Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III ARN 6/94 KI-generiert

Supreme Court held that regional office delegation cannot override the mayor's exclusive decision-making power unless specific law states otherwise.

Geschäftsnummer III ARN 6/94
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed a request for extraordinary review regarding a municipal building permit decision issued by a delegated regional office. The applicant argued that the regional office's delegation of authority violated administrative principles, while the Ministry of Justice contended the delegation was valid under a specific agreement. The court ruled that such delegations cannot alter the statutory rule that only the mayor or mayor's president issues individual administrative decisions unless a specific provision explicitly permits otherwise.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 40 ust. 3 ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej; Art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym: Delegation of administrative decision-making power by a regional office to a municipal body does not alter the statutory principle that such decisions in individual cases must be issued by the mayor or mayor's president unless a specific provision states otherwise.

Schlagwörter

KI-generiert
administrative delegation municipal authority building permits extraordinary review statutory interpretation regional office administrative decision

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej
art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej
Art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym
o terenowych organach rządowej administracji ogólnej w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

19. Wyrok z dnia 3 marca 1994 r.

III ARN 6/94

Powierzenie przez kierownika urzędu rejonowego - w trybie ustalonym w

art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej

administracji ogólnej (Dz. U. Nr. 21, poz. 123 ze zm.) - prowadzenia niektórych

spraw należących do jego właściwości, w tym wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji organom gminy, nie może zmieniać zasady, że

decyzje te w indywidualnych sprawach wydaje wójt lub burmistrz (prezydent),

chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Przewodniczący: SSN Walery Masewicz, Sędziowie SN: Adam Józefowicz

(sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel,

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po

rozpoznaniu w dniu 3 marca 1994 r. sprawy ze skargi Genowefy K.

na decyzję Wojewody Wrocławskiego z dnia 30 listopada 1992 r.,

[...], w przedmiocie utraty ważności pozwolenia na budowę budynku

gospodarczego oraz przymusowej rozbiórki tego obiektu, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 20 lipca 1993 r. [...].

uchylił

zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Główny Architekt Wojewódzki we W. działając, jako organ drugiej instancji

decyzją z dnia 21 lipca 1989 r. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił Genowefie K.

pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem na zakład

krawiecki z zapleczem socjalnym.

Następną decyzją z 6 marca 1991 r. dyrektor Wydziału Architektury, Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego we W. nakazał Genowefie K.

wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie aneksu do planu realizacyjnego oraz

projektu technicznego ze stwierdzeniem, że roboty są prowadzone niezgodnie z

pozwoleniem na budowę.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 1991 r. odmówiono zatwierdzenia aneksów, a po

uzupełnieniu dokumentacji decyzją z 29 kwietnia 1992 r., zatwierdzono aneks do

planu realizacyjnego budowy obiektu i udzielono pozwolenia na wznowienie robót

budowlanych. Ta ostatnia decyzja, zakwestionowana w odwołaniu Jerzego P., została uchylona decyzją Wojewody Wrocławskiego, a sprawa przekazana organowi I

instancji do ponownego rozpoznania.

Kolejną decyzją z dnia 25 września 1992 r. dyrektor Wydziału do Spraw Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta W., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta,

powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 32 pkt 2 i art. 37 prawa budowlanego,

orzekł o utracie ważności pozwolenia na budowę, wydanego w dniu 21 lipca 1989 r. i

nakazał Genowefie K. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego przy ul. K. 19 we

W., mającego charakter wybudowanego warsztatu samochodowego, nie przewidzianego w pozwoleniu na budowę oraz ze względu na to, że inwestor dokonał istotnych zmian w obiekcie, niezgodnie z planem realizacyjnym.

Od powyższej decyzji wniosła odwołanie Genowefa K.

Główny Architekt Wojewódzki działający z upoważnienia Wojewody Wrocławskiego decyzją z dnia 30 listopada 1992 r. utrzymał w mocy decyzję organu I-ej

instancji, stwierdzając, że w toku realizacji inwestycji inwestor odstąpił od istotnych

warunków pozwolenia na budowę, zmienił usytuowanie budynku i jego wymiary,

zwiększył wysokość przyziemia budynku, wykonał kanał rewizyjny i rozpoczął prowadzenie w tym budynku warsztatu samochodowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Genowefa K. zarzuciła

naruszenie art. 32, 37 i 40 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię i

niewłaściwe zastosowanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ostatecznej jako

niezgodnej z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem

z dnia 20 lipca 1993 r.,[...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wrocławskiego z

dnia 30 listopada 1992 r. i decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 25 września 1992 r.

oraz zasądził od Wojewody Wrocławskiego na rzecz Genowefy K. kwotę 50.000 zł.

tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie

z art. 5 pkt 16 ustawy z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych

w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej

oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198) sprawy oparte na przepisach prawa budowlanego, w tym m.in. o wydanie pozwolenia na budowę (art. 29

ust. 4), dotyczące utraty ważności pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 2) i nakazanie

przymusowej rozbiórki obiektu (art. 37) należą do właściwości rejonowych organów

rządowej administracji ogólnej. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r.

o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123)

kierownik urzędu rejonowego może za zgodą wojewody powierzyć prowadzenie

niektórych spraw należących do jego właściwości organom gminy w drodze porozumienia, podlegającego ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 40 ust.

3 ustawy). Podobne unormowanie zawiera art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990

r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95) stanowiący, że zadania z

zakresu administracji rządowej może wykonywać również gmina na podstawie

porozumienia z organami tej administracji.

Według porozumienia nr 2 z 28 sierpnia 1990 r. pomiędzy Kierownikiem

Urzędu Rejonowego we W. z Zarządem Miasta W., reprezentowanym przez Prezydenta Miasta (Dz. Urz. Województwa Wrocławskiego Nr 16, poz. 280) Kierownik

Urzędu, powierzył a Zarząd Miasta przejął prowadzenie spraw z terenu miasta W.

określonych w prawie budowlanym, enumeratywnie wymienionych w § 1 tego porozumienia. Organ rządowej administracji ogólnej upoważnił jednocześnie Zarząd Miasta do wydawania decyzji administracyjnych w I-ej instancji w omawianych

sprawach "na podstawie i w trybie uregulowanym przepisami szczególnymi" (§ 2

porozumienia). Zdaniem Sądu Administracyjnego skoro sprawy z zakresu prawa

budowlanego przekazano do prowadzenia Zarządowi Miasta, jako organowi kolegialnemu, to decyzji nie może wydawać w tych sprawach Prezydent Miasta, jako organ I-ej instancji, gdyż nie jest do tego upoważniony z mocy porozumienia, o którym

wyżej mowa. W związku z tym decyzja z 25 września 1992 r. o utracie ważności

pozwolenia na budowę i nakazania rozbiórki obiektu, została wydana w I-ej instancji

przez organ do tego nieuprawniony i powinna być uchylona na skutek odwołania

celem rozpoznania sprawy przez właściwy organ. Z tego względu wadliwa jest

decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym. Rozstrzygnięcie swoje Sąd Administracyjny oparł na podstawie art. 207 § 1 i 2 pkt 3 oraz 208 k.p.a.

Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości na skutek podania Wojewody Wrocławskiego. W swej rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów

art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym

oraz art. 207 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, gdyż - zdaniem Sądu Najwyższego -

zaskarżony wyrok opiera się na niewłaściwej wykładni niejasno sformułowanego

postanowienia, zawartego w § 2 porozumienia z dnia 28 sierpnia 1990 r. pomiędzy

Kierownikiem Urzędu Rejonowego we W. a Zarządem Miasta W. (Dz. Urz. Województwa Wrocławskiego, Nr 16, poz. 280). Wykładnia literalna powyższego postanowienia dokonana przez Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku rażąco koliduje z przepisami prawa, wskazanymi w zarzutach rewizji nadzwyczajnej. W myśl

przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach

rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) kierownik urzędu rejonowego

może za zgodą wojewody powierzyć prowadzenie niektórych spraw należących do

jego właściwości, w tym wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji

organom gminy, położonej na obszarach działania urzędu. Zgodnie z tym przepisem

przekazanie kompetencji przez kierownika urzędu rejonowego, w tym wydawania

decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, mogło nastąpić zgodnie z przepisami art. 8 ust. 2 ustawy o samorządzie

terytorialnym - gminie albo-jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w swej uchwale z dnia 9

grudnia 1992 r. w sprawie III AZP 29/92 (OSNCP 1993 z. 7-8 poz. 121) - wprost

wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta). W obu wypadkach właściwym do

wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej,

zleconych w porozumieniu z organem tej administracji jest zgodnie z art. 39 ust. 1

ustawy o samorządzie terytorialnym wójt lub burmistrz (prezydent miasta), który

może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1 art. 39 tej

ustawy. Ten przepis jednoznacznie określa umocowanie wójta lub burmistrza do

wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej

należących do zadań organów administracji rządowej, a nie do zadań własnych

gminy. Organ uprawniony do wykonania zleconych zadań z zakresu administracji

rządowej określa wyraźnie powyższy przepis ustawowy, który ma charakter bezwzględnie wiążący. Z tego względu porozumienie o powierzeniu przez kierownika

urzędu rejonowego za zgodą wojewody gminie lub wójtowi albo burmistrzowi

(prezydentowi miasta) na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o

terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) prowadzenia niektórych spraw należących do jego właściwości, w tym wydawania decyzji

administracyjnych w pierwszej instancji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, nie może odmiennie, w zakresie podmiotowym, ustanawiać

kompetencji do załatwienia tego rodzaju spraw administracyjnych innego organu

wykonawczego gminy, niż to określa przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. o samorządzie terytorialnym, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej.

Postanowienie zawarte w porozumieniu o powierzeniu przez kierownika urzędu re-

jonowego prowadzenia niektórych spraw należących do jego właściwości innemu

organowi gminy niezgodnie z prawem w zakresie wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach byłoby nieważne jako sprzeczne z prawem. W

miejsce takiego postanowienia porozumienia, którego tylko ta część jest nieważna,

wchodziłby w rachubę odpowiednie stosowanie dyspozycji, wynikającej z art. 39 ust.

1 ustawy o samorządzie terytorialnym lub przepisu szczególnego, a samo porozumienie o przekazaniu gminie określonych przedmiotowo kompetencji pozostałoby w

mocy, jeżeli byłoby zgodne z prawem. W tym rozumieniu ocena Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I- ej instancji jest

wadliwa, bowiem decyzja ta została wydana przez właściwy organ, przewidziany w

art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Niezależnie od dokonanej

niewłaściwej interpretacji § 2 porozumienia z dnia 28 sierpnia 1990 r., co zarzuca

zaskarżonemu wyrokowi rewizja nadzwyczajna, nie było zatem podstaw do uznania

nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Przystępując do oceny treści § 2 porozumienia Nr 2 z dnia 28 sierpnia 1990 r.

(Dz. Urz. Województwa Wrocławskiego, Nr 16, poz. 280), w którym "kierownik

urzędu rejonowego upoważnił zarząd miasta do wydawania decyzji administracyjnej

w I-ej instancji w sprawach określonych w § 1 tego porozumienia na podstawie i w

trybie uregulowanym przepisami szczegółowymi", należy najpierw wyjaśnić, że

następnym późniejszym porozumieniem Nr 24 z dnia 1 września 1993 r. (Dz. Urz.

Województwa Wrocławskiego Nr 11, poz. 76) strony usunęły wątpliwości interpretacyjne, jakie nasuwał § 2 porozumienia z dnia 28 sierpnia 1990 r. W drugim porozumieniu stwierdziły, że w intencji stron i zgodnie z ich przekonaniem zapis tego

postanowienia oznaczał, że jedynym uprawnionym do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej przechodzących do kompetencji gminy - zgodnie z art. 39 ustawy o samorządzie terytorialnym - jest Prezydent Wrocławia. W związku z tym działając w celu rozstrzygnięcia wątpliwości,

strony nadały temu przepisowi następujące brzmienie: "Decyzje administracyjne w

sprawach określonych w § 1 niniejszego porozumienia wydaje się zgodnie z art. 39

ustawy o samorządzie terytorialnym". Jednocześnie w tym drugim porozumieniu

stwierdziły, że "wykładnia § 2 porozumienia z dnia 28 sierpnia 1990 r. dotyczy całego

okresu obowiązywania porozumienia".

W świetle autentycznej wykładni woli stron omawianego porozumienia należy

- zdaniem Sądu Najwyższego - podzielić trafność zawartej w rewizji nadzwyczajnej

interpretacji nasuwającego wątpliwości postanowienia, zawartego w § 2 porozumienia z 28 sierpnia 1990 r. i uznać, że wyrażenie "na podstawie i w trybie uregulowanym przepisami szczegółowymi", oznacza odesłanie do art. 39 ust. 1 ustawy o

samorządzie terytorialnym. Za takim rozumieniem tego niejasnego porozumienia

przemawia - jak to zasadnie podnosi rewizja nadzwyczajna - ta okoliczność, że

przepisy szczegółowo nie przewidywały przed wejściem w życie ustawy z dnia 29

września 1990 r. o zmianie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 404), która weszła w życie z

dniem 5 grudnia 1990 r., kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych dla

organów kolegialnych, w tym dla zarządu miasta. W tej sytuacji należy uznać za

uzasadnione stanowisko wnoszącego rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, że odesłanie do przepisów szczegółowych mogło tylko oznaczać, że decyzje

administracyjne w indywidualnych sprawach objętych porozumieniem powinny być

wydane w sposób zgodny z art. 39 ustawy o samorządzie terytorialnym, czyli tak jak

zrozumiały to strony porozumienia wyjaśniając treść zgodnie z zasadami wykładni

systemowej i funkcjonalnej. [...]

Mając na uwadze powyższe rozważania i wynikające z nich stwierdzenia, Sąd

Najwyższy doszedł do przekonania, że rewizja nadzwyczajna w niniejszej sprawie

jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu.