Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III RN 97/99 KI-generiert

Supreme Court dismisses appeal when appellate body upholds a previously annulled decision without ruling on the case's substance.

Geschäftsnummer III RN 97/99
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed the appeal because the appellate authority upheld a decision that had already been annulled by a higher body without resolving the case's substantive issues. The appellant argued that the appellate organ violated procedural rules by maintaining a non-existent legal decision. The court ruled that an appellate body must either annul the challenged decision and rule on the case's substance or annul it and uphold the original decision; upholding a previously annulled decision constitutes a gross violation of administrative procedure law.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 138 § 1 pkt 2 KPA; Art. 156 § 1 pkt 2 KPA: An appellate body must either annul the challenged decision and rule on the case's substance or annul it and uphold the original decision; upholding a previously annulled decision constitutes a gross violation of administrative procedure law.

Schlagwörter

KI-generiert
gross violation of law appellate decision administrative procedure substantive ruling previously annulled decision

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 138 § 1 pkt 2 KPA
Organ odwoławczy rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 KPA, gdy uchyla
art. 156 § 1 pkt 2 KPA
wcześniej uchylona), jest nieważna z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1
art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a także powołane już
art. 51 zdanie pierwsze ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
1 i art. 51 zdanie pierwsze ustawy z dnia 11 maja 1995 r.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Wyrok z dnia 4 listopada 1999 r.

III RN 97/99

Organ odwoławczy rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 KPA, gdy uchyla

zaskarżoną odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji i nie rozstrzyga

sprawy co do jej istoty, lecz utrzymuje w mocy decyzję, która nie istnieje już w

obrocie prawnym, bowiem została wcześniej uchylona.

Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski,

Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1999 r. sprawy ze skargi

Barbary B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 14 stycznia

1998 r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej uprawnień do

mieszkania, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu [...]

z dnia 27 października 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Zastępca Komendanta Rejonowego Policji w S. postanowieniem z dnia 31

lipca 1997 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące uprawnień

Barbary B. do lokalu mieszkalnego w W. przy ul. P.K. zajmowanego przez Stanisława B. i Edytę B. po zamianie poprzedniego mieszkania ze Zdzisławą H. – zakończone ostateczną decyzją Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia 22 czerwca 1995

r. Przyczynę wznowienia postępowania stanowił fakt, iż wskazana ostateczna decyzja administracyjna została wydana w oparciu o wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w

Słupcy z dnia 6 kwietnia 1993 r. [...], który to wyrok został następnie uchylony przez

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 7 listopada 1995 r. [...].

Komendant Rejonowy Policji w S. decyzją z dnia 28 sierpnia 1997 r. [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Po rozpoznaniu odwołania Barbary B. od tej

decyzji, Komendant Wojewódzki w K. decyzją z dnia 6 października 1997 r. uchylił

zaskarżoną decyzję Komendanta Rejonowego Policji w S. i przekazał sprawę temu

organowi do ponownego rozpoznania. Komendant Rejonowy Policji w S. decyzją z

dnia 28 października 1997 r. uchylił swoją decyzję z dnia 22 czerwca 1995 r. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego Stanisławowi B. i wydał nową decyzję, na mocy

której przydzielił Stanisławowi B. lokal mieszkalny położony w W. przy ul. P.K., wskazując jednocześnie jako osoby uprawnione do zamieszkania w tym lokalu – Edytę B.

oraz Barbarę B. Odwołanie od tej decyzji złożyli: Stanisław B. oraz Barbara B. Po

rozpatrzeniu tych odwołań Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją [...] z dnia 14

stycznia 1998 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia 28 sierpnia 1997 r. [...], odmawiającą uchylenia

decyzji [...] z dnia 22 czerwca 1985 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 1998 r. oddalił

skargę Barbary B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 14 stycznia

1998 r., stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. W

szczególności Sąd wskazał, że organ odwoławczy trafnie uznał za prawidłową decyzję Komendanta Rejonowego Policji z dnia 28 sierpnia 1997 r., którą odmówiono w

trybie wznowienia postępowania uchylenia decyzji tegoż Komendanta z dnia 22

czerwca 1995 r.

Powyższy wyrok zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich rewizją nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie art. 128 § 1 pkt 2 i 156 § 1 pkt 2 KPA oraz

art. 27 ust. 1 i art. 51 zdanie pierwsze ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym

Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi AdministracyjnemuOśrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, nie można podzielić oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącej legalności zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Decyzja ta bowiem w oczywisty sposób narusza

reguły administracyjnego postępowania odwoławczego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzja Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia 28 sierpnia 1997 r. [...],odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, została uchylona

przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. decyzją [...] z dnia 6 października

1997 r. Komendant Wojewódzki Policji w K., rozpatrując po raz kolejny odwołanie w

tej sprawie, nie mógł zatem wydać rozstrzygnięcia polegającego na utrzymaniu w

mocy „nie istniejącej” (bo uchylonej już uprzednio) decyzji.

Uprawnienia organu odwoławczego zostały określone przepisami art. 138

KPA. Z treści decyzji, będącej przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynika, że w niniejszej sprawie organ jako podstawę swojego rozstrzygnięcia

wskazał art. 138 § 1 pkt 2 KPA stanowiący, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w

której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co

do istoty sprawy bądź, uchylając tę decyzję, umarza postępowanie w pierwszej instancji. Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w oczywisty sposób nie odpowiada treści nie tylko powołanego przez organ art. 138 § 1 pkt 2 KPA, lecz nie mieści

się w ogóle w granicach kompetencji organu odwoławczego wynikających z art. 138

KPA. Dlatego też w sprawie w sposób rażący został naruszony art. 138 § 1 pkt 2

KPA.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy może orzekać

tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. W badanej sprawie odwołania dotyczyły

zaś wyłącznie decyzji Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia 28 października

1997 r., a nie decyzji tegoż Komendanta z dnia 28 sierpnia 1997 r. (ta ostatnia decyzja – jak już wskazano – została bowiem uchylona w wyniku poprzedniego postępowania odwoławczego). Stąd też w oczywisty sposób decyzja organu odwoławczego

dotycząca decyzji, która nie była przedmiotem odwołania (a dodatkowo została

wcześniej uchylona), jest nieważna z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1

pkt 2 KPA). Pogląd ten potwierdza dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu

Administracyjnego (por. wyroki z dnia 21 grudnia 1987 r, IV SA 907/87 oraz z dnia 17

września 1990 r., III SA 647/90).

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, w niniejszej sprawie brak było

podstaw do oddalenia skargi. Dlatego też kwestionowane orzeczenie rażąco narusza

art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a także powołane już

przepisy art. 138 § 1 pkt 2 i 156 § 1 pkt 2 KPA. W sprawie został także naruszony art.

51 zdanie pierwsze ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowiący, iż

sąd nie jest związany granicami skargi. Niezależnie bowiem od zarzutów i zakresu

żądań zawartych w skardze Barbary B. sąd miał obowiązek z urzędu uwzględnić

oczywiste i rażące naruszenie prawa, którego dopuścił się organ odwoławczy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna.

Trafny jest zarzut rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 138 § 1

pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie i piśmiennictwie

przeważający jest pogląd, że kompetencje organu drugiej instancji do wydania decyzji w wyniku postępowania odwoławczego są ograniczone w tym znaczeniu, że organ

odwoławczy może podjąć tylko jedną z decyzji wymienionych w przepisie art. 138

KPA i tylko w granicach wyznaczonych przez ten przepis. Z wykładni językowej

przepisu art. 138 § 1 pkt 2 KPA, który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję,

w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co

do istoty sprawy, wynika jednoznacznie, że organ odwoławczy jest uprawniony

(obowiązany) do orzekania o mocy prawnej decyzji zaskarżonej odwołaniem oraz że

organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję (w całości lub w części) jest obowiązany orzec co do istoty sprawy. Organ odwoławczy rażąco naruszył powołany

przepis w ten sposób, że uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty, lecz utrzymał w mocy decyzję

organu pierwszej instancji, która nie istniała w obrocie prawnym, bowiem została

wcześniej uchylona przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie jest bowiem

niesporne, że odwołanie zostało wniesione od decyzji Komendanta Rejonowego

Policji w S. z dnia 28 października 1997 r. [...] uchylającej jego własną decyzję z dnia

22 czerwca 1995 r. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oraz że Komendant

Wojewódzki w K. decyzją z dnia 14 stycznia 1998 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania,

uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję i utrzymał w mocy decyzję Komendanta

Rejonowego Policji w S. z dnia 28 sierpnia 1997 r., uchyloną decyzją Komendanta

Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 6 października 1997 r. [...]. W konsekwencji należy

przyjąć, że organ odwoławczy, który uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję nie

rozstrzyga sprawy co do jej istoty, lecz utrzymuje w mocy nieistniejącą decyzję

organu pierwszej instancji, dopuszcza się rażącego naruszenia przepisu art. 138 § 1

pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje nieważność decyzji

odwoławczej (art. 156 § 1 pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zatem

oddalić skargi, bowiem nie będąc związany jej granicami (art. 51 zdanie pierwsze

ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym), był obowiązany uwzględnić z urzędu

wskazane wyżej oczywiste, a przez to rażące, naruszenie prawa przez organ

odwoławczy.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.