Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III RN 71/00 KI-generiert

Supreme Court allows appeal against bar council inaction on exam documents under administrative code.

Geschäftsnummer III RN 71/00
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Gutgeheissen (Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court of Poland allowed the extraordinary review against a lower court decision that dismissed a lawyer's complaint regarding the bar council's failure to issue certified exam transcripts. The applicant argued that the bar council, as a public administration body, was obligated to provide documents under the Administrative Code, whereas the lower court incorrectly classified the council as independent and the document issuance as non-administrative. The court ruled that the bar council acts as a public authority and its inaction constitutes a reviewable administrative omission requiring remedial action.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 1 § 2 KPA; Art. 73, 74 KPA; Art. 40 ust. 1 ustawy o radcach prawnych; Art. 17 ustawy o NSA: Bar councils acting as public administration bodies are subject to the Administrative Code, and their failure to issue requested documents constitutes a reviewable administrative omission.

Schlagwörter

KI-generiert
administrative inaction bar council authority certified documents extraordinary review public administration body administrative code data protection

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 1 § 2 KPA
postępowania administracyjnego (art. 1 § 2 KPA), w tym również art.
art. 73, 74 KPA
1 § 2 KPA), w tym również art. 73 i 74
art. 40 ust. 1 ustawy o radcach prawnych
21 ustawy o NSA oraz art. 40 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a tym samym
art. 17 ustawy o NSA
16 i art. 17 ustawy o NSA), które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a są podejmowane przez organy administracji publicznej (art.
art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych
przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej (art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych).
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Nr 19, poz.145 ze zm.) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a w konsekwencji
art. 51 ust. 3 Konstytucji RP
Należy mieć równocześnie na uwadze, że pośród konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności art. 51 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, iż „Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych.
art. 51 ust. 5 Konstytucji
1 - wydanej w nawiązaniu do art. 51 ust. 5 Konstytucji - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r.

III RN 71/00

W postępowaniu w sprawie wniosku o przyjęcie na aplikację radcowską

organy samorządu radcowskiego obowiązane są stosować przepisy Kodeksu

postępowania administracyjnego (art. 1 § 2 KPA), w tym również art. 73 i 74

KPA dotyczące udostępnienia akt, o ile przepisy ustawy o ochronie danych

osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. Nr

133, poz. 883 ze zm.) nie stanowią inaczej (art. 22 tej ustawy).

Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Jerzy Kwaśniewski, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2001 r. sprawy ze skargi

Andrzeja R. na bezczynność Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. w przedmiocie

niewydania skarżącemu uwierzytelnionych odpisów pracy pisemnej z egzaminu o

przyjęcie na aplikację, testu i prawidłowych odpowiedzi testowych, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od

postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie postanowieniem z dnia 30 listopada 1999 r. [...] odrzucił skargę Andrzeja R. na bezczynność

Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. w przedmiocie niewydania skarżącemu

uwierzytelnionych odpisów pracy pisemnej z egzaminu na aplikację, testu i prawidłowych odpowiedzi testowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że

zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) skarga taka przysługuje jedynie w wypadku bezczynności organów administracji publicznej w rozumieniu art. 20 ust. 2 ustawy o

NSA, a takimi organami nie są okręgowe izby radców prawnych, a ponadto „wydawanie odpisów dokumentów, o które chodzi skarżącemu, nie stanowi aktów administracyjnych, o których stanowi art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy”.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł w dniu 14 kwietnia 2000 r.

rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. [...], zarzucając temu orzeczeniu rażące naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2, art. 20, art. 21 i art. 27

ust. 2 ustawy o NSA, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

(Dz.U. Nr 19, poz.145 ze zm.) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a w konsekwencji

na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że po pierwsze, zakresem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte są wszelkie formy działania organów administracji publicznej (art. 16 i art. 17 ustawy o NSA), które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a są podejmowane przez organy administracji publicznej (art. 20

ustawy o NSA); po drugie, organy samorządu zawodowego radców prawnych są organami administracji publicznej, które z mocy szczególnych przepisów prawnych

powołane zostały także do załatwiania indywidualnych spraw w formie decyzji administracyjnych (art. 24 ust. 2 i art. 31 ust. 1 oraz art. 60 pkt 6 ustawy o radcach prawnych); po trzecie, powyższe wskazuje, że także sprawa przyjęcia określonej osoby

na aplikację radcowską, jako indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej,

powinna być załatwiana w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 2 KPA), w myśl którego w każdym stadium tego postępowania strona ma gwarantowane prawo wglądu do akt sprawy i prawo sporządzania z

nich odpisów oraz może żądać ich uwierzytelnienia lub wydania jej z akt sprawy

uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem prawnym

(art. 73 KPA), a odmowa organu następuje w tym wypadku w formie postanowienia,

na które służy zażalenie (art. 74 § 2 KPA); po czwarte, ponieważ w rozpoznawanej

sprawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w L. nie wydała skarżącemu w terminie

żądanych przez niego dokumentów dotyczących postępowania w sprawie przyjęcia

go na aplikację radcowską (chodziło o uwierzytelniony odpis pracy pisemnej z egzaminu osoby ubiegającej się o przyjęcie na tę aplikację, test z tego egzaminu oraz

prawidłowe odpowiedzi), zgodnie z przysługującymi mu uprawnieniami, wystąpił on

we właściwym terminie – naprzód do Krajowej Rady Radców Prawnych z zażaleniem

na bezczynność Okręgowej Izby Radców Prawnych (art. 37 § 1 KPA), a następnie ze

skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 17 ustawy o NSA); po piąt, w tej

sytuacji, odrzucenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi, z powołaniem się

na art. 27 ust. 2 ustawy o NSA, stanowi rażące naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 2, art. 20

i art. 21 ustawy o NSA oraz art. 40 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a tym samym

stanowi także naruszenie prawa do sądu, gwarantowanego art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Samorząd radców prawnych jest rodzajem publicznoprawnego samorządu zawodowego, który został utworzony i funkcjonuje na podstawie przepisów ustawy o radcach prawnych. Ustawowo określone zadania tego samorządu obejmują między innymi „przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego” (art. 41 pkt 4 ustawy

o radcach prawnych), w związku z czym do zakresu działania Krajowej Rady

Radców Prawnych należy również „uchwalanie regulaminów odbywania aplikacji

radcowskiej i składania egzaminu radcowskiego” oraz „ustalanie zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów radcowskich” (art. 60 pkt 8 lit. c oraz art. 60 pkt 8b

ustawy o radcach prawnych). Ustawa stanowi, że wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu konkursu przez radę okręgowej izby radców

prawnych (art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych). Natomiast rozstrzygnięcie w

sprawie wpisu lub odmowy wpisu określonej osoby na listę aplikantów radcowskich,

mające znamiona prawne decyzji administracyjnej wydawanej w trybie określonym

przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 § 2 pkt 2 KPA), podejmuje w formie uchwały rada okręgowej izby radców prawnych, od której przysługuje

odwołanie do Krajowej Rady Radców Prawnych, a następnie także skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 31 w związku z art. 33 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Nie ma więc najmniejszych wątpliwości co do tego, że na gruncie

obowiązującego porządku prawnego postępowanie w sprawie przyjęcia na aplikację

radcowską powinno się toczyć z zachowaniem wymagań prawnych określonych w

przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z kolei, zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 73 § 1 i § 2 KPA, stronie – w po-

stępowaniu o przyjęcie na aplikację radcowską jest nią kandydat ubiegający się o

wpis na listę aplikantów radcowskich - przysługuje w każdym stadium postępowania

między innymi prawo żądania „wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o

ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony”, przy czym nie dotyczy to akt

sprawy „objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych akt, które organ

administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy” (art. 74 §

1 KPA). Natomiast „odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze

postanowienia, na które służy zażalenie” (art. 74 § 2 KPA).

Należy mieć równocześnie na uwadze, że pośród konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności art. 51 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, iż „Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie

tego prawa może określić ustawa”. Prawo to potwierdza również art. 1 ust. 1 - wydanej w nawiązaniu do art. 51 ust. 5 Konstytucji - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o

ochronie danych osobowych (Dz.U. Nr 133, poz. 883 ze zm.), która bez wątpienia

ma zastosowanie również do realizującego zadania administracji publicznej samorządu radców prawnych (art. 3 ustawy o ochronie danych osobowych). Ustawa ta

przyznaje każdej osobie prawo dostępu do wszelkich dotyczących jej danych zawartych w zbiorach danych i podlegających przetwarzaniu, w tym także prawo zapoznania się z ich treścią (art. 32 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 pkt 2 oraz art. 33), a

odmowa udostępnienia danych osobowych objętych zbiorem danych jest dopuszczalna wyłącznie z przyczyn enumeratywnie określonych w art. 30 ustawy o ochronie

danych osobowych (art.34 ustawy o ochronie danych osobowych), przy czym postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie o ochronie danych osobowych

prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile

przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej (art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych). Oznacza to, że w sprawach tych należy stosować również odpowiednio przepisy art. 73 - 74 KPA dotyczące udostępniania akt. Obowiązku tego nie uchyla dyspozycja art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych, który jako wyjątek od zasady powinien być interpretowany w sposób ścisły; przepis ten stanowi mianowicie,

że „W odniesieniu do zbiorów danych osobowych sporządzanych doraźnie, wyłącznie ze względów technicznych, szkoleniowych lub w związku z dydaktyką w szkołach

wyższych, a po ich wykorzystaniu niezwłocznie usuwanych albo poddanych anonimizacji, mają zastosowanie jedynie przepisy rozdziału 5.”, w których określone zostały

zasady „Zabezpieczenia zbiorów danych osobowych” (art. 36 - 40 ustawy o ochronie

danych osobowych).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że pomimo, iż w toku postępowania konkursowego o przyjęcie na aplikację radcowską skarżący zażądał od właściwych organów samorządu radcowskiego – naprzód od Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L., a następnie od Krajowej Rady Radców Prawnych w W. - wydania mu uwierzytelnionych odpisów własnej pracy egzaminacyjnej pisanej w czasie

egzaminu na aplikację radcowską oraz testu z tego egzaminu wraz z prawidłowymi

odpowiedziami, żaden z wymienionych wyżej organów samorządu radcowskiego ani

nie uczynił zadość żądaniu skarżącego, ani też nie wydał stosownego postanowienia

w sprawie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów (art.

74 § 2 KPA). Kwestia ta nie była też przedmiotem oceny w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi Andrzeja R. na uchwałę Krajowej Rady

Radców Prawnych z dnia 1 października 1999 r. w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich, które zakończone zostało wyrokiem tego

Sądu z dnia 1 czerwca 2000 r. [...]. W tej sytuacji, zgłoszone przez skarżącego jeszcze w czasie trwania postępowania administracyjnego w sprawie przyjęcia go na

aplikację radcowską żądanie udostępnienia mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt tej sprawy, które nie zostało załatwione w czasie tego postępowania w

prawem określonym trybie, czyli zgodnie z przepisami art. 73 i art. 74 KPA, nie stało

się bezprzedmiotowe także po zakończeniu tego postępowania i powinno zostać załatwione przez organy samorządu radcowskiego w trybie określonym przepisami art.

1, art. 32 ust. 1 pkt 3 i art. 34 ustawy o ochronie danych osobowych oraz mającymi w

tym sprawach zastosowanie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego

(art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych), a w danym wypadku w szczególności

także w sposób zgodny z przepisami o udostępnianiu akt - art. 73 i art. 74 KPA.

Dlatego trafny okazał się, podniesiony w rewizji nadzwyczajnej, zarzut, że zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco narusza art. 40

ust. 1 ustawy o radcach prawnych (stanowiący, że samorząd jest niezależny w wykonywaniu zadań i podlega tylko przepisom prawa), bowiem – wbrew stanowisku

Naczelnego Sądu Administracyjnego – organy samorządu radcowskiego są w świetle obowiązujących przepisów prawnych organami administracji publicznej i pomimo,

że w rozpoznawanej sprawie obowiązane były załatwić żądanie skarżącego w trybie

określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności

zgodnie z art. 73 i art. 74 KPA), dopuściły się bezczynności, która na podstawie art.

17 ustawy o NSA podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 13 § 1 KPC

w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania

cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i

Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego,

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji.