoznania.

Skoro zatem wniosek o wznowienie postępowania może być merytorycznie rozpoznany w zakresie, w jakim prawomocnie orzeczono o pozostawieniu kasacji bez rozpoznania, to zważywszy na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 2/15 oraz ze względu na fakt, że przepis art. 526 § 2 k.p.k. stanowił podstawę orzeczenia Sądu Najwyższego, konieczne stało się wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 25 lipca 2013 r., w sprawie SDI 16/13, a następnie uchylenie tego orzeczenia, albowiem wydane ono zostało w oparciu o przepis art. 526 § 2 k.p.k. w zakresie w jakim okazał się on sprzeczny‎z Konstytucją RP.Konsekwencją takiego orzeczenia musi być z kolei przekazanie sprawy ‎w zakresie kasacji sporządzonej i wniesionej osobiście przez obwinionego do ponownego rozpoznania Prezesowi Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury .

Powinien on podjąć decyzję o przyjęciu kasacji, skoro pierwotnie nie spełniała ona jedynie wymogu określonego w art. 526 § 2 k.p.k. Po przyjęciu kasacji obwinionego winna ona być - w odpisach - doręczona stronom, zaś po złożeniu przez Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury odpowiedzi na kasację (art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 95n i art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze) przesłana do Sądu Najwyższego.Konieczność wykonania tych czynności, jak również niemożność jednoczesnego procedowania co do obu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, uniemożliwia uwzględnienie wniosku obrońcy obwinionego o rozpoznanie kasacji.Z tych wszystkich względów orzeczono jak w postanowieniu. kc