Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
IV KO 131/19 KI-generiert

Supreme Court dismisses request for retrial due to judge appointment errors not meeting absolute grounds criteria.

Geschäftsnummer IV KO 131/19
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court rejected the defendant's request for a retrial initiated by the court on its own motion. The defendant argued that the composition of the court violated legal rules, citing European Court of Human Rights rulings, but failed to specify how this constituted an absolute ground for retrial under Polish law. The court held that mere appointment errors do not automatically trigger a retrial unless they fundamentally undermine the verdict's merit, which was not demonstrated in this case.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 439 § 1 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.; Art. 350 § 1 k.p.k.; Art. 351 § 1 k.p.k.; Art. 540 § 3 k.p.k.: Errors in the appointment of judges constitute a relative ground for appeal but do not constitute an absolute ground for retrial unless they fundamentally undermine the substantive correctness of the judgment.

Schlagwörter

KI-generiert
retrial on own motion absolute grounds for appeal judge appointment errors relative grounds for appeal substantive correctness of verdict European Court of Human Rights independent and impartial court ungenügende Rechtsschrift

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 439 § 1 k.p.k.
Przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k.
Art. 542 § 3 k.p.k.
bezwzględne przyczyny odwoławcze), możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
Art. 9 § 2 k.p.k.
540 § 3 k.p.k., nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, a zatem zagadnienie to pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszym trybie sygnalizacji na podstawie art. 9 § 2 k.p.k.
Art. 350 § 1 k.p.k.
439 § 1 k.p.k.Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, które Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie podziela, sam fakt wyznaczenia sędziów powołanych do orzekania w sprawie z naruszeniem reguł określonych w przepisach art. 350 § 1 k.p.k. i art.
Art. 351 § 1 k.p.k.
i art. 351 § 1 k.p.k. (obowiązującym do dnia 12 sierpnia 2017 r.), o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą określoną w art.
Art. 540 § 3 k.p.k.
Zgodnie natomiast z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, potrzeba wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
Przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k.
art. 542 § 3 k.p.k
bezwzględne przyczyny odwoławcze), możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
art. 9 § 2 k.p.k
540 § 3 k.p.k., nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, a zatem zagadnienie to pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszym trybie sygnalizacji na podstawie art. 9 § 2 k.p.k.
art. 350 § 1 k.p.k
439 § 1 k.p.k.Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, które Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie podziela, sam fakt wyznaczenia sędziów powołanych do orzekania w sprawie z naruszeniem reguł określonych w przepisach art. 350 § 1 k.p.k.

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., V KK 322/11
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., V KK 322/11, LEX nr 1212390; por.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05, OSNKW 2005/12/115).
Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. 38433/07 i 36661/07
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2019 r., III KO 148/18
Postanowienie z dnia 26 lutego 2019 r., II KO 47/18
V KK 322/11
Supreme Court partially allowed cassation, quashing conviction for fraud due to new law making value threshold too low.
KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Sygn. akt IV KO 131/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie A.W.w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 4 grudnia 2019 r.,‎po rozpoznaniu wniosku skazanego o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej‎wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt IV K (…), p o s t a n o w i ł: stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 sierpnia 2019 r. A.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt IV K (…). Jako podstawę wznowienia autor wniosku wskazał na – jego zdaniem – niezgodne z prawem wyznaczenie składu orzekającego, które należy traktować jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wnioskodawca nie sprecyzował bliżej swojego stanowiska, powołał się jedynie na wyroki Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) z dnia 12 kwietnia 2018 r., w sprawie ze skarg nr 38433/07 i 36661/07.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k. (tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze), możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).

Z tych też względów strona - nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania - może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu, bez potrzeby uiszczania stosownej opłaty oraz sporządzenia wniosku przez adwokata albo radcę prawnego.W tym kontekście należy stwierdzić, że inicjatywa skazanego nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w realiach procesowych rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono żadnej z okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k.Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, które Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie podziela, sam fakt wyznaczenia sędziów powołanych do orzekania w sprawie z naruszeniem reguł określonych w przepisach art. 350 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k. (obowiązującym do dnia 12 sierpnia 2017 r.), o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą określoną w art. 438 pkt 2 k.p.k., o tyle nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., V KK 322/11, LEX nr 1212390; por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05, OSNKW 2005/12/115).

Nawet zatem, gdyby w sprawie, której dotyczy wniosek, doszło do naruszenia przepisów o wyznaczeniu składu orzekającego, to taka obraza przepisów postępowania nie stanowiłaby podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Całościowa analiza akt sprawy nie wykazała zresztą tego rodzaju naruszenia.Na marginesie należy jedynie wskazać, że przepis art. 351 k.p.k., na który powołał się w swoim piśmie G.G., został uchylony z dniem 12 sierpnia 2017 r. na mocy art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2017.1452). Ustawodawca podjął w przeszłości próbę poszerzenia katalogu bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia o przyczynę mającą swe źródło w naruszeniu zasad kolejności wyznaczania spraw sędziom. Przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. wprowadzony do Kodeksu postępowania karnego przez art. 1 pkt 109 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016. 437), przewidywał bezwzględną przyczynę odwoławczą w sytuacji, gdy „w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia lub sędziowie wyznaczeni z pominięciem sposobu wskazanego w art. 351, co do których nie uwzględniono wniosku o wyłączenie złożonego zgodnie z art. 40a”, ale przepis ten ostatecznie w ogóle nie wszedł w życie, został bowiem uchylony zanim zaczął obowiązywać przez art. 12 pkt 1 przywołanej powyżej ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2019 r., III KO 148/18, LEX nr 2653808).Jeżeli natomiast chodzi o orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a w szczególności mając na uwadze ostateczny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 kwietnia 2018 r., w sprawie ze skarg nr 38433/07 i 36661/07, to przede wszystkim należy stwierdzić, że przesłanka, o której mowa w art. 540 § 3 k.p.k., nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, a zatem zagadnienie to pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszym trybie sygnalizacji na podstawie art. 9 § 2 k.p.k.

Na marginesie można tylko zauważyć, że we wskazywanym przez wnioskodawcę wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. 36661/07, co prawda stwierdzono naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji, ale na gruncie innych realiów procesowych, niż te, które wystąpiły na gruncie niniejszej sprawy (zob. uzasadnienie powołanej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05). Ponadto, w świetle orzecznictwa ETPCz oraz z postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie wynika potrzeba wznowienia każdego postępowania karnego, w którym doszło do naruszenia prawa do rzetelnego procesu przy rozpoznaniu kwestii zasadniczej, czyli odpowiedzialności karnej oskarżonego.

Teza ta jest prawdziwa także w odniesieniu do naruszenia prawa dostępu do sądu niezależnego i bezstronnego, gdyż nawet naruszenie tego fundamentalnego prawa nie musi automatycznie oznaczać obligatoryjności wznowienia postępowania karnego w następstwie wyroku ETPCz. Zgodnie natomiast z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, potrzeba wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. zachodzi wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału dotyczy głównego nurtu procesu, a zakres i charakter stwierdzonych w jego toku uchybień w istocie podważa słuszność merytorycznego rozstrzygnięcia.

Z tego też względu i w sprawie samego skazanego, którego dotyczył wskazany powyżej wyrok ETPCz, Sąd Najwyższy nie wznowił postepowania, oddalając wniosek obrońcy (zob. postanowienie z dnia 26 lutego 2019 r., II KO 47/18).Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza, która uprawniałaby do wzruszenia prawomocnego wyroku wydanego w sprawie skazanego, to oczywistym jest, że wniosek skazanego, potraktowany jako sygnalizacja uchybienia stanowiącego podstawę do wznowienia tegoż postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), nie mógł skutkować takim wznowieniem postępowania karnego w żądanym zakresie.Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.as