Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III PZ 11/10 KI-generiert

Supreme Court allows exclusion of all judges in lower courts due to conflict of interest involving a judge in the appellate court.

Geschäftsnummer III PZ 11/10
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Teilweise gutgeheissen (Partially Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court overturned the appellate court's decision to exclude only some judges, ordering the exclusion of all judges in the relevant lower courts. The plaintiff argued that the conflict involving one judge in the appellate court did not justify excluding all judges in the subordinate courts. The court ruled that the new statutory standard requires considering public perception of impartiality and that excluding all judges prevents procedural delays in the ongoing litigation.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 49 k.p.c.; Art. 52 § 2 k.p.c.: The institution of a judge's recusal must consider circumstances that may raise doubts in the public perception of the judge's impartiality, not merely personal relationships, thereby justifying the exclusion of all judges in subordinate courts when a judge in the appellate court is involved.

Schlagwörter

KI-generiert
recusal of judges impartiality standard public perception procedural delay conflict of interest appellate jurisdiction subordinate courts

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 49 k.p.c.
postanowienie narusza art. 49 k.p.c. przez błędne uznanie, że okoliczność, iż
Art. 52 § 2 k.p.c.
49 w związku z art. 52 § 2 k.p.c. oświadczenia, że istnieją
Art. 45 k.p.c.
sprawy (art. 45 k.p.c.). Niewyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądach
Art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c.
49 oraz art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c.
art. 52 § 2 k.p.c
49 w związku z art. 52 § 2 k.p.c.
art. 49 k.p.c
postanowienie narusza art. 49 k.p.c.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a wyłączenie sędziego powinno uwzględniać
art. 45 k.p.c
sprawy (art. 45 k.p.c.). Niewyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądach
art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c
49 oraz art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c.

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Sygn. akt III PZ 11/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa P. W.

przeciwko Sądowi Rejonowemu w G., Sądowi Okręgowemu w G., P. M., M. J. i W.

A. o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 lutego 2011 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 września 2010 r.,

1. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie drugim i

wyłącza

od

rozpoznania

sprawy

wszystkich

sędziów

orzekających w Sądach Okręgowych na obszarze właściwości

Sądu Apelacyjnego […], niewyłączonych w punkcie pierwszym

zaskarżonego

postanowienia

oraz

w

punkcie

pierwszym

postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 września

2009 r.;

2. do rozpoznania sprawy wyznacza Sąd Okręgowy w P.

Uzasadnienie

P. W., sędzia Sądu Rejonowego w […]

w sprawie z jego powództwa

przeciwko Sądowi Rejonowemu w […], Sądowi Okręgowemu w […], P. M., M. J. i

W. A. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnemu z dnia 6 września

2010 r. Powód wnosił o wyłączenie sędziów Sądów Okręgowych w T., E., B., S. i

W. Zaskarżonym postanowieniem uwzględniono jego wniosek w odniesieniu do

jednego sędziego Sądu Okręgowego w B. i 13 sędziów orzekających w Sądzie

Okręgowym w S. oddalając go w pozostałej części. Wszyscy wyłączeni sędziowie

złożyli na podstawie art. 49 w związku z art. 52 § 2 k.p.c. oświadczenia, że istnieją

okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w

rozpoznawanej sprawie. Sędziowie, którzy nie złożyli tych oświadczeń, nie zostali

wyłączeni od jej rozpoznania.

Postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 września 2009 r., od

rozpoznawania sprawy zostali wyłączeni sędziowie Sądu Okręgowego w G. (poza

jednym). Sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] zostali wyłączeni postanowieniem

Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2010 r., II PO 6/09. Tym samym

postanowieniem Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Apelacyjny w […] do rozpoznania

wniosku powoda o wyłączenie sędziów orzekających w Sądach Okręgowych

„Apelacji […]”, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W zażaleniu na zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] powód

podważa

zasadność

częściowego

oddalenie

jego

wniosku

o

wyłączenie

pozostałych sędziów orzekających w Sądach Okręgowych na obszarze właściwości

Sądu Apelacyjnego w […]. W uzasadnieniu powód podniósł w szczególności, że to

postanowienie narusza art. 49 k.p.c. przez błędne uznanie, że okoliczność, iż

jednym z pozwanych jest sędzia Sądu Apelacyjnego w […] nie stanowi

wystarczającej podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów orzekających w

Sądach Okręgowych podległych Sądowi Apelacyjnemu w […].

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego

na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej

sprawie. To nowe brzmienie

tego przepisu, ustalone w następstwie wyroku

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (OTK – A 2008 nr 5,

poz. 84, Dz. U. Nr 119, poz. 772) rozszerzyło przesłankę wyłączenia sędziego.

Przed nowelizacją przesłanką wyłączenia był stosunek osobisty między sędzią a

stroną lub jej przedstawicielem mogący wywołać wątpliwości wobec bezstronności

sędziego. Sąd Apelacyjny, mimo że prawidłowo powołał art. 49 k.p.c. w nowym

brzmieniu, to w istocie orzekał tak, jakby ten przepis nie został zmieniony. Wyłączył

bowiem tylko tych sędziów, którzy złożyli oświadczenie o istnieniu między nimi a

stronami postępowania

stosunku mogącego wywołać wątpliwości co do ich

bezstronności (art. 52 § 2 k.p.c.). Jak jednak Trybunał Konstytucyjny podkreślił w

powołanym wyroku, instytucja wyłączenia sędziego urzeczywistnia prawo do sądu

wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a wyłączenie sędziego powinno uwzględniać

także

okoliczności

budzące

wątpliwości

w

odbiorze

społecznym

bezstronnego orzekania przez sędziego. Sąd Najwyższy podziela

co

do

pogląd tego

Sądu wyrażony w powołanym postanowieniu z dnia 7 stycznia 2010 r., że nie ma

podstaw do kwestionowania oświadczeń tych sędziów, którzy stwierdzili brak

podstaw do ich wyłączenia, jednak wyłączenie ich jest uzasadnione okolicznością,

że w społecznym odbiorze mogłyby powstać wątpliwości co do ich bezstronności.

Sąd Najwyższy w szczególności wziął pod uwagę okoliczność, że powodem jest

sędzia Sądu Rejonowego w […], a jednym z pozwanych sędzia Sądu Apelacyjnego

w […].

Wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądach Okręgowych na

obszarze właściwości Sądu Apelacyjnego w […] ma podstawy także w wymogu

pragmatycznej wykładni przepisów postępowania, zapobiegającej przewlekłości

postępowania. Dopiero po okresie ponad dwuletnim od wytoczenia powództwa

został niniejszym postanowieniem wyznaczony sąd właściwy do rozpoznania

sprawy (art. 45 k.p.c.). Niewyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądach

Okręgowych w Apelacji […] miałoby ten skutek, że po wydaniu orzeczenia przez

jeden z tych Sądów Okręgowych powstałaby kolejna kwestia proceduralna w

postaci konieczności wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania środka

odwoławczego od tego orzeczenia. Sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] zostali

bowiem już wyłączeni od rozpoznania tej sprawy.

Niniejsze postanowienie wyłącza od rozpoznania sprawy nie tylko sędziów

wymienionych Sądów Okręgowych, którzy obecnie zajmują stanowiska sędziów

tych Sądów. Dotyczy ono także innych sędziów orzekających w tych Sądach (w

szczególności sędziów delegowanych

i sędziów mianowanych

w okresie

późniejszym na te stanowiska). Podstawą wyłączenia nie był bowiem stosunek

osobisty wyłączonych sędziów do stron, lecz ich orzekanie w określonym sądzie,

będącym

w

strukturze

Sądów

Okręgowych

obszaru

właściwości

Sądu

Apelacyjnego w […]. Z tego też względu nie było potrzeby i możliwości wymienienia

z imienia i nazwiska wyłączonych sędziów.

Z tych względów na podstawie art. 45, art. 49 oraz art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c.

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2001 r., I PZ 57/01,

OSNP 2003 nr 17, poz. 417) orzeczono jak w sentencji.